I SA/Rz 72/17

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Małgorzata Futera po rozpoznaniu w dniu 8 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku "A" sp. z o.o. z siedzibą w [...] o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2016 r. nr [...] w przedmiocie podatku określenia zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2012 r. postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżąca spółka, wniosła o ustanowienie adwokata . W uzasadnieniu wniosku podała, że obecnie nie posiada wolnych środków, które mogłaby przeznaczyć na wynagrodzenie dla adwokata z wyboru, zaś udział profesjonalnego pełnomocnika uważa za konieczny. Spółka zaznaczyła, że odmówiono jej zwolnienia od kosztów sądowych w tej sprawie, wobec czego zmuszona była uiścić wpis od skargi, dlatego w mniemaniu spółki w takiej sytuacji państwo powinno jej udzielić pomocy w postaci ustanowienia pełnomocnika z urzędu. W uzasadnieniu nadmieniono, że prezes zarządu rozmawiał ze wskazanym we wniosku adwokatem, który wyraził zgodę na reprezentowanie spółki po wyznaczeniu go jako pełnomocnika z urzędu. Spółka zadeklarowała we wniosku, że rodzaj prowadzonej przez nią działalności to wydobywanie żwiru, piasku, gliny i kaolinu. Odnośnie danych ekonomicznych spółka podała, że jej kapitał zakładowy wynosi 55.000 zł, w rubryce dotyczącej wartości środków trwałych według bilansu oraz w rubryce dotyczącej osiąganych zysków (lub straty) wpisano "brak danych", według oświadczenia spółka nie posiada rachunków bankowych, jej stan środków w kasie i dochody wynoszą jak podano 0 zł. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy stwierdzono: Przepis na podstawie którego zawarto przesłanki jakie musi spełnić osoba prawna (jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej), by uzyskać preferencje w postaci ustanowienia pełnomocnika o co ubiega się skarżąca spółka tj. art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016, poz. 718 ze zm.- dalej w skrócie: P.p.s.a.) oparty jest na konstrukcji ograniczonego uznania, co oznacza, że spełnienie przesłanek ekonomicznych uprawnia jedynie do udzielenia takiej pomocy; w zakresie częściowym, o jaki ubiega się skarżąca – jest to brak dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Warunek wykazania przez osobę prawną podstaw, na których opiera swój wniosek o przyznanie prawa pomocy, nakłada na nią obowiązek przedstawienia odpowiednich dowodów potwierdzających niemożność pokrycia tych kosztów postępowania. W oparciu wyłącznie o dane zadeklarowane na formularzu PPPr nie można stwierdzić, jako faktycznie jest sytuacja spółki, skoro była w stanie uiścić konieczne do obecnego etapu sprawy koszty, pomimo wcześniejszych zapewnień o wyjątkowo trudnej sytuacji, której spółka de facto nie potwierdziła. Ubiegając się o przyznanie prawa pomocy strona skarżąca powinna przedstawić argumentację, która potwierdzałaby jej niezdolność do wygospodarowania środków na pokrycie tych kosztów, powinna być stroną aktywną w zakresie wskazywania dowodów na okoliczność, że faktycznie pozostaje w sytuacji na jaką się powołuje. Wiedza oparta na danych wymaganych w formularzu stanowi absolutne minimum, które pozwoliłoby na zobrazowanie kondycji finansowej spółki, a których w sprawie brak. W tym miejscu powtórzyć za Naczelnym Sądem Administracyjnym należy, że prawo do sądu nie ma charakteru absolutnego i może być przedmiotem uzasadnionych prawnie ograniczeń, gdyż to sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku (vide: postanowienia NSA z dnia 15 marca 2006 r. sygn. akt II OZ 258/06 oraz z dnia 31 marca 2005 r. sygn. akt I FZ 63/05 publik. na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Co istotne także, działalność osób prawnych, a to takiej kategorii podmiotów należy zaliczy skarżącą, opiera się na samodzielności i w oparciu o własny majątek. Skarżąca jest pełnoprawnym uczestnikiem obrotu gospodarczego, ze wszystkimi wynikającymi z tego faktu uprawnieniami i obowiązkami. Taki profesjonalny podmiot jak spółka musi mieć rozeznanie, że zastosowanie pomocy, wsparcia czy ułatwienia ekonomicznego wiąże się z analizą sytuacji ekonomicznej tegoż podmiotu, a tym samym z aktywnością jego samego w tej kwestii i wykazaniem, daniem dowodów na opisywany stan rzeczy. W takiej sytuacji, bez podstawowych informacji o sytuacji spółki nie można dokonać prawidłowej oceny jej możliwości płatniczych. W kontekście treści akt sprawy, z których wynika, że spółka jest właścicielem wieli nieruchomości gruntowych budzi wątpliwości czy spółka faktycznie wymaga wsparcia w postaci przyznania prawa pomocy w jakimkolwiek zakresie. W związku z powyższym na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.