I SA/Rz 743/18
WyrokWSA w Rzeszowie2018-10-30
Skład orzekający: Jarosław Szaro, Piotr Popek, Jacek Boratyn
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Zakład Ubezpieczeń Społecznych prawidłowo odmówił umorzenia odsetek od zaległych składek na ubezpieczenie społeczne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, biorąc pod uwagę trudną sytuację finansową spółki spowodowaną zdarzeniami losowymi (zalania)?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organ ZUS prawidłowo ustalił stan faktyczny i zastosował przepisy prawa materialnego. Stwierdzono, że nie zaszły przesłanki całkowitej nieściągalności należności w rozumieniu art. 28 ust. 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, a nawet gdyby zaszły, umorzenie należności ma charakter uznaniowy i nie jest obligatoryjne. Ponadto, ocena przesłanek pomocy de minimis jest dopuszczalna tylko wtedy, gdy spełnione są przesłanki do umorzenia należności na gruncie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o umorzenie odsetek od zaległych składek na ubezpieczenie społeczne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, uzasadniając go trudną sytuacją finansową spowodowaną dwukrotnymi zalaniami zakładu pracy w latach 2006 i 2010. Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił umorzenia, wskazując na posiadany przez spółkę majątek oraz osiągane dochody w niektórych latach. Spółka zaskarżyła decyzję, podnosząc zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym błędnego ustalenia stanu faktycznego i niewłaściwej oceny przesłanek umorzenia oraz pomocy de minimis.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Jarosław Szaro /spr./ Sędzia WSA Piotr Popek Asesor WSA Jacek Boratyn Protokolant ref. Anna Kotowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 października 2018 r. sprawy ze skargi P.P.H.U. "C." spółka z o.o. z/s w "B." na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu odsetek na ubezpieczenie społeczne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za poszczególne okresy lat 2005 - 2007 i 2011 - 2015 oddala skargę.
I SA/Rz 743/18
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2018r. nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...] utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...].02.2018r. nr [...] o odmowie umorzenia należności z tytułu odsetek od składek za zatrudnionych pracowników.
Jak wynika z akt sprawy, w dniu 28 grudnia 2017r. Spółka złożyła wniosek o umorzenie odsetek od nieopłaconych składek. Spółka swój wniosek uzasadniała trudną sytuacją finansową, spowodowaną okolicznościami niezależnymi. Wiosną 2006r. zakład został zalany przez rzekę Wisłok, straty w materiałach (kruszywo) wyniosły ok. 30.000zł. ponadto zalane zostały hale produkcyjne, silniki elektryczne, maszyny i urządzenia oraz samochody dostawcze. Usuwanie skutków powodzi uniemożliwiło uruchomienie produkcji na wiosnę i trwało do czerwca a koszty wymiany silników elektrycznych, naprawy posadzek w halach produkcyjnych oraz naprawy elewacji budynków wyniosły 45.000,00zł. Od tego czasu Spółka nie była w stanie wywiązać się z zobowiązań wobec ZUS. Sytuacja finansowa przełożyła się na sytuację gospodarczą i w efekcie przedsiębiorstwo zanotowało straty. Jako przedsiębiorstwo zadłużone płatnik nie mógł startować do przetargów na roboty budowlane. W 2010r. Zakład został ponownie zalany i to dwukrotnie w marcu oraz w czerwcu przez rzekę [...], co spowodowało stratę ok. 90 tyś. zł. Na wykonanie remontów zaciągnięto kredyt i jego spłata uniemożliwia wywiązanie się z płatności wobec ZUS.
W decyzji z dnia [...].02.2018r. ZUS odmówił umorzenia należności z tytułu składek w części finansowanej przez płatnika w tym na ubezpieczenie społeczne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych oraz ubezpieczenie zdrowotne, a także należności z tytułu odsetek od składek finansowanych przez ubezpieczonych na ubezpieczenie społeczne i ubezpieczenie zdrowotne.
W uzasadnieniu organ wskazał, że A. Sp. z o. o. prowadzi działalność gospodarczą w zakresie produkcji konstrukcji metalowych i ich części.
Z pisma Naczelnika Urzędu Skarbowego nr [...] z dnia 15.01.2018r. wynika, że Spółka w zeznaniach podatkowych CIT-8 wykazała następujące dochody: za 2011 rok - 24346,15 zł, za 2012 rok - 8712,22 zł, za 2015 rok - 35840,68 zł a za 2016 rok 20852,69 zł. Stratę spółka wykazała za 2013 rok - 5367,16 zł i za 2014 rok - 51945,61 zł. Naczelnik Urzędu Skarbowego prowadzi postępowanie egzekucyjne wobec Spółki i nie posiada ona zaległości w tamtejszym urzędzie skarbowym.
Z bilansu oraz rachunku zysków i strat za lata 2015, 2016 wynika, że za rok 2015 Spółka osiągnęła zysk w kwocie 24162,16 zł, w roku 2016 poniosła stratę w kwocie -11587,82zł, w pierwszym półroczu 2017 roku Spółka poniosła stratę w kwocie - 23376,80zł, natomiast na koniec września 2017 wypracowała zysk w kwocie 20783,69 zł.
Z informacji zawartej w oświadczeniu o stanie majątkowym osoby prawnej wynika, że Spółka jest właścicielem działki z budynkiem o powierzchni 2247 m2 położonej w [...] oraz posiada maszyny, urządzenia, środki transportu.
W piśmie z dnia 30.01.2018r. Urząd Miejski w [...] informował, że na przełomie maja i czerwca 2010r. Spółka poniosła szkodę w wyniku powodzi, która wystąpiła na terenie gminy [...]. Z oszacowania strat po powodzi, które zostało przeprowadzone w dniu 10.06.2010r. wynika, że uszkodzeniu uległy: instalacja elektryczna, maszyny do produkcji, materiały do produkcji oraz tynki ścian. Wartość strat oszacowano na kwotę 50.000,00zł.
Organ uznał, że nie zachodzą podstawy do umorzenia należności, wskazane w art. 28 ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 1778, dalej u.s.u.s.). W ramach postępowania egzekucyjnego, prowadzonego obecnie przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w [...] zostały dokonane wpłaty. Ponadto Spółka dysponuje działką z budynkiem o powierzchni 2247 m2 położoną w [...] posiada następujące ruchomości: maszynę do produkcji elementów kutych rok prod. 2005, myjkę ciśnieniowa KARCHER rok prod. 2008, samochód dostawczy LUBLIN rok prod. 1999, samochód osobowy LANOS rok prod. 2000, migomat min mak bester rok prod. 2005. Ponadto Spółka zawarła w dniu 14.03.2018r. umowę o rozłożeniu na raty należności z tytułu składek.
Organ wyjaśnił, że art. 28 u.s.u.s. określa jedynie warunki umorzenia zaległości a ich spełnienie nie jest równoznaczne z umorzenie należności. Organ odmawiając umorzenia wnioskowanych należności powołał się na ich publicznoprawny charakter i związaną z tym konieczność uwzględnienia interesu społecznego oraz słusznego interesu obywateli przy podejmowaniu decyzji w przedmiocie przyznania tego rodzaju ulgi. Organ powołał się również na wyjątkowy charakter instytucji umorzenia argumentując, że w przypadku dostrzeżenia możliwości wyegzekwowania zaległych składek, organ może wydać negatywne rozstrzygnięcie w ramach uznania administracyjnego, które nie powinno być uznane za dowolne.
Organ dokonał również analizy wniosku pod kątem wystąpienia przesłanek z art. 107 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (DZ. U. UE C 83 z dnia 30.03.2010r.). Organ wskazał, że ewentualna pomoc nie przekroczy ustalonego pułapu 200.000 euro. Ponadto mogłaby spowodować zakłócenie konkurencji oraz wpływać na wymianę handlową między Państwami Członkowskimi UE. W związku z powyższym ewentualne umorzenie odsetek od należności z tytułu składek mogłoby stanowić pomoc de minimis.
Spółka złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie wniosku o umorzenie należności z tytułu odsetek podnosząc, że wydana decyzja jest dla niej krzywdząca i utrudnia możliwość wywiązania się z zawartego układu ratalnego, ponieważ odsetki stanowią połowę kwoty zadłużenia. Wnioskodawca ponownie powołał okoliczność, że zadłużenie powstało w wyniku niezawinionej straty powstałej poprzez dwukrotne zalanie zakładu przez rzekę Wisłok. Zalanie spowodowało nie tylko jednorazowe straty w materiałach i urządzeniach, ale wywołało konsekwencje ekonomiczne, które rozłożyły się na wiele kolejnych lat i były przyczyną lawinowego narastania niezapłaconych zobowiązań. Płatnik nie zgodził się z argumentacją organu, że skoro w roku w 2006 i 2010 poniósł straty z tytułu zalania to w latach następnych pojawiły się możliwości finansowe, by te zobowiązania uregulować. Płatnik oświadczył, że w kolejnych latach spiętrzyły się zobowiązania z tytułu niezapłaconych podatków od nieruchomości, VAT i składek ZUS. Aby utrzymać firmę oraz miejsca pracy Spółka podjęła decyzję o odbudowie zniszczonej infrastruktury i utrzymaniu produkcji. Zdaniem Wnioskodawcy dopiero w 2015 roku udało się wywiązać ze zobowiązań wobec kontrahentów i przywrócić płynność finansową. Wówczas pojawiła się możliwość płacenia na bieżąco składek a Spółka rozpoczęła planowanie spłaty składek zaległych.
ZUS w opisanej na wstępie decyzji z dnia [...] kwietnia 2018r. utrzymał zaskarżone rozstrzygnięcie w mocy.
Organ podtrzymał twierdzenie, że nie ma podstaw do stwierdzenia całkowitej nieściągalności Spółki i umorzenia odsetek od należności w oparciu o art. 28 ust. 3 u.s.u.s.
ZUS wskazał, że płatnik składek odpowiada za zobowiązania całym swoim majątkiem, zarówno teraźniejszym, jak i przyszłym. Obowiązkiem wierzyciela jest przede wszystkim poszukiwanie możliwości odzyskania zaległych należności. Natomiast możliwość ich umarzania przewidziana jest dla szczególnych przypadków. Dlatego też jeśli organ dostrzega jakiekolwiek możliwości wyegzekwowania należności, czy z obecnego majątku dłużnika, czy też w dalszej perspektywie czasowej, to podjęcie w ramach uznania administracyjnego negatywnego dla wnioskodawcy rozstrzygnięcia, nie może być uważane za dowolne, a umorzenie należności byłoby przedwczesne. Umorzenie należności z tytułu składek jest wyjątkiem, który może znaleźć zastosowanie tylko wtedy, kiedy przesłanki umorzenia zostały wykazane w sposób niewątpliwy. Ustawowym obowiązkiem ZUS jest wykorzystanie wszelkich dostępnych środków przymusowego dochodzenia należności. Zobowiązania z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne są uprzywilejowane i podlegają - co do zasady - zaspokojeniu przed innymi należnościami zgodnie z art. 24 ust. 3 u.s.u.s.
Spółka, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika zaskarżyła powyższą decyzję wnosząc o jej uchylenie oraz o zasądzenie na rzecz Skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych
Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie prawa materialnego, tj. art. 28 ust. 2 i 3 u.s.u.s., poprzez jego nienależyte zastosowanie wynikające z nierozważenia indywidualnego interesu Skarżącej, prowadzącego w konsekwencji do niezasadnego przyjęcia, że względem Skarżącej nie zachodzą przesłanki do umorzenia odsetek od zaległych należności z tytułu niezapłaconych składek.
Skarżąca zarzuciła również naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności:
- art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2017r., poz. 1257 ze zm.), dalej k.p.a. w zw. z art. 6 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy w sposób rzetelny i wydanie decyzji opartej na okolicznościach, które nie zostały uwzględnione przez organ, podczas gdy z zebranego materiału dowodowego wynika, że gdyby okoliczności sprawy zostały wyjaśnione w sposób prawidłowy i rzetelny, nie doszłoby do wydania zaskarżonej decyzji w takim kształcie,
- art. 7, art. 75, art. 76 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. polegające na niewyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego oraz na jego dowolnej ocenie, wyrażającej się zwłaszcza w:
← zaniechaniu przez ZUS przeprowadzenia postępowania dowodowego w sposób wyczerpujący,
← niewyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego oraz na jego dowolnej ocenie, wbrew ciążącemu na organie z mocy art. 77 k.p.a. obowiązkowi w tym zakresie, wyrażającej się zwłaszcza w odmówieniu przyznania skarżącej pomocy de minimis w zakresie umorzenia odsetek od zaległych należności z tytułu niezapłaconych składek, w sytuacji gdy pomoc ta przyznawana jest płatnikom znajdującym się w trudnej sytuacji życiowej, której nie mógł przewidzieć, lub której nie mógł zapobiec,
← dokonaniu oceny zebranego materiału dowodowego w sposób nielogiczny i sprzeczny z doświadczeniem życiowym mimo ustawowego zobowiązania organu do pełnego i dokładnego gromadzenia środków dowodowych, zwłaszcza niezwrócenie się do Skarżącej o przedstawienie dokumentów celem oceny aktualnej sytuacji finansowej i oparcie zaskarżonej decyzji na dokumentach, które stanowiły podstawę wydania pierwszej decyzji,
← braku wnikliwego rozpoznania sprawy i wydaniu decyzji w oparciu o hipotetyczne założenia, a nie ustalone i podlegające weryfikacji fakty, co skutkowało wydaniem zaskarżonej decyzji, podczas gdy brak było podstaw do takiego rozstrzygnięcia.
W uzasadnieniu Skarżąca zaakcentowała, że jej niewypłacalność spowodowana jest okolicznościami od niej niezależnymi - siłą wyższą, jaką jest powódź. Niestety Skarżąca nie zdołała spłacić wszystkich zaciągniętych zobowiązań, a odsetki które wciąż narastają skutecznie ograniczają jej prowadzenie działalności. Skarżąca podkreśliła, że nie domaga się ona umorzenia całości składek, a jedynie odsetek, które przez tyle lat stanowią 1/3 ogólnego zobowiązania. Argumentacja Zakładu, że dłużnik dysponuje działką budowlaną oraz kilkoma ruchomościami nie pozwala na przyjęcie, że jest on w stanie spłacić całość zobowiązania. Częstotliwość wpłat dokonywanych na rzecz Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w [...], o których wspomniano w zaskarżonej decyzji poddaje w wątpliwość, czy Skarżąca jest w stanie podołać obsłudze całości zobowiązania. Zdaniem Strony przed wydaniem decyzji o umorzeniu ZUS powinien był zwrócić się do organu egzekucyjnego z zapytaniem o przebieg postępowania egzekucyjnego i jego skuteczność. To, że Spółka obecnie prosperuje i we wrześniu 2017 r. wygenerowała dochód, nie oznacza że tak będzie w dalszym ciągu. Chociaż na mocy umowy z dnia 14 marca 2018 r. Zakład rozłożył należność na raty, to jednak kwoty te są stanowczo zbyt wysokie dla Skarżącej, która dopiero odbudowuje się po zdarzeniach, jakie ją dotknęły.
Spółka zarzuciła również, że organ nie wyjaśnił w sposób dostateczny przyczyn, dla których uznał, że nie ma podstaw do przyznania pomocy de minimis.
W odpowiedzi na skargę ZUS wniósł o jej oddalenie z przyczyn podanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Skarga jako niezasadna podlega oddaleniu.
Sąd po rozpoznaniu sprawy nie dopatrzył się naruszenia przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych przepisów regulujących sposób prowadzenia postępowania. Stan faktyczny sprawy – odnoszący się do sytuacji finansowej i majątkowej Skarżącej został ustalony w sposób dokładny i wyczerpujący, czyniąc tym samym zadość zasadom regulującym sposób prowadzenia postępowania administracyjnego. W oparciu o prawidłowe ustalenia faktyczne organ poprawnie zastosował przepisy prawa materialnego, które w niniejszej sprawie określały przesłanki umorzenia spornych należności.
Zakres prowadzonego postępowania wyjaśniającego, w tym okoliczności, jakie organ powinien ustalić i materiał dowodowy, jaki powinien zgromadzić, jest zdeterminowany treścią przesłanek umorzenia należności na ubezpieczenie społeczne, o których mowa w art. 28 u.s.u.s.
Art. 28 ust. 2 u.s.u.s. stanowi, że należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, z zastrzeżeniem ust. 3a.
W niniejszej sprawie zastosowanie miały przesłanki umorzenia należności określone w art. 28 ust. 2 i ust. 3 u.s.u.s., które dotyczą sytuacji całkowitej nieściągalności składek.
W sprawie nie miał natomiast zastosowania art. 28 ust. 3a u.s.u.s., który dopuszcza, w uzasadnionych przypadkach, możliwość umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, za ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami tych składek, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Te uzasadnione przypadki zostały określone w § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365). Jednakże, jak wynika z § 1 ww. rozporządzenia, dotyczy ono umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne w odniesieniu do ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami tych składek. Zatem art. 28 ust. 3a i § 3 ww. rozporządzenia dotyczy wyłącznie należności z tytułu składek na ubezpieczenia własne osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą. Tym samym należne składki, czy też odsetki za zwłokę od składek z tytułu zatrudniania przez spółkę pracowników nie podlegają dyspozycji wyżej wskazanego przepisu.
Mając na względzie powyższe organ prowadzący postępowania powinien był zbadać, czy w odniesieniu do sytuacji Skarżącej zachodzi przypadek całkowitej nieściągalności należności obejmujących składki, odsetki za zwłokę, koszty egzekucyjne, koszty upomnienia i dodatkową opłatę (art. 24 ust. 2 u.s.u.s.).
O tym, kiedy zachodzi całkowita nieściągalność w rozumieniu art. 28 ust. 2 u.s.u.s. stanowi ust. 3 art. 28 u.s.u.s., wskazując następujące okoliczności:
1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie;
2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe (Dz. U. z 2016 r. poz. 2171, 2260 i 2261 oraz z 2017 r. poz. 791);
3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa;
4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym;
4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym;
4b) nie nastąpiło zaspokojenie należności w umorzonym postępowaniu upadłościowym;
5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję;
6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.
W sprawie nie było kwestionowane, że nie zachodzą przypadki całkowitej nieściągalności określone w pkt 1, 2, 4, 4a, 4b art. 28 ust. 3 u.s.u.s.
Jeżeli zaś chodzi o przesłankę wymienioną w art. 28 ust. 3 pkt 3 u.s.u.s. to Spółka nie zaprzestała prowadzenia działalności, co wynika z treści składanych przez nią pism, jak również z ustaleń organu. Ponadto dysponuje majątkiem, z którego można prowadzić egzekucję. Według oświadczenia Skarżącej o stanie majątkowym jest właścicielem nieruchomości o pow. 2247 m2 w [...], na którą składa się działka wraz z budynkiem. Ponadto posiada dwa samochody oraz trzy maszyny wyszczególnione w zaskarżonej decyzji.
Jak wynika z informacji przedstawionej przez Naczelnika Urzędy Skarbowego z dnia 15 stycznia 2018r., nie stwierdził on braku majątku, z którego można by prowadzić egzekucję. Prowadzone jest postępowanie egzekucyjne, jednak Spółka nie posiada zaległości w ww. Urzędzie. Powyższe nie świadczy zatem o zaistnieniu przesłanki z art. 28 ust. 3 pkt 5 u.s.u.s. Prawidłowe było również stanowisko organu co do braku zaistnienia przesłanki z art. 28 ust. 3 pkt 6 u.s.u.s. Skoro Spółka dysponuje majątkiem w postaci nieruchomości, a także rzeczy ruchomych, nie można uznać, że zachodzi oczywistość co do nieuzyskania w postępowaniu egzekucyjnym kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.
Należy również zauważyć, że nawet zaistnienie którejkolwiek z przesłanek całkowitej nieściągalności, wymienionej w art. 28 ust. 3 u.s.u.s. nie przesądza o przyznaniu ulgi polegającej na umorzeniu spornych należności. Norma zawarta w art. 28 ust. 2 u.s.u.s. wyraźnie wskazuje bowiem na brak obowiązku umorzenia należnych składek w przypadku ich całkowitej nieściągalności, stanowiąc, że w takim wypadku "mogą być one umorzone". Zaistnienie którejkolwiek z przesłanek określonych w art. 28 ust. 3 u.s.u.s daje organowi potencjalną możliwość umorzenia powstałego wobec ZUS zadłużenia. Kwestia ta nie budzi wątpliwości w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. Tytułem przykładu można wskazać na wyrok NSA z dnia 13 października 2017r., II GSK 184/16, w którym wskazano, że brzmienie art. 28 ust. 1 u.s.u.s., w szczególności użycie w nim zwrotu "mogą być umarzane", wskazuje na to, że rozstrzygnięcie ZUS w tym przedmiocie ma charakter uznaniowy. Nawet jeżeli zachodzi przesłanka całkowitej nieściągalności należności z tytułu składek, ZUS nie ma obowiązku wydania decyzji o ich umorzeniu.
W niniejszej sprawie organ uznał, że nie zachodzi w stosunku do Skarżącej przypadek całkowitej nieściągalności. Zdaniem Sądu taki wniosek z uwagi na ustaloną w toku postępowania sytuację finansową i majątkową Spółki jest prawidłowy, znajduje odzwierciedlenie w zgromadzonym materiale dowodowym. Organ przeprowadził dokładną analizę stanu finansowego Skarżącej i następnie należycie ocenił te okoliczności w kontekście przesłanek, określonych w art. 28 ust. 1-3 u.s.u.s., nie przekraczając przy tym, zasady swobodnej oceny dowodów. Zaskarżona decyzja zawiera uzasadnienie faktyczne oraz posiada prawidłową podstawę prawną ze wskazaniem, jakimi przesłankami kierował się ZUS utrzymując w mocy decyzję odmawiającą skarżącej spółce umorzenia spornych należności. Tym samym organ dochował wymogów wynikających z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. W ocenie Sądu zarzuty skargi, dotyczące naruszenia art. 28 ust. 2 i 3 u.s.u.s., jak również przepisów regulujących sposób prowadzenia postępowania administracyjnego, z przedstawionych wyżej powodów nie okazały się zasadne.
W ocenie Sądu Skarżąca niezasadnie również zarzucała, że nie otrzymała w żadnej z decyzji odpowiedzi odnośnie do tego, dlaczego nie może jej zostać przyznana pomoc de minimis, skoro spełnia warunki wynikające z Traktatu o funkcjonowaniu UE i rozporządzeniu Komisji nr 1407/2013 z dnia 18 grudnia 2013r. Zarzut Skarżącej jest niezasadny, ponieważ organ rozpatrując wniosek przedsiębiorcy o umorzenie należności z tytułu zaległych składek na ubezpieczenie społeczne powinien stosować łącznie zarówno przepisy ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, jak też przepisy regulujące pomoc de minimis. Należy to jednak rozumieć w ten sposób, że ocena przesłanek umożliwiających udzielenie zainteresowanemu podmiotowi pomocy de minimis jest dopuszczalna wówczas, gdy spełnia on przesłanki uprawniające do ulgi (umorzenia należności), w świetle przepisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. W niniejszej sprawie organ doszedł do wniosku, po analizie przesłanek zamieszczonych w art. 28 ust. 2 i ust. 3 u.s.u.s., że brak jest podstaw do umorzenia zaległych należności. W konsekwencji Skarżącej nie została udzielona pomoc państwowa. Zatem nie było podstaw, aby ustalać, czy spełniała ona kryteria do udzielenia pomocy de minimis, na podstawie przytoczonych wyżej przepisów (por. wyrok NSA z dnia 14 maja 2014 r., II GSK 399/13, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Mając na względzie powyższe Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018r., poz. 1302).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło