I SA/Rz 745/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia S. WSA Kazimierz Włoch (spr.) Sędziowie NSA Bożena Wieczorska WSA Barbara Stukan-Pytlowany Protokolant sek.sąd. Teresa Tochowicz po rozpoznaniu w dniu 21 kwietnia 2008r. na rozprawie sprawy ze skargi C. K. na pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2008r. nr [...] w przedmiocie zwrotu stwierdzonej nadpłaty podatkowej w łącznym zobowiązaniu pieniężnym za 2005r. postanawia I. odrzucić skargę, II. zwrócić skarżącemu C. K. uiszczony wpis w kwocie 100 zł. (sto) złotych. Decyzją Prezydenta Miasta z dnia [...] grudnia 2007r. znak [...] ustalono C.K. wysokość podatku rolnego w kwocie 23,20zł oraz podatku od nieruchomości w kwocie 852,90zł (łączne zobowiązanie pieniężne na kwotę 876,10zł). W wyniku działań podjętych przez podatnika, kwestionującego ewidencję gruntów i budynków, WSA w Rzeszowie wyrokiem z dnia 23 stycznia 2008r. sygn. II SA/Rz 607/07 stwierdził nieważność decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] maja 2007r. nr [...] i utrzymanej nią w mocy decyzji Starosty Miasta z dnia [...] marca 2007r. nr [...] w części dotyczącej powierzchni i rodzaju użytków rolnych. Na tej podstawie SKO postanowieniem z dnia [...] marca 2008r. znak [...] zawiesiło postępowanie podatkowe w sprawie z odwołania podatnika od opisanej na wstępie decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] grudnia 2007r, do czasu zakończenia postępowania przedmiocie ewidencji gruntów. Niezależnie od powyższego, podatnik zwrócił się do Prezydenta Miasta pismem z dnia 3 grudnia 2007r. o stwierdzenie i zwrot nadpłaty w łącznym zobowiązaniu pieniężnym za 2005r. Prezydent Miasta wydał decyzję z dnia [...] stycznia 2008r. [...] określającą nadpłatę w łącznym zobowiązaniu pieniężnym za 2005r. w kwocie 230,10zł i odsetki za zwłokę, którą SKO decyzją z dnia [...] marca 2008r. znak [...] uchyliło w całości, umarzając jednocześnie postępowanie w sprawie. W piśmie z dnia 16 czerwca 2008r. skarżący ponownie zwrócił się do Prezydenta Miasta o zwrot nadpłaty w łącznym zobowiązaniu pieniężnym za 2005r. w kwocie 230,10zł wraz z odsetkami. W odpowiedzi na kolejny wniosek podatnika o zwrot nadpłaty, pismem z 11 lipca 2008r., znak [...] organ podatkowy I instancji poinformował podatnika, iż w chwili obecnej brak jest ostatecznej decyzji (nakazu płatniczego) na zobowiązanie pieniężne za rok 2005, a toczące się postępowanie podatkowe zostało zawieszone, w związku z czym nie ma możliwości uwzględnienia jego wniosku. Pismo to zostało przez skarżącego potraktowane jako decyzja – w odpowiedzi na którą złożył on odwołanie do SKO. W odwołaniu skarżący domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i wydanie decyzji rozstrzygającej, że nadpłata w kwocie 230,10zł podlega zwrotowi wraz z odsetkami ewentualnie uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i przekazania sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Skarżący zarzucił naruszenie: - art. 166 § 3 w zw. z art. 168 § 1 Ordynacji podatkowej przez zignorowanie jego wniosku o zwrot nadpłaty, - art. 165 § 3 w zw. z art. 168 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez nierzetelne – kłamliwe przeredagowanie jego wniosku o zwrot nadpłaty i brak pouczenia o środkach odwoławczych, - art. 120 Ordynacji podatkowej poprzez wydanie decyzji bez powołania jakiejkolwiek podstawy prawnej, - art. 121 Ordynacji podatkowej poprzez przeprowadzenie postępowania z naruszeniem zasady zaufania do organów podatkowych, - art. 122 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 180 tej ustawy poprzez zaniechanie przeprowadzenia dowodów i niedokonanie należytej analizy materiału dowodowego, - art. 123 w zw. z art. 200 Ordynacji podatkowej poprzez wydanie decyzji bez wszczęcia i przeprowadzenia postępowania bez materiału dowodowego, - art. 192 w zw. z art. 180 Ordynacji podatkowej poprzez celowe pominięcie dowodów i okoliczności mających istotny wpływ na rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że pismo organu I instancji z dnia 11 lipca 2008r. należy potraktować jako ułomną decyzję chociaż przy jej wydaniu dopuszczono się wielu uchybień m.in. nie zamieszczono pouczenia o przysługujących środkach odwoławczych, to jednak nastąpiło to na wskutek dyletanctwa, arogancji i ignorowania zarówno skarżącego jak i przepisów prawa przez urzędnika. SKO w piśmie z dnia 2 września 2008r. znak [...] pouczyło podatnika, iż zaskarżone przez niego pismo Prezydenta Miasta z dnia 11 lipca 2008r. nie jest decyzją administracyjną w rozumieniu art. 210 §1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997- Ordynacja Podatkowa, a zatem od pisma tego odwołanie nie przysługuje, informując jednocześnie o kwestii zawieszenia właściwego postępowania w sprawie oraz uprzedzając o bezskuteczności wszelkich działań podatnika podejmowanych w czasie trwającego zawieszenia postępowania. Pismo to zostało przez podatnika potraktowane jako decyzja, na którą wniósł on skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie , w której żąda uchylenia obu zapadłych w sprawie "decyzji" organów podatkowych oraz zobowiązania SKO do zwrotu podatnikowi nadpłaty w podatku za 2005r. Skarżący powtórzył w skardze większość zarzutów zawartych w odwołaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył co następuje: Bezsporne jest, że C.K. złożył w dniu 16 czerwca 2008r. wniosek do Prezydenta Miasta o stwierdzenie nadpłaty w czasie toczącego się postępowania podatkowego, bowiem była już wydana decyzja Prezydenta Miasta z dnia [...] grudnia 2007r. znak [...] w której ustalono skarżącemu wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego za 2005r. w kwocie 876,10zł od której wniesiono odwołanie i postanowienie z dnia [...] marca 2008r. znak [...] SKO zawiesiło postępowanie. Przepis art. 79 § 1 Ordynacji podatkowej zakazuje wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty w czasie trwania postępowania podatkowego lub kontroli podatkowej oraz w okresie między zakończeniem kontroli a wszczęciem postępowania w zakresie zobowiązań podatkowych, których dotyczy postępowanie lub kontrola dotyczące określenia zobowiązania podatkowego. Postępowanie o stwierdzenie nadpłaty i postępowanie w zakresie zobowiązania podatkowego są to dwa odrębne postępowania – tak NSA w wyroku z dnia 20 marca 2009r. sygn. akt II FSK 1893/07. Prawidłowo więc organ I instancji w okolicznościach niniejszej sprawy z uwagi na złożenie wniosku z dnia 16 czerwca 2008r. przez skarżącego o stwierdzenie nadpłaty w łącznym zobowiązaniu pieniężnym za 2005r., powinien odmówić wszczęcia postępowania na podstawie art. 165a Ordynacji podatkowej. Na postanowienie takie zgodnie z art. 165a § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej przysługuje zażalenie. Organ I instancji wydając pismo z dnia 11 lipca 2008r. zachował się w sposób nieformalny, który nie miał oparcia w przepisach prawa, powinien bowiem wydać postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, a pomimo to zachowanie to zyskało aprobatę organu odwoławczego, wyrazem czego było wydanie przez SKO pisma z dnia [...] września 2008r. znak [...]. Tymczasem pismo Prezydenta Miasta z dnia 11 lipca 2008r. zawiera oznaczenie organu który je wydał, oznaczenia adresata i podpis upoważnionego pracownika. Należało więc uznać je za ułomne postanowienie a odwołanie od niego potraktować jako zażalenie wniesione na podstawie art. 165a § 2 Ordynacji podatkowej i rozpoznać je. Organ odwoławczy nie czyniąc tego i poprzestając na wydaniu pisma z dnia 2 września 2008r. również postąpił nieformalnie. Jednakże Sąd nie mógł przedmiotowego pisma SKO z dnia 2 wrześnie 2008r. potraktować jako ułomnej decyzji lub postanowienia, gdyż podpisał je tylko Prezes SKO. Zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz.U. z 2001r. Nr 79, poz. 856 ze zm.) orzeczenia Kolegium zapadają w formie decyzji lub postanowienia, a zgodnie z art. 17 ust. 5 tej ustawy orzeczenia podpisują wszyscy członkowie składu. Zgodnie z treścią art. 18 ust. 1 tejże ustawy Kolegium orzeka w składzie trzyosobowym. W wyroku z dnia 20 lipca 1992r. sygn. akt I SA 547/82 NSA zajął stanowisko, że brak podpisu pod decyzją upoważnionej osoby, powoduje, że pismo takie traci charakter decyzji, a podpis jest przesłanką istnienia decyzji. Z kolei w wyroku z dnia 27 lutego 1991r. sygn. akt SA/Lu 149/91 NSA zajął stanowisko, że decyzję wydano przez organ kolegialny podpisują wszyscy członkowie składu. Konsekwencją braku wydania przez organ odwoławczy decyzji bądź postanowienia, przy tak sformułowanej skardze, jedyną możliwością było odrzucenie skargi – art. 52 § 1 p.p.s.a. Wyczerpanie toku instancji oznacza wydanie przez organ II instancji odpowiedniej decyzji. Skoro zgodnie z art. 15 K.p.a. postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne takie załatwienie sprawy kończy tok instancji i otwiera drogę postępowania przed sądem administracyjnym. Z tych względów przy zastosowaniu art. 58 §1 pkt 6 p.p.s.a. należało skargę odrzucić. W oparciu o art. 232 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. zarządzono zwrot skarżącemu uiszczonego przez niego wpisu.