I SA/Rz 794/08

PostanowienieWSA w Rzeszowie2009-01-27

Skład orzekający: Małgorzata Futera

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia pełnomocnika z wyboru, uzasadniając tym samym przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym?
Ratio decidendi
Skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia pełnomocnika z wyboru. Odmówiła ujawnienia swojej rzeczywistej sytuacji materialnej i życiowej, uniemożliwiając ustalenie istnienia przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy. W związku z tym, wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego został odmówiony.
Stan faktyczny
Skarżąca G.C. wniosła o ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi na niewykonanie przez Prezesa ZUS orzeczenia WSA. Wskazała, że jej jedynym dochodem jest emerytura w kwocie 636 zł brutto, a ZUS unika umorzenia zaległości. Po wezwaniu do złożenia dodatkowego oświadczenia majątkowego, skarżąca podała, że jest samotną emerytką o najniższym uposażeniu, ponosi znaczne wydatki na leki i nie korzysta z pomocy socjalnej, zastrzegając jednocześnie ochronę danych osobowych. Sąd uznał, że skarżąca nie uwiarygodniła swojej sytuacji materialnej.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania skarżącej prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Małgorzata Futera po rozpoznaniu w dniu 27 stycznia 2009r. na posiedzeniu niejawnym wniosku G. C. o ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi na niewykonanie przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 4 lutego 2008r. o sygn. akt V SA/Wa 2637/07 oraz wniosku o ukaranie organu grzywną - postanawia - odmówić przyznania skarżącej prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego. Skarżąca G.C., wniosła na urzędowym formularzu wniosek o ustanowienie radcy prawnego w sprawie opisanej drugostronnie. Jako uzasadnienie (pkt 5 formularza : należy wskazać fakty, z których wynika, że wniosek jest zasadny) podała w nim m.in., że Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...] unika umorzenia zaległości. Wedle oświadczenia skarżąca nie posiada jakiegokolwiek majątku, zarówno nieruchomego jak i ruchomego, jedynym dochodem jest emerytura w kwocie 636 zł brutto. Wzywana, na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej P.p.s.a., do złożenia dodatkowego oświadczenia dotyczącego stanu majątkowego i możliwości płatniczych (wezwanie referendarza z 22 grudnia 2008r. ) skarżąca oświadczyła, że jest osobą samotną, emerytką o najniższym uposażeniu, nie jest właścicielką jakiegokolwiek lokalu mieszkalnego i nie posiada prawa do takiego lokalu. Z racji swojego przewlekłego schorzenia (w załączeniu przedłożono zaświadczenie lekarskie) ponosi znaczne wydatki na leki, nie korzysta z pomocy socjalnej, w tym zapomóg. Poza wskazanymi powyżej informacjami Skarżąca nie złożyła innych wyjaśnień zastrzegając, że cyt. "wszystkie moje uwarunkowania egzystencji bytu są pod ochroną danych osobistych". Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., osobie fizycznej przyznane zostaje prawo pomocy z jej wniosku w zakresie częściowym - o taki ubiega się w tej sprawie Skarżąca żądając ustanowienia pełnomocnika, jeżeli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ciężar dowodu spoczywa na stronie składającej taki wniosek. W ocenie rozpoznającego wniosek Skarżąca nie uwiarygodniła, że nie jest w stanie ponieść kosztów pełnomocnika z wyboru. Bez wątpienia kwota świadczenia emerytalnego, tj. 636 zł, pomniejszona jeszcze jak wynika z akt sprawy o kwotę egzekwowanej należności, nie zabezpiecza w istniejących realiach ekonomicznych utrzymania. Dlatego zwrócono się do wnioskodawczyni o wyjaśnienia, które pozwoliłyby na poznanie jej sytuacji i podjęcie rozstrzygnięcia. Takie wnikliwe badanie znajduje swoje usprawiedliwione podstawy, bowiem środki pochodzące na pokrywanie kosztów pomocy prawnej przyznawanej w ramach instytucji prawa pomocy są środkami publicznymi, a zatem ich rozdysponowanie podlega pewnych ścisłym regułom. Bezspornie zatem każdy ubiegający się o taką pomoc winien wykazać, że nie może w pełni własnymi siłami i z własnych środków zaspokoić swoich usprawiedliwionych potrzeb, a co za tym idzie nie jest w stanie ponieść kosztów związanych z prowadzeniem sprawy przed sądem. W rozpoznawanej sprawie Skarżąca w istocie odmówiła ujawnienia swojej rzeczywistej sytuacji materialnej i życiowej, uniemożliwiając ustalenie istnienia przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy. Oczywistym jest, że koszty codziennego, nawet bardzo skromnego utrzymania przewyższają deklarowany dochód (396 zł), ale nie mając oglądu na faktyczną sytuację materialną, niezasadnym byłoby przyznanie skarżącej prawa pomocy. W związku z powyższym na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło