I SA/Rz 810/13

PostanowienieWSA w Rzeszowie2014-07-25

Skład orzekający: Sędzia WSA Jarosław Szaro

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sąd administracyjny może zmienić lub uchylić swoje prawomocne postanowienie w przedmiocie przyznania prawa pomocy w sytuacji braku istotnej zmiany okoliczności faktycznych sprawy?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny nie może zmienić ani uchylić swojego prawomocnego postanowienia w przedmiocie przyznania prawa pomocy, jeśli nie nastąpiła istotna zmiana okoliczności faktycznych sprawy. Ponowne złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy w niezmienionych okolicznościach faktycznych nie może uchylać skutków prawnych prawomocnego postanowienia oddalającego poprzedni wniosek.
Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w kwocie 14.138 zł, odpowiadającej wpisowi od skargi kasacyjnej. Wniosek ten był kolejnym wnioskiem w tej samej sprawie, po tym jak poprzedni wniosek o przyznanie prawa pomocy został oddalony prawomocnym postanowieniem. Skarżąca podała dane dotyczące swojej sytuacji materialnej, które były niemal identyczne z danymi przedstawionymi w poprzednim wniosku. Sąd wezwał ją do złożenia dodatkowego oświadczenia majątkowego, jednak dane pozostały niezmienione.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono zmiany postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 2 grudnia 2013 r. o sygnaturze I SA/Rz 810/13 w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jarosław Szaro po rozpoznaniu w dniu 25 lipca 2014 r. w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym wniosku J. B. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z jej skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 r. - postanawia – odmówić zmiany postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 2 grudnia 2013 r. o sygnaturze I SA/Rz 810/13 w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy. Wyrokiem z dnia 24 kwietnia 2014 r., sygn. I SA/Rz 810/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę J.B.(dalej: skarżąca) na decyzję opisaną w sentencji niniejszego postanowienia. Wezwana do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej, skarżąca wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku skarżąca wnosząc o zwolnienie od kosztów sądowych w kwocie 14.138 zł, odpowiadającej wysokości wpisu od skargi kasacyjnej, podała tylko, że kwota zaległości w podatku dochodowym to ponad 2.800.000 zł plus odsetki. Z wniosku wynika, że skarżąca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem, dom o pow. 180 m² jest własnością męża. Według oświadczenia emerytura skarżącej wynosi 1212 zł, jej męża 1900 zł. Inne zadeklarowane dochody skarżącej to 8000 z "najmu prywatnego". Skarżąca podała również, że posiada środki w banku – 320.000 zł oraz papiery wartościowe 32.000, które zostały zajęte. Obecnie rozpoznawany wniosek jest kolejnym wnioskiem o prawo pomocy w tej sprawie. Poprzedni z dnia 13 września 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił postanowieniem z dnia 2 grudnia 2013 r. (sygn. I SA/Rz 810/13). Postanowienie to stało się prawomocne, ponieważ Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 5 lutego 2014 r., sygn. II FZ 1608/13 oddalił zażalenie skarżącej uznając, że nie zasługuje ono na uwzględnienie. W trakcie rozpoznawania wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, by wyeliminować wątpliwości co do faktycznego stanu majątkowego, skierowano do skarżącej wezwanie do złożenie dodatkowego oświadczenia majątkowego i podania informacji czy i jak zmieniła się sytuacja majątkowa skarżącej od czasu rozpoznawania poprzedniego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Dane i informacje zawarte w treści formularza PPF jak i w treści dodatkowo nadesłanych dokumentach są zgodne z treścią uprzednio rozpoznanego wniosku. Treść obu wniosków, dane o sytuacji materialnej i majątkowej, w tym użyte w nich sformułowania językowe są niemal identyczne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:. Dla porządku na wstępie należy zaznaczyć, że sprawa z wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych została już rozstrzygnięta postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 2 grudnia 2013 r. (sygnatury I SA/Rz 810/13). Wniosek skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych został oddalony, podobnie jak zażalenie skierowane do Naczelnego Sądu Administracyjnego (powoływane już powyżej postanowienie z dnia 5 lutego 2014 r., sygn. II FZ 1608/13). Zatem kwestia przyznania prawa pomocy w tej sprawie została rozstrzygnięta prawomocnym postanowieniem Sądu. Postanowienie w sprawie prawa pomocy należy do postanowień niekończących postępowania w sprawie, które mogą być uchylane lub zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne (art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., w skrócie P.p.s.a.). Należy podkreślić, że bez owej zmiany okoliczności sprawy sąd nie może zmienić lub uchylić swego postanowienia, nawet gdyby doszedł do wniosku, że jego poprzednia ocena tych okoliczności była błędna (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 listopada 1970 r. , sygn. II CZ 139/70, OSPiKA 1971, nr 10, poz. 178). Przez pojęcie "zmiany okoliczności sprawy", zgodnie z orzecznictwem i doktryną, należy rozumieć wszelkie zmiany w okolicznościach faktycznych sprawy, jak i obowiązujących przepisach prawnych, które uzasadniają wydanie postanowienia odmiennej treści niż uprzednio wydane (por. T.Ereciński, w : T. Ereciński (red)., Komentarz..., Warszawa 1997, s. 514). Zatem w postępowaniu wywołanym kolejnym wnioskiem strony w tej samej sprawie sąd nie zajmuje się ponowną oceną tych samych okoliczności oraz argumentów, już przecież powoływanych. W takiej sytuacji zadaniem rozpoznającego wniosek sądu jest porównanie obu wniosków i ocena, czy nastąpiła istotna zmiana okoliczności. W przypadku sprawy dotyczącej prawa pomocy zmiana musiałaby być tego rodzaju, by przyznanie prawa pomocy stało się zasadne. Mogłoby się to stać tylko w przypadku zmiany polegającej na pogorszeniu się sytuacji materialnej skarżącego (por.: postanowienie NSA z dnia 7 listopada 2007 r., sygn. I GZ 220/07, publ. w bazie CBOSA), co wnioskodawca musiałby wykazać, zgodnie z regułami, jakimi rządzi się postępowanie w przedmiocie prawa pomocy. Sąd stwierdza, że w rozpoznawanej sprawie skarżąca nie wskazała żadnych nowych, istotnych okoliczności, które mogłyby zostać ocenione w korzystny sposób dla skarżącej i tym samym uzasadniałyby ponowne zajęcie się kwestią zwolnienia jej od poniesienia kosztów sądowych. W rozpoznawanym obecnie wniosku skarżąca podaje dokładnie te same dane, które w poprzednim postępowaniu z zakresu prawa pomocy uznane zostały za niewystarczające do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie jej od kosztów sądowych. Dane liczbowe dotyczące sytuacji finansowej skarżącej wykazują niewielkie różnice pomiędzy okresem ocenianym w poprzednim wniosku a obecnie (zeznanie podatkowe za 2012 a 2013). Sąd przychyla się do stanowiska, że ponowne złożenie wniosku o udzielenie prawa pomocy w niezmienionych okolicznościach faktycznych, (...) nie może uchylać skutków prawomocności wydanego wcześniej postanowienia oddalającego zażalenie na odmowę przyznania prawa pomocy (lub prawomocnego postanowienia sądu pierwszej instancji oddalającego wniosek o przyznanie prawa pomocy, bądź przyznającego to prawo w określonym zakresie lub kwocie); - por. B. Dauter, Metodyka pracy sędziego sądu administracyjnego, LexisNexis, str. 715. Reasumując, skarżąca nie podniosła żadnych argumentów wskazujących na zmianę okoliczności przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia sądu. W takiej sytuacji oczywistym jest, że Wojewódzki Sąd Administracyjny, związany ustaleniami poczynionymi w poprzednim postępowaniu, nie może uwzględnić wniosku skarżącej. Na marginesie sprawy należy dodać, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 kwietnia 2014 r. sygn. I SA/Rz 810/13 zasądził od organu na rzecz skarżącej kwotę 35.492,00 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 165 P.p.s.a., Sąd postanowił jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło