I SA/Rz 835/15

PostanowienieWSA w Rzeszowie2015-10-30

Skład orzekający: Małgorzata Futera

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka prawa handlowego, mimo trudnej sytuacji finansowej, obciążenia hipoteką i zajęcia majątku przez komornika, może uzyskać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, jeśli prowadzi aktywną działalność gospodarczą i generuje przychody?
Ratio decidendi
Spółka prawa handlowego, nawet w trudnej sytuacji finansowej, nie może uzyskać prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, jeśli prowadzi aktywną działalność gospodarczą, generuje znaczące przychody i nie wykazała wyczerpania wszystkich możliwości pozyskania środków pieniężnych. Sama zerowa saldo rachunku bankowego czy zajęcie majątku przez komornika nie są wystarczające do przyznania prawa pomocy, gdy spółka nadal funkcjonuje na rynku i posiada potencjał ekonomiczny.
Stan faktyczny
Spółka z o.o. "B" spółka komandytowa wniosła o przyznanie prawa pomocy w celu zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej odmowy umorzenia zaległości podatkowej. Spółka argumentowała trudną sytuacją finansową, obciążeniem hipotecznym i zajęciem majątku przez komornika. Sąd wezwał spółkę do złożenia szeregu dokumentów finansowych i podatkowych. Po analizie przedłożonych dokumentów, sąd uznał, że spółka nie wykazała wystarczających podstaw do przyznania prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Małgorzata Futera po rozpoznaniu w dniu 30 października 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku "A" spółka z o.o. "B" spółka komandytowa w K. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej w podatku od nieruchomości od sierpnia do października 2014r . postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. Sygn. I SA/Rz 835/15 U Z A S A D N I E N I E Skarżąca spółka reprezentowana przez adwokata wniosła w skardze o zwolnienie od kosztów sądowych w całości, zaś w treści formularza PPPr uściśliła, że wnosi o zwolnienie od wpisu sądowego. W uzasadnieniu wniosku spółka podniosła, że znajduje się w złej kondycji (finansowej) oraz że zły jest także stan zdrowia prezesa zarządu. Posiadana przez spółkę nieruchomość jest obciążona hipoteką na kwotę 20.896.000,00 zł i zajęta przez komornika, podobnie jak maszyny i urządzenia produkcyjne, zaś sama nieruchomość utraciła swoje przeznaczenie (właściwości) z powodów opisanych we wniosku. Spółka wyjaśniła, że poszukuje inwestora, który pomógłby zagospodarować jej mienie w sposób, który umożliwiłby prowadzenie dochodowej działalności, w konsekwencji czego możliwe byłoby utrzymanie tejże nieruchomości i opłacanie należnych podatków. Spółka dodała, że infrastruktura istniejąca na nieruchomości wymaga gruntownego remontu i stałej kosztownej konserwacji. Odnośnie danych ekonomicznych spółka podała, że za 2014 r. wygenerowała 42.314,41 zł straty, wartość jej środków trwałych wynosi 2.620.000,00 zł (jest to działka obciążona hipoteką na o wiele wyższą kwotę), na rachunku bankowym spółka nie posiada żadnych środków pieniężnych, kapitał zakładowy spółki wynosi 50.000 zł (według odpisu z rejestru Przedsiębiorców KRS jest to kwota 5.000 zł). Do wniosku załączono wydruk salda rachunku bankowego spółki . Spółka wezwana została także do złożenia dodatkowych dokumentów i wyjaśnień, w tym deklaracji dla podatku od towarów i usług za ostatnie sześć okresów rozliczeniowych poprzedzających złożenie wniosku o prawo pomocy, zeznania podatkowego CIT-8 za 2014 r., przedłożenia wyciągów z rachunków bankowych z ostatnich trzech miesięcy poprzedzających złożenie wniosku, bilansu spółki za 2014 r. i informacji dodatkowych do tego sprawozdania finansowego, ewidencji posiadanych środków trwałych, rachunku zysku i strat, potwierdzenia czynność egzekucyjnych i udzielenia informacji co do obowiązku dokonywania dopłat przez wspólników. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy stwierdzono: Przepis na podstawie którego zawarto przesłanki jakie musi spełnić osoba prawna (jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej), tj. art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012, poz. 270 ze zm.- dalej w skrócie: P.p.s.a.) oparty jest na konstrukcji ograniczonego uznania, co oznacza, że ostatecznie spełnienie przesłanek ekonomicznych (w zakresie częściowym, o jaki ubiega się skarżąca – jest to brak dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania), uprawnia jedynie do udzielenia takiej pomocy. Warunek wykazania przez osobę prawną podstaw, na których opiera swój wniosek o przyznanie prawa pomocy, nakłada na nią obowiązek przedstawienia odpowiednich dowodów potwierdzających niemożność pokrycia tych kosztów postępowania. W ocenie rozpoznającego wniosek brak jest podstaw do udzielenia spółce prawa pomocy w jakimkolwiek zakresie. Pomimo trudnej sytuacji na jaką powołuje się spółka uzyskuje ona przychody; według nadesłanej dokumentacji za 2014 r. była to kwota 3.536.620,00 zł. Z kolei po stronie należności od pozostałych jednostek w bilansie spółki na koniec 2014 r. widnieje kwota 2.131.993,97 zł. Także z przedłożonych deklaracji VAT-7 dla podatku od towarów i usług wynika, że spółka prowadzi aktywność gospodarczą, np. za lipiec 2015 r. wykazała dostawę towarów oraz świadczenie usług na terytorium kraju (sprzedaż) wykazując podstawę opodatkowania w wysokości 2.380.650 zł, a podatek należny w wysokości 547.550 zł. Również ani zerowy bądź ujemny stan rachunków bankowych, ani fakt obciążenia komorniczego są niewystarczające dla uznania, że spełnione są przesłanki do przyznania prawa pomocy (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 kwietnia 2009 r., sygn. I FZ 66/09, https://cbois.nsa.gov.pl). Z ich analizy wynika, że saldo wynosi 0 zł, ale w kontekście okoliczności sprawy (postępowanie egzekucyjne) w sytuacji zachowania przez spółkę mimo wszystko pewnej aktywności gospodarczej, wydaje się być mało prawdopodobne, aby spółka nie dysponowała żadnymi kwotami pieniężnymi, tym bardziej, że w sprawie działa ustanowiony pełnomocnik- adwokat. W oparciu wyłącznie o dane zadeklarowane na formularzu PPPr i wymienione powyżej dokumenty, nie można stwierdzić, że spółka jest w tak złej sytuacji finansowej jak podaje i wyczerpała wszystkie możliwości pozyskania środków pieniężnych, że nie jest w stanie ponieść ciężaru kosztów sądowych w rozpoznawanej sprawie, które na obecnym etapie wynoszą 500 zł. Rozważając realne możliwości poniesienia opłat w toczącym się postępowaniu, przy uwzględnieniu charakteru prowadzonej działalności i ujawnionych wielkościach ekonomicznych, kwota opłaty sądowej, a także inne ewentualne przyszłe koszty sądowe - jeśliby się pojawiły w tej sprawie – nie wpłynęłyby znacząco na sytuację finansową spółki. Działalność osób prawnych opiera się na samodzielności i w oparciu o własny majątek. Skarżąca jest pełnoprawnym uczestnikiem obrotu gospodarczego, ze wszystkimi wynikającymi z tego faktu uprawnieniami i obowiązkami. Spółka uzyskuje dochody. W takiej sytuacji uprawnione jest domniemanie, że utrzymywana działalność gospodarcza jest opłacalna, nawet jeśli przedsiębiorca przejściowo ma kłopoty finansowe. W przeciwnym przypadku jedynym racjonalnym działaniem byłaby likwidacja działalności ewentualnie ogłoszenie upadłości podmiotu z racji tego, że celem działalności jest osiągnięcie zysku. W związku z powyższym na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło