I SA/Rz 856/10
PostanowienieWSA w Rzeszowie2011-01-21
Skład orzekający: Jacek Boratyn
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych może być uwzględniony, gdy strona odwołuje się do zasad współżycia społecznego, a jej sytuacja materialna i rodzinna nie uzasadnia braku możliwości poniesienia kosztów?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy, ponieważ strona odwoływała się do zasad współżycia społecznego, które nie są kryterium przyznawania prawa pomocy. Sytuacja materialna wnioskodawcy, uwzględniająca jego dochody, majątek oraz dochody osób pozostających ze nim we wspólnym gospodarstwie domowym, nie uzasadniała twierdzenia o niemożności poniesienia kosztów sądowych bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania.Stan faktyczny
Wnioskodawca, małoletni B. B. reprezentowany przez matkę, złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w sprawie dotyczącej ustalenia zobowiązania podatkowego w podatku od spadków i darowizn. Wnioskodawca pobiera rentę rodzinną, a jego matka i jej mąż posiadają dochody z pracy. Wnioskodawca odwołał się do zasad współżycia społecznego, argumentując, że poniesienie kosztów sądowych ze środków z renty byłoby sprzeczne z tymi zasadami. Wartość przedmiotu zaskarżenia wynosiła 4 085 zł.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Jacek Boratyn po rozpoznaniu w dniu 21 stycznia 2011 r., na posiedzeniu niejawnym, wniosku B. B., działającego przez przedstawiciela ustawowego – M. B., o przyznanie mu prawa pomocy, poprzez zwolnienie go od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia (...) listopada 2010 r., nr (...), w przedmiocie ustalenia zobowiązania podatkowego w podatku od spadków i darowizn - postanawia – odmówić przyznania prawa pomocy.
Wnioskodawca B. B., działający przez swojego przedstawiciela ustawowego – matkę M. B., wystąpił o przyznanie mu prawa pomocy, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia (...) listopada 2010 r., w przedmiocie ustalenia zobowiązania podatkowego w podatku od spadków i darowizn, w kwocie 4 085 zł.
Z treści złożonego na urzędowym formularzu oświadczenia o stanie rodzinnym, majątkowym i wysokości uzyskiwanych dochodów wynika, że małoletni wnioskodawca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z matką, jej mężem oraz dwojgiem rodzeństwa. Pobiera on rentę rodzinną po ojcu w wysokości 706,29 zł brutto miesięcznie, natomiast jego matka oraz jej małżonek utrzymują się z wynagrodzenia za pracę w wysokości odpowiednio: 3 654,60 zł brutto miesięcznie oraz 4 621,10 zł brutto miesięcznie.
Odnośnie majątku wnioskodawcy oraz osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym, w złożonym oświadczeniu zadeklarowano jedynie dom o powierzchni 163,28 m 2 .
W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy podkreślono, że uiszczenie przez wnioskodawcę kosztów sądowych, ze środków pochodzących z renty po zmarłym ojcu, pozostawałoby w sprzeczności z zasadami współżycia społecznego.
Z akt sprawy wynika, że wnioskodawca nabył udział w spadku po K. T., wynoszący 4/5 części, natomiast wartość masy spadkowej wynosi, zgodnie ze złożona deklaracją, 115 600 zł.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej: P.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym – o co wnosi skarżący w przedmiotowej sprawie – następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ustawodawca uzależnia więc przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy, będącej formą jej dofinansowania ze środków publicznych, jedynie od jej sytuacji materialnej i rodzinnej. Brak jest natomiast wśród tych przesłanek kryterium w postaci klauzuli generalnej - zasad współżycia społecznego, do których odwołuje się wnioskodawca.
Odnosząc się natomiast do jego sytuacji materialnej nie sposób stwierdzić, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku koniecznego dla siebie utrzymania. Uzyskuje on bowiem dochód w postaci renty rodzinnej, posiada własny majątek o znacznej wartości, który odziedziczył po babce, dodatkowo na jego matce, spoczywa względem niego obowiązek alimentacyjny, sprowadzający się, w myśl art. 128 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, do dostarczania mu środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania.
Niezależnie od powyższego, w tym miejscu należy stwierdzić, że w ramach rozpoznawania wniosków o przyznanie prawa pomocy ocenie podlega sytuacja materialna nie tylko wnioskodawcy, ale również i innych osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym, albowiem tylko w ten sposób można w sposób pełny i jednoznaczny ustalić czy spełnia on przesłanki, o których mowa w art. 246 § 1 P.p.s.a.
W okolicznościach niniejszej sprawy łączny dochód wszystkich osób pozostających z wnioskodawcą we wspólnym gospodarstwie domowym oraz jego samego wynosi 8 981,99 zł, podczas gdy wartość przedmiotu zaskarżenia w sprawie zawisłej przed Sądem wynosi 4 085 zł. W tej sytuacji, nie sposób przyjąć, że nie jest on w stanie ponieść związanych z tą sprawą kosztów sądowych, bez uszczerbku dla własnego utrzymania.
Mając więc na uwadze powyższe okoliczności, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., w związku z w związku z art. 245 § 3 i art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło