I SA/Rz 861/11

WyrokWSA w Rzeszowie2012-03-13

Skład orzekający: Tomasz Smoleń, Małgorzata Niedobylska, Grzegorz Panek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy ma obowiązek wydać zaświadczenie o wysokości dochodów, jeśli posiada informacje (np. PIT-11) wskazujące na dochody, ale wnioskodawca twierdzi, że informacje te są nieprawdziwe i dotyczą innej osoby, a organ nie przeprowadził wystarczającego postępowania wyjaśniającego?
Ratio decidendi
Organ podatkowy ma obowiązek wydać zaświadczenie o wysokości dochodów, jeśli posiada dane wynikające z prowadzonej ewidencji lub innych posiadanych informacji. Odmowa wydania zaświadczenia jest nieuzasadniona, jeśli organ nie przeprowadził wystarczającego postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia stanu faktycznego, zwłaszcza gdy wnioskodawca kwestionuje prawdziwość posiadanych przez organ danych i wskazuje na możliwość popełnienia przestępstwa. W takiej sytuacji organ powinien wydać zaświadczenie o braku dochodów, jeśli nie dysponuje wiarygodnymi danymi o ich uzyskaniu przez wnioskodawcę.
Stan faktyczny
E.M. złożyła wniosek o wydanie zaświadczenia o dochodach za 2010 rok dla celów stypendialnych. Wcześniej poinformowała Urząd Skarbowy o podejrzeniu popełnienia przestępstwa polegającego na poświadczeniu nieprawdy w PIT-11 za 2010 rok, wskazując, że dokument ten nie dotyczy jej osoby. Organ podatkowy odmówił wydania zaświadczenia, powołując się na posiadanie PIT-11 i potwierdzenie umów zlecenia przez płatnika, mimo że umowy te były zawarte z inną osobą o podobnym nazwisku. Organ odwoławczy utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów i przewlekłość postępowania, co uniemożliwiło jej złożenie dokumentów w terminie.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego, określając, że postanowienia te nie podlegają wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Tomasz Smoleń Sędziowie WSA Małgorzata Niedobylska /spr./ WSA Grzegorz Panek Protokolant ref. st. Eliza Kaplita po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 13 marca 2012r. sprawy ze skargi E. M. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] października 2011r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o wysokości dochodów za 2010 rok 1) uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w U. D. z dnia [...] sierpnia 2011r. nr [...], 2) określa, że postanowienia wymienione w pkt. 1) nie podlegają wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku. I SA/Rz 861/11 Uzasadnienie Postanowieniem z dnia [...] października 2011r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej, po rozpatrzeniu zażalenia E.M. na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] sierpnia 2011r. nr [...] w sprawie odmowy wydania zaświadczenia o wysokości dochodów za 2010 rok, utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, iż pismem z dnia 18 sierpnia 2011r. E.M. złożyła do Naczelnika Urzędu Skarbowego wniosek o wydanie zaświadczenia o dochodach za okres od 1 stycznia 2010r. do 31 grudnia 2010r., dla celów stypendialnych. W dniu 9 marca 2011r. do Urzędu Skarbowego wpłynęło pismo (zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa) E.M. kierowane również do Prokuratury Rejonowej oraz do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, w którym oświadczyła, iż w 2010 roku nigdzie nie pracowała, nie zawierała umów w sprawie zatrudnienia i nie uzyskała żadnych dochodów, a PIT-11 za 2010 rok wystawiony przez Ośrodek Wypoczynkowy "A." S.A. nie dotyczy jej osoby. W trakcie przeprowadzonych przez organ czynności wyjaśniających, z Ośrodka Wypoczynkowego "A." S.A. wpłynęła informacja, w której podmiot ten potwierdził fakt zawarcia dwóch umów zlecenia z E.M. oraz przekazał kopie tych umów zlecenia wraz z kwestionariuszem osobowym wypełnionym na nazwisko E.M.. Postanowieniem dnia [...] sierpnia 2011r. Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił wydania zaświadczenia o wysokości dochodów za 2010r. Utrzymując w mocy postanowienie organu I instancji, organ odwoławczy wyjaśnił, że zaświadczenie zalicza się do czynności materialno-technicznych, potwierdzających stan rzeczy odnoszący się do chwili jego wydania. Wydając zaświadczenie organ bazuje na aktualnych informacjach. Organ wskazał, iż przepis art. 306b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz.60 ze zm.), powoływanej dalej jako Ordynacja podatkowa, zobowiązuje organ do wydania zaświadczenia, jeżeli chodzi o potwierdzenie faktów lub stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów lub innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Obowiązkiem organu, do którego skierowano wniosek inicjujący postępowanie o wydanie zaświadczenia, jest porównanie treści żądania strony ze stanem rzeczy wynikającym ze wszelkich, prowadzonych przez niego danych i znajdujących się w jego posiadaniu (art. 306b § 1 i § 2 cyt. ustawy). Zaświadczenie o niezaleganiu w podatkach lub stwierdzające stan zaległości wydaje się na podstawie dokumentacji danego organu podatkowego oraz informacji otrzymanych od innych organów podatkowych (art. 306e § 1 Ordynacji podatkowej). Zgodnie z art. 306b § 2 cyt. ustawy organ podatkowy przed wydaniem zaświadczenia, może przeprowadzić w niezbędnym zakresie postępowanie wyjaśniające. Postępowanie to sprowadza się do badania informacji zawartych w rejestrach, ewidencjach i innych danych, a następnie konfrontowania ich z treścią żądania strony dla stwierdzenia, czy określone przez stronę fakty lub stan prawny znajdują w nich odzwierciedlenie. Organ odwoławczy wskazał, że organ I instancji w dniu wydania zaświadczenia był w posiadaniu informacji PIT-11 za 2010 rok wystawionej przez płatnika Ośrodek Wypoczynkowy "A." S.A., w której zostały wykazane dochody E.M. z tytułu działalności wykonywanej osobiście, o której mowa w art. 13 pkt 2, 4 i 6-9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w tym umowy zlecenia i o dzieło. Z kolei przeprowadzone postępowanie wyjaśniające wykazało, że E.M. za 2010 rok nie deklarowała dochodów do opodatkowania. Ponadto, fakt zawarcia dwóch umów zlecenia z E.M. został potwierdzony przez płatnika. Organ odwoławczy podniósł, że wprawdzie organ I instancji dysponował zawiadomieniem o podejrzeniu popełnienia przestępstwa wniesionym przez E.M. do Prokuratury Rejonowej oraz do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, jednakże do dnia wydania zaskarżonego postanowienia do organu podatkowego nie wpłynęła żadna informacja od ww. podmiotów o sposobie rozpatrzenia tego zawiadomienia. Zdaniem organu II instancji, zasadnie organ I instancji odmówił wydania zaświadczenia, bowiem wydanie zaświadczenie o żądanej treści byłoby niezgodne ze stanem rzeczywistym wynikającym z posiadanych przez organ danych oraz prowadzonej ewidencji księgowej. Organ podkreślił, że w wyniku ponownie wniesionego wniosku, Naczelnik Urzędu Skarbowego w dniu [...] września 2011r. wydał żądane zaświadczenie, dysponował bowiem danymi z Prokuratury oraz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych umożliwiającymi jego wydanie. Na postanowienie organu odwoławczego E.M. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, w której wniosła o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia. Zaskarżonemu postanowieniu skarżąca zarzuciła, że zostało ono wydane pomimo dysponowania przez organ danymi do wystawienia zaświadczenia. Ponadto zaskarżone postanowienie kończąc tok postępowania przed Urzędem Skarbowym uniemożliwiło jej złożenie w określonym terminie dokumentów niezbędnych do ubiegania się o stypendium socjalne na uczelni. W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że 9 marca 2011r. powiadomiła Urząd Skarbowy o podejrzeniu popełnienia przestępstwa polegającego na poświadczeniu nieprawdy w dokumencie PIT-11 za 2010r., z którego wynikało, że w okresie tym skarżąca pozostawała w zatrudnieniu w Ośrodku Wypoczynkowym "A." S.A. Do zawiadomienia skarżąca załączyła ww. informację PIT-11 za 2010 rok. Identyczne zawiadomienia skarżąca skierowała również do Prokuratury Rejonowej i Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Skarżąca zarzuciła, iż od momentu złożenia ww. zawiadomienia w dniu 9 marca 2011r. do czasu złożenia wniosku o wydanie zaświadczenia o dochodach za 2010 rok w dniu 18 sierpnia 2011r., nie otrzymała od Urzędu Skarbowego jakiegokolwiek powiadomienia o niezałatwieniu sprawy we właściwym terminie stosownie do art. 140 § 1 Ordynacji podatkowej. Brak ww. powiadomienia uniemożliwił skarżącej skorzystanie z przysługującego jej, na mocy art. 141 § 1 Ordynacji podatkowej, prawa ponaglenia do organu podatkowego wyższego stopnia. Skarżąca podniosła, że przewlekłość postępowania pozbawiła ją prawa do ubiegania się o stypendium socjalne. Skarżąca zarzuciła, iż wbrew twierdzeniom organu podatkowego, stosownie do art. 306i Ordynacji podatkowej, brak deklarowanych dochodów nie stanowi przeszkody do wydania zaświadczenia o dochodach. Jej zdaniem, nieprawidłowo Naczelnik Urzędu Skarbowego wskazał, że jest w posiadaniu umów zlecenia zawartych z E.M., bowiem okazane jej w Prokuraturze Rejonowej umowy były wystawione na nazwisko M., a nie na nazwisko skarżącej. Nazwisko M. widniało również w dokumencie PIT-11. W ocenie skarżącej, organ odwoławczy stwierdzając w zaskarżonym postanowieniu, że w późniejszym czasie skarżącej zostało wydane zaświadczenie o żądanej treści, wyszedł poza ramy postępowania, którego dotyczyło zażalenie. W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sadów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz,1270 ze zm., dalej: ustawą p.p.s.a.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Natomiast zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi. Skarga jest zasadna. Stosownie do treści art.306a §1 i §2 pkt 2 Ordynacji podatkowej, organ podatkowy wydaje zaświadczenia na żądanie osoby, która ma interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. W takim przypadku organ jest obowiązany wydać zaświadczenie, jeżeli chodzi o potwierdzenie faktów lub stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów lub z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu (art.306e §1 Ordynacji podatkowej). Natomiast zgodnie z art.306i Ordynacji podatkowej, organ podatkowy na wniosek podatnika wydaje zaświadczenie o wysokości jego dochodu lub obrotu, przy czym w zaświadczeniach dotyczących wysokości dochodu stwierdza się wyłącznie, czy wnioskodawca jest lub nie jest podatnikiem podatku dochodowego (we wszystkich formach opodatkowania); w przypadku opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach ogólnych - z określeniem wysokości dochodu przyjętego do podstawy opodatkowania. Złożenie przez skarżącą wniosku o wydanie przez Naczelnika Urzędu Skarbowego zaświadczenia o dochodach za 2010r. obligowało ten organ do wydania zaświadczenia stwierdzającego - na podstawie posiadanych danych - wysokość uzyskanych przez E.M. dochodów, bądź brak takich dochodów, jeśli takimi danymi organ nie dysponował. W ocenie Sądu, organy orzekające w niniejszej sprawie nie miały żadnego powodu, aby odmówić wydania zaświadczenia. W szczególności powodem takim nie mógł być brak informacji z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i prokuratury o sposobie rozpatrzenia wniesionego przez Skarżącą zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa. Organy nie podjęły wystarczających czynności w celu wyjaśnienia wątpliwości związanych z informacją PIT-11 wystawioną na nazwisko E.M.. Należy zauważyć, że o wydanie zaświadczenia Skarżąca zwróciła się w dniu 18 sierpnia 2011r., ale już w marcu 2011r. poinformowała m.in. Naczelnika Urzędu Skarbowego o fakcie wystawienia powyższej informacji i o tym, że dokument ten jest fałszywy, ponieważ – pomimo wskazywania wielu prawdziwych danych odnośnie jej osoby (z wyjątkiem nazwiska), potwierdza okoliczności, które nie miały miejsca, tj. uzyskiwanie przez nią dochodów z tytułu umów zlecenia zawartych z Ośrodkiem Wypoczynkowym "A." S.A. w A. Poczyniła zatem właściwe czynności w celu wyjaśnienia sprawy przez organ podatkowy, zgłosiła gotowość złożenia dodatkowych wyjaśnień, wskazała na możliwość przesłuchania określonych świadków i uzyskania przez organ innych dowodów w sprawie. Organ podatkowy natomiast zwrócił się jedynie do wystawcy informacji PIT-11, który przedłożył dwie umowy zlecenia wraz z kwestionariuszem osobowym, ale żadna z umów nie była zawarta z E.M., tylko z E.M.. Po złożeniu przez wnioskodawczynię wniosku organ podatkowy nie przeprowadził żadnego postępowania wyjaśniającego, o którym mowa w art.306b § 2 Ordynacji podatkowej, a tylko wezwał ją do złożenia zeznania podatkowego. W ocenie Sądu, organy podatkowe nie miały racji stwierdzając, że nie jest możliwe wydanie zaświadczenia o jakie ubiega się wnioskodawczyni, gdyż byłoby to niezgodne ze stanem faktycznym, wynikającym z posiadanych przez organ danych i prowadzonej ewidencji księgowej. Organ odmówił wydania zaświadczenia, mimo że nie był w posiadaniu żadnych informacji o dochodach za 2010r., dotyczących E.M.. Wbrew twierdzeniom organu, informacja PIT-11 za 2010r. wystawiona przez Ośrodek Wypoczynkowy "A." S.A. nie dotyczyła E.M., lecz E.M.. Ponadto bezspornym jest, że E.M. nie deklarowała za 2010 rok żadnych dochodów do opodatkowania, nie miała zatem obowiązku składania zeznania podatkowego za ten rok. Organ powinien zatem wydać zaświadczenie o braku dochodów wnioskodawczyni w 2010r. Bezpodstawna odmowa wydania zaświadczenia uniemożliwiła skarżącej złożenie we właściwym terminie dokumentów w celu uzyskania stypendium na uczelni. W związku z powyższym należy uznać, że wydane w niniejszej sprawie postanowienia organów obu instancji naruszają przepisy art.306a § 1 i § 2 pkt 2, art. 306b oraz art.306i §1 i § 2 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, art.135 i art.152 ustawy p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło