I SA/Rz 895/16

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Małgorzata Futera po rozpoznaniu w dniu 7 lutego 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.H. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2010 r. postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. Sygn. I SA/Rz 895/16 U Z A S A D N I E N I E W rozpoznawanej sprawie skarżący zwrócił się z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienie od kosztów sądowych wskazując, że pozostaje w bardzo trudnej sytuacji finansowej, nie może podjąć pracy z powodu złego stanu psychicznego, spowodowanego trwającymi 10 lat postępowaniami podatkowymi. Podał, że jest całkowicie zależny od pomocy finansowej rodziny. We wniosku skarżący oświadczył, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną (małżonkowie posiadają rozdzielność majątkową od 2009 r.) i dwojgiem dzieci w wieku szkolnym. Jako majątek wskazał dom o pow. 240 m² o wartości ok. 500000 zł, działkę rolną o pow. ok. 0,6 ha (nieużytek rolny), garaż 60 m² – wszystkie nieruchomości obciążone hipoteką na rzecz banku. Skarżący wskazał, że obciąża go kredyt hipoteczny w przeliczeniu w wysokości 800 000 zł, którego rata wynosi ok. 2000 zł miesięcznie, on zaś ponosi 50% raty tego kredytu. Do wniosku załączono wypis aktu notarialnego umowy ustanowienia rozdzielności majątkowej oraz kserokopię postanowienia sądu o wpisaniu skarżącego do Krajowego Rejestru Sądowego Rejestru Dłużników Niewypłacalnych. Skarżący został wezwany do złożenia dodatkowego oświadczenia dotyczącego stanu majątkowego i wysokości uzyskiwanych dochodów, w tym udokumentowanie wysokości uzyskiwanych dochodów żony z racji, że skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną, przedłożenie zeznań podatkowych obojga małżonków, przedłożenie wyciągów z rachunków bankowych i kart kredytowych oraz z rachunków papierów wartościowych, posiadanych przez skarżącego i jego żonę, z ostatnich trzech miesięcy poprzedzających złożenie wniosku oraz wyszczególnienie rodzaju wydatków i kwot pieniężnych związanych z kosztami utrzymania, podania informacji o posiadanych środkach transportu (marka, model, rok produkcji), udzielenia informacji o ewentualnym uzyskiwaniu pomocy materialnej od instytucji, tj. zasiłków, dodatków, zapomóg, dalszych członków rodziny ewentualnie innych osób i przedłożenia dokumentów wskazujących na trudną sytuację materialną, zdrowotną itp. jeśli takowe są w posiadaniu strony. W odpowiedzi podał, że rubryka dotycząca stanu rodzinnego, majątku i dochodów została wypełniona nieprawidłowo, skarżący nie zna dochodów żony, nie udostępniła mu wydruku z jej rachunku, w chwili obecnej ma ona status osoby bezrobotnej. Skarżący oświadczył, że nie posiada rachunku bankowego i nie ma kart kredytowych, nie składał deklaracji podatkowych, bo nie ma dochodów do opodatkowania, w zakresie wyżywienia korzysta z pomocy rodziny, która prowadzi gospodarstwo rolne, nie korzysta z pomocy społecznej, prawdopodobnie korzysta z niej żona, nie posiada środków transportu. Wyjaśnił, że prowadzone są czynności egzekucyjne przez urząd skarbowy na kwotę ok. 170.000 zł oraz 770.000 zł i załączył kserokopię tytułu wykonawczego oraz ponownie postanowienie o wpisaniu do Rejestru Dłużników Niewypłacalnych. Rozpoznając wniosek stwierdzono, co następuje: Z mającego zastosowanie w sprawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej w skrócie P.p.s.a.) wynika obowiązek uprawdopodobnienia przesłanek przyznania prawa pomocy w zakresie o jaki wnioskował skarżący, tj. w zakresie częściowym (wykazania przez wnioskodawcę, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny) m.in. poprzez skonkretyzowanie w postaci dokładnej i wyczerpującej argumentacji strony skarżącej, a nawet zobrazowania sytuacji materialnej za pomocą odpowiednich dokumentów, tak by prawidłowo zakwalifikować stan faktyczny do regulacji warunkujących przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie. Owo zobrazowanie powinno nastąpić przede wszystkim na podstawie właściwych dokumentów, których w tej sprawie brak. Skarżący udokumentował co prawda powzięte przez organ podatkowy działania w celu wyegzekwowania przedmiotowych należności pieniężnych z tytułu podatku dochodowego, ale w żaden sposób nie uprawdopodobnił źródeł finansowania swoich i rodziny wydatków na utrzymanie. Powołując się na wyjątkowo trudną sytuację finansową skarżący nie podał źródła finansowania podstawowych potrzeb zarówno swojej rodziny jak i jego samego, nadmieniając jedynie o pomocy rodziny, nie uściślając jednak jej zakresu, eliminując jednocześnie pomoc społeczną. Nie jest wiadomym kto pomaga skarżącemu w spłacie kredytu i czy pomoc taka jest faktycznie konieczna oraz czy skarżący choruje i ponosi z tego tytuły koszty leczenia. Należy bowiem mieć na uwadze, że ustrój rozdzielności majątkowej pomiędzy skarżącym a jego żoną, która to okoliczność jest mocno akcentowana w sprawie, nie zwalnia małżonka z obowiązku pomocy finansowej współmałżonkowi w zakresie postępowania sądowego. Rozdzielność majątkowa odnosi się bowiem nie do wzajemnych obowiązków małżonków, lecz do ich majątków (por. tytułem przykładu postanowienie NSA z dnia 29 czerwca 2009 r., sygn. akt I FZ 229/09; postanowienie NSA z dnia 24 września 2013 r., sygn. akt II FZ 725/13; postanowienie NSA z dnia 9 lipca 2015 r., sygn. akt I FZ 243/15; postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 13 lipca 2015 r., sygn. akt I SA/Gl 419/15). Posiadany przez małżonka strony majątek, a także uzyskiwane przezeń dochody mają bowiem wpływ na ocenę sytuacji finansowej strony. Rozdzielność majątkowa nie zwalnia małżonków z obowiązku wzajemnego wsparcia finansowego. Zgodnie bowiem z art. 27 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (tekst jednolity: Dz. U. z 2015 r., poz.583) oboje małżonkowie obowiązani są, każdy według swoich sił oraz możliwości zarobkowych i majątkowych, przyczyniać się do zaspokajania potrzeb założonej przez nich rodziny. Skoro nie są znane dane dotyczące sytuacji finansowej skarżącego i jego rodziny, brak jest dostatecznych podstaw do uwzględnienia wniosku. Brak owych danych wynika z uchylania się od obowiązku ich udzielenia, skutkiem czego rozpoznający wniosek pozbawiony został możliwości dokonania jego merytorycznej oceny. W takiej sytuacji rozpoznający wniosek referendarz uprawniony jest do sformułowania oceny, że wniosek o przyznanie prawa pomocy jest nieuzasadniony. W rezultacie działając na podstawie art. 246 §1 pkt 2 P.p.s.a. w związku z art. 258 §1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. postanowiono jak w sentencji orzeczenia