I SA/Rz 915/09

PostanowienieWSA w Rzeszowie2010-03-31

Skład orzekający: Sędzia WSA Barbara Stukan-Pytlowany

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka prawa handlowego, pomimo trudnej sytuacji finansowej i zadłużenia, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym, jeśli nie wykaże, że podjęła wszelkie możliwe starania w celu zdobycia środków na pokrycie tych kosztów?
Ratio decidendi
Spółka prawa handlowego nie może liczyć na zwolnienie od kosztów sądowych, jeśli nie wykaże, że podjęła wszelkie możliwe starania w celu zdobycia środków na pokrycie tych kosztów, nawet jeśli znajduje się w trudnej sytuacji finansowej. Sąd może przyznać prawo pomocy tylko wtedy, gdy jest to konieczne dla zapewnienia dostępu do sądu, a kwota wpisu sądowego nie stanowi przeszkody nie do usunięcia dla spółki.
Stan faktyczny
Spółka "A" sp. z o.o. złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, powołując się na trudną sytuację finansową, stratę w ostatnim roku obrotowym i zajęcie rachunków bankowych. Po wezwaniu do uzupełnienia wniosku i przedłożeniu dokumentów, referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy. Spółka wniosła sprzeciw, który został rozpoznany przez Wojewódzki Sąd Administracyjny.
Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Barbara Stukan-Pytlowany po rozpoznaniu w dniu 31 marca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku "A" sp. z o.o. w P. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia oraz rozłożenia na raty zaległości w podatku od nieruchomości za 2008r. - postanawia – oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy. WSA/post.1 - sentencja postanowienia W sprawie skargi na wskazaną w sentencji niniejszego postanowienia decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego "A" Spółka z o.o. z siedzibą w P. /dalej; Spółka, Skarżąca/ złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, ponieważ osiąga stratę, jest w trudnej sytuacji finansowej, zalega z zapłatą zobowiązań, jej rachunki bankowe zablokowane zostały przez komornika. W oświadczeniu o majątku podała, że jej kapitał zakładowy wynosi 2.715.000,00 zł, wartość środków trwałych według bilansu za ostatni rok wynosi 1.692.048,21 zł, ostatni rok obrotowy (2008) zamknął się dla Spółki stratą w wysokości 208.487,87 zł. Na koncie według oświadczenia pozostawało 1.250,18 zł. Wobec powziętych wątpliwości co do możliwości płatniczych Skarżącej, referendarz sądowy wezwał Spółkę do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez nadesłanie ewidencji środków trwałych, listy płac zatrudnianych przez spółkę pracowników, deklaracji dla podatku od towarów i usług za ostatnie trzy miesiące 2009 r., ostatniego zeznania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych, bilansu, dokumentów potwierdzających zajęcie rachunku bankowego i wyciągów z rachunków bankowych za ostanie trzy miesiące. W wezwaniu zobowiązano Skarżącą do złożenia oświadczenia o wysokości zobowiązań publicznoprawnych i cywilnych oraz o wierzytelnościach Spółki i wyjaśnień odnośnie przyczyn wygenerowanej straty. Spółka wykonała wezwanie. Na podstawie całokształtu informacji o sytuacji finansowej, referendarz odmówił przyznania Spółce prawa pomocy. Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.- dalej P.p.s.a.) wniesienie sprzeciwu w terminie od postanowienia referendarza sądowego spowodowało, iż utraciło ono moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. prawo pomocy osobie prawnej w zakresie częściowym może być przyznane, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania; inaczej Sąd może przyznać takiemu podmiotowi prawo pomocy, jeżeli wedle jego uznania będzie to konieczne dla zapewnienia jej dostępu do sądu. Na podstawie złożonego oświadczenia oraz przedłożonych dokumentów, jednoznacznie wynika, że Spółka pomimo swojej, jak usiłuje dowodzić trudnej sytuacji, prowadzi działalność gospodarczą i osiąga pewne wyniki gospodarcze. Dowodzą tego przedłożone deklaracje dla podatku od towarów i usług, w których jest wykazywana dostawa towarów, świadczenie usług oraz podatek należny (Spółka prowadzi działalność gospodarczą w dziedzinie usług gastronomicznych, hotelarstwa, sprzedaży materiałów i usług budowlanych). Według przedłożonego zeznania CIT-8 za rok podatkowy 2008 osiągnęła przychody w kwocie 1.015.550,30 zł, koszty uzyskania przychodów w kwocie 1.112.156,12 zł i wykazała stratę w wysokości 96.605,82 zł. Z tych danych można wyprowadzić wniosek, że skoro spółka osiąga przychody oraz ponosi koszty ich uzyskania w wykazanych w deklaracji kwotach, to nawet zajęcie rachunku bankowego nie uniemożliwia Spółce dalszej działalności z uwagi na brak środków na jej finansowanie. Stan środków na rachunku określany jest na dany moment i może ulec zmianie, tym bardziej, że Spółka posiada należności z tytułu dostaw i usług w kwocie 93.786,11 zł (dane za pismem z dnia 19.01 2010 r.). Profil prowadzonej działalności wskazuje, że możliwy i zapewne przeważający w tej działalności jest obrót gotówkowy, zatem pozyskanie środków na zapłatę wpisu od skargi w wysokości 500 zł i innych, możliwych na dalszym etapie sprawy kosztów sądowych, które będą zawsze niższe od tejże opłaty sądowej, jest możliwe. Spółka w oświadczeniu wykazała zobowiązania publicznoprawne z tytułu podatku VAT – 13.315,00 zł, zobowiązania wobec ZUS - 28.804,00 zł, z tytułu podatku od nieruchomości- 32.325,00 zł, a także zobowiązania z tytułu dostaw i usług- 569.318,91 zł. Jednak nie sposób zgodzić się na to, aby wszelkie koszty działalności gospodarczej były priorytetowe wobec kosztów prowadzonego postępowania sądowego, gdyż takie rozumowanie prowadziłoby do wniosku, że jakiekolwiek problemy finansowe przedsiębiorcy powinny każdorazowo skutkować koniecznością obciążenia tymi kosztami Skarbu Państwa (zob. postanowienie NSA z dnia 25 lutego 2010 r., sygn. I FZ 11/10, dostępne na: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Dodać należy, że Spółka posiada niemały majątek. Na aktywa składają się w przeważającej części środki trwałe o wartości aktualnej 2.365.633,49 zł (stan na dzień 31.12.2008r. według ewidencji środków trwałych), wśród których są maszyny i urządzenia budowlane, wyposażenie typowe dla hoteli i restauracji oraz stanowiący największą wartość – budynek. Co prawda Spółka nie uchylała się od nałożonych obowiązków związanych z udokumentowaniem swojej sytuacji finansowej, ale równocześnie nie wykazała, że podjęła starania w celu zdobycia brakujących środków finansowych. Jako spółka prawa handlowego ma różne możliwości, w tym np. nałożenie obowiązku dopłat w celu pokrycia kosztów postępowania sądowego, który najczęściej jest podejmowany właśnie w sytuacji czasowych trudności finansowych podmiotu. Mając na uwadze treść powołanego art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. oraz okoliczności przedmiotowej sprawy należy stwierdzić, że Skarżąca nie wykazała zaistnienia przesłanek uzasadniających przyznanie jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Zdaniem Sądu, kwota ustalonego w wysokości 500 zł wpisu od skargi, a także inne ewentualne koszty sądowe, jest kwotą, która nie jest przeszkodą nie do usunięcia dla Skarżącej w celu dochodzenia swoich praw przed sądem administracyjnym. Wobec powyższego, w oparciu o treść art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a, Sąd orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło