I SA/Rz 927/16
WyrokWSA w Rzeszowie2017-01-12
Skład orzekający: Grzegorz Panek, Piotr Popek, Tomasz Smoleń
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy środki finansowe otrzymywane przez wnioskodawcę na podstawie umowy grantowej, pochodzące z dotacji uzyskanych z Europejskiego Instytutu Innowacji i Technologii (EIT), korzystają ze zwolnienia z podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 46 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w szczególności w zakresie przesłanki bezpośredniej realizacji celu programu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ interpretacyjny wadliwie przyjął, iż wnioskodawca nie był podmiotem bezpośrednio realizującym cel programu finansowanego z bezzwrotnej pomocy, a jedynie "osobą trzecią" działającą "na zlecenie". Sąd podkreślił, że organ interpretacyjny nie może dokonywać ustaleń faktycznych odmiennych od przedstawionych we wniosku przez podatnika, a przyjęcie przez organ stanu faktycznego odmiennego od przedstawionego we wniosku stanowi podstawę do uchylenia interpretacji indywidualnej.Stan faktyczny
Skarżący M. L. zwrócił się o interpretację indywidualną w sprawie zwolnienia z podatku dochodowego od osób fizycznych środków otrzymanych z umowy grantowej z KIC, pochodzących z dotacji EIT. Wnioskodawca twierdził, że jest bezpośrednim beneficjentem i realizatorem projektu, a KIC jedynie pośredniczy w przekazywaniu środków. Minister Finansów uznał stanowisko wnioskodawcy za nieprawidłowe, twierdząc, że nie jest on podmiotem bezpośrednio realizującym cel programu, lecz "osobą trzecią" działającą "na zlecenie" spółki realizującej projekt. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną interpretację.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną i zasądził od Ministra Rozwoju i Finansów na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Grzegorz Panek Sędziowie WSA Piotr Popek WSA Tomasz Smoleń / spr./ Protokolant ref. staż. Joanna Kulasa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi M. L. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych 1) uchyla zaskarżoną interpretację, 2) zasądza od Ministra Rozwoju i Finansów na rzecz skarżącego M. L. kwotę 697(sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotem skargi M. L. jest interpretacja indywidualna Ministra Finansów z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...], stwierdzająca, że stanowisko wnioskodawcy – M. L., przedstawione we wniosku z dnia 24 marca 2016 r., w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie zwolnienia przedmiotowego - jest nieprawidłowe.
Wnioskiem z dnia 24 marca 2016 r. uzupełnionym pismem z dnia 22 czerwca 2016 r. M. L. zwrócił się do Ministra Finansów o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych.
We wniosku przedstawił stan faktyczny, który dotyczy umowy grantowej zawiązanej pomiędzy wnioskodawcą a KIC [...] (dalej jako "KIC") na udzielenie wsparcia finansowego na rzecz osób trzecich. Wskazano, że środki, które będą otrzymywane w ramach grantu z Europejskiego Instytutu Innowacji i Technologii (w dalszej części jako EIT) i wypłacane wnioskodawcy za pośrednictwem KIC na podstawie zawartych pomiędzy nimi umów grantowych.
Podano, że KIC jest spółką działającą na podstawie prawa holenderskiego, zarejestrowaną w rejestrze handlowym Holenderskiej Izby Gospodarczej pod nr: [...]. KIC założyły europejskie podmioty i organizacje, zaś EIT nadał mu status Wspólnoty Wiedzy i Innowacji. Misją KIC jest stać się wiodącym podmiotem wspierającym innowacyjność i przedsiębiorczość w obszarze zrównoważonej energii, zaś jego celem utworzenie trwałej struktury i zasad współpracy różnych podmiotów umożliwiających osiągnięcie najwyższego poziomu badań w obszarze energii, pokonanie europejskich barier w obszarze innowacji i wdrażania wyników badań, uzyskanie i utrzymanie kształcenia na najwyższym poziomie merytorycznym z uwzględnieniem kształtowania przedsiębiorczości wśród młodych ludzi (trójkąt Badania i technologia. Innowacja, Edukacja). Działalność KIC posiada wsparcie ze strony EIT. Wśród 27 udziałowców KIC znajdują się najlepsze europejskie spółki przemysłowe, instytuty badawcze, uniwersytety i szkoły biznesu. Ponadto blisko 70 innych organizacji bierze udział w planie przemysłowym KIC. W ramach prowadzonej działalności KIC wspiera przedsiębiorców poprzez pomoc w realizacji ich pomysłów, zmierzając do ich komercjalizacji.
Procedura wspierania przez KIC pomysłodawców realizujących innowacyjne projekty, przebiega w ten sposób, iż KIC za pośrednictwem swoich kolokacji (biur ulokowanych w różnych krajach Unii Europejskiej) wyszukuje pomysłodawców, dokonuje oceny ich projektu (pod względem innowacyjności, szans komercjalizacji produktu, zbieżności z celami i misją KIC itp.). Jeżeli projekt uzyska pozytywną ocenę (najpierw jest oceniany przez komitet krajowy, a następnie przez komitet KIC), KIC rozpoczyna proces realizacji projektu. W tym celu zawiązywana jest spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, w której KIC posiada mniejszościowe udziały (ok. 10-15%), natomiast pozostałe udziały obejmowane są przez pomysłodawców. Podczas całej procedury KIC korzystając z różnych funduszów celowych wspiera finansowo pomysłodawców i realizację projektów. Każdy wydatek ponoszony przez KIC z wyżej wskazanych funduszów ma na celu realizację konkretnego projektu. Między innymi w taki sposób KIC realizuje swoje zadania polegające na wspieraniu innowacyjności i przedsiębiorczości w obszarze zrównoważonej energii.
KIC, w ramach wyżej opisanej procedury powołał wraz z pomysłodawcami spółkę – E. Sp. z o.o. z siedzibą w K. (dalej Spółka). Jednym ze wspólników tej spółki, pełniącym również obowiązki Prezesa Zarządu, jest wnioskodawca. Obecnie w celu wsparcia powodzenia realizacji projektu (E. Sp. z o.o.) KIC zawarł z wnioskodawcą, umowę w sprawie pomocy finansowej (grant) pochodzącej z jednego z funduszów celowych, tzw. "Agreement on financial support to third parties. Acceleration Funds for Entrepreneurs under the Highway Services" - w tłumaczeniu na język polski: "Umowa o udzielenie wsparcia finansowego na rzecz osób trzecich. Środki na rozruch dla przedsiębiorców w ramach programu Highway Services" (dalej: "umowa").
Na podstawie Umowy KIC zobowiązuje się do udzielenia wsparcia oraz pomocy, w określonych ramach, umożliwiających pełne zaangażowanie wnioskodawcy w przedsięwzięcie, przez pokrycie kosztów utrzymania w ramach dotacji w systemie kaskadowym, natomiast wnioskodawca zobowiązuje się do poświęcenia swojego czasu w pełnym zakresie, aby zapewnić powodzenie przedsięwzięcia wspieranego przez KIC. Ustalona kwota dotacji wynosi 1.500 euro miesięcznie i ma być wypłacana przez okres 10 miesięcy. Zgodnie z umową wnioskodawca nie może posiadać żadnych innych źródeł dochodów (dotyczy to również dochodów, ze spółki którą prowadzi przez czas trwania umowy). Dofinansowanie kosztów utrzymania wnioskodawcy w ramach dotacji zostanie automatycznie wstrzymane, w przypadku, gdy KIC zaprzestanie wspierania przedsięwzięcia w ramach programu Highway Services lub jeśli wnioskodawca nie będzie spełniał warunków określonych w umowie.
Tekst umowy, która została zawarta z wnioskodawcą, przetłumaczona na język polski stanowi Załącznik nr 1 do niniejszego wniosku.
W przesłanym uzupełnieniu wniosku z dnia 22 czerwca 2016 r. wskazano, że środki finansowe otrzymane przez wnioskodawcę zostały przekazane na podstawie umowy zawartej pomiędzy EIT (podmiotem powołanym przez Unię Europejską i dysponującym środkami finansowymi z budżetu Unii Europejskiej) a KIC InnoEnergy SE. KIC, na mocy umowy grantowej zawartej z EIT, stanowi podmiot upoważniony do rozdzielania środków bezzwrotnej pomocy, którymi dysponuje EIT, w zakresie opisanym w tej umowie i objętym budżetem. Środki te stanowią bezzwrotną pomoc dla pomysłodawców projektów, które KIC zdecyduje się wesprzeć. Część budżetu, z której środki otrzymał wnioskodawca stanowi pomoc dla polskich pomysłodawców. Umowy grantowe pomiędzy EIT a KIC są zawierane w każdym roku.
Przedmiotowy projekt w początkowej fazie był realizowany na podstawie umowy zawartej pomiędzy KIC z jednej strony a spółką E. jak i głównym pomysłodawcą M. L., którzy zostali łącznie określeni w tej umowie jako "Przedsiębiorca" CEntrepreneur"). Jest to umowa Business Creation Service Agreement (dalej: "BCSA") zawarta w dniu 14 października 2013 r. Jednak M. L. w trakcie realizacji projektu przekazał jego wykonanie wnioskodawcy. Sprzedał mu część udziałów w Spółce oraz wnioskodawca zajął stanowisko Prezesa Zarządu tej Spółki w miejsce M. L. Zatem faktycznie to wnioskodawca wraz ze Spółką realizują obecnie projekt i to oni otrzymują różne fundusze celowe od KIC, w tym środki będące przedmiotem niniejszego wniosku. Umowa BCSA nie została zmieniona w tym zakresie z uwagi na jej końcowy etap realizacji. Na obecnym etapie to wnioskodawca oraz E. sp. z o.o., jako podmioty działające wspólnie są odpowiedzialne w sensie ekonomicznym i technicznym za realizację projektu. Odpowiedzialność dotyczy ewentualnego obowiązku zwrotu przekazanych środków lub wstrzymania czy zaprzestania finansowania, jeżeli projekt nie zostałby zrealizowany i wynika z poszczególnych umów, na podstawie których są przekazywane środki. Odpowiedzialność ponosi ten podmiot, który otrzymał finansowanie. Zatem w przypadku środków z funduszu celowego, którego dotyczy wniosek, to wnioskodawca ponosiłby odpowiedzialność za niewykonanie bądź nienależyte wykonanie projektu (w zakresie, który realizuje). Z umowy Agreement on financial support to third parties. Acceleration Funds for Entrepreneurs under the Highway Services (dalej: "Acceleration – Funds") wprost wynika, iż przedsiębiorca zobowiązuje się do realizowania przedsięwzięcia wspieranego przez KIC na podstawie umowy BCSA (pkt A preambuły Acceleration Funds). W tym miejscu wskazać należy, iż fundusz przyznawany na podstawie Acceleration Funds jest bezzwrotną pomocą dla pomysłodawców realizujących projekt wspierany przez KIC po zawarciu umowy BCSA. Przedsiębiorca - beneficjent środków musi być również pomysłodawcą (może być on jednym z kilku pomysłodawców), realizującym projekt na podstawie umowy BCSA.
Wnioskodawca pełniąc funkcję Prezesa Zarządu E. sp. z o.o. wykonuje inne obowiązki, niż te realizowane w związku z umową Acceleration Funds. Jako Prezes Zarządu prowadzi sprawy Spółki i ją reprezentuje. Natomiast na podstawie umowy Acceleration Funds wnioskodawca wykonuje prace związane z tworzeniem produktu, budowaniem rynku oraz zarządzaniem projektem (w ogólności - budowaniem produktu). Spółka nie wypłaca wnioskodawcy wynagrodzenia z tytułu prac nad budową produktu (realizacją projektu). Wnioskodawcy nie łączy również ze Spółką żadna umowa o świadczenie usług czy umowa o pracę, jedynie prowadzi on sprawy Spółki na mocy powołania w skład Zarządu. Wskazano również, iż Spółka otrzymuje bezzwrotną pomoc z innych funduszów KIC, którą przeznacza m.in. na wynagrodzenia dla osób realizujących projekt na jego zlecenie i oczywiście wynagrodzenia te nie podlegają zwolnieniu na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 46 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Beneficjentami w całym projekcie są zarówno E. sp. z o.o. jak i wnioskodawca. Jednak otrzymują oni środki z różnych funduszy, którymi dysponuje KIC. Beneficjentem funduszu Acceleration Funds jest wyłącznie wnioskodawca. To on otrzymuje środki bezpośrednio od KIC. E. sp. z o.o. nie pośredniczy w przekazywaniu tych środków ani nie rozlicza wnioskodawcy z prac wykonanych w ramach tej dotacji. Spółka ta nie ma również uprawnienia do nadzorowania prac wnioskodawcy w tym zakresie, czy wydawania mu wiążących poleceń czy nawet zaleceń co do realizacji projektu. W ramach programu Highway Sendces KIC może przyznawać fundusze zarówno Spółce jak i poszczególnym pomysłodawcom, w zależności od rodzaju i celu funduszu, natomiast projekt "E." jest realizowany wspólnie przez Spółkę jak i jego pomysłodawców (jako osobne podmioty praw i obowiązków).
Umowa Acceleration Funds zawarta pomiędzy wnioskodawcą i KIC ma na celu bezpośrednią realizację przez wnioskodawcę projektu. Wnioskodawca jako podmiot zaangażowany obok Spółki odpowiada za realizację projektu i obciąża go ryzyko ewentualnych sankcji w przypadku niewykonania bądź nienależytego wykonania projektu.
Wnioskodawca w ramach przekazanych środków realizuje następujące zadania:
- tworzenie produktu, tj. projektowanie, prototypowanie, testowanie
- budowanie rynku produktu, tj. promocja, kontakt z potencjalnymi klientami, analizy rynkowe
- zarządzanie projektem, tj. harmonogramowanie, pilnowanie terminów, angażowanie osób odpowiedzialnych za wykonanie poszczególnych części projektu, zarządzanie zasobami ludzkimi.
Środki pieniężne otrzymywane przez wnioskodawcę nie stanowią dochodu z tytułu realizacji projektu w ramach umowy o współpracy bliźniaczej (umowy twinningowej).
Na tle przedstawionego stanu faktycznego sformułowano następujące pytanie:
Czy środki finansowe, które są otrzymywane przez wnioskodawcę, a wypłacane przez KIC [...] na podstawie umowy grantowej pomiędzy stronami (KIC oraz wnioskodawcą), pochodzące z dotacji uzyskanych z EIT, będą korzystać ze zwolnienia z podatku dochodowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 46 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych ?
Zdaniem wnioskodawcy w omawianym przypadku środki pomocy będą pochodzić od EIT, który został powołany na mocy Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 294/2008, jako organ Unii Europejskiej. EIT jest organem Unii Europejskiej czyli organizacji międzynarodowej, a co za tym idzie spełnia warunki zawarte w art. 21 ust. 1 pkt 46 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych co do źródła pochodzenia środków pomocy bezzwrotnej. Środki te będą przekazywane do wnioskodawcy czyli ostatecznego beneficjenta za pośrednictwem KIC, który jest upoważnionym do tego podmiotem co jest dopuszczalne na podstawie powołanego w poprzednim zdaniu przepisie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. KIC będzie jedynie koordynatorem działań związanych z realizacją grantu, będzie on pośredniczył w transferze środków uzyskanych z tego tytułu od EIT na rzecz wnioskodawcy. KIC będzie jedynie przekazywał środki na realizację grantu na rachunki wnioskodawcy i nie będzie mógł tymi środkami samodzielnie dysponować w inny sposób i nie będzie mógł zmieniać ich przeznaczenia. W tym konterfekcie wnioskodawca jest podmiotem, któremu będzie służyć otrzymana pomoc, a KIC za podmiot pośredniczący w rozdzieleniu środków pochodzących od EIT. Ponadto wnioskodawca bezpośrednio realizuje cel programu finansowanego z bezzwrotnej pomocy, zgodnie z umową celem jest poświęcenie swojego czasu w pełnym wymiarze godzin, aby zapewnić powodzenie przedsięwzięcia wspieranego przez KIC (kierowanie działalnością Spółki).
Na poparcie swojego stanowiska powołał się na wydana wcześniej analogiczną interpretację podatkową nr [...] dotycząca zwolnienia z opodatkowania środków uzyskanych od EIT, w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych z dnia 14 grudnia 2012 r., w której Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. uznał, że środki pochodzące z EIT wypłacone przez KIC na mocy umowy łączącej KIC z beneficjentem środków, korzystają ze zwolnienia związanego z przychodem ze środków pomocowych pochodzącym z zagranicy. W związku z powyższym M. L. uznał, że otrzymywany przez niego grant od EIT będzie korzystać ze zwolnienia zawartego w art. 21 ust. 1 pkt 46 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a otrzymane środki nie podlegają opodatkowani tym podatkiem.
Minister Finansów interpretacją indywidualną z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...], uznał stanowisko M. L. za nieprawidłowe.
W uzasadnieniu Minister podał, że w okoliczności faktycznych podanych przez wnioskodawcę nie sposób uznać, że została spełniona przesłanka, o której mowa w art. 21 ust. 1 pkt 46 lit. b) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Faktu tego nie zmienia wykonywanie przez wnioskodawcę określonych czynności na rzecz realizacji projektu w sytuacji jednak gdy nie jest on podmiotem bezpośrednio realizującym, ale jedynie "osobą trzecią" - zobowiązaną do poświęcenia swojego czasu w pełnym zakresie, aby zapewnić powodzenie przedsięwzięcia wspieranego przez KIC. W celu realizacji przedsięwzięcia wspieranego przez KIC została powołana przez KIC i pomysłodawców spółka z ograniczoną odpowiedzialnością. W trakcie realizacji projektu zostało przekazane jego wykonanie wnioskodawcy przez głównego pomysłodawcę, który sprzedał wnioskodawcy część udziałów w Spółce. Wnioskodawca nie ponosi też pełnej odpowiedzialności za realizację tego projektu.
W związku z powyższym organ interceptujący uznał, że przedmiotowe czynności wykonywane przez wnioskodawcę w ramach projektu wykonywane są - "na zlecenie" - podmiotu bezpośrednio realizującego cel programu oraz przy wykorzystaniu środków bezzwrotnej pomocy, które de facto mają służyć realizacji zadań tego podmiotu (przedsięwzięciu prowadzonemu przez ten podmiot). W konsekwencji, środki finansowe otrzymywane przez wnioskodawcę nie podlegają zwolnieniu z opodatkowania na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 46 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, bowiem nie została spełniona przesłanka wymieniona w lit. b) tego przepisu.
Wezwaniem z dnia 8 sierpnia 2016 r. M. L. zwrócił się do Ministra Finansów o usunięcia naruszenia prawa, dokonanego na skutek wydania interpretacji.
W odpowiedzi na wezwanie Minister Finansów stwierdził brak podstaw do zmiany wydanej przez siebie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego.
M. L. reprezentowany przez radcę prawnego skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia [...] lipca 2016 r. wnosząc o jej uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów pełnomocnictwa oraz kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Zaskarżonej interpretacji indywidualnej zarzucono naruszenie:
I) przepisu prawa materialnego, tj.: art. 21 ust. 1 pkt 46 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r. Nr 80, poz. 350, ze zm. zwanej dalej u.p.d.o.f.) przez jego niewłaściwe zastosowanie wskutek wadliwego uznania, że stan faktyczny wskazany we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej nie odpowiada hipotezie normy określonej w tym przepisie, a w konsekwencji stwierdzenie, że skarżący nie był podmiotem bezpośrednio realizującym cel programu finansowanego z bezzwrotnej pomocy, ale był jedynie "osobą trzecią" zobowiązaną do poświęcenia swojego czasu w pełnym zakresie, aby zapewnić powodzenie przedsięwzięcia wspieranego przez KIC, a więc był podmiotem który wykonywał czynności w ramach projektu "na zlecenie" spółki E. realizującego cel programu oraz przy wykorzystaniu środków bezzwrotnej pomocy, które de facto mają służyć realizacji zadań tego podmiotu (przedsięwzięciu prowadzonemu przez Spółkę), podczas gdy w niniejszej sprawie zostały spełnione przesłanki z art. 21 ust. 1 pkt 46 u.p.d.o.f. niezbędne do jego zastosowania.
II) przepisów postępowania, które miało wpływ na rozstrzygniecie, a to:
1) art. 14 h w zw. z art. 14 b § 3 w zw. z art. 121 § 1 w zw. z art. 120 oraz art. 125 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.; zwanej dalej O.p.) polegające na przyjęciu błędnego stanu faktycznego, a tym samym niesłusznym uznaniu, iż skarżący nie był podmiotem bezpośrednio realizującym projekt, a jedynie "osobą trzecią" zobowiązaną do poświęcenia swojego czasu w pełnym zakresie, aby zapewnić powodzenie przedsięwzięcia wspieranego przez KIC i wykonującą czynności w ramach projektu "na zlecenie" podmiotu realizującego cel programu oraz przy wykorzystaniu środków bezzwrotnej pomocy, które de facto mają służyć realizacji zadań tego podmiotu (przedsięwzięciu prowadzonemu przez Spółkę), podczas gdy z przedstawionego stanu faktycznego wyraźnie wynika, iż m.in.:
- przedmiotowy projekt realizowany był na podstawie umowy zawartej pomiędzy KIC z jednej strony a Spółką jak i głównym pomysłodawcą M. L., którego następcą został skarżący (przekazanie wykonania projektu);
- skarżący jako podmiot zaangażowany obok Spółki w pełni odpowiada za realizację projektu i obciąża go ryzyko ewentualnych sankcji w przypadku niewykonania bądź nienależytego wykonania projektu;
- beneficjentami w całym projekcie są zarówno Spółka jak i skarżący. Jednak otrzymują oni środki z różnych funduszy, którymi dysponuje KIC;
- Spółka nie ma uprawnienia do nadzorowania pracy skarżącego w tym zakresie, czy wydawania mu wiążących poleceń lub zaleceń co do realizacji projektu,
2) art. 14 h w zw. z art. 121 § 1 w zw. z art. 120 O.p. - polegające na nie odniesieniu się przez organ podatkowy do argumentów strony skarżącej w odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, w szczególności w kwestii niewłaściwego odczytania stanu faktycznego.
W uzasadnieniu skargi rozszerzono powyższe zarzuty i podniesiono, że bezsporna w niniejszej sprawie jest okoliczność, iż środki finansowe otrzymane przez skarżącego stanowią bezzwrotną pomoc spełniającą kryteria wskazane w art. 21 ust. 1 pkt 46 lit. a) u.p.d.o.f.
Natomiast istota sporu ogniskuje się wokół zagadnienia dotyczącego spełnienia przesłanki bezpośredniej realizacji celu programu finansowanego z bezzwrotnej pomocy określonej w art. 21 ust. 1 pkt 46 lit b) u.p.d.o.f.
Organ niewłaściwie zastosował art. 21 ust. 1 pkt 6 lit. b) u.p.d.o.f., albowiem wadliwie odczytał stan faktyczny, co skutkowało uznaniem, iż nie zostały spełnione przesłanki określone w tym przepisie.
Zdaniem skarżącego realizacja przez niego przedsięwzięcia, w przedstawionym stanie faktycznym, spełniała wskazane powyżej kryteria wobec czego koniecznym było zastosowanie art. 21 ust. 1 pkt 46 u.p.d.o.f., a więc uznanie, iż otrzymywany przez niego dochód podlega zwolnieniu na mocy tego przepisu. Nieuprawnionym było uznanie przez organ, że czynności w ramach projektu nie były wykonywane przez skarżącego "bezpośrednio" lecz "na zlecenie" Spółki realizującej cel programu oraz przy wykorzystaniu środków bezzwrotnej pomocy, które miałyby służyć realizacji zadań tej Spółki.
Nadmienił, że organ przy ocenie przesłanki bezpośredniej realizacji celu zupełnie pomija okoliczność, iż Spółka nie pośredniczy w przekazywaniu środków wypłacanych skarżącemu, ani nie rozlicza go z prac wykonanych w ramach tej dotacji. Spółka nie ma również uprawnienia do nadzorowania pracy skarżącego w tym zakresie, czy wydawania mu wiążących poleceń czy nawet zaleceń co do realizacji projektu. Wobec powyższego Spółka w przedmiotowym przedsięwzięciu nie pełni funkcji zleceniodawcy czy zamawiającego. Istotną okolicznością, którą pominął organ jest, iż skarżący nie jest pracownikiem Spółki, ani zleceniobiorcą, podwykonawcą czy też wykonawcą dzieła dla Spółki. Skarżącego ze Spółką nie wiązała też żadna umowa. Podsumowując stwierdził, że Spółka nie zlecała wykonania zadań skarżącemu jak również nigdy nie zatrudniała go przy wykonywaniu zadań związanych z realizacją projektu.
Istotnymi przesłankami przemawiającymi za błędnym przyjęciem przez organ, iż skarżący był "osobą trzecią" realizującą projekt na zlecenie Spółki jest brak rozliczania skarżącego przez Spółkę z prac wykonanych w ramach tej dotacji. Spółka nie miała jakiegokolwiek wpływu na to czy i w jakiej wysokości fundusze mogą zostać przyznane skarżącemu. Spółka nie ma jakiejkolwiek możliwości wstrzymania ich wypłaty czy żądania zwrotu. Nie może ona również przeznaczyć tych środków na inny cel czy wskazać innej osoby, której mogą być one przekazane. Jedynie KIC może przekazać te środki wyłącznie skarżącemu na realizację przez niego jego zakresu prac. Przedstawiony we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej stan faktyczny daje podstawy do uznania, iż skarżący bezpośrednio realizuje cel programu finansowanego z bezzwrotnej pomocy, a więc przesłanki do zastosowania art. 21 ust. 46 lit. b) u.p.d.o.f. zostały spełnione.
Nadto skarżący odniósł się do kwestii naruszeń procesowych polegających na niewłaściwym odczytaniu stanu faktycznego, który został szczegółowo przez niego przedstawiony i poparty dowodami w postaci umów zawartych przez niego, Spółkę i KIC. Z powyższych wyjaśnień i dokumentów wynikał jednoznaczny i klarowny opis sytuacji faktycznej, którego niewłaściwe odczytanie przez organ miało poważny wpływ na treść wydanej interpretacji.
W ocenie skarżącego bezpodstawnym jest uznanie, że skarżący nie jest podmiotem realizującym bezpośrednio cel programu finansowanego z bezzwrotnej pomocy. Powyższe stanowisko zawarte w interpretacji indywidualnej wynika przede wszystkim z błędnego odczytania stanu faktycznego przez organ. W sprzeczności z przedstawionym przez skarżącego stanem faktycznym pozostają bowiem twierdzenia organu, że beneficjentem środków z Acceleration Funds jest Spółka oraz, że Spółka zleciła wykonanie prac w ramach tej umowy skarżącemu.
W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważy, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 4a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.; zwanej dalej P.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach. Zakres rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny ze skargi na pisemną interpretację indywidualną jest ograniczony (po myśli art. 57a w związku z art. 134 § 1 P.p.s.a.) - do zarzutów skargi oraz powołanej podstawy prawnej.
Na wstępie należy wskazać, że granice w której organ jest uprawniony do wydania interpretacji wyznaczone są przez przepisy art. 14b § 1, art. 14b § 3 oraz art. 14c § 1 i art. 14c § 2 O.p. Zgodnie z art. 14b § 1 O.p. interpretacje wydawane są na pisemny wniosek zainteresowanego w jego indywidualnej sprawie. Stosownie do art. 14b § 3 O.p. składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Interpretacja indywidualna zawiera ocenę stanowiska wnioskodawcy wraz z uzasadnieniem prawnym tej oceny. W razie negatywnej oceny stanowiska wnioskodawcy interpretacja indywidualna zawiera wskazanie prawidłowego stanowiska wraz z uzasadnieniem prawnym (art. 14c § 1 i § 2 O.p.).
Jako utrwalone w orzecznictwie NSA należy uznać stanowisko, że na podstawie art. 14b § 1 i § 3 oraz art. 14c § 1 i § 2 O.p. organ podatkowy uprawniony jest do wydania indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego wyłącznie w zakresie wynikającego z wniosku o wydanie interpretacji przedmiotu sprawy, który określają: pytanie i stanowisko prawne zainteresowanego dotyczące możliwości zastosowania i wykładni prawa podatkowego w relacji do przedstawionego w tym wniosku stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego (por. wyrok NSA z dnia 22 listopada 2012 r., sygn. II FSK 553/11).
Postępowanie o udzielenie pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego w indywidualnej sprawie wszczynane jest na wniosek podmiotu wymienionego w art. 14 b § 1 O.p., a więc w niniejszej sprawie – M.L.. Zgodnie z art. 14 b § 3 O.p. składający wniosek o interpretację jest obowiązany m.in. do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Podany we wniosku stan faktyczny stanowi jedyną podstawę faktyczną wydanej interpretacji i tym samym wyznacza granice, w jakich interpretacja będzie mogła wywołać określone w ustawie skutki prawne (A. Kabat {w:} S. Babiarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Ordynacja podatkowa, komentarz wydanie 5, Lexis Nexis, Warszawa 2009, s. 105). Skutkiem tego, ani organ wydający interpretację, ani sąd administracyjny ją kontrolujący, nie mogą przyjmować własnych ustaleń faktycznych, odmiennych od okoliczności przedstawionych przez wnioskodawcę (zob. wyrok NSA z dnia 24 czerwca 2015 r. sygn. II FSK 1252/13).
Zarówno interpretacja ministra finansów, jak też ocena interpretacji dokonana przez sąd pierwszej instancji, jest dokonywana na podstawie stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego przedstawionego przez wnioskodawcę. W tym zakresie organ interpretacyjny, jak też sąd administracyjny, nie dokonują własnych ustaleń faktycznych, a jedynie opierają się na stanie faktycznym lub zdarzeniu przyszłym przedstawionym przez wnioskodawcę. Organ interpretacyjny nie może wykraczać poza granice, które wyznaczają po pierwsze - treść zadanego pytania i po drugie - okoliczności stanu faktycznego przedstawiane we wniosku przez pytającego. Oznacza to, że jeżeli podatnik o coś nie pyta, to organ nie może tego oceniać ani też ingerować w stan faktyczny zawarty we wniosku (por. wyrok NSA z dnia 30 października 2014 r. sygn. II FSK 2452/12).
Organ wydający interpretację indywidualną przyjmuje do wiadomości okoliczności wskazane przez wnioskodawcę, a nie bada i nie szuka potwierdzenia ich prawdziwości czy wiarygodności. Organ nie ma prawa do kwestionowania przedstawionego we wniosku opisu stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego, nawet jeżeli z urzędu wiadome mu jest, że opis ten nie pokrywa się z rzeczywistością (zob. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 15 listopada 2016 r. sygn. I SA/Po 708/16).
Biorąc pod uwagę powyższe kryteria należy stwierdzić, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
Kwestią sporną w niniejszej sprawie jest ustalenie czy środki finansowe, które są otrzymywane przez wnioskodawcę – M. L., a wypłacane przez KIC na podstawie umowy grantowej pomiędzy stronami (KIC oraz wnioskodawcą), pochodzące z dotacji uzyskanych z EIT, będą korzystać ze zwolnienia z podatku dochodowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 46 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych ?
Istota sporu sprowadza się do kwestii spełnienia przesłanki bezpośredniej realizacji celu programu finansowanego z bezzwrotnej pomocy określonej w art. 21 ust. 1 pkt 46 lit b) u.p.d.o.f.
Z treści art. 21 ust. 1 pkt 46 lit. b u.p.d.o.f. wynika, że wolne od podatku dochodowego są dochody otrzymane przez podatnika, jeżeli b) podatnik bezpośrednio realizuje cel programu finansowanego z bezzwrotnej pomocy; zwolnienie nie ma zastosowania do dochodów osób fizycznych, którym podatnik bezpośrednio realizujący cel programu zleca – bez względu na rodzaj umowy – wykonanie określonych czynności w związku z realizowanym przez niego programem.
Wyjaśnienia wymaga, że podatnikiem realizującym bezpośrednio cel programu, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 46 u.p.d.o.f., może być jedynie podmiot, któremu powierzono w sensie ekonomicznym i technicznym realizację konkretnego projektu i który ponosi pełną odpowiedzialność za prawidłowe jego wykonanie. W konsekwencji uzyskany przez niego dochód z tego tytułu korzysta ze zwolnienia, o jakim mowa w tym przepisie.
Z wniosku o wydanie indywidualnej interpretacji prawa podatkowego w niniejszej sprawie wynika wyraźnie, że przedmiotowy projekt realizowany był na podstawie umowy zawartej pomiędzy KIC z jednej strony a Spółką jak i głównym pomysłodawcą – M. L. (umowa zawarta w dniu 14 października 2013 r.). Jednak M. L. w trakcie realizacji projektu przekazał jego wykonanie wnioskodawcy. Sprzedał mu część udziałów w Spółce, a wnioskodawca zajął stanowisko prezesa zarządu tej Spółki w miejsce M. L. Zatem faktycznie to wnioskodawca wraz ze Spółką realizują obecnie projekt i to oni otrzymują różne fundusze celowe od KIC, w tym środki będące przedmiotem niniejszego wniosku. Na obecnym etapie to wnioskodawca oraz Spółka, jako podmioty działające wspólnie są odpowiedzialni w sensie ekonomicznym i technicznym za realizację projektu.
Z wniosku wynika również, że beneficjentami w całym projekcie są zarówno Spółka jak i wnioskodawca. Jednak otrzymują oni środki z różnych funduszy, którymi dysponuje KIC. Beneficjentem funduszu Acceleration Funds jest wyłącznie wnioskodawca. To on otrzymuje środki bezpośrednio od KIC. Spółka nie pośredniczy w przekazywaniu tych środków ani nie rozlicza wnioskodawcy z prac wykonywanych w ramach tej dotacji. Spółka nie ma również uprawnienia do nadzorowania prac wnioskodawcy w tym zakresie, czy wydawania mu wiążących poleceń czy nawet zaleceń co do realizacji projektu.
W skardze M. L. trafnie podniósł, że organ interpretujący wadliwie przyjął, iż w stanie faktycznym sprawy skarżący nie był podmiotem bezpośrednio realizującym projekt, a jedynie "osobą trzecią" - zobowiązaną do poświęcenia swojego czasu w pełnym zakresie, aby zapewnić powodzenie przedsięwzięcia wspieranego przez KIC i wykonującą czynności w ramach projektu "na zlecenie" podmiotu realizującego cel programu oraz przy wykorzystaniu środków bezzwrotnej pomocy, które de facto mają służyć realizacji zadań tego podmiotu (tj. przedsięwzięciu prowadzonemu przez Spółkę).
Sąd uznał, że zasadne są zarzuty skarżącego, że organ dokonując interpretacji nie odniósł się do opisanego przez M. L. stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego) i przyjął, że środki finansowe otrzymywane przez wnioskodawcę nie podlegają zwolnieniu z podatku dochodowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 46 lit. b u.p.d.o.f., gdyż nie została spełniona przez wnioskodawcę przesłanka wymieniona w tym przepisie tj. przesłanka bezpośredniej realizacji celu programu finansowego z bezzwrotnej pomocy. W ten sposób w wydanej interpretacji indywidualnej organ całkowicie pominął wyżej wskazany element stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego).
Skoro organ wydajający interpretację nie może dokonywać oceny stanowiska, którego sam wnioskujący o udzielenie interpretacji nie wyraził, ani co do okoliczności, nienależących do stanu faktycznego. W związku z powyższym przyjęcie w niniejszej sprawie przez organ stanu faktycznego odmiennego od przedstawionego we wniosku przez M. L., stanowi podstawę do uchylenia wydanej interpretacji indywidualnej.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ powinien dokonać interpretacji w granicach stanu faktycznego przedstawionego przez wnioskodawcę, z uwzględnieniem uwag sformułowanych w przedmiotowym uzasadnieniu wyroku.
Z tych względów Sąd, na podstawie art. 146 § 1 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. Na zasądzone koszty postępowania sądowego w kwocie 697 zł składają się: uiszczony wpis od skargi w wysokości 200 zł, uiszczona opłata skarbowa od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł, wynagrodzenie pełnomocnika w wysokości 480 zł w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło