I SA/Rz 943/12

WyrokWSA w Rzeszowie2012-12-18

Skład orzekający: Tomasz Smoleń, Grzegorz Panek, Maria Serafin-Kosowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy może odmówić uchylenia decyzji podatkowej w postępowaniu wznowionym na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, jeśli podatnik przedstawił nowe dowody (duplikaty faktur VAT), ale nie złożył korekty deklaracji podatkowej, a prawo do odliczenia podatku naliczonego mogło być realizowane do końca 2010 roku zgodnie z art. 86 ust. 13 ustawy o VAT?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ podatkowy prawidłowo stwierdził istnienie podstaw do wznowienia postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej z uwagi na przedłożenie duplikatów faktur VAT. Jednakże, wadliwe było zastosowanie przez organ przepisu art. 86 ust. 13 ustawy o VAT, który ogranicza możliwość odliczenia podatku naliczonego do końca 2010 roku. Sąd wskazał, że w sytuacji, gdy decyzja organu podatkowego określiła zobowiązanie w innej wysokości niż deklarowana, a podatnik nie złożył skutecznie korekty deklaracji, nie może mieć zastosowania ograniczenie czasowe wynikające z art. 86 ust. 13 ustawy o VAT, ponieważ decyzja administracyjna, która stała się ostateczna, może być wzruszona jedynie w trybie wznowienia postępowania lub stwierdzenia jej nieważności, a korekta deklaracji nie może zmienić decyzji administracyjnej.
Stan faktyczny
Skarżący I.Ł. wniósł o wznowienie postępowania podatkowego w sprawie podatku od towarów i usług za okres od stycznia do listopada 2006 roku, powołując się na uzyskanie nowych dowodów w postaci duplikatów faktur VAT. Dyrektor Izby Skarbowej wznowił postępowanie, ale odmówił uchylenia dotychczasowych decyzji, uznając, że nowe dowody nie pozwalają na zmianę rozliczeń z uwagi na upływ terminu do odliczenia podatku naliczonego zgodnie z art. 86 ust. 13 ustawy o VAT. Skarżący zaskarżył te decyzje, zarzucając naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej i ustawy o VAT. Sąd uchylił zaskarżone decyzje oraz poprzedzające je decyzje organu pierwszej instancji.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone decyzje Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] lipca 2012 r. oraz poprzedzające je decyzje Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] maja 2012 r. Określił, że decyzje te nie podlegają wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku. Zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego kwotę 550 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Tomasz Smoleń /spr./ Sędziowie WSA Grzegorz Panek NSA Maria Serafin-Kosowska Protokolant ref. st. Eliza Kaplita-Wójcik po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 18 grudnia 2012 r. spraw ze skarg I. Ł. na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] lipca 2012 r. - nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia w postępowaniu wznowieniowym decyzji dotyczącej podatku od towarów i usług za styczeń 2006r., - nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia w postępowaniu wznowieniowym decyzji dotyczącej podatku od towarów i usług za luty 2006r., - nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia w postępowaniu wznowieniowym decyzji dotyczącej podatku od towarów i usług za marzec 2006r., - nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia w postępowaniu wznowieniowym decyzji dotyczącej podatku od towarów i usług za kwiecień 2006r., - nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia w postępowaniu wznowieniowym decyzji dotyczącej podatku od towarów i usług za maj 2006r., - nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia w postępowaniu wznowieniowym decyzji dotyczącej podatku od towarów i usług za czerwiec 2006r., - nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia w postępowaniu wznowieniowym decyzji dotyczącej podatku od towarów i usług za lipiec 2006r. - nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia w postępowaniu wznowieniowym decyzji dotyczącej podatku od towarów i usług za sierpień 2006r., - nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia w postępowaniu wznowieniowym decyzji dotyczącej podatku od towarów i usług za wrzesień 2006r., - nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia w postępowaniu wznowieniowym decyzji dotyczącej podatku od towarów i usług za październik 2006r., - nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia w postępowaniu wznowieniowym decyzji dotyczącej podatku od towarów i usług za listopad 2006r. 1) uchyla zaskarżone decyzje oraz poprzedzające je decyzje Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] maja 2012r. nrnr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], 2) określa, że decyzje wymienione w pkt. 1) nie podlegają wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku, 3) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego I. Ł. kwotę 550 (słownie: pięćset pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. I SA/Rz 943/12 Uzasadnienie Pismem z dnia [...] stycznia 2012r. I.Ł. (skarżący), wniósł o wznowienie postępowania podatkowego na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Wniosek uzasadnił uzyskaniem nowych dowodów w sprawie tj. 40 duplikatów faktur VAT. Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia [...] lutego 2012r. znak [...] wznowił postępowanie w sprawie wymiaru podatku od towarów i usług za okres od stycznia do listopada 2006r. Decyzjami z dnia [...] maja 2012r. znak [...], tenże Dyrektor, stwierdził istnienie przesłanek określonej w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, która nie stanowi okoliczności umożliwiającej uchylenie decyzji dotychczasowych z uwagi brzmienia art. 86 ust. 13 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (tj. Dz.U. Nr 54 poz. 535 ze zmianami zwana dalej VAT) oraz odmówił uchylenia decyzji dotychczasowych w całości, ponieważ w wyniku uchylenia mogłoby zostać wydane wyłącznie decyzja rozstrzygająca istotę spraw tak jak decyzje dotychczasowe. Od powyższych decyzji odwołanie wniósł I.Ł. żądając ich uchylenia i przekazania do ponownego rozpoznania. Zaskarżonym decyzją zarzucił obrazę przepisów Ordynacji podatkowej w szczególności art. 121, art. 122, art. 123, art. 291 § 1 i art. 240, poprzez ich niewykonanie. Rozpoznając odwołania Dyrektor Izby Skarbowej decyzjami z dnia [...] lipca 2012r. znak [...] utrzymał w mocy decyzje organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że w toku postępowania wymiarowego I.Ł. nie posiadał ani oryginałów ani duplikatów wszystkich faktur, na podstawie których pomniejszył podatek należny o podatek naliczony. Skoro więc, w momencie kontroli rozliczenia złożonego w deklaracji VAT-7, podatnik - np. z powodu braku stosownych dokumentów - nie wykazał, że miał prawo do dokonania odliczenia za ten okres, należy przyjąć, ze nie miał prawa do tego odliczenia. A skoro nie miał prawa do odliczenia podatku naliczonego to tym samym nie można mówić o jego utracie. Zatem dostarczone przez podatnika, razem z wnioskiem o wznowienie postępowania odtworzone dokumenty w formie duplikatów faktur, mogły wywołać jedynie skutki określonej przepisem art. 86 ust. 13 VAT. Zważywszy na fakt, że podatek naliczony wyliczony w dostarczonych duplikatach miał być rozliczony w deklaracji za miesiące od stycznia do listopada 2006r. - a w ostatecznych decyzjach wymiarowych, z uwagi na brak stosownych dokumentów Dyrektor Izby Skarbowej uznał, że podatnik w tym zakresie nie miał prawa do odliczenia - to zgodnie z powołanym przepisem art. 86 ust. 13 VAT podatnik mógł dokonać obniżenia podatku należnego o podatek naliczony do końca 2010r. Dlatego Dyrektor Izby Skarbowej uznał, że nie mógł podjąć innego rozstrzygnięcia, albowiem dostarczone duplikaty faktur, w momencie funkcjonowania w obrocie prawnym decyzji ostatecznych skutkujących rozliczeniem podatku od towarów i usług za badany okres, wywierają skutek określony przepisem art. 86 ust. 13 VAT, mimo że nie jest to korekta sensu stricto. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie złożył I.Ł. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. W jego ocenie decyzja została wydana z naruszeniem art. 70, art. 112, art. 120, art. 121, art. 122, art. 180, art. 181, art. 187 § 1, art. 191, art. 197 § 1 oraz art. 240 Ordynacji podatkowej, poprzez brak podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym poprzez przekroczenie granicy swobodnej oceny dowodów i naruszenie zasady prawdy materialnej, a także rozpatrzenie wszystkich istotnych okoliczności sprawy. Ponadto zarzucił organowi podatkowemu nadinterpretację art. 86 VAT. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2001r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) i art. 134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2001r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 zwanej dalej p.p.s.a.), sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem i nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej, postanowieniem z dnia [...] czerwca 2008r., wszczął postępowanie kontrolne wobec I.Ł., w zakresie rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania oraz prawidłowości obliczenia i wpłacania podatków stanowiących dochód budżetu państwa oraz innych należności pieniężnych budżetu państwa lub państwowych funduszy celowych za 2006r. W toku przeprowadzonych czynności organ pierwszej instancji stwierdził, że skarżący nie posiada żadnych dokumentów księgowych związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą za badany okres. Skarżący złożył pisemne oświadczenie o kradzieży dokumentów księgowych związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą. W wyniku prowadzonego postępowania organ pierwszej instancji w dniu [...] listopada 2010r. wydał decyzję w których określił dla skarżącego zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2006 roku. Po rozpatrzeniu odwołań od tych decyzji Dyrektor Izby Skarbowej uchylił rozstrzygniecie Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w całości i określił I.Ł. zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2006r. w niższych wysokościach. Podstawą uchylenia decyzji i ustalenia innych wysokości zobowiązań podatkowych, był fakt uzupełnienia przez Skarżącego materiału dowodowego w sprawie o duplikaty faktur dokumentujące zakup towarów i usług na przestrzeni 2006 roku. Decyzje Dyrektora Izby Skarbowej zostały zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, który wyrokiem z dnia 13 grudnia 2011r. sygn. akt I SA/Rz 481/11 oddalił skargi I.Ł. Powyższe okoliczności w sprawie są bezsporne. Pomiędzy stronami postępowania okolicznością bezsporną jest istnienie przesłanki do wznowienia postępowania określonej w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej, przedłożenie przez Skarżącego duplikatów faktur VAT dokumentujących nabycie towarów i usług za poszczególne miesiące 2006r., stanowiło ujawnienie okoliczności o których mowa w wyżej wskazanym przepisie. Jednocześnie uznał, że I.Ł. nie przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z duplikatów faktur VAT przedłożonych organowi w dniu [...] stycznia 2012r. z uwagi na upływ - w dniu [...] grudnia 2010r. terminu określonego w art. 86 ust. 13 VAT. W ocenie Sądu stanowisko Dyrektora Izby Skarbowej co do istnienia podstaw do wznowienia postępowania jest prawidłowe. Natomiast za wadliwe należy uznać zastosowanie przez niego przepisu art. 86 ust. 13 VAT. Zgodnie z tym przepisem jeżeli podatnik nie dokonał obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w terminach, o których mowa w ust. 10, 11, 12, 16 i 18, może on obniżyć kwotę podatku należnego przez dokonanie korekty d deklaracji podatkowej za okres, w którym nastąpiło prawo do obniżenia podatku należnego, nie później jednak niż w ciągu 5 lat, licząc od początku roku, w którym wystąpiło prawo do obniżenia podatku należnego. Przepis art. 81b § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej stanowi, że uprawnienie do skorygowani deklaracji przysługuje nadal po zakończeniu a) kontroli podatkowej, b) postępowania podatkowego - w zakresie nieobjętym decyzją określającą wysokość zobowiązania podatkowego. Należy wskazać, że podatek od towarów i usług jest podatkiem samoobliczalnym przez podatnika. Wymaga on złożenia deklaracji podatkowej, w której podatnik określa wysokość podatku do zapłaty. Korekta deklaracji posiada ten sam walor. Deklaracja lub korekta deklaracji, aż do momentu wyeliminowania jej z obrotu prawnego są oświadczeniami woli podatnika z wszelkimi skutkami prawnymi wiążącymi się z takim oświadczeniem. W przypadku, gdy zostanie wszczęte postępowanie kontrolne czy podatkowe, w którym ujawnione zostaną nieprawidłowości i zostanie wydana decyzja - stwierdzająca nadpłatę czy też zaległość podatkowa - z obrotu prawnego wyeliminowana zostaje deklaracja podatkowa. Wydanie przez organ podatkowy decyzji określającej zobowiązanie podatkowe w innej wysokości niż deklarowana przez podatnika koryguje jego oświadczenie wynikające ze złożonej deklaracji. Decyzja, wydana zgodnie z przepisem art.210 Ordynacji podatkowej, rozstrzyga sprawę co do istoty i od momentu kiedy staje się ostateczną, może być wzruszona jedynie w trybie wznowienia postępowania lub stwierdzenia jej nieważności. Konsekwencją tego stanu prawnego jest przepis art. 81b Ordynacji podatkowej, który zezwala na skorygowanie deklaracji, ale po pierwsze - dopiero po zakończeniu postępowania podatkowego, a więc po wydaniu ostatecznej decyzji, która kończy postępowanie i po drugie w zakresie nie objętym tą decyzją. W przeciwnym razie nie wywołuje skutków prawnych (art. 81b § 2 Ordynacji podatkowej). Nie jest bowiem dopuszczalne prawnie, aby deklaracja podatkowa, jako akt indywidualny mógł zmienić decyzję administracyjną, wydaną przez organ administracji publicznej, stosownie do jego ustawowych uprawnień (zobacz wyrok NSA z 8 października 2009r. I FSK 728/09). Ostatecznymi decyzjami z dnia [...] maja 2011r. znak [...] Dyrektor Izby Skarbowej określił I.Ł. zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za styczeń do listopada 2006r. zastępując nimi rozliczenie podatku złożone przez Skarżącego w deklaracji VAT-7 za ten okres. Pismem z dnia [...] stycznia 2012r. Skarżący wniósł o wznowienie postępowania zakończonego wyżej wskazanymi decyzjami. Jako podstawę wznowienia postępowania wskazał przepis art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, a do swego wniosku dołączył 40 sztuk duplikatów faktur VAT. Składając powyższe pismo I.Ł. nie złożył korekty deklaracji VAT-7 za poszczególne miesiące 2006r. Należy podkreślić, że nawet w sytuacji gdyby złożył takie korekty deklaracji nie wywołałyby one żadnych skutków prawnych. Jak wyżej wskazano regulacja prawna zawarta w art. 81b Ordynacji podatkowej sprzeciwia się możliwości zmiany decyzji administracyjnej określającej zobowiązanie podatkowe w innej wysokości niż deklarowana przez podatnika w wyniku korekty deklaracji. W rozpoznawanej sprawie decyzja Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] maja 2011r. określiły skarżącemu zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług w sposób odmienny, niż w złożonej przez niego deklaracji VAT-7 za sporny okres. Skoro Skarżący nie złożył korekty deklaracji i takiej korekty skutecznie nie był w stanie złożyć to organ podatkowy rozpoznając jego wniosek o wznowienie postępowania nie mógł swego orzeczenia oprzeć na przepisie art. 86 ust. 13 VAT albowiem przepis ten w sposób specyficzny określa początkowy termin w którym rozpoczyna się bieg przedawnienia prawa do odliczenia podatku naliczonego poprzez dokonanie korekty deklaracji podatkowej za dany okres. W sytuacji gdy I.Ł. nie złożył korekty deklaracji i nie mógł skutecznie takiej deklaracji złożyć nie może mieć do niego zastosowania ograniczenie czasowe wynikające z przepisu art. 86 ust. 13 VAT. Z powyższych względów należało orzec jak w punkcie I wyroku w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 1lit. a ppsa. Rozstrzygniecie zawarte w pkt II i III wyroku uzasadnia przepis art. 152 ppsa i art. 200 ppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło