I SA/Rz 988/21
WyrokWSA w Rzeszowie2022-02-17
Skład orzekający: Jacek Surmacz, Jacek Boratyn, Małgorzata Niedobylska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kwota nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych podlega zwrotowi, jeśli błąd w wypłacie był wynikiem pomyłki organu, ale beneficjent mógł go wykryć w zwykłych okolicznościach?Ratio decidendi
Kwota nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych podlega zwrotowi, nawet jeśli błąd w wypłacie był wynikiem pomyłki organu, pod warunkiem, że beneficjent mógł wykryć ten błąd w zwykłych okolicznościach. W niniejszej sprawie beneficjent mógł wykryć błąd, ponieważ przyznana płatność dotyczyła powierzchni znacznie przekraczającej limit określony w przepisach.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia kwoty nienależnie pobranych przez skarżącego płatności rolnośrodowiskowych na 2015 rok. Pierwotnie przyznano mu płatność w wysokości 63 129,30 zł do powierzchni 43,89 ha. Następnie stwierdzono nieważność tej decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa, gdyż płatność przekroczyła limit 20 ha dla wariantu 5.1. Po serii postępowań i wyroków sądowych, organy ustaliły, że skarżący pobrał płatność nienależnie, gdyż pierwotna decyzja została wyeliminowana z obrotu prawnego, a płatność rolnośrodowiskowa została zastąpiona płatnością rolno-środowiskowo-klimatyczną.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S.NSA Jacek Surmacz, Sędzia WSA Jacek Boratyn /spr./, Sędzia WSA Małgorzata Niedobylska, Protokolant sekr. Eliza Kaplita-Wójcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lutego 2022 r. sprawy ze skargi S. L. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w R. z dnia [...] października 2021 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych na 2015 rok (PROW 2007-2013) oddala skargę.
Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...], decyzja z [...] października 2021 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania S. L. (zwanego dalej skarżącym) od decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...]z [...] lipca 2021 r., nr [...], w przedmiocie ustalenia skarżącemu kwoty nienależnie pobranych płatności, uzyskanych na podstawie decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARMiR)w [...] z [...] czerwca 2016 r., nr [...], w kwocie 63 129,30 zł, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W stanie faktycznym sprawy Kierownik Biura Powiatowego ARMiR, decyzją z [...] czerwca 2016 r. przyznał skarżącemu płatność rolnośrodowiskową, w ramach wariantu 5.1 na rok 2015, w wysokości 63 129,30 zł. Płatność została przyznana po uwzględnieniu wniosku skarżącego z 12 czerwca 2015 r., o przyznanie mu płatności w ramach wariantu 5.1 - ochrona siedlisk lęgowych ptaków [...], do powierzchni wynoszącej 43,89 ha, obejmującej między innymi działkę nr 8200/1, o areale 9,26 ha.
Postanowieniem z [.] lutego 2017 r. Kierownik Biura Powiatowego ARMiR wznowił postępowanie w sprawie przyznania skarżącemu płatności rolnośrodowiskowej na 2015 r., w związku ze zmianą maksymalnego obszaru kwalifikowanego dla działki nr 8200/1.
Następnie Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARMiR wszczął postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARMiR w [...] z 22 czerwca 2016 r., w przedmiocie przyznania skarżącemu płatności rolnośrodowiskowej na 2015 r., w wysokości 63 129,30 zł, po czym, decyzją z [...] stycznia 2018 r., nr [...], stwierdził nieważność tejże decyzji.
W uzasadnieniu przedmiotowego rozstrzygnięcia Dyrektor [...]Oddziału Regionalnego ARMiR stwierdził, że zgodnie z § 13 a ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich, na lata 2007-2013 (Dz. U z 2013 r., poz 361, ze zm., zwanego dalej rozporządzeniem z 2013 r.) w przypadku deklaracji wariantu 5.1 – ochrona siedlisk lęgowych [...], pakietu 5 – ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych na obszarach [...], płatność przysługuje do powierzchni nie większej niż 20 ha. Organ tymczasem przyznał skarżącemu płatność, w wariancie 5.1, do pow. 43,89 ha.
Na tej podstawie Dyrektor [...]Oddziału Regionalnego ARMiR uznał, że Kierownik Biura Powiatowego ARMiR w [...]naruszył prawo, w sposób rażący, a wobec tego stwierdził nieważność wydanej przez niego decyzji.
Decyzja Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARMiR z [...] stycznia 2018 r., po rozpatrzeniu odwołania skarżącego, została utrzymana w mocy decyzją Prezesa ARMiR z [...] lutego 2018 r., nr [...].
W dniu 26 czerwca 2018 r. skarżący złożył podanie o korektę wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na 2015 r., w zakresie możliwości zaznaczenia checkboxu nr 20, na stronie 4/4 wniosku, którego, jak stwierdził, nie zaznaczył przez "przeoczenie", a jego intencją było kontynuowanie zobowiązania rolnośrodowiskowego podjętego w ramach PROW 2007-2013 jako zobowiązania rolno-środowiskowo-klimatycznego w ramach PROW 2014-2020 i błąd ten miał charakter oczywisty. Powołał się na art. 4 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 227 z 31 lipca 2014 r. str. 69 ze zm.; dalej: rozporządzenie wykonawcze nr 809/2014) oraz wskazał, że jego działanie było działaniem w dobrej wierze.
Kierownik Biura Powiatowego ARMiR, decyzją z [...] września 2018 r., nr [...], przyznał skarżącemu płatność rolnośrodowiskową w łącznej wysokości 20 550 zł, stanowiącą płatność do Pakietu 5. Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych na obszarach [...] – wariant 5.1 – Ochrona siedlisk lęgowych ptaków – [...]; także kwotę przeznaczoną na refundację kosztów transakcyjnych dotyczących sporządzenia dokumentacji przyrodniczej – 2000,00 zł. Ustalona powierzchnia zobowiązania rolnośrodowiskowego w wariancie 5.1 w 2015 roku wyniosła 43,05 ha, zaś powierzchnia kwalifikowana do tej płatności wyniosła 20 ha ze względu na limity powierzchniowe obowiązujące w przypadku realizacji wariantu 5.1.
Sąd, uchylając wyrokiem z 9 kwietnia 2019 r, sygn. I SA/Rz 148/19, decyzję organu II instancji z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Kierownik Biura Powiatowego ARMiR, decyzję z [...] września 2018 r. stwierdził, że organ, rozważając kwestię oczywistych błędów wniosku, dopuścił się naruszenia prawa materialnego i to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy, a polegało na błędnej wykładni art. 4 rozporządzenia wykonawczego nr 809/2014 poprzez pominięcie niektórych z okoliczności, które należy wziąć pod uwagę dokonując oceny czy błąd popełniony przez beneficjenta jest oczywisty w rozumieniu tego artykułu oraz że błąd taki może dotyczyć kwestii merytorycznych. To naruszenie prawa materialnego spowodowało również nierozważenie wszystkich relewantnych kwestii dla oceny czy art. 4 omawianego rozporządzenia ma w sprawie zastosowanie i stanowi to o naruszeniu przepisów postępowania.
Dyrektor [...] Oddziału regionalnego ARMiR w Rzeszowie decyzją z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] uchylił decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji w [...] z dnia [...] września 2018 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
Kierownik Biura Powiatowego ARMiR w [...] decyzją z dnia [...]października 2019 r., nr [...], przyznał skarżącemu płatność rolnośrodowiskową w łącznej wysokości 20 550,00 zł, stanowiącą płatność do pakietu 5. Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych na obszarach [...] - wariant 5.1 - ochrona siedlisk lęgowych ptaków – [...] oraz kwotę przeznaczoną na refundację kosztów transakcyjnych dotyczących sporządzenia dokumentacji przyrodniczej dla pakietu 5 w wysokości 2 000 zł.
Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARMiR, po rozpatrzeniu odwołania skarżącego od decyzji organu I instancji z [...] października 2019 r., decyzją z [...] stycznia 2020 r., nr [...], utrzymał ją w mocy.
Sąd, wyrokiem z 27 sierpnia 2020 r., sygn. I SA/Rz 225/20, uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARMiR w [...], z [...] stycznia 2020 r., a także poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu wyroku podkreślono, że niniejszej sprawie skarżący wyraził zamiar i wolę przekształcenia w 2015 r. realizowanego dotąd zobowiązania rolnośrodowiskowego w zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne, co potwierdza korekta złożonego wniosku, przez zaznaczenie odpowiedniego checkboxu zawierającego stosowną informację/deklarację.
Kierownik Biura Powiatowego ARMiR, realizując wytyczne zawarte w opisanym wyżej prawomocnym wyroku uznał, że skarżący, od 15 marca 2015 r. realizuje, w miejsce zobowiązania rolnośrodowiskowego, zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne, w ramach PROW 2014-2020. Na tej podstawie, decyzją z [...] czerwca 2021 r. przyznał skarżącemu płatność rolno-środowiskowo-klimatyczną na 2015 r., w ramach wariantu 4.8 ochrona siedlisk lęgowych ptaków na 43,05 ha. Płatność została przyznana w kwocie 41 314,50 zł.
Uwzględniając fakt przyznania skarżącemu za 2015 r. płatności rolnośrodowiskowej i rolno-środowiskowo-klimatycznej za 2015 r., Kierownik Biura Powiatowego ARMiR w [...] wszczął z urzędu postępowanie w sprawie ustalenia skarżącemu kwot nienależnie pobranych płatności, tytułem płatności rolnośrodowiskowej.
W ramach przeprowadzonego w tym przedmiocie postępowania organy obu instancji powołały się na art. 28 ust. 1, ust. 2 i ust. 3 ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1371 z późn. zm., zwanej dalej ustawą z 2007 r.), w myśl których pomoc i pomoc techniczna, pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości, podlegają zwrotowi wraz z odsetkami określonymi jak dla zaległości podatkowych, chyba że przepisy, o których mowa w art. 1 pkt 1, lub przepisy ustawy stanowią inaczej.
Mając na uwadze okoliczności przedmiotowej sprawy organy stwierdziły, że w związku z przejściem skarżącego na program PROW 2014-2020, płatność rolnośrodowiskowa, wypłacona w ramach PROW 2007-2013 na 2015 r., na skutek uchylenia przyznającej tę pomoc decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARMiR z [...] czerwca 2016 r., nie ma podstawy prawnej. Z tego więc względu, wypłacona na tej podstawie, w dniu 30 czerwca 2015 r., kwota, wynosząca 63 129,30, stanowi płatność nienależną i jako taka podlega zwrotowi.
Organy uznały, że w sprawie brak było podstaw do odstąpienia od ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności, gdyż jej wysokość przewyższała równowartość 100 euro.
Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARMiR stwierdził, że ustalenie skarżącemu kwoty nienależnie pobranych płatności jest wynikową jego działań. W 2014 r., tj. w pierwszym roku realizacji podjętego przez siebie zobowiązania, skarżący zredukował powierzchnię na której było ono realizowane do 20 ha, a więc zdawał sobie sprawę z tego, że 20 ha może zadeklarować do płatności.
Odnosząc się do argumentów skarżącego, zawartych w odwołaniu od decyzji organu I instancji, dotyczących tego, że wypłata środków nastąpiła na skutek błędów organów, których nie mógł stwierdzić, Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARMiR zaznaczył, że przyznająca płatność w zawyżonej wysokości decyzja została uznana za nieważną, jako wydana z rażącym naruszeniem prawa. Poza tym płatność została w 2015 r. przyznana do powierzchni znacząco przewyższającej 20 ha, a wiec areału, do którego przyznano płatność w roku poprzednim.
Z tego już tylko względu skarżący mógł, w zwykłych okolicznościach wykryć błąd, co do wysokości przyznanej mu płatności. W jego przypadku, na gruncie regulacji dotyczącej bezpośrednio materii niniejszej sprawy, nie została więc spełniona przesłanka z art. 7 ust. 3 rozporządzenia 809/2014 (Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiające zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. U. UE. L. z 2014 r. Nr 227, str. 69 z późn. zm.)., na którą się powołuje.
Końcowo organ odwoławczy podkreślił, że przedmiotem prowadzonego przez niego postepowania nie była kontrola zasadności wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji przyznającej skarżącemu płatność rolnośrodowiskową, ale ustalenie kwoty, którą w sposób nienależny on pobrał.
W skardze na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARMiR z [...]października 2021 r., skarżący wniósł o jej uchylenie, uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i zasądzenie na swoją rzecz kosztów postępowania.
Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:
1) art. 7 ust. 3 rozporządzenia 809/2014, poprzez jego błędną wykładnię i niezastosowanie, będące konsekwencją braku zachowania należytej staranności oraz dokonania przez organ błędnej oceny, prowadzącej do niesłusznego stwierdzenia, że w niniejszej sprawie podstawą do wypłacenia nienależnej płatności nie była decyzja wydana na skutek błędu organu, w sytuacji w której błędy organu były ewidentne, a on sam miał możliwości ich wykrycia w zwykłych okolicznościach, a ponadto decyzja o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności nie została przekazana mu w terminie 12 miesięcy od dokonania płatności,
2) art. 2 Konstytucji RP poprzez postępowanie niezgodne z zasadą demokratycznego państwa prawnego, a także nieurzeczywistnienie zasady sprawiedliwości społecznej, poprzez obarczenie skarżącego odpowiedzialnością za błąd organu, wynikający z decyzji w sprawia przyznania płatności, a także decyzji ustalających mu kwotę nienależnie pobranych płatności, przy jednoczesnym niewypłaceniu płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej,
3) art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 art. 8 K.p.a. (ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego -t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 735 z późn. zm.) poprzez niepodjęcie wszelkich czynności, niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego oraz do załatwienia sprawy, z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli,
4) art. 8 § 1 K.p.a. poprzez naruszenie zasady zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej, poprzez prowadzenie postępowania w sposób nierzetelny, czego skutkiem było niezastosowanie odpowiednich przepisów prawa materialnego, a także zastosowanie nieproporcjonalnych środków prawnych, w związku z wezwaniem, w drodze upomnienia, do zwrotu płatności za 2015 r. wraz z odsetkami, w trybie przepisów egzekucyjnych,
5) art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm., zwanej dalej P.p.s.a) w związku z formułowaniem w zaskarżonej decyzji wniosków sprzecznych z oceną prawną wyrażoną przez Sad w wyroku z 27 sierpnia 2020 r., sygn. I SA/Rz 225/20.
W uzasadnieniu skargi jej autor podkreślił, że w jego sprawie zastosowanie winien znaleźć przepis art. 7 ust. 3 rozporządzenia 809/2014, albowiem wszelkie nieprawidłowości z wypłacie mu płatności były zawonione przez organ.
Skarżący podkreślił, że organ przyznając mu płatność na 2015 r., zgodnie z jego intencją, wyrażoną we wniosku sprawił, że miał on przekonanie o prawidłowym załatwieniu sprawy.
Oprócz skarżący zaznaczył, iż decyzja o ustaleniu mu kwoty nienależnie pobranych płatności została mu przekazana po upływie 12 miesięcy od wypłaty środków, tymczasem przepis art. 7 ust. 3 rozporządzenia 809/2014 mówi, że w przypadku gdy błąd dotyczy elementów stanu faktycznego istotnych dla obliczania przedmiotowej płatności, akapit pierwszy stosuje się jedynie, jeśli decyzja o odzyskaniu nie została przekazana w terminie 12 miesięcy od dokonania płatności.
Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARMiR w [.], w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości swoje stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszym przypadku była decyzja ustalająca skarżącemu kwotę nienależnie pobranych przez niego płatności, z tytułu płatności rolnośrodowiskowej za 2015 r.
Skarżący kwestionując legalność tego rozstrzygnięcia zarzuca dopuszczenie się przez rozstrzygające sprawę organy naruszenia zarówno przepisów prawa materialnego, jak i formalnego. Wszystkie te zarzuty zmierzają do wykazanie niezasadności wydania zaskarżonej decyzji, z uwagi na brak zaistnienia jej pozytywnych przesłanek, ale również ze względu na zaistnienie podstaw do odstąpienia od dochodzenia zwrotu nienależnie pobranych środków, o których mowa w art. 7 ust. 3 rozporządzenia 809/2014.
Mając na względzie okoliczności faktyczne sprawy, a także obowiązujące w materii dochodzenia zwrotu nienależnie pobranych tytułem dopłat środków regulacje stwierdzić należy, że zarzuty skarżącego nie znajdują uzasadnionych podstaw.
I tak, po pierwsze, nie ulega wątpliwości, że pobrane przez skarżącego środki tytułem płatności rolnośrodowiskowej za 2015 r., w kwocie 63 129,30 zł, są środkami uzyskanymi przez niego nienależnie. Odpadła bowiem podstawa prawna ich przyznania, albowiem ostateczną decyzją Prezesa ARMiR z [...] lutego 2018 r., nr [...], stwierdzono nieważność decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARMiR, z [...] czerwca 2016 r., przyznającą skarżącemu płatność. Rozstrzygnięcie takie nie funkcjonuje w obrocie prawnym, co nie wymaga czynienia dodatkowych ustaleń w tym przedmiocie.
Również ostateczną i prawomocną decyzją przyznano skarżącemu, w miejsce płatności rolnośrodowiskowej za 2015 r., płatność rolno-środowiskowo-klimatyczną na 2015 r. uznając w ten sposób przekształcenia realizowanego przez niego zobowiązania.
W tym stanie faktycznym i prawnym, w obrocie funkcjonuje ostateczna decyzja, na mocy której skarżący uzyskał środki z tytułu płatności, za rok 2015. Wobec tego wcześniej pobrane płatności stanowią kwoty uzyskane przez niego nienależnie.
Formułując zarzuty skargi skarżący zaznaczył między innymi, iż wydając decyzji ustalającej mu kwotę nienależnie pobranych płatności, Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARMiR dopuścił się naruszenia art. 153 P.p.s.a., formułując wnioski sprzeczne z wcześniej wydanymi wyrokami, w sprawach dotyczących przyznania płatności za 2015 r., obejmujących także kwestię przekształcenia zobowiązania rolnośrodowiskowego w rolno-środowiskowo-klimatyczne.
Z tego rodzaju stwierdzeniami nie sposób się zgodzić, gdyż wskazywane przez skarżącego wyroki zapadły na gruncie odmiennych okoliczności, w których Sąd, wbrew sugestiom skarżącego, nie zajmował się kwestią nienależnie pobranych przez niego płatności.
Podobnie jak fakt nienależnego pobrania przez skarżącego płatności na 2015 r., wątpliwości nie budzi również to, że nienależnemu pobraniu środków towarzyszy obowiązek ich zwrotu. Wynika on jednoznacznie z art. 28 ustawy z 2007 r.
Co prawda, w art. 28 a tego aktu przewidziano wyjątek od tej zasady, jednakże nie znajduje on zastosowania w niniejszym przypadku, jako że kwota jaką skarżący został zobligowany zwrócić przekracza równowartość 100 euro, o którem mowa w tymże przepisie.
Przepisy cytowanej wyżej ustawy z 2007 r. nie stanowią wyłącznej regulacji omawianej materii. Jest ona unormowana także przepisami unijnymi, w szczególności zawartymi w rozporządzeniu 809/2014 (art. 7 tego aktu).
Zgodnie z art. 7 ust. 3 akapit 1 rozporządzenia 809/2014, obowiązek zwrotu, o którym mowa w ust. 1, nie ma zastosowania, jeżeli dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwego organu lub innego organu oraz jeśli błąd nie mógł zostać wykryty przez beneficjenta w zwykłych okolicznościach.
Zacytowany w przepis wprowadza odstępstwo od generalnej zasady, nakazującej zwrot nienależnie pobranych środków, tytułem płatności, które ma miejsce w razie ziszczenia się dwóch przesłanek, a mianowicie: nienależnej wypłaty środków, będącej skutkiem pomyłki organu, a także niemożności wykrycia błędu przez beneficjenta w zwykłych okolicznościach.
Skarżący powołuje się na ten przepis, utrzymując iż ze względu na jego treść, organy winny były odstąpić od dochodzenia od niego zwrotu środków.
Odnosząc się do tego rodzaju zarzutu, w kontekście całokształtu okoliczności sprawy i jej ram prawnych, stwierdzić należy, że w sprawie nie wystąpiła przesłanka wyłączająca możliwość ustalenia skarżącemu kwoty nienależnie pobranych płatności. Wprawdzie nie ulega wątpliwości to, że wypłata skarżącemu kwoty 63 129,30 zł była wynikiem pomyłki organu, jednakże błąd ten (ta pomyłka) nie był tego rodzaju, że skarżący nie mógł go wykryć w zwykłych okolicznościach. Jak słusznie bowiem zauważyły organy, w 2015 r. przyznano skarżącemu (decyzją z [...] czerwca 2016 r.) płatność do powierzchni znacznie przewyższającą tę, do której przyznano skarżącemu płatność w roku poprzednim. Poza tym zasady przyznawania płatności, w tym także te wynikające z rozporządzenia z 2013 r., znajomość których skarżący deklarował (składając wniosek), występując o przyznanie płatności, zawierają limity płatności. Przepis § 13 a pkt ust. 1 pkt 3 rozporządzenia z 2013 r. mówi wprost o limicie 20 ha. W tej sytuacji twierdzenia skarżącego o niemożności wykrycia błędu/pomyłki organu, w zwykłych okolicznościach, nie zasługują na uwzględnienie.
Również niezasadnie skarżący podnosi, że decyzja o ustaleniu mu kwoty nienależnie pobranych płatności mogła być wydana wyłącznie w terminie 12 miesięcy, liczonym od daty wypłacenia mu środków. Wymóg wydania tego rodzaju rozstrzygnięcia, właśnie w terminie 12 miesięcy od wypłaty środków, nie wynika bowiem z art. 7 ust. 3 akapit 2 rozporządzenia 809/2014. Regulacja ta, zgodnie z jej literalnym rozumieniem, odnosi się do przypadku wskazanego w art. 7 ust. 3 akapit 1, wobec czego należy ją odczytywać z nim łącznie. Akapit 2 omawianego przepisu modyfikuje bowiem jedynie warunki odstąpienia od dochodzenia przez właściwy organ nienależnie pobranych płatności (wyłączając odstąpienie) w przypadku, w którym błąd organu dotyczy elementów stanu faktycznego, a decyzja o odzyskaniu środków została przekazana przed upływem 12 miesięcy od dokonania płatności.
W okolicznościach przedmiotowej sprawy z taką sytuacją nie mamy do czynienia, a co najważniejsze stwierdzenie, że błąd organu, skutkujący nienależnym wypłaceniem skarżącemu środków, był tego rodzaju, że strona mogła go wykryć, w zwykłym toku czynności. To zaś wyłącza możliwość odstąpienia od ustalenia mu kwoty nienależnie pobranych środków.
Przepisy ustawy z 2007 r. oraz regulacji unijnych wyłączają możliwość (oczywiście poza omówionymi wyżej przypadkami, które w okolicznościach niniejszej sprawy nie wystąpiły), przez organy od dochodzenia zwrotu nienależnie pobranych rodzaju środków. Dlatego też, działając w warunkach związania nimi, a tym samym realizując zawarte w nich nakazy, organy nie dopuściły się naruszenia zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący do nich zaufanie strony. Zasada ta odnosi się bowiem nie do rodzaju stosowanych rozwiązań, przewidzianych w regulacjach prawa materialnego, ale sposobu procedowania organu, który w niniejszym przypadku odpowiadał wymogom wynikającym z K.p.a.
Bez znaczenia dla oceny legalności zaskarżonej decyzji jest to czy skarżący otrzymał płatność rolno-środowiskowo-klimatyczną na 2015 r., przyznaną mu decyzją Kierownika Biura Powiatowego ARMiR w[...] z [...] czerwca 2021 r. Wszelkie tego rodzaju kwestie wykraczają poza granice niniejszej sprawy, natomiast skarżący, twierdząc, że związku z ich nierozpatrzeniem organy dopuściły się naruszenia prawa, może skorzystać z przysługujących mu w tym zakresie odrębnych środków prawnych.
Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu i jako taka nie może być zasadnie kwestionowana. W tej więc sytuacji Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a., oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło