II SA/Rz 100/12

Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Sędzia NSA Stanisław Śliwa po rozpoznaniu w dniu 23 sierpnia 2012 r., na posiedzeniu niejawnym wniosku K. C. i M. C., o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi wyżej wymienionych, na postanowienie Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii , z dnia [...] listopada 2011 r., nr [...] znak [...], wydane w sprawie rozpatrzenia zarzutów zgłoszonych do postępowania egzekucyjnego, w wyniku wniesienia sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego z dnia 18 lipca 2012 r., o sygn. akt II SA/Rz 100/12, o odmowie przyznania prawa pomocy - postanawia – odmówić przyznania prawa pomocy. W dniu 11 czerwca 2012 r., M. C. oraz K. C. złożyli do sprawy II SA/Rz 100/12 wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Pismem z dnia 12 czerwca 2012 r. referendarz sądowy wezwał wnioskujących o prawo pomocy do nadesłania dodatkowych oświadczeń i dokumentów. Stronom skarżącym wyznaczono termin 14 dni na wykonanie tego wezwania. Pismo zawierające wezwanie zostało doręczone stronom w dniu 27 czerwca 2012 r. Natomiast 12 lipca 2012 r. wpłynął do Sądu wniosek o przedłużenie terminu na wykonanie wezwania referendarza sądowego. Referendarz sądowy w dniu 18 lipca 2012 r. na podstawie art. 86 p.p.s.a. wydał zarządzenie o odmowie przedłużenia terminu do nadesłania dodatkowych oświadczeń i dokumentów. Konsekwencją tego zarządzenia było wydanie postanowienia z dnia 18 lipca 2012 r. o sygn. akt II SA/Rz 100/12, o odmowie przyznania prawa pomocy. Odmowa przyznania prawa pomocy została uzasadniona przez referendarza niewykazaniem przez strony przesłanek zwolnienia od kosztów sądowych. Od postanowienia referendarza o odmowie przyznania prawa pomocy strony skarżące wniosły w ustawowym terminie sprzeciw. Z jego treści wynika, że żądanych przez referendarza sądowego dokumentów i oświadczeń, strony nie mogły przedstawić z uwagi na zły stan zdrowia oraz obowiązki związane z prowadzeniem zakładu pracy (mleczarni). Skarżący podnoszą, że nie są w stanie ponieść kosztów sądowych. Do sprzeciwu nie załączono żądanych przez referendarza sądowego dokumentów i wyjaśnień. Stwierdzono, co następuje: Wniesienie sprzeciwu od nieprawomocnego postanowienia referendarza sądowego spowodowało utratę mocy prawnej tego orzeczenia. Oznacza to, że wniosek skarżących o przyznanie prawa pomocy będzie rozpoznawany ponownie. Wniosek stron o przyznanie prawa pomocy nie może zostać uwzględniony, gdyż nie został należycie uzasadniony. Strony skarżące ubiegają się o pełne zwolnienie od kosztów sądowych, a więc o zwolnienie od opłat i wydatków sądowych. W postępowaniu w sprawie o przyznanie prawa pomocy ciężar wykazania przesłanek spoczywa na stronie. Dlatego też, Skarżący powinni udowodnić, że nie są w stanie ponieść wszelkich kosztów sądowych ze względu na grożący im uszczerbek na poziomie utrzymania koniecznego. Takie wymogi stawia treść art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 270; dalej P.p.s.a.). Zawarte we wniosku PPF oświadczenie skarżących o ich sytuacji majątkowej budzi wątpliwości, co do zgodności ze stanem rzeczywistym. Należy zauważyć, że Strony utrzymują się z dochodów w łącznej wysokości 560 zł brutto, posiadając przy tym nieruchomość o pow. 7,36 ha, dom o pow. 80m² oraz zakład mleczarski. Dlatego zasadnie wezwano strony, aby nadesłały określone dokumenty i oświadczenia. Miało to na celu ustalenie ich rzeczywistej sytuacji dochodowej. Referendarz sądowy w treści wezwania oznaczył skutki jego niewykonania. Wyznaczono stronom 14 dni na zrealizowanie obowiązków procesowych. Wypada podkreślić, że jest to termin dwukrotnie dłuższy niż termin na uzupełnienie braków formalnych pisma określony w art. 49 § 1 p.p.s.a.. Pomimo wyznaczenia tak długiego terminu, skarżący nie przedstawili dokumentów i oświadczeń uwiarygodniających przedstawioną we wniosku PPF sytuacje majątkową i dochodową. Dokumenty źródłowe, o które wezwano strony wymieniają przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. sprawie określenia wzoru i sposobu udostępnienia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz.U. Nr 227, poz. 2245). Wymaga podkreślenia, że Skarżący nie przedstawili żądanych informacji także przy wnoszeniu sprzeciwu. Okoliczności, na które powołują się K. i M. C. dotyczące ich stanu zdrowia oraz obowiązków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, nie tłumaczą ich bezczynności w wykonaniu nałożonych obowiązków. Z przedstawionych przez nich kserokopii dokumentów lekarskich nie wynika, że nie mogli on podołać wezwaniu Sądu od momentu doręczenia pisma do chwili wniesienia sprzeciwu, tym bardziej że treść wezwania obejmuje szereg informacji będących w wyłącznym posiadaniu wnioskujących (np. informacja o wydatkach ponoszonych na leczenie). Stosunkowo długi termin na przedłożenie dodatkowych oświadczeń i dokumentów pozwalał przezwyciężyć obiektywne przeszkody. W czasie od chwili doręczenia wezwania do dnia wniesienia sprzeciwu zarówno K. i M.C. nie przybywali na leczeniu w Szpitalu. Z nadesłanej dokumentacji wynika, że M. C. leczyła się w Szpitalu w okresie od 20 marca do 2 kwietnia 2012 r., a więc w okresie poprzedzającym wezwanie. Strony mogą poruszać się poza miejscem zamieszkania a tym samym są w stanie wykonywać wezwania sądowe o czym przekonuje fakt nadania na poczcie wniosku o prawo pomocy oraz sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego. Wobec tych okoliczności nie można stwierdzić, że zostały wykazane rygorystyczne przesłanki przyznania prawa pomocy nakreślone w art. 245 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Zobowiązuje to Sąd do wydania orzeczenia o odmowie przyznania prawa pomocy. Potwierdzeniem tego jest stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w postanowieniu z dnia 6 kwietnia 2011 r., II GZ 153/11, iż niedostarczenie żądanych przez Sąd danych, a także przedstawienie ich w sposób niekompletny, bądź mało czytelny powoduje, że oświadczenie wnioskodawcy pozostaje niepełne, niewystarczające do wydania pozytywnego dla strony rozstrzygnięcia. Dlatego w niniejszej sprawie Sąd uprawniony jest do sformułowania oceny, iż wniosek o przyznanie prawa pomocy jest nieuzasadniony. Z tych powodów należało odmówić przyznania prawa pomocy w oparciu o art. 246 § 1 pkt 2, art. 255 i art. 260 P.p.s.a.