II SA/Rz 100/16

WyrokWSA w Rzeszowie2016-10-26

Skład orzekający: Elżbieta Mazur - Selwa, Krystyna Józefczyk, Paweł Zaborniak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nieruchomość leśna, której własność została ujawniona w zamkniętej księdze wieczystej na rzecz gminy, może zostać uznana za mienie gromadzkie w rozumieniu ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych, jeśli nie było dowodów na jej faktyczne i wspólne użytkowanie przez mieszkańców wsi przed wejściem w życie tej ustawy?
Ratio decidendi
Nieruchomość leśna, nawet jeśli jej własność jest ujawniona w księdze wieczystej na rzecz gminy, nie może zostać uznana za mienie gromadzkie w rozumieniu ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych, jeśli brak jest dowodów na jej faktyczne i wspólne użytkowanie przez mieszkańców wsi przed wejściem w życie tej ustawy. Ustawa ta wymaga spełnienia obu przesłanek łącznie: przynależności nieruchomości do istniejących do 1954 r. gromad oraz faktycznego wspólnego użytkowania przez mieszkańców wsi.
Stan faktyczny
Gmina wniosła o ustalenie, czy nieruchomość leśna stanowiła wspólnotę gruntową lub mienie gromadzkie. Po wieloletnim postępowaniu administracyjnym, które obejmowało szereg decyzji organów pierwszej i drugiej instancji oraz wyroków sądów administracyjnych, ostatecznie odmówiono ustalenia, że nieruchomość ta stanowiła mienie gromadzkie. Gmina zarzuciła organom błędną wykładnię przepisów i nieuwzględnienie dowodów wskazujących na własność gminy oraz sposób korzystania z lasu przez mieszkańców. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że mimo ujawnienia własności w księdze wieczystej, brak było dowodów na faktyczne i wspólne użytkowanie nieruchomości przez mieszkańców wsi.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Gminy [...] w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Elżbieta Mazur - Selwa Sędziowie WSA Krystyna Józefczyk WSA Paweł Zaborniak /spr./ Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 października 2016 r. sprawy ze skargi Gminy [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia, że nieruchomość leśna stanowiła wspólnotę gruntową bądź mienie gromadzkie -skargę oddala- Przedmiotem skargi Gminy [...] jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego , dalej zwane "Kolegium" z dnia [...] listopada 2015 r., nr [...], w przedmiocie odmowy ustalenia, że nieruchomość leśna stanowiła wspólnotę gruntową bądź mienie gromadzkie. Z uzasadnienia i akt administracyjnych sprawy wynika, że wnioskiem z dnia [...] maja 2000 r., skierowanym do Starosty [...], Zarząd Gminy [...] zwrócił się o ustalenie w trybie określonym przez art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 29 czerwca 1963 r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r. poz. 703, dalej "u.z.w.g."), czy działka nr 5307 położona w miejscowości U. przed wejściem w życie ustawy z dnia 25 września 1954 r. o reformie podziału administracyjnego wsi i powołaniu gromadzkich rad narodowych była mieniem gromadzkim (gminnym), czy też wspólnotą gruntową. Starosta [...] decyzją z dnia [...] września 2000 r. nr [...] stwierdził, że działka objęta wnioskiem działka, stanowiąca las we wsi U., na dzień wejścia w życie ww. ustawy stanowiła majątek gminy [...] Decyzja ta została przez Kolegium decyzją z dnia [...] grudnia 2000 r. nr [...] uchylona. Po przeprowadzeniu dodatkowego postępowania Starosta [...] decyzją z dnia [...] lipca 2001 r. nr [...] ponownie stwierdził, że parcela gruntowa nr 5307, na dzień wejścia w życie ww. ustawy stanowiła mienie gromadzkie gminy [...]. Także ta decyzja została uchylona decyzją Kolegium z dnia [...] marca 2003 r. nr [...], które umorzyło postępowanie przed organem pierwszej instancji. Następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 22 kwietnia 2005 r., sygn. akt SA/Rz 707/03 uchylił w/w decyzję Kolegium. Sąd uznał, że organy orzekające w sprawie powinny przede wszystkim zbadać czy pgr 5307 w okresie od 1 stycznia 1947 r. do 28 września 1954 r. stanowiła majątek gromady U. w czyim była posiadaniu. Następnie Kolegium decyzją z dnia [...] września 2005 r. nr [...] uchyliło decyzję Starosty [...] z dnia [...] lipca 2001 r., który po ponownym przeprowadzeniu postępowaniu decyzją z dnia [...] marca 2007 r. nr [...] umorzył postępowanie w sprawie. Również i ta decyzja została przez Kolegium decyzją z dnia [...] maja 2007 r. nr [...] usunięta z obrotu prawnego. Po ponownym przeprowadzeniu postępowania Starosta [...] decyzją z dnia [...] października 2012 r. nr [...], stwierdził że sporna nieruchomość na dzień wejścia w życie u.z.w.g. nie stanowiła wspólnoty gruntowej i nie stanowiła mienia gromadzkiego. Kolegium decyzją z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Wyrokiem z dnia 2 lipca 2013 r. sygn. akt II SA/Rz 121/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę Nadleśnictwa [...] na wskazaną wyżej decyzję w uzasadnieniu podzielając stanowisko organu odwoławczego w zakresie niezastosowania się przez organ I instancji do wskazań zawartych w wyroku WSA w Rzeszowie z dnia 22 kwietnia 2005 r. sygn. akt SA/Rz 707/03 i niewyjaśnienia czy pgr 5307 w okresie od 1 stycznia 1947 r. do 28 września 1954 r. stanowiła majątek gromady U. i w czyim była posiadaniu. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] Starosta [...] odmówił ustalenia, że nieruchomość leśna położona we wsi U., gmina [...], stanowiąca parcelę gruntową nr 5307 o pow. 54,1730 ha na dzień wejścia w życie u.z.w.g. stanowiła wspólnotę gruntową bądź mienie gromadzkie. W uzasadnieniu wskazał, że zgromadzone dowody nie dają podstaw do stwierdzenia, że ww. działka w okresie od 1 stycznia 1947 r. do 28 września 1954 r. była w posiadaniu Gminy U. Brak jest zatem podstaw do uznania jej za mienie albo dobro gromadzkie. W odwołaniu od wskazanej wyżej decyzji Gmina [...] wskazała, że zeznania przesłuchanych w sprawie świadków wskazują, że "zawsze" las będący w granicach działki nr 5307 stanowił własność mieszkańców wsi U. i był wykorzystywany na zaspokojenie potrzeb ich gospodarstw domowych i rolnych oraz nigdy nie był mieniem opuszczonym. Organ pominął fakt uwidocznienia prawa własności spornej działki Gminy U. nabytej przez wieś U. w wykazie hipotecznym Lwh 394 na podstawie ustawy cywilnej austriackiej z 20 marca 1874 r. Zamknięcie tego wykazu w 1989 r. nie pozbawia ważności dokumentów własnościowych w oparciu o które księgi te został założone. W ocenie odwołującego w sprawie wystąpiły przesłanki do uznania, że sporna działka stanowiła mienie albo dobro gromadzkie. Zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją Kolegium utrzymało w mocy decyzję organu I Instancji w podstawie prawnej powołując art. 17 pkt 1 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r. poz. 23, dalej "k.p.a.") oraz art. 1 ust. 2 w zw. z ust. 1, art. 8 ust. 1 u.z.w.g. uznając, że przeprowadzone przez organ I instancji postępowanie wyjaśniające uwzględnia zalecenia Sądu i podzielając w całości stanowisko, że sporna działka nie stanowiła w dniu 5 lipca 1963 r. wspólnoty gruntowej (gdyż takowa nie występowała na tamtym terenie) ani mienia gromadzkiego. Organ wyjaśnił, że treść whl 394, zamkniętej z dniem 1 stycznia 1989 r., gdzie wpisano ww. parcelę leśną nr 5307 jako majątek (potem dobro) gminy U., nie daje podstaw do stwierdzenia iż była ona właścicielem czy też władającym tą nieruchomością. Parcela ta stanowiąca majątek gromady U. (istniejącej od dnia 1 sierpnia 1934 r.) nie będącej jednostką samorządową, nie podlegała także przepisom ustawy z dnia 4 maja 1938 r. o uporządkowaniu wspólnot gruntowych (dz. U. Nr 33, poz. 290), a majątek dawnych gromad nie stanowił własności związków samorządu terytorialnego, nie podlegał więc przejęciu w trybie art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 18 listopada 1948 r. o przejęciu na własność Państwa lasów i innych gruntów samorządowych (Dz.U. Nr 57, poz. 456), o czym przesądził Sąd w wyroku z dnia 22 kwietnia 2005 r. Ponadto czynności wyjaśniające organów nie doprowadziły do odnalezienia orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] września 1956 r. w sprawie przejęcia na Skarb Państwa gruntów wsi U. o pow. 1083,50 ha. Tym niemniej okoliczność ta nie miałaby wpływu na wynik sprawy, bowiem orzeczenie to nie weszło do obrotu prawnego, nie obejmowało przedmiotowej parceli leśnej, a ponadto wbrew twierdzeniom odwołania, Starosta [...] nie przyjął, że ww. orzeczenie stanowi tytuł prawny do nieruchomości uznając nadal, iż prawo własności do niej nie jest uregulowane. Nie przesądził tym samym, czy stanowi ona własność Skarbu Państwa czy też innego podmiotu. W uzasadnieniu decyzji organu I instancji wprawdzie nadal nie wyjaśniono, czy Lasy Państwowe regulowały prawo własności na mocy dekretu z dnia 18 listopada 1948 r. jednak z akt sprawy wynika, że w chwili obecnej Nadleśnictwo [...] czyni starania o uregulowanie stanu prawnego przedmiotowego gruntu na rzecz Skarbu Państwa. Z zeznań dawnych mieszkańców wsi U. wynikało, że miejscowa ludność korzystała z przedmiotowego lasu, zarządzanego przez sołtysa, ale stan taki trwał do 1944 r. Wynikało z nich także, że w latach 50 – tych ubiegłego stulecia las ten został objęty zarządem Lasów Państwowych. Z kolei na podstawie przedłożonych przez Nadleśnictwo [...] dokumentów ustalono, iż parcela nr 5307 (mająca inne oznaczenie leśne) od 1949 r. była w posiadaniu Lasów Państwowych. W ocenie organu odwoławczego brak jest podstaw do uznania, że sporna nieruchomość w latach 1947- 1954, jak i w dniu wejścia w życie przepisów u.z.w.g. była faktycznie użytkowana wspólnie przez mieszkańców wsi U. W skardze na opisaną na wstępie decyzję Gmina [...] wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie na jej rzecz kosztów sądowych oraz kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych zarzuciła naruszenie przepisów: - art. 1 ust. 1 pkt 6 i art. 8 u.z.w.g., § 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 listopada 1962 r. w sprawie zarządu mieniem gromadzkim oraz trybu jego zbywania, - § 5 i § 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 lipca 1986 r. w sprawie prowadzenia ksiąg wieczystych (...) przez błędną ich wykładnię i w efekcie uznanie, że gromada U. a tym samym Gmina [...] nie ma tytułu prawnego do nieruchomości objętej wnioskiem i nie ma przesłanek do stwierdzenia, że działka objęta wnioskiem stanowiła mienie gromadzkie w rozumieniu u.z.w.g. Ponadto zarzuciła naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. przez niewskazanie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji dlaczego nie zostały uwzględnione zeznania świadków mieszkańców wsi U. zawnioskowanych przez Gminę [...], którzy to świadkowie opisali sposób korzystania ze spornej nieruchomości do 1957 r. W uzasadnieniu powtórzyła argumentację podniesioną w odwołaniu podkreślając, że ujawnienie własności w wykazie hipotecznym nastąpiło w oparciu o zgodny z prawem tytuł własności. W toku postępowania administracyjnego nie pojawił się żaden "konkurencyjny" dokument z treści którego wynikałoby, że tytuł własności wykazany poświadczeniem hipotecznym został utracony. Niezbędnej oceny czy w okresie od 1 stycznia 1947 r. do 28 września 1954 r. mienie to było w posiadaniu mieszkańców wsi U. nie można opierać na dokumentacji Nadleśnictwa [...] bowiem ta nie wyjaśnia jednoznacznie czy dotyczy spornej nieruchomości. Z uzasadnienia nie wynika także dlaczego organy nie uwzględniły zeznań świadków wskazanych przez gminę, którzy opisali sposób korzystania ze spornej nieruchomości w latach 40 – 50 – tych ubiegłego wieku w zakresie ustalenia, że nieruchomość była w posiadaniu mieszkańców wsi U. Końcowo skarżąca wskazała na konieczność oceny zaskarżonej decyzji przez pryzmat przesłanek nieważnościowych z uwagi na fakt, że kwestia rozstrzygnięcia czy nieruchomość stanowi mienie gminne czy mienie wspólnoty jako spór o prawo własności należy do właściwości sądu powszechnego. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie z przyczyn podniesionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Skarga Gminy została oddalona w całości, bowiem okazała się niezasadna. Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1660). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718; zwana dalej w skrócie p.p.s.a.). Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Natomiast w myśl art. 145 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. W ramach kontroli legalności decyzji Sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Organy obu instancji dokonały konkretyzacji przepisów u.z.w.g. W myśl art. 8 ust. 1 tej ustawy, w brzmieniu obowiązującym w czasie wydawania kontrolowanych decyzji, starosta ustala, stosownie do przepisów art. 1 i 3, które nieruchomości stanowią wspólnotę gruntową bądź mienie gromadzkie. Artykuł 1 u.z.w.g. określa kryteria jakie muszą wykazywać nieruchomości rolne, leśne bądź obszary wodne, aby stanowiły wspólnotę gruntową i w konsekwencji podlegały zagospodarowaniu w myśl regulacji u.z.w.g. W niniejszej sprawie kluczowe znaczenie przypisać należy treści art. 1 ust. 2 u.z.w.g. Otóż na mocy tej regulacji oprócz gruntów spełniających kryteria ustalone w art. 1 ust. 1 u.z.w.g., czyli wspólnot gruntowych, zagospodarowaniu według reguł powołanej ustawy podlegają nieruchomości rolne, leśne i obszary wodne, stanowiące mienie gromadzkie w rozumieniu przepisów o zarządzie takim mieniem, jeżeli przed dniem wejścia w życie tej ustawy były faktycznie użytkowane wspólnie przez mieszkańców wsi. Uprawniony jest więc wniosek, że pod przepisy u.z.w.g. podlegały nie tylko wspólnoty gruntowe, ale także nieruchomości tworzące mienie gromadzkie pod warunkiem, że przed dniem 5 stycznia 1963 r. mieszkańcy wsi faktycznie i wspólnie użytkowali te nieruchomości. Określone w art. 1 ust. 2 u.z.w.g. przesłanki muszą być spełnione łącznie, co oznacza że nie wystarczy wykazać tylko jedną z nich (np. tylko fakt wspólnego użytkowania gruntu przez mieszkańców wsi). Innymi słowy, tylko jednoznaczne i niebudzące wątpliwości stwierdzenie, oparte na wyjaśnieniach wykorzystujących m.in. treść księgi wieczystej, katastru i innych dokumentów, np. tabel likwidacyjnych, badaniach archiwalnych (w archiwach państwowych), że zachodzą obie te przesłanki tj. zarówno przesłanka przynależności nieruchomości do istniejących do 1954 r. gromad jako jednostek samorządu terytorialnego, jak i przesłanka faktycznego wspólnego użytkowania przez mieszkańców wsi, pozwala na uznanie nieruchomości za mienie o jakim mowa w art. 1 ust. 2 u.z.w.g. (tak WSA w Rzeszowie w wyroku z dnia 2 lipca 2013 r., II SA/Rz 121/13 WSA w Lublinie w wyroku z dnia 14 lipca 2016 r. o sygn. II SA/Rz 555/16, CBOSA). Mieniem gromadzkim było zaś mienie, które do dnia wejścia w życie ustawy z dnia 25 września 1954 r. o reformie podziału administracyjnego wsi i powołaniu gromadzkich rad narodowych (Dz.U. nr 43, poz. 191), stanowiło majątek dawnych gromad jako majątek gromadzki, dobro gromady oraz inne prawa majątkowe. Taką definicję mienia gromadzkiego (gminnego), zawierał § 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 listopada 1962 r. w sprawie zarządu mieniem gromadzkim oraz trybu jego zbywania (Dz.U. nr 64, poz. 303). Według Sądu, decyzja SKO jest aktem legalnym gdyż poprzedzające jej wydanie postępowanie wyjaśniającego potwierdziło, że nieruchomość leśna położona we wsi U. stanowiąca parcelę gruntową o nr 5307, nie spełnia warunków kwalifikujących określonych w art. 1 ust. 2 u.z.w.g. Przypomnieć należy, iż w niniejszej sprawie WSA w Rzeszowie wyrokiem z dnia 22 kwietnia 2005 r., o sygn. SA/Rz 707/03, zobowiązał organy do zbadania czy orzeczenie Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] września 1956 r., nr [...], wydane na podstawie art. 1 dekretu z 27 lipca 1949 r. o przejęciu na własność Państwa nie pozostających w faktycznym władaniu właścicieli nieruchomości ziemskich, położonych w niektórych powiatach województwa białostockiego, lubelskiego, rzeszowskiego i krakowskiego (Dz.U. Nr 46 poz 339 ze zm.), objęło pgr 5307. Wówczas w/w parcela nie mogłaby wchodzić w zakres mienia gromadzkiego definiowanego przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z 29 listopada 1962 r. w sprawie zarządu mieniem gromadzkim oraz trybu jego zbywania (Dz.U. nr 64, poz. 303). Ponadto, z treści uzasadnienia wyroku WSA w Rzeszowie z 22 kwietnia 2005 r., sygn. SA/Rz 707/03, wynika, że art. 1 ust. 1 o przejęciu na własność Państwa lasów i innych gruntów samorządowych nie mógł dotyczyć parceli gruntowej, bo nie stanowiła ona własności związku samorządowego. W przytoczonym orzeczeniu przesądzono także, iż w niniejszej sprawie art. 1 ust. 1 pkt 6 u.z.w.g., nie mógł mieć zastosowania, bo w zamkniętej księdze gruntowej whl 394 nie ma wpisu o istnieniu uprawnienia mieszkańców do wieczystego użytkowania i pobierania pożytków z nieruchomości. Według art. 1 ust. 1 pkt 6 ustawy, wspólnotami gruntowymi podlegającymi zagospodarowaniu w trybie i na zasadach określonych w ustawie są nieruchomości rolne, leśne oraz obszary wodne: zapisane w księgach wieczystych (gruntowych) jako własność gminy (gromady), jeżeli w księgach tych istnieje wpis o uprawnieniu określonych grup mieszkańców gminy (gromady) do wieczystego użytkowania i pobierania pożytków z tych nieruchomości. Z wyroku WSA w Rzeszowie z 22 kwietnia 2005 r., o sygn. SA/Rz 707/03 wynika, że parcela gruntowa 5307 stanowiła majątek gromady U. i stan taki istniał do dnia wejścia w życie dekretu z 11 października 1946 r. Przepisy wprowadzające prawo rzeczowe i prawo o księgach wieczystych tj. do 1 stycznia 1948 r. Sąd podkreślił wyraźnie, iż księga gruntowa whl 394 jest księgą zamkniętą zaś stosowanie do § 6 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 lipca 1986 r. w sprawie prowadzenia ksiąg wieczystych założonych przed dniem 1 stycznia 1947 r. oraz utraty mocy prawnej niektórych takich ksiąg (Dz.U. nr 28, poz. 141), księga ta zachowała moc dokumentu, z którym mogą konkurować inne dowody w sprawie. Trzeba przyznać rację skarżącej stronie, że w toku postępowania nie pojawił się żaden inny dokument konkurujący z treścią księgi wieczystej whl 394, czyli z wynikającym z niej twierdzeniem, iż prawo własności nieruchomości pgr 5307 las, wchodziło w skład majątku gminy U. Takim dokumentem nie jest orzeczenie Prezydium PRN z [...] września 1956 r., [...]. Nie można kwestionować, że w/w orzeczenie nie objęło spornego gruntu, a tym samym nie spowodowało utraty prawa własności przez gminę U. Nie budzi wątpliwości, że w jego treści nie wymieniono działek tworzących nieruchomość, w tym przedmiotowej działki. Natomiast z pisma Dyrektora Archiwum Państwowego Oddział w [...] z dnia [...] września 2014 r., wynika, że brakuje w zbiorach archiwum tego orzeczenia Prezydium, a także jego załączników. Poza tym akt ten mógł nie wejść do obrotu prawnego bowiem Archiwum nie przechowuje Dziennika Urzędowego WRN w [...] z 1956 r. Wojewoda [...] odpowiadając na pismo SKO wyjaśnił, że w Dziennikach Urzędowych WRN w [...] z lat 1956 – 57 nie odnaleziono wskazanego orzeczenia. Skarżąca Gmina słusznie także podnosi, że rozpoczęcie przez Lasy Państwowe procedury zmierzającej do zasiedzenia nieruchomości, jest w niniejszej sprawie bez znaczenia, ze względu na brak prawomocnego orzeczenia sądu. Podjęte przez Organy obu instancji działania wykonują wytyczne Sądu co do zbadania czy pgr 5307 w okresie 1 stycznia 1947 r. – 28 września 1954 r. stanowiła majątek gromady U. Dokumentem potwierdzającym w myśl art. 7, 77 i 80 K.p.a. a także § 6 ust. 1 wyżej cytowanego rozporządzenia, iż parcela gruntowa wchodziła w skład majątku Gminy U. jest poświadczenie hipoteczne z dnia [...] czerwca 2000 r. L.Ks.zam.: [...], wydane przez Sąd Rejonowy – Wydział Ksiąg Wieczystych w [...] Wobec tego przeprowadzone dowody, pozwalają przyjąć za okoliczność ustaloną, iż pgr 5307 w okresie 1 stycznia 1947 r. do 28 września 1954 r. stosownie do treści § 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 29 listopada 1962 r. w sprawie zarządu mieniem gromadzkim oraz trybu jego zbywania (Dz.U. nr 64, poz. 303) była jednym ze składników majątku gromady U. Pomimo tego, decyzje Organów należało uznać za prawidłowe gdyż zebrane dowody jednoznacznie potwierdzają, że majątek gminy U. w postaci parceli gruntowej pgr. 5307, nie był faktycznie i wspólnie użytkowany przez mieszkańców wsi U. Przypomnieć należy, że art. 1 ust. 2 u.z.w.g. wymaga nie tylko wykazania, że nieruchomości stanowiły mienie gromadzkie. Dodatkowo nieruchomości te winny być faktycznie i wspólnie użytkowane przez mieszkańców wsi, aby podlegały tym samym regułom zagospodarowania co dobro gromadzkie. O niespełnieniu powyższej przesłanki świadczą zeznania świadków oraz dokumenty przedłożone w toku postępowania przez Nadleśnictwo [...] W protokole z rozprawy administracyjnej przeprowadzonej dnia 26 kwietnia 2001 r. przesłuchiwani w charakterze świadków mieszkańcy wsi U. w osobach A.P., A.P., B.P., S.K., na zadane pytanie, czy mieszkańcy wsi U. od 1947 r. użytkowali przedmiotowy las pgr nr 5307, zgodnie odpowiedzieli, że mieszkańcy wsi U. nie użytkowali lasu ponieważ Nadleśnictwo "zabrało" ten las a starania o jego zwrot nie dały efektu. Lasy państwowe objęły w swój zarząd wszystkie lasy w tym również las wiejski, w czasie w którym powstał PGR. Od roku 1949 r. w lesie nie mogły być wykonywane przez wieś (tj. jej mieszkańców) żadne czynności związane z gospodarką i użytkowaniem lasu, bo las został bez wiedzy mieszkańców wsi przekazany Lasom Państwowym. Te zeznania są zgodne z pozostałymi przeprowadzonymi w sprawie dowodami w tym m.in. zeznaniami z przesłuchań świadków z dnia [...] lutego 2015 r. Świadkowie zeznali, że "gdy było potrzebne drewno z lasu to zwracali się z prośbą do leśniczego Pana G., a potem do leśniczego Z.Z.". Leśniczy szacowali drzewo a następnie należało za nie zapłacić. Złożone przez świadków zeznania potwierdzają złożone w toku postępowania dokumenty Nadleśnictwa [...] (m.in. mapy obrazujące granice dawnej pgr 5307, plany gospodarczego urządzenia lasów wskazujące na objęcie tymi planami oddziałów i poddziałów pokrywających się z obszarem parceli gruntowej), z których wynika, że terenem spornej nieruchomości przed wejściem w życie u.z.w.g. zarządzały Lasy Państwowe, nie zaś jak wymaga tego u.z.w.g. faktycznie i wspólnie mieszkańcy gromady U. Stan określony w art. 1 ust. 2 u.z.w.g. nie miał z pewnością miejsca w ustalonym stanie faktycznym skoro niektórzy z mieszkańców gromady korzystali z lasu odpłatnie i za pośrednictwem pracowników Lasów Państwowych. Poza tym z uwagi na uwarunkowania historyczne, nie wszyscy mieszkańcy gromady mieliby szanse na wspólne użytkowanie Lasu, które zakłada czerpanie pożytku przez wszystkich a nie wybranych członków wspólnoty samorządowej. W tych okolicznościach skarga Gminy [...] nie mogła zostać przez Sąd uwzględniona. Zarzut naruszenia przez Organy art. 1 ust. 1 pkt 6 u.z.w.g. nie mógł zostać uwzględniony, bowiem przepis ten miał w niniejszej sprawie zastosowania, o czym przesądził wyrok WSA z dnia 22 kwietnia 2005 r., o sygn. SA/Rz 707/03. Zadaniem Organu było ustalenie zaistnienia przesłanek określonych w art. 1 ust. 2 w/w ustawy. Nie uchybiono przepisom powołanego w skardze rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości, gdyż prawo własności do gruntu nie przesądza jeszcze o możliwości traktowania tego gruntu za mienie podlegające zagospodarowaniu w myśl przepisów u.z.w.g. Konieczne jest ustalenie faktycznego i wspólnego użytkowania tego mienia. Także jako nienaruszony potraktować należało art. 107 § 3 K.p.a., bowiem zaskarżone decyzje uwzględniają zeznania złożone przez świadków, które co należy podkreślić są, w zupełności spójne z pozostałymi istotnymi w sprawie dowodami obrazującymi fakt zarządzania terenem lasu przez Lasy Państwowe. WSA nie dopatrzył się również przyczyn mogących skutkować stwierdzeniem nieważności zaskarżonych decyzji. Takich przyczyn nie doszukano się w dotychczas wydanych w sprawie wyrokach. Jest istotne, że art. 1 ust. 2 w zw. z art. 8 u.z.w.g. wyraźnie przewiduje dokonywanie własnych ustaleń w zakresie ustalania prawa własności jak również wspólnego użytkowania mienia gromadzkiego przez mieszkańców wsi przez organy administracji. Decyzja wydawana po zastosowaniu art. 1 ust. 2 w zw. z art. 8 u.z.w.g. nie rozstrzyga o prawie własności lecz o uznaniu nieruchomości za mienie gromadzkie w oparciu o dowody o tym prawie rozstrzygające oraz dowody określające stan użytkowania gruntu przed wejściem w życie u.z.w.g. W niniejszej sprawie organy nie naruszyły swej właściwości rzeczowej, a w szczególności nie weszły w zakres działania sądu powszechnego wykonując wytyczne prawomocnego wyroku WSA. Dlatego zawarty w skardze wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji nie mógł zostać zaakceptowany. Z przedstawionych przyczyn orzeczono o oddaleniu skargi Gminy w całości na podstawie art. 151 p.p.s.a. O kosztach postępowania przed WSA nie orzekano z przyczyn, o jakich mowa w art. 200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło