II SA/Rz 1006/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Stanisław Śliwa /spr./ Sędziowie NSA Maria Piórkowska WSA Magdalena Józefczyk Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 17 lutego 2011 r. sprawy ze skargi J. C. i F. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie kary za usunięcie drzew bez wymaganego zezwolenia -skargę oddala- Przedmiotem skargi J. i F. C. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej SKO) z dnia [...] sierpnia 2010 roku, nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza [...] z dnia [...] lipca 2010 roku, nr [...] wymierzającą skarżącym administracyjną karę pieniężną w wysokości 55.988,23 zł. za wycięcie bez wymaganego zezwolenia drzewa gatunku lipa z działki oznaczonej nr 1132 położonej w miejscowości K. W toku prowadzonego przez organ I instancji postępowania ustalono, że jesienią 2009 roku z działki nr 1132 stanowiącej własność J. i F. C. usunięto bez wymaganego zezwolenia drzewo gat. Lipa. Drzewo wycięto w związku z uszkodzeniem go przez wichurę. Podjęte w sprawie czynności wyjaśniające pozwoliły przyjąć, że wiek drzewa przekraczał pięć lat, a obwód pnia na wysokości cięcia wynosił 137 cm. Z uwagi na brak kłody, dla ustalenia obwodu usuniętego drzewa zamierzono najmniejszy promień pnia, który wynosił 17 cm. Przyjęte ustalenia w ocenie organu stanowiły podstawę do wymierzenia skarżącym, na podstawie art. 83 ust. 1 i art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 roku o ochronie przyrody (Dz. U. nr 92, poz. 880 ze zm.; dalej uop), karę administracyjną w wysokości 55.988,23 zł. Wysokość kary ustalono na podstawie algorytmu wyrażającego się w równaniu: (2 x 3,14 x 17cm - 10%) = 96,09 cm x 81,95 x 2,37 x 3 = 55.988, 23 zł. W podstawie prawnej decyzji poza powołanymi przepisami uop wskazano także rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 22 września 2004 r. w sprawie trybu nakładania administracyjnych kar pieniężnych za usuwanie drzew lub krzewów bez wymaganego zezwolenia oraz za zniszczenie terenów zieleni, zadrzewień albo drzew lub krzewów (Dz. U. 2004 r. nr 219, poz. 2229), rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 13 października 2004 r. w sprawie stawek opłat dla poszczególnych rodzajów i gatunków drzew (Dz. U. 2004 r. nr 228, poz. 2306), obwieszczenie Ministra Środowiska z dnia 23 października 2009 r. w sprawie stawek opłat za usunięcie drzew i krzewów oraz stawek kar za zniszczenie zieleni na rok 2010, art. 402 ust. 5 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 roku - Prawo ochrony środowiska (Dz. U. 2008 r. nr 25, poz. 150, ze zm.) i art. 104 i 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2000 r. Nr 98 poz. 1071 ze zm.; dalej K.p.a.). Rozpoznając sprawę w trybie odwoławczym SKO stwierdziło, że decyzja organu I instancji odpowiada prawu. Burmistrz [...] właściwie ustalił stan faktyczny sprawy, przyjął dla niego odpowiednią postawę prawną i prawidłowo rozstrzygnął o wynikających z niej konsekwencjach. W sprawie nie zachodził, żaden ze wskazanych w art. 83 ust. 6 uop wyjątków od obowiązku uzyskania zezwolenia na wycinkę drzewa. Okoliczność, że usunięte drzewo było obumarłe ma w sprawie znaczenie o tyle, że skarżący mogli ubiegać się o uzyskanie zezwolenia na jego wycinkę bez obowiązku ponoszenia opłaty. Niewywiązanie się z tego obowiązku i wycięcie drzewa bez zezwolenia obligowało organ do wymierzenia kary na podstawie art. 88 ust. 1 pkt 2 uop. Z decyzją SKO nie zgodzili się J. i F. C. i zaskarżyli ją do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie. Kwestionowanej decyzji zarzucili naruszenie art. 88 ust. 3 uop oraz art. 77 § 1-4 i art. 107 § 3 K.p.a. Podali, że usunięte drzewo w wyniku wichury rozłupało się i powaliło na linię elektryczną, chodnik oraz jezdnię drogi wojewódzkiej [...]. Doprowadziło to do zagrożenia dla kierowców, awarii sieci elektrycznej oraz zatrzymania ruchu drogowego. Usunięcie drzewa było spowodowane emocjami i stresem wywołanymi zaistniała sytuacją. Skarżący F. C. w obawie przed odpowiedzialnością karną i cywilną poprosił o pomoc kierowców oraz przechodniów i wspólnie z nimi usunął powalone drzewo. Ponadto w skardze podkreślono, że organy wydając decyzję nie przeanalizowały kwestii, o jakiej mowa w art. 88 ust. 3 uop, a więc nie rozstrzygnęły, czy w sprawie zachodziła możliwość zachowania bądź odrodzenia drzewa. Wiosną 2010 roku z pnia po usuniętym drzewie wyrosło na wysokość 0,90m nowe drzewo - lipa, jednakże organy do tej kwestii w ogóle się nie odniosły. SKO wniosło o oddalenie skargi. Podniesione w skardze argumenty organ uznał za nieistotne z perspektywy zapadłego rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sad Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002r., nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji, obejmującą badanie zaskarżonych aktów pod względem ich zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do treści art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm.; dalej: P.p.s.a.) sąd administracyjny rozpoznając skargę nie jest związany zarzutami skargi, jej podstawą prawną ani formułowanymi przez stronę wnioskami. Sąd rozpoznając skargę w granicach sprawy bada zgodność zaskarżonego aktu z obowiązującym porządkiem prawnym. Dokonując takiej kontroli w niniejszej sprawie Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. SKO we właściwym zakresie ustaliło stan faktyczny istotny dla sprawy oraz poprawnie wskazało i zrekonstruowało treść norm stanowiących podstawę prawną wydanej decyzji. Podlegający prawnej ocenie stan faktyczny sprawy jest bezsporny. Sąd nie znalazł żadnych podstaw by go kwestionować. Z działki nr 1132 stanowiącej własność J. i F. C. jesienią 2009 roku usunięto bez wymaganego zezwolenia drzewo gat. lipa. W myśl art. 83 ust. 1 uop usuwanie drzew z nieruchomości dopuszczalne jest wyłącznie po uzyskaniu zezwolenia wydanego przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta. Usunięcie drzewa bez zezwolenia, stosownie do treści art. 88 ust. 1 pkt 2 uop, rodzi odpowiedzialność administracyjnoprawną i upoważnia organ do wymierzenia kary administracyjnej. Decyzja w przedmiocie wymierzenia kary za usunięcie drzewa bez zezwolenia ma charakter związany. Oznacza to, że prawo determinuje wszystkie czynniki związane z jej wydaniem. Prawnie określona jest nie tylko sfera możliwości samego wydania decyzji, ale także wszystkie elementy składające się na jej treść. Innymi słowy, przyjęcie jako wiążącego ustalenia, że z nieruchomości usunięto bez zezwolenia drzewo nie pozostawia organowi administracji publicznej wyboru działania; organ musi wydać decyzję orzekającą o wymierzeniu kary administracyjnej. Wyjątki od zasady uzyskania pozwolenia na usunięcia drzew są ściśle limitowane i zostały przez ustawodawcę określone w art. 83 ust. 6 uop. Posługując się klauzulą enumeracji negatywnej wyliczono, w jakich sytuacjach usunięcie drzew nie wymaga zezwolenia. Stan z jakim mamy do czynienia w niniejszej sprawie, jak słusznie zauważyły organy obu instancji, pod żadną ze wskazanych tam konfiguracji się nie kwalifikuje. Dotychczasowe wnioski uzasadniają zatem ocenę, że co do zasady wymierzenie skarżącym kary z usunięcie drzewa było zgodne z prawem. Przechodząc do oceny przyjętej przez organy wysokość kary Sąd stwierdza, że również i w tym zakresie nie można przypisać organom jakichkolwiek uchybień. W tej kwestii obowiązują prawem określone algorytmy i organy się do nich zastosowały. Zgodnie z art. 89 ust. 1 uop karę za usunięcie drzewa określa się w wysokości trzykrotnej opłaty za usunięcie drzew lub krzewów ustalonej na podstawie stawek, o których mowa w art. 85 ust. 4- 6. Stosownie zaś do treści art. 86 ust. 1 uop opłatę za usunięcie drzew ustala się na podstawie stawki zależnej od obwodu pnia oraz rodzaju i gatunku drzewa. Ponieważ kłoda usuniętej lipy się nie zachowała organy stosując się do postanowień art. 89 ust. 3 uop jej obwód na wysokości 1,30m ustaliły przy uwzględnieniu najmniejszego promienia pozostałego pnia, który wynosił 17 cm.; zgodnie z treścią powołanego przepisu wiążący jest tu wzór: 2 tt r - 10%, co przekłada się na równanie 2 x 3,14 x 17-10% = 96,09 cm. Jak wynika z załącznika do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 13 października 2004 r. w sprawie stawek opłat dla poszczególnych rodzajów i gatunków drzew oraz obwieszczenia Ministra Środowiska z dnia 23 października 2009 r. (M.P. 2009 r. nr 69, poz. 894) stawka w złotych za 1 cm obwodu pnia lipy mierzonego na wysokości 130 cm wynosi 81,95, natomiast współczynnik stawki dla obliczonego obwodu usuniętego drzewa na wysokości 1,30m wynosi 2,37. Wysokość opłaty za usunięcie lipy wynosiła więc 18 662 zł.; 96,09 cm x 81,95 x 2,37. Stanowiąca karę trzykrotność tej opłaty wynosi natomiast 55.988, 23 zł. Powyższe wyliczenia potwierdzają trafność rozstrzygnięć organów obu instancji i tym samym przesądzają o konieczności oddalenia skargi. Odnosząc się do zarzutu, że organy powinny były rozpatrzeć możliwość odroczenia terminu płatności kary na podstawie art. 88 ust. 3 uop Sąd zwraca uwagę, że możliwość taka występuje jedynie wówczas, gdy stopień uszkodzenia drzew lub krzewów nie wyklucza zachowania ich żywotności oraz możliwości odtworzenia korony drzewa i jeżeli posiadacz nieruchomości podjął działania w celu zachowania żywotności tych drzew lub krzewów. Treść art. 88 ust. 3 uop jest jednoznaczna. Wynika z niej wprost, że zastosowanie instytucji odroczenia wymierzonej kary uwarunkowane jest łącznym spełnieniem dwóch przesłanek: 1) stopień uszkodzenia drzew nie wyklucza zachowania ich żywotności oraz możliwości odtworzenia korony drzewa i 2) posiadacz nieruchomości podjął działania w celu zachowania żywotności tych drzew - por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 maja 2009 r., sygn. II OSK 421/08, publ. LexPolonica nr 2264205. Do skorzystania z tej instytucji nie kwalifikuje się więc takie usunięcie drzewa, które polega na jego całkowitym wycięciu, pomimo że po jakimś czasie od pozostałego pnia, samoczynnie, a więc bez zaangażowania skarżących, wyrosło nowe drzewo. Uwzględniając całość poczynionych uwag Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił.