II SA/Rz 1009/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Paweł Zaborniak /spr./ Sędziowie WSA Joanna Zdrzałka WSA Maciej Kobak Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 15 lutego 2017 r. sprawy ze skargi Z. M. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej -skargę oddala- II SA/Rz 1009/16 UZASADNIENIE Przedmiotem skargi Z.M. jest decyzja [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, dalej PPWIS z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej, którą wydano w następującym stanie sprawy. W dniu 24 grudnia 2013 r. do Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w [...] wpłynęło podpisane przez lekarza medycyny pracy zgłoszenie podejrzenia u Z.M. choroby zawodowej - obustronnego odbiorczego przytępienia słuchu. Po sporządzeniu karty oceny narażenia zawodowego skierowano ww. na badania w celu rozpoznania choroby zawodowej. Badanie wykonano w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy (orzeczenie z dnia [...] grudnia r. nr [...], a na skutek złożonego przez niego odwołania od ww. orzeczenia w Instytucie Medycyny Pracy im. [...] w [...] (orzeczenie z dnia [...] lutego r. nr [...]). Obie te jednostki orzecznicze zgodnie orzekły o braku podstaw do rozpoznania u badanego choroby zawodowej w postaci obustronnego trwałego odbiorczego ubytku słuchu typu ślimakowego lub czuciowo-nerwowego spowodowanego hałasem, wyrażonego podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym, obliczonego jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1, 2 i 3 kHz. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...], Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny (dalej: "PPIS") w [...] orzekł o braku podstaw do stwierdzenia u Z.M. choroby zawodowej wymienionej w poz. 21 wykazu chorób zawodowych określonych w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869, dalej "Rozporządzenie"). Organ I instancji ustalił, że wnioskodawca był zatrudniony w Miejskim Przedsiębiorstwie Energetyki Cieplnej w [...] od 1992 r do 2004 r. na stanowisku operatora urządzeń grzewczych oraz jako obchodowy sieci cieplnej od 2004 r. do nadal. Potwierdzono, że ww. wykonywał prace związane narażeniem na hałas emitowany przez urządzenia zainstalowane przepompowni i w węzłach cieplnych w latach 1992 -1998 przez czas nie przekraczający 2, 5 godz. w czasie zmiany roboczej, w latach 1998 - 2004 poniżej 2 godzin, a w latach 2004 - 2014 przez czas nieprzekraczający 3 godzin. W takcie postępowania wyjaśniającego nie uzyskano informacji o wynikach pomiarów natężenia hałasu na stanowiskach pracy Z.M. Ustalono jednak, że od 2004 r. poziom hałasu emitowanego przez najgłośniejsze urządzenia w przepompowniach nie przekraczał 80 dB. Mając na uwadze brak możliwości ustalenia poziomów natężenia hałasu w środowisku pracy w latach 1995 r. do 2004 r. (brak pomiarów) przy braku jego przekroczenia od 2004 r. oraz treść orzeczeń jednostek orzeczniczych organ nie znalazł podstaw do stwierdzenia bezspornie lub z dużym prawdopodobieństwem, że rozpoznana u strony choroba została spowodowana narażeniem na czynnik szkodliwy - hałas w środowisku pracy tym bardziej, że jej obraz kliniczny wskazuje na inną niż zawodowa etiologię choroby - uszkodzenia słuchu u strony. W odwołaniu od opisanej wyżej decyzji Z.M. zwracając się z prośbą o "rozpatrzenie niezrozumiałej dla niego decyzji" oświadczył, że w MPEC w [...] pracował przez okres 21 lat i w tym czasie nie chorował na żadne choroby, które miałyby wpływ na uszkodzenia słuchu. Przez ten okres nie korzystał także ze zwolnienia lekarskiego. Opisaną na wstępie decyzja PPWIS utrzymał w mocy decyzję organu I instancji w podstawie prawnej powołując art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (aktualny tekst jednolity Dz. U. z 2016 r. poz. 23, dalej "k.p.a.") oraz § 8 ust. 1 Rozporządzenia. Organ odwoławczy podzielając stanowisko organu I instancji wyjaśnił, że choroba zawodowa jest pojęciem szerszym niż choroba w sensie medycznym. O jej występowaniu w sensie medycznym orzekają powołani w sprawie biegli wypowiadając się jednocześnie czy ustalony w postępowaniu rodzaj czynników narażenia i długość narażenia mogą z medycznego punktu widzenia stanowić przyczynę stwierdzonej choroby oraz określając stopień prawdopodobieństwa tego faktu. Organ odwoławczy uznał, że orzeczenia wydane przez jednostki orzecznicze były zgodne w rozpoznaniu, logiczne i wyczerpujące. Na podstawie stwierdzonych u badanego dolegliwości nie można było przyjąć zawodowej etiologii schorzenia i zakwalifikować go jako choroby zawodowej określonej w poz. 21 załącznika do Rozporządzenia z uwagi na asymetryczny ubytek słuchu sugerujący pozazawodowe czynniki mające wpływ na narząd słuchu. Wobec powyższego w ocenie organu odwoławczego nie można w chwili obecnej przyjąć bezspornie lub co najmniej z wysokim prawdopodobieństwem związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy stwierdzonym u zainteresowanego niedosłuchem, a narażeniem zawodowym na hałas ponadnormatywny. Z.M. reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika w skardze na opisaną na wstępie decyzję wystosowaną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie zażądał uchylenia decyzji obu instancji zarzucając naruszenie: 1) art. 7 k.p.a. poprzez zaniechanie podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, zaniechanie zebrania i rozpatrzenia materiał dowodowego w sposób zmierzający do ustalenia stanu faktycznego z rzeczywistością 2) art. 77 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego poprzez zaniechanie pozyskania informacji, opinii lub ekspertyz w przedmiocie natężenia hałasu emitowanego przez pompy Typu 8C-26-12-4V oraz zaniechanie dokonania analizy dokumentacji technicznej tego typu urządzenia, brak ustaleń w zakresie rodzaju urządzeń przy jakich pracował skarżący w okresach od 1992 do 1998 r. i 1998 r do 2004 r. I warunków wykonywania pracy w tym okresie 3) art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. poprzez niedostateczne, niejasne i niezrozumiałe wyjaśnienie podstawy faktycznej rozstrzygnięcia, w szczególności poprzez przyjęcie ogólnoustrojowych schorzeń skarżącego jako związku przyczynowo - skutkowego pomiędzy tymi schorzeniami i istniejącym niedosłuchem, w sytuacji gdy przeprowadzone postępowanie administracyjne nie daje żadnych podstaw do przyjęcia takiego związku, a także tej części decyzji, w której wyrażona została sugestia o pozazawodowych czynnikach mających wpływ na narząd słuchu W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie z przyczyn podanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Zarzuty skargi nie znalazły potwierdzenia w toku kontroli sądowoadministracyjnej. W pierwszej kolejności wypada podnieść, iż istota sądowej kontroli administracji publicznej sprowadza się do ustalenia czy w określonym przypadku, jej organy dopuściły się kwalifikowanych naruszeń prawa. Sąd administracyjny sprawuje swą kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.). Zakres tej kontroli natomiast wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; zwana dalej p.p.s.a.). Stosownie to tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a. W myśl tej regulacji, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Rozstrzygnięcie w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej bądź o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej następuje w drodze decyzji wydawanej przez organy inspekcji sanitarnej. W myśl art. 2351 k.p. za chorobę zawodową definiuje chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy, albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Natomiast według § 4 ust. 1 rozporządzenia, postępowanie w sprawie rozpoznania i stwierdzenia choroby zawodowej wszczyna z urzędu właściwy państwowy powiatowy inspektor sanitarny, po uzyskaniu zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika. Rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić nie tylko w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym ale także po zakończeniu pracy w takim narażeniu. Z art. 2352 k.p. wynika, iż stwierdzenie choroby zawodowej może nastąpić wyłącznie w przypadku wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych. Zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenia decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika. Obowiązujące regulacje zobowiązują organy inspekcji sanitarnej aby wydając orzeczenie o stwierdzeniu choroby zawodowej wykazały jednocześnie trzy pozytywne przesłanki. Po pierwsze, rozpoznana choroba musi znaleźć się w wykazie chorób zawodowych. Po drugie, choroba ta powinna zostać stwierdzona orzeczeniem lekarskim rozpoznającym chorobę zawodową. I po trzecie, wyniki oceny warunków pracy mają pozwalać na stwierdzenie bezpośrednie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba spowodowana została narażeniem zawodowym. W rezultacie, brak jednego z tych elementów będzie oznaczał konieczność wydania decyzji o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. Zakończone zaskarżonymi decyzjami postępowanie administracyjne dotyczyło choroby zawodowej, wymienionej w pozycji 21 wykazu chorób zawodowych, stanowiących załącznik do rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych, tj. obustronny trwały odbiorczy ubytek słuchu typu ślimakowego lub czuciowo- nerwowego spowodowany hałasem, wyrażony podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym, obliczony jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1, 2 i 3 kHz. Taki przedmiot postępowania określono w zawiadomieniu z dnia 20 stycznia 2014 r. PPIS oraz w karcie oceny narażenia zawodowego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej. W sprawie stanowiącej przedmiot orzekania, zarówno Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy oraz Instytut Medycyny Pracy w [...] po przeprowadzeniu badań strony skarżącej nie znalazły podstaw do rozpoznania u niego tak opisywanej choroby zawodowej (vide : orzeczenie lekarza Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w [...] nr [...] oraz orzeczenie lekarskie nr [...] lekarza Instytutu Medycyny Pracy im. [...]). Dodatkowo Dyrektor Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy. w piśmie z dnia [...] marca 2016 r., nr [...], odniósł się do zastrzeżeń skarżącego. Decyzje Organów obu instancji akceptują ustalenia biegłych o braku występowania zawodowej etiologii schorzenia strony. Organy zgodnie uznały brak podstaw do zdiagnozowania u opiniowanego choroby zawodowej, której dotyczyło postępowanie. Tym samym, nie zaistniał jeden z trzech niezbędnych warunków do wydania decyzji stwierdzającej chorobę zawodową u pracownika. Skarżący w treści swej skargi podważa wydane w swej sprawie decyzje administracyjne twierdząc, że nie przeprowadzono w stopniu zadowalającym postępowania wyjaśniającego jak również nie wyjaśniono podstawy faktycznej przyjętego rozstrzygnięcia. Sąd nie dopatrzył się jakichkolwiek przyczyn, z powodu których można by zakwestionować opinie jednostek orzeczniczych pierwszego i drugiego stopnia. Lekarz Instytutu Medycyny Pracy im. [...], stwierdza w swej opinii jednoznacznie, iż obecny obraz kliniczny uszkodzenia słuchu tj. objęcie uszkodzeniem również zakresu niskich jak i średnich częstotliwości z obecną głuchotą w uchu prawym powyżej 4 KHz nie posiada cech klinicznych uszkodzenia słuchu skutkami działania hałasu na narząd słuchu, który nie doprowadza do uszkodzeń słuchu w zakresie niskich częstotliwości i nie doprowadza do całkowitej głuchoty. Biegły zwrócił też uwagę, że udokumentowany asymetryczny rozwój uszkodzenia słuchu wraz z głuchotą w zakresie wysokich częstotliwości nie stwarza podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Wyjaśniono skarżącemu jego wątpliwości dotyczące asymetrycznego rozwoju uszkodzenia słuchu wraz z głuchotą w zakresie częstotliwości 1-3 KHz. Odpowiedziano jednoznacznie, iż w według dostępnych badaniach audiometrycznych u skarżącego występował asymetryczny a więc nie obustronny niedosłuch, co sugeruje wpływ pozazawodowych czynników na stwierdzone schorzenie. Zwrócono uwagę na występowanie u badanego schorzeń ogólnoustrojowych (w uzasadnieniu opinii biegły odwołuje się do występowania u skarżącego nadciśnienia tętniczego oraz choroby zwyrodnieniowej kręgosłupa z towarzyszącą wielopoziomową dyskopatią szyjną), które nie dały podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, czyli choroby spowodowanej czynnikami zawodowymi. Ponieważ u skarżącego nie stwierdzono choroby zawodowej wymienionej w pozycji 21 wykazu chorób zawodowych, twierdzenia dotyczące naruszenia przez Organy przepisów o postępowaniu wyjaśniającym w zakresie związku przyczynowo - skutkowego pomiędzy narażeniem zawodowym a chorobą skarżącego, nie mogły przynieść zamierzonego skutku. Znajdujące się w aktach sprawy orzeczenia mają charakter opinii biegłego. Wyłącznie na jej podstawie organ sanitarny może dokonać rozpoznania choroby i ustalenia, czy mieści się ona w wykazie chorób zawodowych. Wymaga w tym miejscu wyraźnego zaznaczenia, że Organ Państwowej Inspekcji Sanitarnej nie ma prawa aby samodzielnie oceniać dokumentację lekarską a tym samym aby odmiennie rozpoznawać schorzenia. W istocie, organy tej inspekcji są związane ustaleniami orzeczeń diagnostycznych a zatem nie są uprawnione do tego aby prowadzić przeciwdowód wobec treści orzeczenia. Organ nie posiadając wiedzy specjalistycznej nie może autorytatywnie stwierdzać, że rzeczywisty stan zdrowia skarżącego kształtuje się odmiennie od tego co wynika z treści orzeczenia lekarskiego. Ponieważ orzeczenie o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej zostało wydane we właściwej formie, zawiera logiczne i przekonujące uzasadnienie a ponadto zostało sporządzone przez uprawnionego lekarza zatrudnionego we wskazanej w rozporządzeniu w sprawie chorób zawodowych jednostce organizacyjnej, to Sąd nie mógł w jakikolwiek sposób podważyć wydanych w względem skarżącego rozstrzygnięć administracyjnych Z powyższych przyczyn, Sąd obowiązany był uznać, że Organy zgodnie z obowiązującym prawem rozstrzygnęły sprawę administracyjną. Ponieważ żaden z zarzutów skargi Z.M. nie okazał się zasadny, to należało ją oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a.