II SA/Rz 101/12
PostanowienieWSA w Rzeszowie2012-07-18
Skład orzekający: Paweł Zaborniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy może zostać rozpatrzony pozytywnie, jeśli strona nie wykonała wezwania referendarza sądowego do uzupełnienia dokumentacji?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy nie może zostać uwzględniony, jeśli strona, pomimo prawidłowego doręczenia wezwania, nie wykonała obowiązku nadesłania dodatkowych oświadczeń i dokumentów. Ciężar wykazania przesłanek uprawniających do uzyskania prawa pomocy spoczywa w całości na stronie, a postępowanie w tym zakresie ogranicza się do dokumentów źródłowych i oświadczeń składanych przez stronę.Stan faktyczny
Strony złożyły wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Referendarz sądowy wezwał strony do nadesłania dodatkowych oświadczeń i dokumentów, wyznaczając 14-dniowy termin. Strony nie wykonały wezwania, a wniosek o przedłużenie terminu został odrzucony. W konsekwencji referendarz odmówił przyznania prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Referendarz sądowy Paweł Zaborniak po rozpoznaniu w dniu 18 lipca 2012 r., na posiedzeniu niejawnym wniosku K. C. i M.C., o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi wyżej wymienionych, na postanowienie Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii , z dnia [...] listopada 2011 r., nr [...] znak [...], wydane w sprawie rozpatrzenia zarzutów zgłoszonych do postępowania egzekucyjnego, - postanawia – odmówić przyznania prawa pomocy.
W dniu 11 czerwca 2012 r., M. C. oraz K. C. złożyli do sprawy II SA/Rz 100/12 wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w postaci opłat i wydatków. Sprawa o podanej wyżej sygnaturze nie została zakończona do chwili obecnej przez Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Rzeszowie (dalej WSA).
Pismem z dnia 12 czerwca 2012 r. referendarz sądowy wezwał wnioskujących o prawo pomocy do nadesłania dodatkowych oświadczeń i dokumentów. Wyznaczono stronom termin 14 dni na wykonanie tego wezwania. Pismo zawierające wezwanie zostało doręczone stronom w dniu 27 czerwca 2012 r. Natomiast 12 lipca 2012 r. wpłynął do Sądu wniosek o przedłużenie terminu do wykonania wezwania referendarza sądowego.
Referendarz sądowy w dniu 18 lipca 2012 r. na podstawie art. 86 p.p.s.a. wydał zarządzenie o odmowie przedłużenia terminu do nadesłania dodatkowych oświadczeń i dokumentów. Zarządzenie to nie podlega zaskarżeniu, co powoduje konieczność rozpoznania wniosku o prawo pomocy przy uwzględnieniu faktu niewykonania wezwania referendarza sądowego.
Stwierdzono, co następuje:
W postępowaniu w sprawie przyznania prawa pomocy ciężar wykazania przesłanek uprawniających do uzyskania tego prawa spoczywa w całości na stronie. Działania śledcze mogą być podejmowane przez wyznaczonego referendarza sadowego wyłącznie w sytuacji, gdy wniosek strony wzbudza wątpliwości, co do zgodności ze stanem rzeczywistym. Kolejność faz postępowania rozpoznawczego wyznacza treść art. 252 § 1 oraz 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 270; dalej P.p.s.a.). Należy wyjaśnić, iż w sprawach prawa pomocy postępowanie rozpoznawcze ogranicza się do dokumentów źródłowych i oświadczeń składanych przez stronę ubiegającą się o prawo pomocy (art. 255 P.p.s.a.). Rozpoznając wniosek referendarz nie może prowadzić postępowania poza granice wyznaczone przez art. 255 p.p.s.a. w tym nie może występować do innych organów i instytucji o dostarczenie dokumentów mogących mieć wpływ na ocenę wniosku strony ubiegającej się o prawo pomocy. Postępowanie w tym przedmiocie opiera się na zasadzie kontradyktoryjności o czy świadczy nie tylko art. 255 p.p.s.a. a przede wszystkim art. 246 tej ustawy.
Dokładnemu ustaleniu zdolności majątkowych stron miało służyć skierowane do nich wezwanie w dniu 12 czerwca 2012 r. Pomimo właściwego doręczenia wezwania, skarżący nie wykonali w nałożonych na nich obowiązków. Podstawy prawne i faktyczne nałożonych na wnioskującego obowiązków nie mogą być kwestionowane. Wyjaśnieniu rzeczywistych możliwości płatniczych wnioskodawców ma służyć powołana wyżej regulacja art. 255 p.p.s.a. Natomiast dokumenty źródłowe, o które zostały wezwane strony wymieniają przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. sprawie określenia wzoru i sposobu udostępnienia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz.U. Nr 227, poz. 2245).
Ponieważ strony skarżące nie odpowiedziały na skierowane do nich wezwanie referendarza sądowego, to w konsekwencji nie spełniły przesłanek przyznania prawa pomocy. Strony nie współpracując w wyjaśnianiu swej pozycji majątkowej i osobistej nie wykazały, że nie są w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego. W analogiczny sposób oceniono zaniechanie nieprzedłożenia w określonym terminie dodatkowych dokumentów i oświadczeń w sprawie o sygn. akt II GZ 284/11
Z tych powodów należało odmówić przyznania prawa pomocy w oparciu o art. 246 § 1 pkt 2, art. 255, art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło