II SA/Rz 1023/09
WyrokWSA w Rzeszowie2010-05-31
Skład orzekający: Stanisław Śliwa, Maria Piórkowska, Małgorzata Wolska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy administracji publicznej prawidłowo odmówiły wydania decyzji nakładającej obowiązek ograniczenia oddziaływania na środowisko, pomimo zarzutów strony skarżącej dotyczących niewłaściwego przeprowadzenia postępowania dowodowego i braku analizy wpływu działalności młyna na środowisko?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że organy administracji obu instancji dokonały ustaleń nieznajdujących oparcia w zebranym materiale dowodowym. Naruszono przepisy postępowania administracyjnego, w szczególności poprzez brak należytego wyjaśnienia podstawy faktycznej i prawnej decyzji oraz nieodniesienie się do zarzutów odwołania. Ustalenia organu I instancji nie znalazły pełnego odzwierciedlenia w zebranych dowodach, a organ odwoławczy nie usunął tych uchybień.Stan faktyczny
Strona skarżąca T. F. wniosła o wydanie decyzji nakazującej ograniczenie oddziaływania na środowisko przez młyn gospodarczy, w szczególności emisji pyłów, hałasu i wibracji. Organ I instancji odmówił wydania takiej decyzji, uznając, że działalność nie przekracza dopuszczalnych norm. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżąca zarzuciła naruszenie zasad postępowania administracyjnego, w tym brak przeprowadzenia niezbędnych badań w trakcie pracy młyna.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2009 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Powiatu [...] z dnia [...] lipca 2009 r.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Stanisław Śliwa Sędziowie NSA Maria Piórkowska NSA Małgorzata Wolska /spr./ Protokolant Anna Zięba po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 26 maja 2010 r. sprawy ze skargi T. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2009 r., nr [...] w przedmiocie obowiązku ograniczenia oddziaływania na środowisko uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty Powiatu [...] z dnia [...] lipca 2009 r., nr [...]
Starosta Powiatu M decyzją z dnia [...] lipca 2009 r. /..../, wydaną na podstawie art. 1, art. 62 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o wprowadzeniu ustawy – Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz zmianie niektórych ustaw /Dz.U. Nr 100, poz. 1085 ze zm./, art. 138, 141, 144, 146, 362, 378 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska /j.t. Dz.U. z 2008 r., Nr 25, poz. 150 ze zm./, § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzania raportu o oddziaływaniu na środowisko /Dz. U. Nr 257, poz. 2573 ze zm./, po rozpatrzeniu wniosku T. F., odmówił wydania decyzji nakładającej obowiązek ograniczenia oddziaływania na środowisko prowadzonej działalności gospodarczej w młynie gospodarczym w K. 288 użytkowanym przez W. K., prowadzącego działalność gospodarczą p.n. Przedsiębiorstwo Produkcyjno Handlowo Usługowe "WJ"W. K. J. M. s.c.
W uzasadnieniu decyzji podano, że wnioskiem z dnia 20 sierpnia 2008 r. T. F., zastępowana przez adw. T. L., domagała się od Starosty Powiatu M. wydania decyzji nakazującej ograniczenie oddziaływania na środowisko przez instalację /młyn spożywczy znajdujący się na nieruchomości o adresie K. 288/, w szczególności poprzez ograniczenie emisji pyłów, hałasu i wibracji.
W powyższym wniosku zawarte zostało żądanie przeprowadzenia dowodu: 1) z dokumentacji Przedsiębiorstwa PHU "WJ" W. K., J. M. s.c., w szczególności prowadzonych przez nie ewidencji /w tym wymaganych przepisami prawa podatkowego/, na okoliczność ustalenia wielkości produkcji, a tym samym wykorzystania mocy produkcyjnej instalacji, 2) z dokumentacji technicznej instalacji – na okoliczność ustalenia jej parametrów technicznych, 3) z oględzin nieruchomości ze zlokalizowaną na niej instalacją oraz nieruchomości sąsiednich /przy udziale stron/, a także żądanie przeprowadzenia szeregu badań m. innymi pyłów emitowanych z instalacji i jego opadu na teren nieruchomości K. 288 oraz nieruchomości sąsiednich, poziomu mocy akustycznej instalacji, poziomu hałasu i poziomu wibracji emitowanych przez instalację i wydostających się poza w/w nieruchomość i sąsiednie nieruchomości. Starosta szczegółowo zrelacjonował podejmowane przez siebie czynności przed wydaniem decyzji. Podał, że na rozprawie administracyjnej w dniu 19 września 2008r. W. K. przedłożył aktualny wpis do działalności gospodarczej, protokół nr [...] z kontroli przeprowadzonej przez Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa w Rz. oraz akt notarialny nr [...] i wyjaśnił, że od wydania decyzji z dnia [...] lutego 2008 r. /..../ nie przeprowadzał w instalacji żadnych istotnych zmian, nadto określił wielkość produkcji – przemiał ok. 30 t, czas prawy młyna ok. 7 dni w miesiącu, dopuszczając możliwość zwiększenia czasu pracy młyna i wielkości przemiału w przypadku wystąpienia takich potrzeb. Oględziny instalacji przeprowadzone zostały przy udziale pełnomocnika T. F., do protokołu W. K. złożył dokumentację obiektu młyna – od czasu przejęcia młyna ok. 2002 r. korpus urządzeń zamontowanych w młynie nie był wymieniony, wykonywano jedynie konieczne remonty urządzeń /łożyska, koła zębate, walce rowkowane/, a jego propozycja odnośnie nasadzenia drzew iglastych kolumnowych na długości obiektu od strony drogi gminnej nie została zaakceptowana przez T. F. W związku z powyższym Starosta wezwał T. F. do wpłacenia kwoty 5.000 zł tytułem zaliczki na wykonanie badań wielkości PM10 oraz poziomu wibracji wydostającej się poza granice nieruchomości, na której zlokalizowano instalację młyna gospodarczego, do dnia 13 listopada 2008 r. Postanowienie to, zakwestionowane zażaleniem T. F., zostało uchylone, zaś kolejne postanowienie w tym względzie Starosta wydał w dniu [...] listopada 2008 r. Pismem z dnia 21 kwietnia 2009 r. Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska przekazał wyniki kontroli – wyniki pomiarów hałasu oraz opis instalacji do redukcji zanieczyszczeń /odpylacze tkaninowe workowe/ - w młynie gospodarczym /przeprowadzonej na prośbę Starosty/, która nie wykazała przekroczeń dopuszczalnych poziomów hałasu oraz zaniedbań w eksploatowanej instalacji. Ponowne oględziny młyna i rozprawę administracyjną, przy udziale W. F. – syna T. F. przeprowadzono w dniu 26 czerwca 2009 r. Podczas przeprowadzenia tych dowodów W. K. złożył protokół z kontroli hałasu z dnia 3 kwietnia 2009 r. oświadczając, że T. F. nie wyraziła zgody na wykonanie pomiaru hałasu przy budynku mieszkalnym i odmówiła wejścia na teren młyna aby w obecności kontrolujących sprawdzić stan młyna i jego urządzeń. Według W. F. oględziny przeprowadzono na niepracującym młynie i uznał oględziny za bezcelowe, gdyż budynek powinien być pospinany klamrami /wniósł zastrzeżenia do ekranu przytwierdzonego do budynku/. Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska Delegatura w T. pismem z dnia 19 kwietnia 2005 r. znak: [...] stwierdził, że urządzenia będące źródłem emisji pyłu są w dobrym stanie technicznym i nie budzą zastrzeżeń, zaś urządzenia techniczne wchodzące w skład instalacji do przemiału zboża nie są przygotowane do wykonania pomiaru pyłu, zgodnie z wymogami i warunkami zawartymi w polskiej normie: Badania zawartości pyłu "[...]. Wizja lokalna terenu zakładu i posesji nie wykazała widocznych śladów osadzania się pyłów pochodzących z młyna na powierzchni badanego terenu. Źródłami emisji pyłu do środowiska są wialnia i łuszczarka /wyposażone w dwa cyklony umiejscowione przy ścianie zewnętrznej młyna i obudowane blachą falistą uszczelnioną pianką poliuretonową/ oraz podnośniki kubełkowe transportujące poszczególne frakcje zmielonego zboża /wyposażone w szafę aspiracyjną z workami filtracyjnymi ze strzepywaczem/. Każde z w/w urządzeń służy do ograniczania wielkości emisji pochodzącej z młyna i wprowadzonego pyłu do środowiska – są w dobrym stanie technicznym i nie budzą zastrzeżeń /pismo WIOŚ Ta./. Nadto podniesiono, że rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 4 listopada 2008 r. w sprawie wymagań w zakresie prowadzenia pomiarów wielkości emisji oraz pomiarów ilości pobieranej wody /Dz.U. Nr 206, poz. 1291/ nie narzuca prowadzenia pomiarów zarówno ciągłych, jak i okresowych dla przedmiotowej instalacji, tj. młyna gospodarczego, zaś obowiązek przeprowadzania takich pomiarów nie został również nałożony decyzją administracyjną Starosty Powiatu M. Zakład nie ma obowiązku przeprowadzania pomiarów stężeń substancji zanieczyszczających /w tym pyłu/ poza instalacją, natomiast zobowiązany jest do okresowych pomiarów stężeń pyłu na stanowiskach pracy i wykonywanych przez Powiatowego Inspektora Sanitarnego w M. Wyniki takich pomiarów, znajdujące się w aktach sprawy, nie wskazują na przekraczanie stężenia dopuszczalnego pyłu na stanowiskach pracy. Wnioski T. F. odnośnie przeprowadzenia pomiaru wielkości emisji pyłu z instalacji /młyna/ nie mogą być wykonane ze względu na fizyczną niemożność zamontowania stanowisk do pobierania próbek pyłu /wiarygodność wyniku wymaga lokalizacji takich punktów zgodnie z normą PN-Z-0430-7 "Badania zawartości pyłu"/. Prowadzona przez W. K. działalność gospodarcza w zakresie korzystania ze środowiska nie jest obarczona obowiązkiem posiadania pozwolenia na wprowadzanie do powietrza gazów lub pyłów z instalacji, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 22 grudnia 2004 r. w sprawie przypadków, w których wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza z instalacji nie wymaga pozwolenia /Dz.U. Nr 283, poz. 2840/. Natomiast w zakresie gospodarki odpadami, zgodnie z art. 17 ustawy o odpadach, przedłożył informację o wytwarzanych odpadach. Reasumując organ I instancji stwierdził, że młyn gospodarczy posiada uregulowany stan prawny prowadzonej działalności gospodarczej, a wielokrotnie wykonane badania, kontrole przez jednostkę certyfikowaną tj. Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska nie potwierdziły przekroczenia dopuszczalnych norm wprowadzonych do środowiska substancji lub energii określonych przepisami szczególnymi. Rozmiar oddziaływania młyna nie powinien rodzić odpowiedzialności administracyjnej, lecz wskazuje jedynie na jego uciążliwość w kategoriach prawa cywilnego, stanowiąc o możliwości dochodzenia roszczeń przed sądem powszechnym.
W odwołaniu od tej decyzji T. F. zarzucała, że organ naruszył zasady postępowania administracyjnego, które wynikają z art. 7 i 8 k.p.a. Nie dokonał badań wielkości emisji pyłów i hałasów pomimo tego, że wynik tych pomiarów był podstawowy dla sprawy i powinny one być wykonane w czasie pracy młyna wraz ze zbadaniem wibracji. Dotychczas wszelkie pomiary odbywały się "w czasie spoczynku urządzeń młyna" i nie są więc wiarygodne, a obowiązek przeprowadzenia pomiarów w trakcie pracy młyna powinien być nałożony przez Starostę Powiatu M. zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 4 listopada 2008 r. w sprawie wymagań z zakresu prowadzenia pomiarów wielkości emisji oraz pomiarów ilości pobieranej wody /Dz.U. Nr 206, poz. 1291/. Bez takich badań postępowanie pozbawione jest sensu, a kwestionowana decyzja jako wydana bez niezbędnego zbadania stanu faktycznego jest całkowicie bezzasadna. Powyższa decyzja ignoruje lub pomija stan faktyczny, z jakim mamy do czynienia w sprawie, postępowanie jest przedłużane ponad miarę i prowadzone pod "tzw. dyktando PPHU "K." W. K.". Natomiast starania odwołującej się o przeprowadzenie uczciwych i odzwierciedlających rzeczywistość badań emisji pyłów, hałasu i wibracji są pomijane lub ma je przeprowadzić na własny koszt i oczywistym jest, że nie mając środków finansowych na takie badania, pozbawiona jest możliwości dochodzenie swoich praw i racji. Naruszenie wskazanych zasad postępowania administracyjnego miało decydujący wpływ na kształt decyzji i rozstrzygnięcie, dlatego wnosiła o jej uchylenie.
Decyzją z dnia [...] września 2009 r. /..../, wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., Samorządowe Kolegium utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, podzielając argumenty tego organu.
T. F. wniosła o powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z żądaniem jej uchylenia, jako naruszającej art. 7 i 8 K.p.a. Uzasadniając skargę ponowiła argumenty zawarte uprzednio w odwołaniu od decyzji z dnia [...] lipca 2009 r. /.../.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie z uzasadnieniem jak w zaskarżonej decyzji.
W piśmie uzupełniającym z dnia 17 maja 2010 r. skarżąca podtrzymała stanowisko zawarte w skardze i wyraziła pogląd, iż młyn "K." ze względu na stan techniczny jest niebezpieczny i szkodliwy dla środowiska, nie spełniania też żadnych warunków sanitarnych i dlatego powinien zostać zamknięty. Stanowisko powyższe podtrzymała skarżąca nadto w piśmie z dnia 26 maja 2010 r. /złożonym na rozprawie/, akcentując w nim, że zły stan techniczny budynku młyna /przebudowany i rozbudowany bez odpowiednich pozwoleń/ ma istotne znaczenie dla emitowanego przez młyn zapylenia, hałasu, a nie spełniając standardów stanowi zagrożenie dla środowiska, zdrowia i życia sąsiadów oraz pracowników młyna.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, zważył co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./, zwanej dalej: P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kryterium tej kontroli określa art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm./ wskazując, iż jest nim zgodność z prawem objętych oceną rozstrzygnięć, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola sądów administracyjnych sprowadza się zatem do zbadania czy kwestionowana decyzja /postanowienie bądź inny akt wymieniony w art. 3 § 2 P.p.s.a./ nie uchybia przepisom prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub też przepisom postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bądź też, czy nie narusza prawa, które to naruszenie daje podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Zadaniem sądów jest także ocena, czy organ administracji nie dopuścił się uchybień skutkujących nieważnością podjętego przez niego rozstrzygnięcia /art. 145 § 1 P.p.s.a./. Z kolei art. 135 powyższej ustawy upoważnia do orzekania także o aktach lub czynnościach nie zaskarżonych rozpoznawaną skargą, ale wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach danej sprawy /sprawy administracyjnej/. Dokonując kontroli objętej niniejszą skargą decyzji przy uwzględnieniu podanych wyżej wskazań, Sąd doszedł do przekonania, iż zarówno skarżona decyzja, jak też poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji muszą zostać wyeliminowane z obrotu prawnego, jako wydane z naruszeniem przepisów prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Tym samym zasadny okazał się wniosek skargi dotyczący uchylenia zaskarżonej decyzji z dnia [...] września 2009 r. /.../, a zarzutom w niej podniesionym nie można odmówić racji /powołanym argumentom jedynie w części/.
Przede wszystkim należy wskazać, że zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego /art. 15 k.p.a./ każda sprawa indywidualna rozpoznana i rozstrzygnięta decyzją organu pierwszej instancji podlega w wyniku wniesienia odwołania, ponownemu rozpoznaniu i rozstrzygnięciu przez organ odwoławczy. Organ ten w przypadku, gdy w jego ocenie rozstrzygnięcie wydane w pierwszej instancji jest prawidłowe zarówno z punktu widzenia zgodności z prawem, jak i pod względem celowości, zgodnie z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymuje w mocy kwestionowaną w odwołaniu decyzję.
Tymczasem uzasadnienie zaskarżonej decyzji i lektura akt administracyjnych nie pozwalają na podzielenie stanowiska organu odwoławczego zawartego w powyższej decyzji – i w odpowiedzi na skargę – a którą organ ten w myśl wspomnianego wyżej art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy decyzję Starosty Powiatu M. z dnia 31 lipca 2009 r. o odmowie nałożenia obowiązku ograniczenia oddziaływania na środowisko działalności gospodarczej w młynie gospodarczym w K. 288, użytkowanym przez W. K. /prowadzącego działalność gospodarczą p.n. Przedsiębiorstwo Produkcyjno Handlowo-Usługowe "W" W. K.J. M.. s.c./. Organy administracji obu instancji dokonały bowiem ustaleń nie znajdujących oparcia w udokumentowanym materiale dowodowym, w szczególności nie wykazując braku przesłanek materialnoprawnych do uwzględnienia żądania skarżącej T. F., tj. wydania decyzji zobowiązującej do ograniczenia negatywnego oddziaływania na środowisko /przez podmiot korzystający ze środowiska/.
Trzeba w szczególności wskazać, że organ administracji działający w trybie odwoławczym – wskutek wniesienia odwołania przez T. F. – ograniczył się w istocie do zrekapitulowania rozstrzygnięcia podjętego przez organ pierwszej instancji i stwierdzenia, iż w/w decyzja tego organu z dnia [...] lipca 2009 r. została wydana "w oparciu o przepisy ustawy z dnia 27.04.2001 r. Prawo ochrony środowiska /Dz. U. nr 25, poz. 150, z 2008 r., ze zm./, bez jednakże wymienienia przepisów tej ustawy przyjętych za podstawę prawną decyzji. Wprawdzie w końcowym akapicie uzasadnienia zaskarżonej decyzji wyjaśniono cel postępowania prowadzonego na zasadzie art. 362 ust. 1 powołanej ustawy, jednocześnie przywołując art. 323 tej ustawy i "wyrok WSA IV SA/Wa 1328/06"/, to nie został w ten sposób spełniony warunek przytoczenia przepisów prawa, o jakim mowa w art. 107 § 3 k.p.a. Wypada przy tym zauważyć, że w/w wyrok zapadł na gruncie zupełnie innych przepisów prawa materialnego, tj. ustawy z dnia 28 grudnia 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ... /Dz. U. nr 229, poz. 2273, ze zm./ oraz wydanego na mocy delegacji zawartej w art. 3 ust. 2 pkt 1 tej ustawy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. /Dz. U. nr 286, poz. 2870/ i nie znajduje Sąd – nie zrobił tego też organ odwoławczy – jakiegokolwiek jego odniesienia do realiów rozpoznawanej obecnie sprawy i jej oceny prawnej.
Istotnym naruszeniem przepisów postępowania /art. 107 § 3 k.p.a./ przez organ odwoławczy jest to, że organ ten w żaden sposób nie odniósł się w uzasadnieniu wydanej przez siebie decyzji – tym samym nie zasługiwała ona na akceptację Sądu – do zarzutów odwołania wskazujących na naruszenie przy wydawaniu decyzji w pierwszej instancji zasad ogólnych postępowania administracyjnego określonych w art. 7 i 8 k.p.a. Bez wątpienia więc organ ten zaniedbał również obowiązek jak najstaranniejszego wyjaśnienia podstawy faktywnej i prawnej wydanej przez siebie decyzji, a który wynika także z zasad ogólnych wyrażonych w art. 9 k.p.a. /zasada udzielania informacji/ i art. 11 k.p.a. /zasada przekonywania, czyli wyjaśniania stronie "zasadności przesłanek" rozstrzygnięcia/.
Organ orzekający w pierwszej instancji w podstawie prawnej decyzji z dnia 31 lipca 2009 r. wymienił przepisy art. 138, 141, 144, 146, 362, 378 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska /Dz. U. z 2008 r., nr 25, poz. 150, ze zm./, art. 1 i 62 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o wprowadzeniu ustawy – Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz zmianie niektórych ustaw /Dz. U. Nr 100, poz. 1085, ze zm./, § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w/s określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzania raportu o oddziaływaniu na środowisko /Dz. U. nr 257, poz. 2573, ze zm./. Jak wynika z uzasadnienia tej decyzji zebrany w sprawie materiał dowodowy nie potwierdził "przekroczenia dopuszczalnych norm wprowadzonych do środowisk substancji lub energii określonych przepisami szczególnymi", zaś "rozmiar oddziaływania młyna w K. nie powinien rodzić odpowiedzialności administracyjnej, lecz wskazuje jedynie na jego uciążliwość w kategoriach prawa cywilnego..." i dlatego w oparciu o art. 362 ust. 1 ustawy – Prawo ochrony środowiska organ I instancji odmówił nałożenia obowiązku ograniczenia oddziaływania na środowisko /tym samym nie uwzględnił wniosku skarżącej/ przez W. K.
Zgodnie z art. 362 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska powołanej wyżej organ ochrony środowiska jest uprawniony do wydania decyzji administracyjnej, skierowanej do podmiotu korzystającego ze środowiska w sposób negatywnie oddziałujący na środowisko, w której nakłada na ten podmiot obowiązek ograniczenia albo przywrócenia środowiska do wskazanego stanu właściwego, jak też określa termin wykonania nałożonego obowiązku. Jak z powyższego przepisu wynika, obowiązek ten może być nałożony na podmiot korzystający ze środowiska w przypadku negatywnego oddziaływania na środowisko.
W ocenie Sądu, aktualny stan dowodowy sprawy nie daje podstaw do akceptacji rozstrzygnięcia podjętego przez organ pierwszej instancji, bowiem organ ten przy wydawaniu decyzji z dnia 31 lipca 2009 r. naruszył szereg przepisów postępowania administracyjnego, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy /art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a./. Przede wszystkim trzeba podkreślić, że w podstawie prawnej powyższej decyzji zostały wymienione artykuły przepisów przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia, ale podstawa prawna nie została w żadnym stopniu wyjaśniona, a więc uzasadnienie prawne tej decyzji – stanowiące integralną część decyzji /art. 107 § 1 k.p.a./ - nie odpowiada wymogom określonym w art. 107 § 3 k.p.a. Chodzi o to, że nie wytłumaczył organ I instancji, dlaczego zastosował, z wyjątkiem art. 362 ust. 1 Prawa ochrony środowiska, dane przepisy /powołane w podstawie prawnej decyzji/ do czynionych przez siebie ustaleń.
Nie znajdując podstaw do nałożenia na podmiot korzystający ze środowiska, tj. W. K. prowadzącego działalność gospodarczą p.n. Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Handlowo-Usługowe "WI" W. K., J. M. s.c. obowiązku przewidzianego w/w przepisem, a więc ograniczenia negatywnego oddziaływania na środowisko, organu I instancji powołał się m.innymi na zebrane przez siebie dowody, a których brak w aktach administracyjnych nadesłanych wraz z odpowiedzią na skargę. Dotyczy to powoływanego dwukrotnie w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] lipca 2009 r. pisma Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska Delegatura w T. z dnia [...] kwietnia 2005 r. znak: [...] odnoszącego się do stanu technicznego urządzeń wchodzących w skład instalacji, będących źródłem emisji pyłów. Akta administracyjne nie zawierają też, wbrew temu co twierdzi się w uzasadnieniu decyzji z dnia 31 lipca 2009 r., wyników okresowych pomiarów stężeń pyłu wykonanych na stanowiskach pracy /przez PIS w M./, jak również złożonej przez PPHU "WI" W. K. J. M. s.c. informacji o wytwarzanych odpadach /art. 17 ustawy o odpadach/. Musi to być poczytane organowi za zaniedbanie obowiązków proceduralnych /art. 77 § 1 i 80 K.p.a./.
Z akt sprawy natomiast wynika, że skarżąca kwestionowała wyniki pomiaru hałasu i jednocześnie odmówiła wykonania takich pomiarów na własnej działce, przy czym nie można zgodzić się z organem I instancji, iż odmówiła udziału w oględzinach młyna skoro uczestniczył w nich jej pełnomocnik /syn W. F./. Nie można też zgodzić się ze stwierdzeniem tego organu, iż skarżąca negując wyniki badań przeprowadzonych przez WIOŚ odmawia przedłożenia zleconych przez siebie badań jednostce certyfikowanej. Nie ma bowiem żadnych dowodów w materiale zebranym w sprawie, iż organy wzywały skarżącą do przedstawienia dalszych dowodów umożliwiających weryfikację ustaleń organów, ale też i zasadność zgłaszanych przez nią zarzutów.
Z tego, co wyżej powiedziano, wynika jednoznacznie, że ustalenia organu I instancji nie znajdują w pełni odzwierciedlenia w zebranych przez niego dowodach i dlatego wydana na ich podstawie decyzja bez wyjaśnienia zasadności przesłanek rozstrzygnięcia w sposób wymagany przepisami K.p.a., nie odpowiada prawu. Organ odwoławczy nie usuwając popełnionych naruszeń prawa przez organ I instancji, a utrzymując w mocy bez zmian decyzję tego organu, wydał więc również decyzję naruszającą prawo /niezależnie od uchybień omówionych wcześniej/.
Reasumując stwierdzić należy, że w postępowaniu poprzedzającym wydanie zaskarżonej decyzji nie zostało wykazane, że działalność przedmiotowego młyna poddaje się odpowiedzialności cywilno-prawnej, a nie administracyjnej. Trzeba bowiem pamiętać, że ma ona zastosowanie dopiero wówczas, gdy zachodzi już określone zagrożenie dla środowiska bądź powstała już szkoda w środowisku; do tego etapu cała regulacja odpowiedzialności w prawie ochrony środowiska powierzona jest prawu administracyjnemu.
Nie podziela Sąd wywodów skarżącej wskazujących na nadużycie prawa przez organ I instancji poprzez wezwanie jej do wpłacenia zaliczki w kwocie 5.000 zł na wykonanie żądanych przez nią pomiarów emisji pyłów PM 10 i poziomu wibracji. Fakt, że ze względów finansowych – jak twierdzi – nie jest w stanie uiścić powyższej kwoty nie daje żadnych podstaw do przypisania temu organowi naruszenia prawa w postaci nierównego traktowania stron, "szykanowania strony słabszej w sporze". Trzeba mieć na uwadze, że wzywając skarżącą do zaliczki stosownym postanowieniem organ I instancji podał nie tylko podstawę prawną, ale też wyjaśnił przesłanki tego obowiązku i w związku z tym winna być świadoma konsekwencji swego negatywnego zachowania /w sferze dowodowej/. Bezzasadne w związku z tym są też jej późniejsze twierdzenia o pozbawieniu możliwości dochodzenia swoich praw w tej sprawie, ochrony życia i zdrowia.
Z tych wszystkich względów i na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ orzeczono jak w sentencji.
Sąd nie orzekł o kosztach postępowania, bowiem skarżąca pouczona o treści art. 210 § 1 tej ustawy /pismo z dnia 27.04.2010 r./ nie złożyła wniosku o ich zwrot i nie stosował art. 152 cyt. ustawy, gdyż zaskarżona decyzja nie nadaje się do wykonania.
Ponownie rozpoznając sprawę organy przeprowadzone postępowanie z ustaleniem stanu faktycznego, przy zachowaniu reguł określonych K.p.a., umożliwiającego prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło