II SA/Rz 1026/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie: Przewodniczący – Sędzia WSA Joanna Zdrzałka po rozpoznaniu w dniu 9 września 2015 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S.W. na niewykonanie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 listopada 2014 r. sygn. I OSK 1621/13 - p o s t a n a w i a - odrzucić skargę W dniu 24 lipca 2015 r. S.W. wniósł do tut. Sądu zawarte w jednym piśmie procesowym skargi na: 1) decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [.] (dalej: "SKO" lub "Kolegium") z dnia [.] lipca 2015 r. nr [.] oraz 2) niewykonanie przez Kolegium wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 listopada 2014 r. I OSK 1621/13. Wyrokiem tym Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 16 kwietnia 2013 r. II SA/Rz 111/13 oraz zaskarżoną i poprzedzającą ją decyzję Kolegium odpowiednio z dnia [.] listopada 2012 r. nr [.] i z dnia [.] września 2012 r. nr [.]. S.W. wniósł o wymierzenie Kolegium grzywny oraz zasądzenie kosztów postępowania. W toku ponownego rozpatrywania sprawy SKO zignorowało bowiem wskazania zawarte w opisanym wyżej wyroku NSA i decyzją z dnia [.] maja 2015 r. nr [.], utrzymaną w mocy decyzją z dnia [.] lipca 2015 r. nr [.], ponownie stwierdziło nieważność własnej decyzji z dnia [.] lipca 2012 r. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, powtarzając stanowisko wyrażone w ww. rozstrzygnięciach. W związku z zawarciem dwóch skarg w jednym piśmie, stosownie do art. 57 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.) - dalej: "Ppsa", zarządzono o ich rozdzieleniu. Skargę na niewykonanie wyroku zarejestrowano pod sygn. II SA/Rz 1026/15, natomiast na decyzję pod sygn. II SA/Rz 1025/15. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania sprawy sąd administracyjny obowiązany jest ocenić dopuszczalność skargi. Zgodnie bowiem z art. 58 § 1 pkt 6 Ppsa w razie niedopuszczalności skargi podlega ona odrzuceniu. Na wstępie zwrócić należy uwagę, że w dniu 15 sierpnia 2015 r. weszła w życie ustawa z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r. poz. 658). Zmieniła ona art. 154 § 1 Ppsa, który w brzmieniu obowiązującym do dnia 15 sierpnia 2015 r. stanowił, że "W razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania oraz w razie bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności (podkreślenie Sądu) strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny". Od 15 sierpnia 2015 r. przepis ten stanowi zaś, że "W razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny". Zgodnie z art. 2 ustawy nowelizującej, przepis art. 154 Ppsa w brzmieniu nadanym tą ustawą stosuje się do również do postępowań wszczętych przed dniem jej wejścia w życie. Co również istotne, w obu przypadkach warunkiem skutecznego wniesienia skargi jest uprzednie pisemne wezwanie organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy. Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdza, że skarga jako niedopuszczalna z podanych niżej względów podlega odrzuceniu. Treść art. 154 § 1 Ppsa w brzmieniu sprzed nowelizacji jednoznacznie wskazuje, że skargę na niewykonanie wyroku uchylającego akt organu strona mogła wnieść w okresie pozostawania przez ten organ w bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu. Wszczęcie postępowania sądowego o zastosowanie środków określonych w komentowanym przepisie ma bowiem na celu ukaranie organu oraz jego dyscyplinowanie. Instytucja określona w art. 154 Ppsa ma wszak na celu przymuszenie organu administracji publicznej, aby w powtórnym postępowaniu prowadzonym na skutek wyroku sądowego organ ten rozpatrzył sprawę (zob. J.P. Tarno Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz LexisNexis, 2011; B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz Lex, 2013). Oznacza to, że do 15 sierpnia 2015 r., jeżeli organ po uchyleniu decyzji był zobowiązany do ponownego rozpatrzenia sprawy administracyjnej, skargę na niewykonanie wyroku można było wnieść do czasu wydania przez ten organ rozstrzygnięcia w sprawie. Do wyprowadzenia takiego wniosku uprawnia wprost art. 154 § 1 Ppsa sprzed nowelizacji stanowiąc, że skargę można wnieść w tylko w okresie "bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności". A contrario, skargi takiej nie można wnieść po wydaniu przez organ aktu, a zatem po ustaniu bezczynności. W niniejszej sprawie akta sprawy po wydaniu wyroku przez NSA wpłynęły do SKO 15 kwietnia 2015 r. Następnie w dniu [.] maja 2015 r. organ ten wydał decyzję, a zatem wykonał wyrok Sądu w ten sposób, że zakończył postępowanie pierwszoinstancyjne poprzez wydanie aktu, do którego był zobowiązany po wydaniu wyroku. Następnie na skutek wniosku skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy, decyzją z dnia [.] lipca 2015 r. doręczoną S.W. w dniu 13 lipca 2015 r., utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [.] maja 2015 r. Stwierdzić zatem należy, że skarga została wniesiona po ustaniu stanu ewentualnej bezczynności skarżonego organu i jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 Ppsa. W takim wypadku ustosunkowanie się przez organ do wskazań zawartych w uzasadnieniu wyroku NSA może zostać poddane kontroli Sądu jedynie w postępowaniu zainicjowanym skargą wniesioną na ww. decyzję SKO w trybie działu III rozdziału 2 Ppsa, a ewentualną przewlekłość w prowadzeniu sprawy – skargą na przewlekłe prowadzenie postępowania wniesioną również w oparciu o przywołane wyżej regulacje. Co również istotne, z powyższych względów nie można było przyjąć, że skierowany przez skarżącego w dniu 24 czerwca 2015 r. wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy stanowił wezwanie do wykonania wyroku Sądu. Inny jest wszak cel wezwania, o którym mowa w art. 154 Ppsa, gdyż ma ono przede wszystkim spowodować podjęcie przez organ działań mających na celu sanowanie własnej bezczynności, a inny odwołania (wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy) wnoszonego od rozstrzygnięć organów administracji. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy stanowi zgodnie z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm.) - dalej: "k.p.a.", środek zaskarżenia od rozstrzygnięć, podejmowanych przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze jako organ I instancji, zapewniający dwuinstancyjność postępowania administracyjnego. Wezwanie do wykonania wyroku, o którym mowa w art. 154 § 1 Ppsa, jest natomiast elementem procedury zmierzającym do wniesienia skargi sądowoadministracyjnej, a brak takiego wezwania jest nieusuwalnym brakiem formalnym, obligującym sąd do odrzucenia skargi. Niezależnie od powyższego wskazać należy, że obecnie z regulacji art. 154 Ppsa wyłączono przypadki bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania po wyroku uchylającym np. decyzję administracyjną, czego dotyczy skarga S.W. To zaś oznacza, że skarga ta, nawet gdyby była dopuszczalna w dniu jej wniesienia (wniesiona po wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku i przed wydaniem decyzji w sprawie), stałaby się niedopuszczalna po dniu 15 sierpnia 2015 r. Ta wtórna niedopuszczalność skargi (następczy brak przesłanki dopuszczalności skargi w zakresie właściwości sądu administracyjnego) czyniłaby postępowanie sądowoadministracyjne bezprzedmiotowym w rozumieniu art. 161 § 1 pkt 3 Ppsa i obligowałaby Sąd do wydania postanowienia o jego umorzeniu, jako że obecnie Sąd nie dysponuje już możliwością zastosowania w przypadku tak określonego przedmiotu skargi środków określonych w art. 154 Ppsa do sytuacji innej, niż niewykonanie wyroku w sprawie ze skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Niemniej jak wskazano wyżej, w pierwszej kolejności Sąd był zobligowany do oceny dopuszczalności skargi, a zatem skoro skarga S.W. była niedopuszczalna w dniu jej wniesienia z przyczyn wyżej wyłożonych, Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 58 § 3 Ppsa, orzekł jak w sentencji postanowienia.