II SA/Rz 1046/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Jerzy Solarski Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk WSA Małgorzata Wolska /spr./ Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 4 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi S. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2011 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie samowolnie wybudowanego gnojownika -skargę oddala- Przedmiotem skargi jest decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2011 r., Nr [...], którą uchylono w całości decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2010 r., znak: [...] nakazującą T. D. rozbiórkę samowolnie wybudowanego gnojownika zlokalizowanego na działce nr ewid. 285 przy ul. [...] do dnia 30 marca 2011 r. i jednocześnie umorzono postępowanie I instancji w całości. W podstawie prawnej organ powołał art. 138 § 1 pkt 2 i art. 105 § 1 k.p.a. Z uzasadnienia decyzji i akt administracyjnych sprawy wynika, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w dniu 21 sierpnia 2009 r. (na skutek interwencji S. K.) wszczął postępowanie w sprawie legalności usytuowania i wykonania gnojownika oraz ustępu, na działce nr 285 przy ul. [...]. W wyniku przeprowadzonej w dniu 13 sierpnia 2009 r. kontroli oraz postępowania wyjaśniającego organ ustalił, że gnojownik z ustępem wybudowany został bez wymaganego pozwolenia na budowę przez ojca T. D. W sprawie wydano decyzję z dnia [...] grudnia 2009 r., [...] na podstawie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.) oraz decyzję z dnia [...] czerwca 2010 r., [...], na podstawie przepisów ustawy z dnia 24.10.1974r. Prawo budowlane /Dz.U. Nr 38 poz. 229 z późn. zm./, które nakładały na T. D. obowiązek doprowadzenia gnojownika z ustępem do stanu zgodnego z przepisami prawa. Decyzje te uchylane były decyzjami Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego odpowiednio z dnia [...] maja 2010 r., [...] oraz z dnia [...] sierpnia 2010 r., [...], a sprawę przekazywano do ponownego rozpatrzenia. Następnie decyzją z dnia [...] września 2010 r., [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nałożył na T. D. obowiązek wykonania do dnia 30 listopada 2010 r. określonych zmian lub przeróbek niezbędnych do doprowadzenia gnojownika oraz ustępu do stanu zgodnego ze wskazanymi przepisami prawa oraz nałożył obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie. W wyniku rozpoznania odwołania S. K. od powyższej decyzji Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] października 2010 r. nr [...] uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Decyzja ta, na skutek skargi złożonej przez T. D., była przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, który wyrokiem z dnia 9 marca 2011 r., sygn. akt II SA/Rz 1166/10 uchylił zaskarżoną decyzję. Wcześniej Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego (przed wniesieniem odpowiedzi na skargę do WSA w Rzeszowie na decyzję WINB z dnia [...].10.2010 r.) ponownie rozpatrzył sprawę i wydał decyzję z dnia [...] listopada 2010 r., znak: [...] nakazującą T. D. rozbiórkę samowolnie wybudowanego gnojownika, zlokalizowanego na działce nr ewid. 285 przy ul. [...] do dnia 30 marca 2011 r. Odwołanie od tej decyzji wniosła T. D., podnosząc, że gnojownik wybudował jej ojciec za zgodą ojca S. K. i nikt przez 30 lat tego nie kwestionował. Podniosła, że prowadzi małe gospodarstwo, hoduje jedna krowę i trzy świnie. Niewielkie ilości obornika składowane w gnojowniku wywożone są trzy razy do roku. Likwidacja gnojownika spowoduje likwidację gospodarstwa. Odwołująca wskazała, że jest gotowa wykonać wszelkie przeróbki i poprawki. Pismem z dnia 13 stycznia 2011 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego poinformował strony, że powyższe odwołanie zostanie rozpatrzone w terminie miesiąca po otrzymaniu akt sprawy z WSA w Rzeszowie. W dalszej kolejności, po otrzymaniu prawomocnego wyroku WSA w Rzeszowie z dnia 9 marca 2011 r., sygn. akt II SA/Rz 1166/10, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...] września 2011 r., Nr [...], uchylił w całości decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2010 r. i umorzył postępowanie I instancji w całości. W uzasadnieniu organ podniósł, że w sprawie doszło do swoistego zbiegu postępowań prowadzonych w związku z wydaną decyzją z dnia [...] października 2010 r. uchylającą (w toku instancji) oraz wyrokiem WSA w Rzeszowie uchylającym tą decyzję, już po rozpatrzeniu sprawy ponownie przez organ I instancji. WINB podniósł, że w związku z wyrokiem WSA w Rzeszowie z dnia 9 marca 2011 r., uchylającym decyzję z dnia [...].10.2010 r., ponownie rozpoznał odwołanie S. K. i przeprowadził postępowanie zgodnie z zaleceniami Sądu. W jego wyniku wydał decyzję z dnia [...] sierpnia 2011 r., Nr [...], którą uchylił w całości decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2010 r., znak: [...] i jednocześnie nakazał T. D. wykonanie szczelnych ścian i dna w gnojowniku, usytuowanym na działce nr ewid. 285 przy ul [...] w celu doprowadzenia ww. urządzenia typu gnojownik do stanu zgodnego z przepisami Rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki /Dz.U. z 1980r. Nr 17, poz. 62/ w terminie do dnia 15 listopada 2011 r. Decyzją tą umorzono jednocześnie postępowanie pierwszej instancji w części dotyczącej legalności usytuowania i wykonania ustępu na działce nr ewid. 285 przy ul. [...]. Powyższe spowodowało, że sprawa legalności budowy przedmiotowego gnojownika została osądzona. Organ podniósł, że zasada ochrony powagi rzeczy osądzonej pełni funkcję gwaranta trwałości decyzji ostatecznych. W zaistniałej sytuacji merytoryczne rozpatrzenie sprawy byłoby okolicznością o której mowa w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. przemawiającą za stwierdzeniem nieważności decyzji, bowiem decyzja ta dotyczyłaby sprawy już uprzednio rozstrzygniętej inną decyzja ostateczną. WINB stwierdził, że w tak ustalonym stanie faktycznym i prawnym, w sytuacji gdy zapadło rozstrzygnięcie z dnia [...] sierpnia 2011 r., nr [...] merytoryczne orzekanie w sprawie gnojownika, stało się bezprzedmiotowe. To powoduje konieczność uchylenia decyzji i umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego. Skargę na powyższą decyzję złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie S. K., podnosząc, że jest ona dla niego i jego rodziny krzywdząca. W uzasadnieniu wskazał na zły stan techniczny gnojownika, usytuowanego na działce nr 285 T. D., samowolnie wybudowanego w granicy z działką nr 284. Stan tego obiektu, brak płyty dennej powoduje, że wraz z wodą używaną do spłukiwania posadzki w oborze – chlewni, nieczystości stale od 20 lat wsiąkają w glebę. W czasie opadów atmosferycznych oraz w razie przepełnienia obiektu obornikiem i gnojownicą nieczystości przemieszczają się na jego działkę. Oczywistym jest, że obiekt stanowi niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych i użytkowych dla otoczenia. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie i podtrzymał w całości argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej wykonywanej pod względem zgodności z prawem, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.). Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji dokonana według kryterium zgodności z prawem dała podstawę do stwierdzenia, ze skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem osądu jest to, czy organ orzekający w drugiej instancji zasadnie uchylił nakaz rozbiórki skierowany do T. D., zawarty w decyzji z dnia [...] listopada 2010 r. Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego ([...]) i umorzył postępowanie pierwszej instancji w całości. Zanim zapadła zaskarżona decyzja organy obu instancji wydały szereg decyzji odnośnie gnojownika znajdującego się na działce nr 285 przy ul. [...], wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę w latach 80 – tych ubiegłego wieku, przez ojca obecnej właścicielki tej działki, tj. T. D. i również orzekał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie (wyrok z dnia 9.03.2011 r., II SA/Rz 1166/10). Powołanym wyrokiem, wskutek skargi T. D. uchylona została decyzja z dnia [...] października 2010 r. [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, którą wymieniony organ – działając na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. – uchylił wydaną w pierwszej instancji decyzję z dnia [...] września 2010 r. [...]) nakładającą na T. D. obowiązek wykonania w wyznaczonym terminie zmian lub przeróbek niezbędnych do doprowadzenia przedmiotowego gnojownika do stanu zgodnego z przepisami prawa i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, jak wynika z akt sprawy, jeszcze przed wniesieniem odpowiedzi na skargę T. D. na w/w decyzję z dnia [...] października 2010 r., ponownie rozpoznał sprawę i wydaną w dniu [...] listopada 2010 r. [...] decyzją nakazał T. D. rozbiórkę gnojownika. Odwołanie wniesione przez T. D. od powyższej decyzji, ze względu na wcześniejsze zaskarżenie przez nią decyzji z dnia [...] października 2010 r. [...] nie mogło więc zostać załatwione w terminie przewidzianym w K.p.a., o czym strony uprzednio zawiadomiono. Prawomocny wyrok z dnia 9 marca 2011 r., II SA/Rz 166/10 wraz z aktami administracyjnymi sprawy wpłynął do organu odwoławczego w dniu 19 maja 2011 r., (co wynika z pieczęci z prezentatą organu), który rozpoznając następnie odwołanie T. D. od decyzji z dnia [...] listopada 2010 r. [...], uchylił ją w całości i umorzył postępowanie pierwszej instancji w całości, decyzją z dnia [...] września 2011 r. Sąd w składzie orzekającym w sprawie niniejszej podziela argumentację in extenso zawartą w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] września 2011 r. skarżonej przez S. K. Stosownie bowiem do wskazań zawartych w powołanym wyroku z dnia 9 marca 2011 r. przeprowadzone zostało ponownie postępowanie odnośnie przedmiotowego gnojownika, jak również ustępu na działce nr 285 przy ul. [...] i decyzją ostateczną z dnia [...] sierpnia 2011 r. [...] organ odwoławczy uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2010 r. [...] i nakazał T. D., w myśl art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r. wykonanie szczelnych ścian i dna w gnojowniku i jednocześnie umorzył postępowanie dotyczące legalności usytuowania i wykonania ustępu. Nie ulega zatem wątpliwości, że sprawa legalności przedmiotowego gnojownika została już załatwiona in merito i w takim stanie rzeczy wydanie kolejnej decyzji rozstrzygającej sprawę merytorycznie nie jest możliwe, w istocie prowadziłoby do wydania wadliwej decyzji i to decyzji dotkniętej kwalifikowaną wadą wymienioną w art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a. Trafnie więc organ odwoławczy uznał, że merytoryczne orzekanie odnośnie gnojownika stało się bezprzedmiotowe, co stanowi przesłankę obligatoryjnego umorzenia postępowania (art. 105 § 1 K.p.a.). W rezultacie skorzystanie przez organ odwoławczy z kompetencji przewidzianych w art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. prawa nie narusza. Wobec powyższego argumenty skargi odnoszące się do stanu technicznego przedmiotowego gnojownika nie mogły mieć żadnego wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. Zarzut zaś, jakoby kwestionowana w skardze decyzja była dla skarżącego "krzywdząca" nie mógł być rozważony przez Sąd, gdyż zarzut ten odnosi się do merytorycznej słuszności decyzji, a nie do jej zgodności z prawem. Dlatego na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skarga została oddalona.