II SA/Rz 105/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Stanisław Śliwa po rozpoznaniu w dniu 7 grudnia 2009r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku J. S. o zmianę postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 15 kwietnia 2009r., sygn. akt II SA/Rz 105/09 o odmowie przyznania J. S. prawa pomocy w sprawie z jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2008r. znak: [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy - postanawia – odmówić zmiany postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 15 kwietnia 2009r., sygn. akt II SA/Rz 105/09. W sprawie ze swojej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2008r. znak: [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy J. S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Podał w nim, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną H. S., a ich jedynym źródłem utrzymania jest pobierana przez niego emerytura w wysokości 1360,73 zł. Na posiadany przez wyżej wymienionych majątek składa się dom o powierzchni mieszkalnej 98 m.kw oraz nieruchomość rolna o powierzchni 1,69 ha a także samochód marki Fiat 126p, rok produkcji 1979. Wniosek wskazuje, że rodzina wnioskodawcy pieniężnych zasobów nie posiada, wnioskodawca zaciągnął natomiast kilka pożyczek bankowych na spłatę których przeznacza comiesięcznie 1049,63 zł. Na lekarstwa składający wniosek przeznacza co miesiąc kwotę 290–300 zł. Do wniosku dołączono kilka dowodów wpłat dotyczących rachunku bankowego J. S. oraz jeden dotyczący rachunku bankowego, którego posiadaczką jest H. S. Pismem z dnia 12 marca 2009r. składający wniosek wezwany został przez Referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie do nadesłania wyciągu z rachunków bankowych będących w posiadaniu skarżącego i pozostałych członków jego rodziny, przedstawiających wszelkie operacje na tych rachunkach za okres lutego i marca 2009r. oraz przedłożenia zeznań podatkowych jego i jego żony za ostatnie dwa lata kalendarzowe. Ponadto wnioskodawcę wezwano do podania aktualnego adresu zamieszkania syna L. S., kosztów utrzymania samochodu osobowego i wyjaśnienia czy otrzymuje dopłaty do gruntów rolnych i w jakiej wysokości, jeśli zaś takich dopłat nie uzyskuje, podanie przyczyn takiego stanu rzeczy. Odpowiadając na powyższe w wyznaczonym terminie J. S. podniósł, że "rachunków bankowych – oszczędności nie posiada". Wskazał, że syn zameldowany jest w miejscu zamieszkania wnioskodawcy, jednak często zmienia miejsce pobytu w związku z poszukiwaniem pracy tak w Polsce, jak i za granicą; prowadzi jednak oddzielne gospodarstwo domowe. Wskazując koszt utrzymania samochodu skarżący podał kwotę 240 zł, bez jednoczesnego wskazania okresu czasu, za jaki ją ponosi. J. S. podniósł, że nie ubiegał się o dopłaty do posiadanych nieruchomości rolnych, bowiem obawia się, iż będzie to w przyszłości stanowić podstawę odebrania mu gruntu. Zeznania podatkowego za poprzedni rok podatkowy nie posiada (nie jest w stanie go znaleźć), natomiast dysponuje jedynie rozliczeniem otrzymanym z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, którego wbrew twierdzeniom nie załączył do pisma uzupełniającego dane zawarte w formularzu wniosku o prawo pomocy. Do pisma tego wnioskodawca dołączył natomiast harmonogram spłat zaciągniętego przez siebie kredytu w wysokości 7 809 zł., z ustaloną comiesięczną ratą o wysokości 772,59 zł. oraz przedłożone uprzednio dokumenty. Postanowieniem z dnia 26 marca 2009r. Referendarz sądowy w tut. Sądzie odmówił J. S. przyznania prawa pomocy tj. zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. W sprzeciwie od powyższego orzeczenia J. S. przedstawił argumentację związaną z merytoryczną oceną przedmiotu skargi tj. wskazanej na wstępie decyzji SKO z dnia [...] października 2008r. Postanowieniem z dnia 15 kwietnia 2009r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie rozpoznając od nowa wniosek J. S. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata odmówił jego uwzględnienia uznając, iż skarżący nie wykazał w sposób nie budzący wątpliwości, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a jedynie ta okoliczność może stanowić podstawę przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie. Po rozpoznaniu zażalenia J. S. na powyższe postanowienie Naczelny Sąd Administracyjny oddalił je postanowieniem z dnia 15 września 2009r., sygn. akt II OZ 756/09. Wnioskiem, który wpłynął do tut. Sądu dnia 5 sierpnia 2009r. J. S. ponownie zwrócił się o zwolnienie go od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II tut. Sądu wezwano skarżącego do wykazania na załączonym druku PPF zmian finansowych niekorzystnych dla niego, zaistniałych po 15 września 2009r. W odpowiedzi na powyższe J. S. przesłał (w dniu 30 listopada 2009r.) wypełniony formularz PPF, w którym przedstawił w istocie te same dane, jakie zawarł w pierwszym formularzu złożonym w tut. Sądzie w dniu 4 marca 2009r. Jedynie podając kwotę raty spłacanej miesięcznie z tytułu zaciągniętych pożyczek bankowych J. S. wskazał, iż wynosi ona obecnie 734,21 zł. Z kolei aktualna wysokość wydatków na lekarstwa to kwota 310 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarżący J. S. zwrócił się do tut. Sądu w dniu 5 sierpnia 2009r. (data wpływu) z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Z uwagi na fakt, iż jest to już kolejny wniosek wyżej wymienionego w tej samej sprawie i o identycznym zakresie jak poprzednio złożony Sąd uznał, iż w istocie dotyczy on zmiany postanowienia z dnia 15 kwietnia 2009r., które rozstrzygało w przedmiocie pierwszego z wymienionych wniosków. Pozwala na to treść art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), określanej dalej P.p.s.a. Stosownie do tego przepisu, postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Postanowienie zapadające w wyniku rozpoznania wniosku strony o przyznanie prawa pomocy mieści się w grupie orzeczeń, o których mowa w powołanym artykule, jako że nie kończy ono postępowania w sprawie. Przesłanką zmiany postanowienia we wskazanym trybie jest zmiana okoliczności sprawy. Pod pojęciem tym należy rozumieć zaistnienie takich okoliczności, które uzasadniałyby odmienne orzeczenie w danym przedmiocie niż uprzednio podjęte. Z powyższego wynika, że zmianę taką wykazać winien wnioskujący o inne rozstrzygnięcie w sprawie. To zatem wnioskodawca musi wykazać pogorszenie swej sytuacji rodzinno-majątkowej w zakresie uzasadniającym żądaną przez niego zmianę dotychczasowego orzeczenia. Przechodząc do okoliczności niniejszej sprawy Sąd stwierdza, że brak podstaw do uwzględnienia żądania J. S. Jak już bowiem wyżej zaznaczono, wyżej wymieniony nie podał w swoim wniosku z dnia 30 listopada 2009r. w istocie żadnych nowych informacji w porównaniu z tymi zamieszczonymi w poprzednio złożonym wniosku (z dnia 4 marca 2009r.), które stanowiły podstawę do odmowy przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie. Nową okolicznością jest fakt zmniejszenia się wysokości comiesięcznych rat spłacanych w związku z zaciągniętymi pożyczkami bankowymi. Pierwotnie miesięczna należność z tego tytułu wynosiła 1049 zł, natomiast obecnie - jak podaje skarżący - jest to kwota 732,21 zł. Okoliczność powyższa może jednakże świadczyć nie o pogorszeniu, lecz o poprawie sytuacji finansowej wnioskodawcy. Wzrosły wprawdzie wydatki ponoszone na lekarstwa, jednakże o stosunkowo nieznaczną kwotę 10 zł. Mając zatem na uwadze, iż niezbędną przesłanką zmiany postanowienia w oparciu o art. 165 P.p.s.a. poprzez przyznanie skarżącemu prawa pomocy w całkowitym zakresie jest wykazanie niekorzystnych zmian finansowych, uzasadniających odmienne niż dotychczasowe rozstrzygnięcie w tym przedmiocie Sąd orzekł jak w sentencji. Odmówił zatem zmiany swego postanowienia z dnia 15 kwietnia 2009r. wobec niewykazania przez skarżącego powyższych negatywnych zmian. Podstawę rozstrzygnięcia stanowi art. 165 w zw. z art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.