II SA/Rz 105/17
WyrokWSA w Rzeszowie2017-06-13
Skład orzekający: Marcin Kamiński, Elżbieta Mazur - Selwa, Maciej Kobak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji prawidłowo ustalił przeznaczenie terenu w obowiązujących planach zagospodarowania przestrzennego od daty budowy obiektu do daty orzekania, aby móc nakazać jego rozbiórkę na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r.?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organ odwoławczy nie sprostał zadaniu prawidłowego ustalenia przeznaczenia terenu w obowiązujących planach zagospodarowania przestrzennego od daty budowy obiektu do daty orzekania. Istniały istotne rozbieżności w interpretacji planów oraz nieczytelność map i opisów w aktach sprawy, co przesądzało o naruszeniu przepisów K.p.a. dotyczących postępowania wyjaśniającego i ustalenia stanu faktycznego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki samowolnie wybudowanego budynku rekreacyjnego. Organ I instancji umorzył postępowanie, organ II instancji uchylił decyzję organu I instancji i nakazał rozbiórkę. Skarżąca spółka zarzucała organom błędną wykładnię przepisów dotyczących planowania przestrzennego oraz niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego. Sąd uchylił decyzję organu II instancji z powodu naruszenia przepisów K.p.a. w zakresie postępowania wyjaśniającego.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2016 r. i zasądza od organu na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Marcin Kamiński Sędziowie WSA Elżbieta Mazur - Selwa /spr./ WSA Maciej Kobak Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. w [...] na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz strony skarżącej A. Sp. z o.o. w [...] kwotę 500 zł /słownie: pięćset złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
W sprawie samowolnej budowy budynku rekreacyjnego o konstrukcji drewnianej z dachem płaskim i wymiarach zewnętrznych 4,26m x 4,23m (obiekt nr II), usytuowanego na działce o nr ewid. 296/2 w miejscowości P., będącej własnością Skarbu Państwa w użytkowaniu wieczystym przez A. Spółka Akcyjna, , zapadło uprzednio rozstrzygnięcie w postaci decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].10.2013r. znak: [...] umarzającej postępowanie administracyjne.
Powyższa decyzja po rozpatrzeniu sprawy w trybie odwoławczym została decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].03.2014r, znak: [...] uchylona w całości i umorzono postępowanie organu I instancji w sprawie samowolnej budowy tego budynku – w całości.
Po wniesieniu skargi przez A. S.A. w [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na ww. decyzję, sąd prawomocnym wyrokiem z dnia 05.11.2014r. Sygn. akt II SA/Rz 651/14 uchylił decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].03.2014r. znak: [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].10.2013r. znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie samowolnej budowy obiektu budowlanego.
Sąd wskazał, że budynek nie może zostać (...) potraktowany jako obiekt czy urządzenie obsługi turystycznej, których lokalizacja jest dopuszczalna na obszarze objętym konturem "35 ZN, UT", ponieważ nie służy takim celom, a jak wynika z akt sprawy jest wykorzystywany wyłącznie do celów prywatnych, aczkolwiek wypoczynkowych, przez pracowników ZNS w B.. (...). W ponownie prowadzonym postępowaniu organy uwzględnią stanowisko Sądu wyrażone w mniejszym uzasadnieniu. Będą w szczególności miały na względzie dokonaną wykładnię przepisów planu miejscowego z 2002r. (...) Uwzględniając natomiast stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w uchwale z dnia 16 grudnia 2013r. sygn. II OPS 2/13, ustalą, czy na spornym terenie pomiędzy datą realizacji budynku a wejściem w życie planu miejscowego z 2002r. obowiązywały również inne plany — poza ustalonym dotychczas planem z lat 1978 - 1980, i w jaki sposób określały przeznaczenie tego terenu oraz ocenią wpływ takich uregulowań na możliwość legalizacji przedmiotowego budynku.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...].08.2016r. znak: [...] umorzył postępowanie administracyjne w sprawie samowolnej budowy budynku rekreacyjnego o konstrukcji drewnianej i wymiarach zewnętrznych 4,26m x 4,23m (nr II), stanowiącego własność Zakładu [...], B., ul. T. 2, usytuowanego na działce nr 296/2 w m-ci P. (obr. ewid. P.), będącej własnością Skarbu Państwa w użytkowaniu wieczystym przez A. Spółka Akcyjna, , .
Odwołanie od powyższej decyzji wniosła A. Spółka Akcyjna, ul. O., [.....] repr. przez pełnomocnika Pana T. G. Dyrektora Biura Zarządzania Nieruchomościami A. S.A. - pismem z dnia 13.09.2016r. Odwołująca spółka zarzuca wydanie decyzji niezgodnie z przepisami prawa, bez wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy. Twierdzi, że decyzja może naruszać prawa materialne użytkownika wieczystego działki. Jej zdaniem Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego błędnie dokonał analizy przeznaczenia terenu, na którym powstał przedmiotowy budynek, w kontekście planów zagospodarowania terenu obowiązujących od daty jego budowy zakładając, iż "nie można jednoznacznie stwierdzić, że przedmiotowy budynek znajdował się na terenie nie przeznaczonym pod zabudowę lub przeznaczonym pod innego rodzaju zabudowę, a więc, że nie zachodzą okoliczności, których mowa w art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane uzasadniające nakazanie jego rozbiórki". Według oceny skarżącej spółki przedmiotowy budynek położony jest w terenach nie przeznaczonych pod zabudowę tego typu obiektami, w związku z czym jego lokalizacja narusza przepisy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Przywołuje decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].10.2015r. znak: [...], którą to nakazano rozbiórkę obiektu o funkcji rekreacyjnej wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę za panowania ustawy z dnia 24 października 1974r., usytuowanego w bezpośrednim sąsiedztwie obiektu stanowiącego przedmiot skarżonej decyzji. Podaje, że decyzja z dnia [...].10.2015r. znak: [...] stała się ostateczna, a nakaz rozbiórki z niej wynikający został wyegzekwowany - obiekt rekreacyjny został rozebrany. Wskazuje, że zapisy aktualnie obowiązującego Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego "[....]" zatwierdzonego Uchwałą Rady Gminy nr [...] z dnia [...].10.2002r., stanowiły podstawę prawną do wydania nakazów rozbiórki dla obiektów rekreacyjnych przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego orzeczonych w decyzjach: z dnia [...].03.2013r. znak: [...], z dnia [...].03.2013r. znak: [...], z dnia [...].03.2013r. znak: [...]. Podaje, że nakazy rozbiórki w przypadku decyzji o numerach: [...],[...] zostały wyegzekwowane, a nakaz rozbiórki wynikający z decyzji z dnia [...].03.2013r. znak: [...]. został odroczony przez organ I instancji do dnia 31.12.2015r. (decyzją z dnia [...].11.2015r. znak: [...]). Z uwagi na powyższe wnosi o wyjaśnienie, na jakiej podstawie dla obiektów budowlanych o tym samym przeznaczeniu, wybudowanych w identycznych okolicznościach prawnych, w porównywalnym okresie i usytuowanych w bezpośrednim sąsiedztwie względem siebie, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wydaje zupełnie odmienne orzeczenia, tj. w jednych przypadkach wydaje i egzekwuje nakazy rozbiórki, a winnych przypadkach umarza postępowania administracyjne. W ocenie skarżącej spółki organ I instancji rozstrzygając przedmiotowe postępowanie w sprawie samowolnej budowy obiektu budowlanego powinien jednoznacznie ustalić i stwierdzić czy dany obiekt narusza przepisy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Podnosi, że stanowisko organu I instancji zakładające, iż "nie można jednoznacznie stwierdzić, że przedmiotowy budynek znajdował się na terenie nie przeznaczonym pod zabudowę lub przeznaczonym pod innego rodzaju zabudowę" wskazywać może na nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, co z kolei stanowić może naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego. Jej zdaniem powyższe uchybienia stanowić mogą naruszenie art. 107 § 1 K.p.a.
Decyzją z dnia [...] listopada 2016 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej WINB) uchylił zaskarżoną decyzję w całości i jednocześnie nakazał Zakładom [...] Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, B., ul. T. 2 rozbiórkę budynku rekreacyjnego o wymiarach zewnętrznych 4,26m x 4,23m (obiekt nr II), usytuowanego na działce nr 296/2 w miejscowości P. (obr. ewid. P.), będącej własnością Skarbu Państwa w użytkowaniu wieczystym przez A. Spółka Akcyjna.
W uzasadnieniu podał, że w wyniku przeprowadzonego postępowania administracyjnego organ I instancji ustalił, że na działce nr ewid. gruntów 296/2 położonej w miejscowości P., usytuowany jest obiekt budowlany (obiekt nr II na szkicu sytuacyjnym stanowiącym załącznik do protokołu kontroli z dnia 12.09.201 lr.) - budynek parterowy o konstrukcji drewnianej, obity deskami, przykryty dachem płaskim o konstrukcji drewnianej pokrytym papą, posadowiony na fundamencie betonowym z podmurówką z cegły. Posiada wymiary zewnętrzne 4,26m x 4,23m oraz posiada w swoim obrysie przy drzwiach wejściowych taras o wymiarach zewnętrznych 2,1 lm x l,58m. Do budynku wykonany jest przyłącz energetyczny. Działka nr 296/2 położona w miejscowości P. stanowi własność Skarbu Państwa w użytkowaniu wieczystym przez A. Spółka Akcyjna . Z akt sprawy wynika, że aktualnym posiadaczem budynku, który jest jego zarządcą jest Spółka z o. o. Zakłady [...], B., ul. T. 2. W trakcie postępowania administracyjnego ustalono, że przedmiotowy budynek został wybudowany w latach 1974-1975 bez wymaganego pozwolenia na budowę i jest użytkowany przez pracowników Zakładów [...] Spółki z o. o. w B. w okresie letnim do celów rekreacyjnych.
W rozpatrywanej sprawie ustalenia faktyczne co do przedmiotu postępowania, terminu wykonania obiektu, jak i faktu jego realizacji w warunkach samowoli nie budzą wątpliwości i pozwalają na przyjęcie właściwej podstawy prawnej do rozstrzygnięcia sprawy, tj. przepisów ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane.
Zgodnie z art. 103 ust. 1 obecnie obowiązującej ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane, do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy, a niezakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy ustawy, z zastrzeżeniem ust. 2. Art. 103 ust. 2 ww. ustawy stanowi, iż przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe. A więc przepisy zawarte w art. 37, 40 i 42 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane.
Przepis art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974r. stanowi, iż obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy właściwy organ administracji stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część:
1. znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub
2. powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.
Rozpatrując sprawę samowolnie wybudowanego budynku użytkowanego w okresie letnim do celów rekreacyjnych należało przeanalizować wystąpienie przesłanek o których mowa w art. 37 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy Prawo budowlane z 1974r.
Przy czym rozpatrując przesłankę z art. 37 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy zachodzi konieczność badania przeznaczenia terenu, na którym powstał obiekt budowlany od daty jego budowy w kontekście badania podstaw do nakazania jego rozbiórki w świetle Uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 grudnia 2013r. Sygn. akt II OSP 2/13, która mówi, że przepisami o planowaniu przestrzennym, o których mowa w art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.) w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010r. Nr 243 poz. 1623 ze zm.) są przepisy obowiązujące w dacie orzekania przez organy administracji, z tym że w postępowaniu w przedmiocie nakazania przymusowej rozbiórki, należy uwzględnić także przeznaczenie terenu, na którym powstał obiekt budowlany, od daty jego budowy.
Stosując tezę zawartą w ww. uchwale należało uwzględnić przeznaczenie terenu w planach zagospodarowania przestrzennego obowiązujących od daty powstania budynku.
Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego organ I instancji ustalił, że w dacie budowy przedmiotowego budynku brak było obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Pierwszy plan zagospodarowania przestrzennego dla terenu, na którym znajduje się przedmiotowy budynek został zatwierdzony Uchwałą Nr [..] Gminnej Rady Narodowej z dnia [...].10.1979r. w sprawie Planu Przestrzennego Zagospodarowania Gminy [...] - i plan ten obowiązywał od 07 sierpnia 1985r. do 21 marca 1988r. Według ustaleń tego planu budynek usytuowany jest na terenie oznaczonym na rysunku planu symbolem RZ. Według opisu na legendzie rysunku planu są to tereny łąk i pastwisk, a nie jak podał Wójt Gminy [...] w wypisie z planu (przesłanym za pismem z dnia 26.04.2016r. znak: [...] - karta nr 63), że jest to teren "adaptacja istn. łąk i pastwisk bez prawa zabudowy", gdyż wypis przesłany przez Wójta Gminy [...] pochodzi z niżej wymienionego zaktualizowanego Planu Przestrzennego Zagospodarowania gminy [....] zatwierdzonego Uchwałą Nr [...] Gminnej Rady Narodowej z dnia [...].03.1988r. ogłoszoną w Dzienniku Urzędowym Województwa nr [...] z dnia [...].03.1988r. pod poz. [...].
Kolejny plan zagospodarowania przestrzennego został zatwierdzony Uchwałą Nr [...] Gminnej Rady Narodowej z dnia [...].03.1988r. w sprawie zatwierdzenia zaktualizowanego Planu Przestrzennego Zagospodarowania gminy [...], ogłoszoną w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] nr [....] z dnia [...].03.1988r. pod poz. [...] i obowiązywał od dnia 22 marca 1988r. do 28 grudnia 1994r. Przedmiotowy budynek zlokalizowany jest na terenie oznaczonym w tym. planie symbolem 60 UT. Według tekstu planu jest to teren istniejącego ośrodka campingowego adaptacja na perspektywę, a nie jak podał Wójt Gminy [...] w wypisie z planu (przesłanym za pismem z dnia 14.01.2016r. znak: [...] - karta nr 56), że jest to teren oznaczony na rysunku planu symbolem RZ "adaptacja istn. łąk i pastwisk bez prawa zabudowy". Z wyrysu z planu (karta 56.2 i 68.6) sporządzonego na mapie zasadniczej w skali 1:10000 jednoznacznie można odczytać, że przedmiotowy budynek jest usytuowany na terenie 60 UT, a nie na terenie R.
Uchwałą Nr [...]Rady Gminy [...] z dnia 2.12.1994r. w sprawie zatwierdzenia Miejscowego Planu Ogólnego gminy [...], ogłoszoną w Dzienniku Urzędowym Województwa Nr [...] z dnia [...] grudnia 1994r. pod poz. [...] zatwierdzony został kolejny plan, który obowiązywał od 29 grudnia 1994r. do 17 grudnia 2002r, Według ustaleń tego planu budynek usytuowany jest na terenie oznaczonym na rysunku planu symbolem UT 2. Zgodnie z tekstem planu są to tereny łącznikowe pomiędzy terenami UT 1, a akwenem wodnymi leżące w strefie 100 m od zalewu. Na terenie tym występuje zakaz budowy nowych obiektów kubaturowych, za wyjątkiem obiektów związanych ze sportami wodnymi (hangary, bosmanki, keje, przystanki, posterunki WOPR, policji wodnej i straży rybackiej - bez pokoi do wynajęcia) oraz OW E. i OW J. S.. Wszystkie istniejące w tym pasie obiekty o innej funkcji mogą być adaptowane na perspektywę jedynie pod warunkiem dostosowania ich do funkcji w/w. Teren ten powinien być ogólnodostępny, przeznaczony dla wypoczynku i sportu: plaże, ogródki jordanowskie, boiska do gier małych, skwery, zadrzewienia. Teren ten sezonowo może być przeznaczony pod pola namiotowe pod warunkiem wyposażenia go w pełne zaplecze sanitarne zlokalizowane na terenie własnym, poza strefą 100 m od zalewu (wc, natryski, kuchnie turystyczne, magazyny, mała gastronomia, handel). Nie dopuszcza się lokalizacji pól namiotowych na terenach wyłącznie dzierżawionych Teren musi być wyposażony w instalację wodno-ściekową zakończoną oczyszczalnią ścieków. Dopuszcza się lokalizację sieci infrastruktury technicznej tylko w wypadku braku możliwości ich trasowania poza danym terenem. W/w obiekty i urządzenia można lokalizować pod warunkiem uwzględnienia ograniczeń jakie wynikają z odrębnych przepisów lub ograniczeń wynikających z ustaleń planu dla całości terenu gminy. W wypadku prac związanych z naruszeniem struktury brzegów - wymagane uzgodnienia z [...] w S.
W dacie orzekania w sprawie samowolnej budowy przedmiotowego budynku użytkowanego w okresie letnim jako rekreacyjny, zlokalizowanego na działce o nr ewid. 296/2 w miejscowości P. (obr. ewid. P.), dla terenu na którym zlokalizowany jest budynek obowiązuje Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego "[...]" w Gminie [...] uchwalony Uchwałą Nr [...] Rady Gminy [...] z dnia 9 października 2002r. Plan ten opublikowany został w Dzienniku Urzędowym Województwa nr [...] z dnia [...] grudnia 2002r. pod poz. [...] i obowiązuje od dnia 18 grudnia 2002r. Według ustaleń tego planu budynek usytuowany jest na terenie oznaczonym na rysunku planu symbolem - 35ZN, UT. Teren ten jest przeznaczony do utrzymania w stanie naturalnym jako zieleń nieurządzona niska z lokalnymi zadrzewieniami. Dopuszcza się lokalizację obiektów i urządzeń obsługi turystycznej, obiektów służb ochrony, gospodarki leśnej i wodnej, urządzeń infrastruktury technicznej oraz miejsc postojowych dla samochodów.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, prowadząc postępowanie w trybie art. 37 Prawa budowlanego z 1974r., zasadnie poddał ocenie przedmiotowy budynek przez pryzmat przepisów miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego od daty jego budowy.
Z analizy przeznaczenia terenu na którym powstał budynek, w planach zagospodarowania przestrzennego obowiązujących od daty jego budowy wynika, że do roku 1985 nie obowiązywał plan zagospodarowania przestrzennego.
W okresie od 7 sierpnia 1985r. do 21 marca 1988r. przedmiotowy budynek znajdował się na terenie nie przeznaczonym pod zabudowę. Z zapisów postanowień Planu Przestrzennego Zagospodarowania Gminy [...] obowiązującego w tym okresie wynika, że plan ten dopuszczał taki rodzaj zabudowy tj. domkami letniskowymi dla terenów oznaczonych symbolem - 53 UTL.
Analizując postanowienia zaktualizowanego Planu Zagospodarowania przestrzennego gminy [...] zatwierdzonego Uchwałą Nr [...] Gminnej Rady Narodowej z dnia [...].03.1988r. ogłoszoną w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] nr [...] z dnia [...].03.1988r. pod poz. [....] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dokonał jednak jego błędnej wykładni. Organ I instancji przyjął, że teren oznaczony w planie symbolem 60 UT, który zgodnie z wypisem z ww. planu jest to teren istniejącego ośrodka campingowego adaptacja na perspektywę, daje podstawę do lokalizowania obiektów rekreacyjnych, a taką funkcję pełni przedmiotowy budynek. Stanowisko to w ocenie organu odwoławczego jest jednak błędne, gdyż ten zapis w planie miejscowym nie przewiduje sytuowania budynków rekreacyjnych. Według słownika języka polskiego dostępnego na stronie www.sjp.pwn.pl camping lub kemping: 1. to teren, na którym turyści mogą rozbijać namioty lub mieszkać w przyczepach samochodowych albo w domkach, 2. czasowe przebywanie turystów na takim terenie. Przedmiotowy budynek jak wynika z akt sprawy jest użytkowany przez pracowników Zakładów [...] Spółki z o. o. w B. w okresie letnim do celów rekreacyjnych. Zatem w okresie od 22 marca 1988r. do 28 grudnia 1994r. przedmiotowy budynek znajdował się na terenie przeznaczonym pod innego rodzaju zabudowę. Przy czym dodać należy, że z zapisów postanowień zaktualizowanego Planu Przestrzennego Zagospodarowania gminy [...] obowiązującego w tym okresie wynika, że plan ten dopuszczał taki rodzaj zabudowy tj. domkami letniskowymi dla terenów oznaczonych symbolem 53UT.
W okresie od 29 grudnia 1994r. do 17 grudnia 2002r. przedmiotowy budynek znajdował się na terenie przeznaczonym pod innego rodzaju zabudowę. Z zapisów postanowień Miejscowego Planu Ogólnego gminy [...] obowiązującego w tym okresie wynika, że plan ten dopuszczał taki rodzaj zabudowy tj. budownictwo letniskowe indywidualne dla terenów oznaczonych symbolem UT1.
Obecnie obowiązujący Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego "[...]" w Gminie [...], który obowiązuje od dnia 18 grudnia 2002r. nie może być podstawą do legalizacji, jak wskazał sąd w wyroku z dnia 05.11.2014r. Sygn. akt II SA/Rz 651/14.
Biorąc powyższe pod uwagę w rozstrzyganym przypadku bezsporne jest, że teren, na którym posadowiono przedmiotowy budynek o funkcji rekreacyjnej użytkowany w okresie letnim, nie był i nie jest przeznaczony pod zabudowę takiego rodzaju, a więc zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane uzasadniające nakazanie jego rozbiórki.
Wyjaśnić należy, że Zakłady [...] Spółka z o. o., B., ul. T. 2 nie jest właścicielem przedmiotowego budynku, gdyż zgodnie z ogólną zasadą superficies solo cedit, budynki oraz inne urządzenia trwale związane z gruntem uważane są za część składową tego gruntu i w związku z tym stanowią własność właściciela gruntu. Przy czym zaznaczyć należy, że działka nr 296/2 w miejscowości P. (obr. ewid. P.) jest własnością Skarbu Państwa w użytkowaniu wieczystym przez A. Spółka Akcyjna, , , a A. Spółka Akcyjna nie sprzeciwia się rozbiórce przedmiotowego obiektu. Zatem Zakłady [...] Spółka z o.o., B., ul. T. 2 jest posiadaczem samoistnym przedmiotowego budynku rekreacyjnego usytuowanego na działce nr 296/2 w miejscowości P. Fakt samoistnego posiadania tego obiektu czyni z tej spółki zarządcę, do którego może być skierowany obowiązek rozbiórki.
W świetle powyższych wyjaśnień należało uchylić decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].08.2016r. znak: [...] w całości i jednocześnie nakazać Zakładom [...] Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, B., ul. T. 2 rozbiórkę budynku rekreacyjnego o wymiarach zewnętrznych 4,26m x 4,23m (obiekt nr II), usytuowanego na działce nr 296/2 w miejscowości P. (obr. ewid. P.).
Odnosząc się do zarzutu zawartego w odwołaniu, że decyzja została wydana bez wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy, wyjaśniam, że po analizie akt sprawy stwierdzam, że zgromadzony materiał dowodowy jest wystarczający do wydania orzeczenia w przedmiotowym postępowaniu.
W odpowiedzi na zarzuty skarżącej spółki wyjaśniam, że w trybie odwoławczym mogą być rozpatrzone zarzuty, które dotyczą zaskarżonej decyzji, a sprawy legalności budowy innych budynków usytuowanych na działce nr ewid 296/2 w P.u prowadzone były w postępowaniach odrębnych. Wyjaśnić należy, że wymienione w odwołaniu decyzje Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego zapadły przed podjęciem uchwały przez Naczelny Sąd Administracyjny z dnia 16 grudnia 2013r. Sygn. akt II OSP 2/13, przy czym tamte obiekty w dacie orzekania znajdowały się na terenach oznaczonym symbolem - 01 KL w Miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego "[...]".
Skargę od powyższej decyzji złożyły Zakłady [...] Sp. z o.o. z siedzibą w B., zaskarżając ja w całości i zarzucając:
a) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy:
- art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38 z 1974 r., poz. 229 ze zm.) polegające na jego błędnej wykładni i przyjęciu, że obiekt rekreacyjny znajduje się na obszarze nieprzeznaczonym pod tego rodzaju zabudowę, co uzasadnia nakazanie jego rozbiórki, podczas gdy w niniejszej sprawie takie przesłanki nie występują,
b) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy:
- art. 7 i art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) - dalej Kpa, polegające na niewyczerpującym rozpatrzeniu całego materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie.
Skarżący wniósł o:
a) na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a. o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania toczącego się przed organem II instancji,
b) na podstawie art. 200 P.p.s.a. o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych,
Zarzucił skarżący, że decyzja WINB jest nieprawidłowa i nie może się ostać z powodu naruszenia wskazanych na wstępie przepisów prawa materialnego, które to naruszenia miały wpływ na wynik przedmiotowej sprawy. Organ II instancji w uzasadnieniu wskazywał, iż w jego ocenie teren, na którym znajduje się budynek rekreacyjny nigdy nie był przeznaczony pod zabudowę takiego rodzaju, co uzasadnia nakazanie jego rozbiórki, bowiem została spełniona przesłanka z art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z 1974 r. Prawo budowlane. Zgodnie z treścią tego przepisu obiekty budowlane lub ich części będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy; podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część:
1) znajduje się na terenie; który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub
2) powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.
Przy ocenie tych przepisów należy, co zauważył organ II instancji uwzględnić również uchwałę 7 sędziów NSA w Warszawie z dnia 16 grudnia 2013 r. II OPS 2/13, w której Sąd stwierdził, iż: "Przepisami o planowaniu przestrzennym, o których mowa w art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz.U. Nr 38, poz. 229 ze zm.) w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.), są przepisy obowiązujące w dacie orzekania przez organy administracji, z tym że w postępowaniu w przedmiocie nakazania przymusowej rozbiórki należy uwzględnić także przeznaczenie terenu, na którym powstał obiekt budowlany, od daty jego budowy".
Mając na uwadze powyższe regulacje, przy ocenie nakazania rozbiórki obiektu nie wystarczy samo stwierdzenie, iż zaistniały przesłanki określone w art. 37 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, ale należy również uwzględnić przeznaczenie terenu, na którym powstał obiekt budowlany, od daty jego budowy. Organy I i II instancji trafnie zastosowały te przepisy, jednakże dokonały ich błędnej wykładni. W sprawie bezspornym jest, iż budynek o przeznaczeniu rekreacyjnym powstał w latach 1974-1975. W tamtym czasie na tym terenie nie obowiązywał żaden plan zagospodarowania przestrzennego. Pierwszy plan zagospodarowania przestrzennego obowiązujący na tym obszarze został zatwierdzony Uchwałą Nr [...] Gminnej Rady Narodowej z dnia [...] października 1979 r. I obowiązywał od 7 sierpnia 1985 r. do 21 marca 1988 r. Zgodnie z nim teren ten został oznaczony jako łąki i pastwiska, pomimo iż od prawie 10 lat był on zabudowany domkami wypoczynkowymi, a ten stan był w pełni akceptowany przez organy administracji. W niniejszej sprawie duże znaczenie ma obszar geograficzny, na którym znajduje się budynek rekreacyjny. W 1968 r. ukończono budowę Zalewu [...] i na całym okolicznym terenie w latach 70 ubiegłego wieku powstawały domki pracownicze POM-owskie (OM, SKR i innych jednostek zjednoczenia sektora rolniczego: T., U., P., B., T.), przyczyniające się do rozwoju turystycznego tego regionu i jego atrakcyjności. Domki pracownicze, oprócz tych zlokalizowanych w P.u występują wzdłuż linii brzegowej zalewu, co świadczy o tym, że w tamtych czasach taka zabudowa była w pełni akceptowalna.
Drugi z planów zagospodarowania przestrzennego obowiązujący od dnia 22 marca 1988 r. do 28 grudnia 1994 r. obszar, na którym znajduje się budynek rekreacyjny klasyfikował jako teren istniejącego ośrodka campingowego - adaptacja pod perspektywę, co jest w pełni zgodne ze znajdującą się na nim zabudową i celem, w jakim był wykorzystywany. Wskazuje to również na zaakceptowanie przez organy znajdujących się na tym terenie obiektów. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego uchwalony na lata 1994 - 2003 zakazywał budowy nowych obiektów kubaturowych, zaś budynek o przeznaczeniu rekreacyjnym znajdował się na tym terenie od 1974/75 r., wobec czego nie stanowił on nowego obiektu.
Na obecnie obowiązującym planie zagospodarowania przestrzennego obszar, na którym znajduje się budynek został oznaczony symbolem 35ZN, UT, na którym dopuszczalna jest lokalizacja obiektów i urządzeń obsługi turystycznej, obiektów służby ochrony, gospodarki leśnej i wodnej, urządzeń infrastruktury technicznej oraz miejsc postojowych dla samochodów. Mając na uwadze wszystkie obowiązujące plany miejscowego zagospodarowania przestrzennego oraz okres, w którym powstał budynek o przeznaczeniu rekreacyjnym należy uznać, iż decyzja nakazująca rozbiórkę budynku znajdującego się na działce nr 296/2 w miejscowości P. jest błędna. Ta zabudowa nie odbiega w żaden sposób od zabudowy znajdującej się na tym terenie, co więcej zaznaczyć należy iż dopiero w 2011 r. zostało wszczęte postępowania w sprawie samowoli budowlanej, więc przez ponad 40 lat organy nadzoru budowlanego miały pełną świadomość charakteru zabudowy tych terenów i w pełni akceptowały ten stan. Takie stanowisko organów godzi w zasadę zaufania obywatela do państwa. Należy uwzględnić również aspekt społeczny, bowiem domek o przeznaczeniu rekreacyjnym spełnia potrzeby turystyczno-wypoczynkowe pracowników skarżącej, a więc przyczynia się do realizacji interesów obywateli.
Za nietrafne należy uznać twierdzenia A. S.A. wskazujące, iż na tym samym terenie co do innych obiektów budowlanych o tym samym przeznaczeniu, wybudowanych w podobnych okolicznościach prawnych, w porównywalnym okresie i usytuowanych w bliskim sąsiedztwie zostały wydane odmienne decyzje. Każda sprawa administracyjna jest sprawą indywidualną, która jest analizowana przy uwzględnieniu okoliczności jej dotyczących i nie można jej oceniać przez pryzmat innych spraw.
Zauważyć również należy, iż w niniejszej sprawie mamy do czynienia z samowolą budowlaną formalną. To pojęcie zostało sformułowane w uchwale NSA w Warszawie z dnia 16 grudnia 2013 r., II OPS 2/13. Samowola formalna oznacza realizację obiektu bez uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, ale zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym, warunkami technicznymi i zasadami sztuki budowlanej. Te przesłanki w niniejszej sprawie są spełnione, bowiem z opinii technicznej sporządzonej w 2012 r. wynika, iż obiekt znajduje się w dobrym stanie technicznym niezagrażającym bezpieczeństwu życia i zdrowia użytkowników oraz nadaje się do eksploatacji oraz jest zgodny z planem zagospodarowania przestrzennego. W odniesieniu do obiektów samowoli formalnej, jak podkreślał Sąd, brak jest podstaw do oceny, że zachodzą warunki nakazania przymusowej rozbiórki z tego powodu, iż na terenie, na którym znajduje się dany obiekt budowlany wprowadzono po wielu latach zakaz zabudowy lub zabudowy określonego rodzaju. Tym samym, wydanie decyzji nakazującej rozbiórkę budynku o przeznaczeniu rekreacyjnym jest niezasadne.
Naruszenia przepisów postępowania polegały na zaistnieniu wad proceduralnych związanych z niewyjaśnieniem wszystkich istotnych okoliczności sprawy i skupieniu się jedynie na ocenie prawnej Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie zawartych w wyroku z dnia 5 listopada 2014 r. II SA/RZ 651/14, a nie na analizie całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie. Tym samym, decyzja organu odwoławczego narusza przepisy art. 7, art. 77 § 1 Kpa poprzez nie rozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego.
W odpowiedzi na skargę WINB wniósł o jej oddalenie argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Kluczowe w niniejszej sprawie było, jak przyjął prawidłowo WINB, ustalenie przeznaczenia terenu, na którym posadowiony jest przedmiotowy budynek w mpzp od daty jego budowy do daty orzekania przez organy (art. 37 ust. 1 pkt 1 prawa budowlanego z 1974 r.). Kwestia przeznaczenia przedmiotowego terenu w mpzp w 2002 r. została przesądzona przez WSA w Rzeszowie w wyroku z dnia 5 listopada 2014 r., sygn. akt II SA/Rz 651/14 – art. 153 P.p.s.a.
Powstała kwestia ustalenia treści wcześniej obowiązujących planów zagospodarowania przestrzennego i skonfrontowania ich z istniejącym budynkiem w kontekście przesłanek z art. 37 ust. 1 pkt 1 prawa budowalnego z 1974 r. WINB nie sprostał temu zadaniu. Już lektura uzasadnienia kontrolowanej decyzji wskazuje na istotne rozbieżności między organem I i II instancji w odczytaniu treści planów poprzednio obowiązujących, spowodowana jak się wydaje bałaganem w aktach. Z akt trudno zorientować się, która mapa i który tekst dotyczą planu uchwalonego [...] października 1979 r., a która planu uchwalonego w dniu [...] marca 1988 r., czy z [...] grudnia 1994 r. Dokumenty są pomieszane i przez to nieczytelne.
Miejsce usytuowania przedmiotowego obiektu na mapach nie jest zaznaczone i opisane w czytelny sposób.
Wszystkie dostępne dokumenty dotyczące konkretnego mpzp powinny być zgromadzone w jednym miejscu akt sprawy, opisane w sposób nie budzący wątpliwości i dopiero wtedy zinterpretowane.
Opisane uwagi przesądzają o naruszeniu przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego art. 7, art. 8, art. 9, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. w stopniu, który mógł przełożyć się na wynik sprawy z uwagi na nieustalenie z całą pewnością prawidłowo stanu faktycznego sprawy.
Odnoszenie się do zarzutów merytorycznych skargi naruszenia prawa materialnego byłoby przedwczesne.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. i art. 200 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło