II SA/Rz 1052/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Stanisław Śliwa /spr./ Sędziowie WSA Marcin Kamiński AWSA Karina Gniewek – Berezowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 7 marca 2023 r. sprawy ze skargi P. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu z dnia 13 czerwca 2022 r. nr SKO.4115.429.2022 w przedmiocie odmowy ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego - skargę oddala - Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) w Przemyślu, decyzją z dnia 13 czerwca 2022 r. nr SKO.4115.429.2022, po rozpoznaniu odwołania P. D. (dalej także: "Skarżący") utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy [....] z dnia 18 marca 2022 r. nr RSS.8252.8.2022.UPK w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, w podstawie prawnej powołując art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm., zwanej dalej "K.p.a." w zw. z art. 17 ust. 1 pkt 4, ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2022r. poz. 615), określanej następnie jako "u.ś.r.". Wskazaną decyzją z dnia 18 marca 2022 r. Organ I instancji odmówił przyznania Skarżącemu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad ojcem A. D. Ustalił, że na mocy orzeczenia Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w [...] z dnia 3 września 2020 r. znak: PZON.521.1947.2020 A. D. zaliczony został do znacznego stopnia niepełnosprawności, przy czym w orzeczeniu tym wskazano, że nie da się ustalić daty powstania niepełnosprawności. Wymieniony mieszka razem z żoną A. D. oraz synem tj. Skarżącym. Zajmują oni połowę domu, natomiast w drugiej połowie domu mieszka inny syn niepełnosprawnego tj. K. D. A. D. jest osobą poruszającą się na wózku inwalidzkim, bowiem [...]. Opieka nad nim polega na: pomocy w korzystaniu z toalety, myciu, ubieraniu, podawaniu leków oraz posiłków, robieniu zakupów, praniu, sprzątaniu, gotowaniu, wożeniu na wizyty lekarskie i badania. Czynności te wykonuje Skarżący, który jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna od 2 stycznia 2020 r. do nadal. Niepełnosprawny posiada jeszcze dwóch synów tj. wymienionego wyżej K. D., posiadającego własne gospodarstwo rolne oraz P. D., mieszkającego w innej miejscowości niż ojciec i pracującego zawodowo, jak też córkę E. K., mieszkającą w tej samej miejscowości co ojciec i pracującą zawodowo. Nie przychylając się do wniosku Skarżącego Burmistrz podniósł, że niepełnosprawny oprócz Skarżącego posiada jeszcze inne dzieci, które niewątpliwie zobowiązane są do alimentacji i opieki nad chorym ojcem na równi z P. D. Z akt sprawy nie wynika zaś, by nie były one w stanie zadośćuczynić obowiązkowi alimentacyjnemu. Nie chodzi tutaj o brak możliwości sprawowania opieki nad niepełnosprawnym osobiście, ale także o możliwość dostarczenia środków pieniężnych potrzebnych do zapewnienia odpowiedniej opieki przez inne osoby np. opiekunkę. Organ podkreślił nadto, że art. 17 ust. 1 u.ś.r. nie określa ram czasowych co do wykazania rezygnacji z zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania stałej opieki, ale warunkiem jest aby taki stan w odniesieniu do niepełnosprawnego i jego opiekuna trwał. Inwalidztwo A. D. datuje się od 14 sierpnia 2020 r., natomiast u Skarżącego brak jest udokumentowanej aktywności zawodowej w tym okresie. Ostatnie świadectwo pracy obejmuje okres zatrudnienia od 1 listopada 2018 r. do 30 listopada 2019 r. Tak więc podejmując opiekę nad niepełnosprawnym ojcem Skarżący nie pozostawał w zatrudnieniu, w związku z powyższym brak jest rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością zapewnienia opieki ojcu. Burmistrz zauważył też, że żona niepełnosprawnego jest osobą, która nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, co świadczy o zachodzeniu przeszkody w przyznaniu wnioskowanego świadczenia, określonej w art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. P. D. złożył od powyższej decyzji odwołanie, zarzucając błędne zastosowanie art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r., stanowiącego o braku uprawnienia do świadczenia pielęgnacyjnego, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, podczas gdy nie może on mieć zastosowania w sprawach mających za przedmiot przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego na rzecz zstępnego. Zarzucił też naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 17 ust. 1 u.ś.r. przez przyjęcie, że niepodejmowanie przez Niego pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną nie wypełnia przesłanki niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymizującą się orzeczeniem o niepełnosprawności ze wskazaniami: konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osobie w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. SKO w Przemyślu, decyzją z dnia 13 czerwca 2022 r., utrzymało w mocy rozstrzygnięcie Organu I instancji. Podniosło, że z literalnego brzmienia art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. wynika, że zawsze, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, a jej małżonek nie ma orzeczonego znacznego stopnia niepełnosprawności, świadczenie pielęgnacyjne nie będzie przysługiwało. Ustawodawca wyszedł bowiem z założenia, że w sytuacji zawarcia związku małżeńskiego tworzy się nowa rodzina, która nakłada na małżonków obowiązek wzajemnego wsparcia i pomocy, wyprzedzający obowiązek alimentacyjny krewnych. Okoliczność zaistnienia opieki sprawowanej przez syna w ramach obowiązku alimentacyjnego nad niepełnosprawnym ojcem nie znosi obowiązków określonych w art. 23 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, ciążących na małżonku. Inaczej przedstawia się sytuacja, gdy oboje małżonkowie są niepełnosprawni w stopniu znacznym, co wyklucza dopełnienie przez nich obowiązku wzajemnej opieki z uwagi na stan zdrowia i niedołężność. Wówczas bowiem ustawodawca wprowadza odstępstwo, kiedy świadczenie pielęgnacyjne może być przyznane podmiotom, o których mowa w art. 17 ust. 1 i 1a u.ś.r. Kolegium podkreśliło, że przepis art. 17 ust. 5 pkt 2 u.ś.r. stanowi wyjątek, którego nie można poddawać rozszerzającej wykładni, skoro wynika on z nadania przez ustawodawcę szczególnego charakteru istniejącym między małżonkami relacjom i więzom prawnym. Nadto, wymóg posiadania orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności nie może być zastąpiony innymi dowodami czy ustaleniami organu co do obiektywnych możliwości sprawowania opieki przez współmałżonka. Dopóki więc w sprawie matka Skarżącego, a żona A. D. nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, wskazywany brak możliwości sprawowania opieki nie stanowi wystarczającej podstawy do wyłączenia stosowania art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. P. D. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę na decyzję SKO w Przemyślu z dnia 13 czerwca 2022 r., zarzucając rażącą obrazę przepisów prawa materialnego tj. art. 17 ust 5 pkt 2 lit a u.ś.r. poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że nie przysługuje Mu prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, w sytuacji gdy Jego ojciec pozostaje w związku małżeńskim, a jego współmałżonka nie legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności w stopniu znacznym. Mając to na uwadze wniósł o uchylenie kwestionowanej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Burmistrza Miasta i Gminy [...] i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez przyznanie Mu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, ewentualnie przekazanie sprawy Organowi I instancji do ponownego rozpoznania, jak też o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W ocenie Skarżącego, wykładnia językowa art. 17 ust 5 pkt 2 lit a u.ś.r. dokonana przez Organ II instancji prowadzi do wyników sprzecznych z przepisami ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Świadczenie pielęgnacyjne zgodnie z zamiarem ustawodawcy stanowić ma formę wsparcia rodziny pozostającej nie tylko w trudnej sytuacji materialnej, ale i faktycznej, spowodowanej koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą wymagającą jej ze względu na swój stan zdrowia. Pozostając bowiem wyłącznie przy wyniku wykładni językowej tego przepisu, należałoby uznać, że świadczenie pielęgnacyjne w związku z opieką nad niepełnosprawnym małżonkiem przysługiwałoby wyłącznie współmałżonkowi, który sam legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, czyli takiemu, który faktycznej opieki nie może sprawować z uwagi na swoją własną niepełnosprawność. Poprzestanie na wykładni językowej i nie zastosowanie wykładni systemowej i celowościowej tego przepisu nie jest, w ocenie Skarżącego, wystarczające. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, ponawiając argumenty z uzasadnienia kwestionowanego rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przedmiot kontroli w niniejszym postępowaniu stanowi decyzja administracyjna. Jest to dopuszczalne w myśl art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259), zwanej w dalszej części "P.p.s.a." Kontroli tej Sąd dokonuje biorąc pod uwagę kryterium zgodności z prawem, co wynika z brzmienia art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492). Tylko jednak określone uchybienia stanowią podstawę eliminacji kwestionowanej decyzji z obrotu prawnego. Są to mianowicie: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego bądź też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W takiej sytuacji sąd uchyla skarżoną decyzję w całości lub w części (art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Natomiast w razie zauważenia przyczyn określonych w art. 156 K.p.a. lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność decyzji w całości lub w części (art. 145 §1 pkt 2 P.p.s.a.). Analiza ustalonych w toku postępowania administracyjnego faktów w powiązaniu z mającymi zastosowanie w sprawie przepisami prawa doprowadziła do konkluzji, iż skarga podlega oddaleniu. Skarżący zakwestionował decyzję o odmowie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad ojcem. Burmistrz Miasta i Gminy [...] nie przychylając się do złożonego w tym przedmiocie wniosku miał na uwadze trzy okoliczności. Stwierdził, że niepełnosprawny oprócz Skarżącego posiada jeszcze inne dzieci, które również są zobowiązane alimentacyjnie wobec niego. Nadto podniósł, że w sprawie nie zaistniał związek przyczynowy pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia a sprawowaniem opieki, bowiem ostatnie zatrudnienie Skarżącego zakończyło się 30 listopada 2019 r. Inwalidztwo A. D. datuje się zaś od 14 sierpnia 2020 r. Organ I instancji wskazał też na fakt, że żona niepełnosprawnego nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, co świadczy o zachodzeniu przeszkody w przyznaniu wnioskowanego świadczenia, określonej w art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. Natomiast Organ II instancji nie uwzględniając odwołania i utrzymując w mocy rozstrzygnięcie Burmistrza podzielił jego stanowisko w zakresie braku podstaw do przyznania świadczenia z uwagi na treść art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. SKO zauważyło, że ustawodawca wyszedł z założenia, iż w sytuacji zawarcia związku małżeńskiego tworzy się nowa rodzina, która nakłada na małżonków obowiązek wzajemnego wsparcia i pomocy, wyprzedzający obowiązek alimentacyjny krewnych. Zawsze więc, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, a jej małżonek nie ma orzeczonego znacznego stopnia niepełnosprawności, świadczenie pielęgnacyjne nie będzie przysługiwało krewnemu niepełnosprawnego. Odnosząc się do powyższego należy wskazać, że dwie pierwsze przeszkody stwierdzone przez Burmistrza nie mogły w istocie stanowić o konieczności odmowy uwzględnienia wniosku. W razie bowiem sytuacji, iż istnieje kilka osób, którym ustawa przyznaje prawo do ubiegania się o świadczenie pielęgnacyjne, nie może to stanowić o przeszkodzie w przyznaniu tego świadczenia podmiotowi, który o to wnioskuje i spełnia wszystkie przesłanki w tym zakresie. Nie można się też zgodzić z Burmistrzem, że w uwarunkowaniach niniejszej sprawy brak jest istnienia związku przyczynowo-skutkowego wymaganego przez brzmienie art. 17 ust. 1 u.ś.r. Stwierdzając tego rodzaju brak Organ I instancji zwrócił uwagę, że ostatnie zatrudnienie Skarżącego miało miejsce do 30 listopada 2019 r., a inwalidztwo A. D. datuje się od 14 sierpnia 2020 r. W tym miejscu należy więc podnieść, że powołany art. 17 ust. 1 u.ś.r. stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje wymienionym w tym przepisie osobom, jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Oznacza to, że nie tylko podkreślona przez Burmistrza rezygnacja z zatrudnienia, ale także wyraźnie wskazane w tym przepisie nie podejmowanie zatrudnienia może uprawniać do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego, o ile tylko pozostaje ono w związku z wykonywaniem wobec osoby niepełnosprawnej koniecznych z uwagi na jest stan zdrowia czynności opiekuńczych. Jeśli więc w dacie wystąpienia z wnioskiem, a następnie w toczącym się postępowaniu zależność taka ma miejsce, to istnieją podstawy do przyznania świadczenia, jeśli pozostałe, wymagane ustawą warunki również są spełnione. Jak wynika z akt sprawy, Skarżący sprawuje nad swym niepełnosprawnym ojcem opiekę, wykonując wszystkie potrzebne czynności, co przesądza o spełnieniu przesłanki z art. 17 ust. 1 u.ś.r. Należy natomiast zgodzić się ze stanowiskiem tak Burmistrza, jak i SKO, iż o niemożności przyznania Skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego przesądza fakt, że żona niepełnosprawnego A. D. – A. D. nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. W myśl bowiem art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r., świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Stosując powyższy przepis sądy administracyjne zajmowały różne stanowiska. Jedne kierowały się więc literalnym jego brzmieniem i nie uwzględniały wniosku złożonego przez daną osobę, jeśli podopieczny pozostawał w związku małżeńskim, a współmałżonek nie był niepełnosprawny w stopniu znacznym. Uznawano bowiem, że to ten współmałżonek zobowiązany jest do zapewnienia stosownej opieki, a stan jego zdrowia i związane z nim możliwości wykonywania potrzebnych czynności opiekuńczych winny być weryfikowane przez uprawnione do tego jednostki medyczne, a nie przez organy czy sąd, które nie posiadają w tym zakresie stosownej wiedzy. W innych jednak orzeczeniach przyjmowano możliwość przyznania świadczenia pielęgnacyjnego wnioskodawcy pomimo tego, że jego podopieczny pozostawał w związku małżeńskim, a współmałżonek nie posiadał orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności. Wyrażano przekonanie, że istnieją pewne "oczywiste sytuacje", w których przy uwzględnieniu logicznego rozumowania można wysnuć tezę o obiektywnej niemożności sprawowania rzeczywistej opieki przez małżonka niepełnosprawnego pomimo tego, że właściwy do tego organ nie wydał w stosunku do takiej osoby tj. opiekuna orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności. Wskazana wyżej rozbieżność w orzecznictwie sądowym została ostatecznie rozstrzygnięta w dniu 14 listopada 2022 r., kiedy Naczelny Sąd Administracyjny podjął uchwałę (sygn. akt I OPS 2/22) o następującej treści: 1. Warunkiem przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, o którym mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r. osobom wskazanym w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, jest legitymowanie się przez rodziców osoby wymagającej opieki, osoby spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności (art. 17 ust. 1a u.ś.r.); 2. Warunkiem przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, o którym mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r., z tytułu sprawowania opieki nad osobą pozostającą w związku małżeńskim osobie wskazanej w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., innej niż współmałżonek, jest legitymowanie się przez współmałżonka osoby wymagającej opieki orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności (art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r.). NSA w uzasadnieniu przeanalizował zmiany stanu prawnego w badanym zakresie, jak też istniejące w tym przedmiocie orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego. Stwierdził, że w ujęciu systemowym wewnętrznym, obejmującym ustawę o świadczeniach rodzinnych, związanie kwestii dostępu do świadczenia pielęgnacyjnego z kryterium orzeczonego stopnia znacznej niepełnosprawności nie prowadzi do dezintegracji regulacji i nie narusza jej spójności. Z kolei, w aspekcie zewnętrznym jako kontekst systemowy wskazał przepisy Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (K.r.o.), w szczególności art. 132, zgodnie z którym obowiązek alimentacyjny zobowiązanego w dalszej kolejności powstaje dopiero wtedy, gdy nie ma osoby zobowiązanej w bliższej kolejności albo gdy osoba ta nie jest w stanie uczynić zadość swemu obowiązkowi lub gdy uzyskanie od niej na czas potrzebnych uprawnionemu środków utrzymania jest niemożliwe lub połączone z nadmiernymi trudnościami. Zdaniem NSA, związek między przepisami K.r.o. oraz przepisami u.ś.r. znajduje swój wyraz w aspekcie podmiotowym. Ustawodawca zasadniczo (choć nie wyłącznie) wyznaczył więc krąg osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego w oparciu o przesłankę obowiązku alimentacyjnego. Kolejność dostępu do świadczenia określona w art. 17 ust. 1a pkt 2 i art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. jest zatem co do zasady zgodna z kolejnością realizowania się obowiązku alimentacyjnego i pod względem systemowym regulacja ta nie prowadzi do sprzeczności i nie narusza spójności systemowej. Odesłanie zawarte w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. do przepisów K.r.o. ma jednakże ograniczony charakter w tym znaczeniu, że nie daje podstaw w procesie wykładni do odwoływania się do tych przepisów w zakresie szerszym, niż to wynika z odesłania. Kontekst systemowy jest w tym zakresie ograniczony i brak jest w szczególności podstaw do przyjmowania, że stanowi go też art. 132 K.r.o., i przyjęte w nim przesłanki wyznaczające kolejność powstawania obowiązku alimentacyjnego. Zdaniem NSA w kwestii kolejności dostępu osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego u.ś.r. zawiera własną regulację, która nie jest aktualnie w pełni koherentna z modelem przyjętym w przepisach K.r.o., co bynajmniej nie świadczy o braku spójności systemowej. NSA podkreślił, że przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego nie jest w żadnym zakresie uzależnione od sytuacji materialnej osoby niepełnosprawnej wymagającej opieki; kwestie te nie są badane w postępowaniu. Nie ma zatem podstaw, aby na wykładnię przepisów regulujących przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego miały oddziaływać przesłanki z art. 132 K.r.o. regulujące kolejność realizowania się obowiązku alimentacyjnego. W kwestii kryteriów i przesłanek przyznania świadczenia pielęgnacyjnego ustawa o świadczeniach rodzinnych ma charakter autonomiczny i brak podstaw do przyjmowania, że art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a czy art. 17 ust. 1a u.ś.r. powinny być interpretowane z uwzględnieniem art. 132 k.r.o. i wskazanych w nim przesłanek odnoszących się do braku możliwości lub nadmiernych trudności w zadośćuczynieniu obowiązkom alimentacyjnym. Dalej, mając na uwadze regulacje Konstytucji RP NSA wskazał, że wprowadzenie przez ustawodawcę określonej kolejności dla członków rodziny do ubiegania się przez nich o przyznanie świadczenia socjalnego nie oznacza, że państwo nie wywiązuje się z obowiązku ochrony rodziny i nie uwzględnia jej dobra, jak też nie udziela wsparcia rodzinom znajdującym się w trudnym położeniu ze względu na niepełnosprawność. To właśnie sytuacja rodziny jako całości, związana ze stanem zdrowia poszczególnych jej członków, uzasadnia udzielanie pomocy. Uwzględnienie kontekstu systemowego i celu ustawy oznacza wzięcie pod uwagę również katalogu pozostałych świadczeń opiekuńczych. Następnie NSA zwrócił też uwagę, że limitowanie dostępu do świadczenia pielęgnacyjnego w oparciu o kryterium zobiektywizowane nie może również zostać uznane za rażące naruszenie zasad równości i sprawiedliwości społecznej. Kryterium to zapewnia dostęp do świadczenia wszystkim osobom będącym w takiej samej sytuacji faktycznej, nie ma ono także charakteru dyskryminującego i nie jest niemożliwe do spełnienia; udzielanie świadczenia nie jest oparte w konsekwencji o uznanie organu. Regulując kryteria przyznawania świadczenia pieniężnego ze środków publicznych w trybie administracyjnym ustawodawca był przy tym uprawniony do takiego skonstruowania przesłanek, które zapewniają ich konkretność i ograniczają sferę uznaniowości organu, co sprzyja zachowaniu równości i transparentności w udzielaniu świadczeń ze środków publicznych. Stopień orzeczonej niepełnosprawności osoby uprawnionej do świadczenia w pierwszej kolejności, jako kryterium "przesunięcia" uprawnienia do świadczenia na osoby uprawnione w kolejności dalszej, stanowi kryterium zobiektywizowane, a jednocześnie w sposób rzeczowy związane z możliwością sprawowania osobistej opieki nad osobą tego wymagającą. Stosownie do brzmienia art. 269 § 1 P.p.s.a., jeżeli jakikolwiek skład sądu administracyjnego rozpoznający sprawę nie podziela stanowiska zajętego w uchwale składu siedmiu sędziów, całej Izby albo w uchwale pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego, przedstawia powstałe zagadnienie prawne do rozstrzygnięcia odpowiedniemu składowi. W świetle powyższego unormowania, podjęta przez NSA uchwała ma charakter wiążący dla wszystkich składów orzekających sądów administracyjnych. Dopóki więc nie nastąpi zmiana tego stanowiska, dopóty sądy administracyjne powinny je respektować. W sytuacji natomiast, jeśli sąd w danym składzie nie podziela zawartego w uchwale stanowiska, wówczas inicjuje procedurę wskazaną w powołanym przepisie. Uwzględniając to Sąd wskazuje, że w pełni podziela sentencję wskazanej uchwały, jak też poglądy zawarte w jej uzasadnieniu. Dlatego też złożona skarga musiała podlegać oddaleniu. Nie ulega wątpliwości, że Skarżący sprawuje faktyczną opiekę nad wymagającym jej ojcem, jednak żona podopiecznego nie jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym, co stanowi o istnieniu przeszkody w przyznaniu świadczenia wynikającej z art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a P.p.s.a. Podstawę wyroku stanowi art. 151 P.p.s.a.