II SA/Rz 1078/10
PostanowienieWSA w Rzeszowie2011-03-29
Skład orzekający: Paweł Zaborniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym może zostać uwzględniony, gdy wnioskodawcy posiadają stałe dochody i majątek umożliwiający pokrycie kosztów postępowania?Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie całkowitym może zostać przyznane tylko wtedy, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W niniejszej sprawie, pomimo złożenia wniosku, nie wykazano braku zdolności majątkowej do pokrycia kosztów, gdyż rodzina posiada stałe dochody, majątek oraz środki na wynajęcie pełnomocnika, co uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy.Stan faktyczny
M. P. i M. P., reprezentowani przez ojca T. P., złożyli wniosek o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu dotyczącym odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość. Rodzina skarżących składa się z pięciu osób, posiada stałe dochody z zasiłków, stypendium oraz czynszu z wynajmu mieszkania, a także majątek w postaci domu i mieszkania oraz samochód. Salda rachunków bankowych wskazują na posiadanie środków finansowych wystarczających do pokrycia kosztów postępowania.Rozstrzygnięcie
Odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym wnioskodawcom M. P. i M. P.Pełny tekst orzeczenia
Referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Referendarz sądowy Paweł Zaborniak po rozpoznaniu w dniu 29.03.2011 r., na posiedzeniu niejawnym wniosku M. P. i M. P. reprezentowanych przez ojca T. P. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata, w sprawie ze skargi wyżej wymienionych na decyzję, Wojewody [...], z [...].09.2010 r., [...], wydaną w przedmiocie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość - postanawia – odmówić przyznania prawa pomocy.
Sygn. II SA/Rz 1078/10
Uzasadnienie
Skarżące M. P. oraz M. P. działając poprzez swego przedstawiciela ustawowego T. P. zwróciły się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie (dalej WSA) o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, polegającym na zwolnieniu od kosztów sądowych w całości oraz na ustanowieniu adwokata. Ich wniosek złożony w przewidzianej przez prawo formie, dotyczy sprawy o sygn. II SA/Rz 1978/10. Sprawa o podanej powyżej sygnaturze nie została zakończona przed WSA. Strony pokryły koszt wpisu sądowego w wysokości 200 zł. Pozostałe ewentualne koszty postępowania ograniczają się więc do wpisu sądowego od środków zaskarżenia oraz wynagrodzenia fachowego pełnomocnika z tytułu sporządzenia skargi kasacyjnej od orzeczenia kończącego postępowanie przed sądem pierwszej instancji.
W oparciu o treść wniosku PPF oraz złożone w toku postępowania oświadczenia ustalono następujący stan faktyczny: osoby skarżące pozostają w pięcioosobowym gospodarstwie domowym. Na utrzymanie rodziny składają się następujące dochody: zasiłek opiekuńczy – 520 zł, działalność gospodarcza - strata, stypendium studenckie – 330 zł, oraz zasiłek rodzinny pobierany na M. P. oraz M. P. w łącznej wysokości 182 zł. Oprócz tych stałych dochodów, majątek rodziny powiększa czynsz z wynajmu mieszkania w wysokości 450 zł. Bieżące koszty utrzymania domu wynoszą łącznie 461 zł plus telefon i Internet w wysokości ok. 70 zł. W ramach dodatkowego postępowania wyjaśniającego ustalono, iż rodzina posiada samochód, którego miesięczny koszt utrzymania wynosi 70 zł. K. P. prowadzi działalność gospodarczą nie przynoszącą dochodu i bez wykorzystania składników majątkowych. Z treści wyciągu rachunku bankowego K. P. i T. P. wynika, że na dzień 21 marca 2011 r. saldo było dodatnie i wynosiło 2526,23 zł zaś z treści wyciągu rachunku bankowego K. P. związanego z prowadzeniem przedsiębiorstwa V. wynika, że na dzień 19 marca 2011 r., osoba ta dysponowała kwotą 365 zł. Należy dodać, że rodzina zamieszkuje w domu o pow. 144,90 m² oraz dysponuje mieszkaniem o pow. 47 m².
Stwierdzono co, następuje :
Wniosek skarżących o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym nie zasługuje na uwzględnienie.
Na prawo pomocy składa się zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Według treści art. 245 § 1 ustawy z 30.08.2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; zwana dalej P.p.s.a.), prawo pomocy może zostać przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Przesłanki przyznania prawa pomocy osobie fizycznej określa natomiast art. 246 wyżej powołanej ustawy. Na mocy art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Należy podkreślić, że prawo pomocy jest instytucją szczególną, mogąca znaleźć zastosowanie jedynie w sytuacjach wyjątkowych. Zwolnienie od kosztów sądowych czy przyznanie fachowego pełnomocnika skutkuje pozbawieniem budżetu państwa należnych dochodów. Wyjątkowość tej instytucji podkreślają bardzo rygorystyczne wymogi przyznania prawa pomocy. Dotyczy to zwłaszcza prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Oświadczenie skarżących złożone i podpisane przez ich przedstawiciela ustawowego, nie budzi aktualnie wątpliwości. Pozwala to rozstrzygnąć wniosek o prawo pomocy bez konieczności prowadzenia postępowania wyjaśniającego na podstawie art. 255 p.p.s.a.
Nie wykazano w wymaganym przez prawo stopniu przesłanki przyznania prawa pomocy. Nie naruszy chronionej przez ustawę zdolności majątkowej gospodarstwa domowego pokrycie istniejących i przyszłych kosztów postępowania (m.in. wydatków i opłat sądowych). Rodzina P. uzyskuje stałe dochody, posiada lokale w całości pokrywające potrzeby mieszkaniowe rodziny, dysponuje także pojazdem samochodowym. Z treści wyciągów z rachunków bankowych wynika niezbicie, iż rodzina dysponuje kwotami wystarczającymi na wynajęcie fachowego pełnomocnika. Wobec tego, nie można stwierdzić, jak wymaga tego art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., że wnioskodawczynie nie posiadają jakiegokolwiek majątku umożliwiającego współuczestniczenie w kosztach niniejszej sprawy. Należy wyjaśnić wnoszącym o prawo pomocy, że tylko potrzeba zachowania stanu utrzymania koniecznego rodziny uzasadnia zastosowanie tak szczególnego środka pomocy publicznej, jakim jest prawo pomocy. W niniejszej sprawie ze względu na ujawnione składniki majątkowe gospodarstwa domowego nie dostrzeżono potrzeby zastosowania instytucji prawa pomocy zarówno w zakresie częściowym jak i całkowitym.
Z wyżej powołanych względów odmówiono przyznania prawa pomocy, poprzez zastosowanie art. 246 § 1 pkt 1 i 2 oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło