II SA/Rz 1084/12

WyrokWSA w Rzeszowie2013-01-22

Skład orzekający: WSA Ewa Partyka, NSA Maria Piórkowska, WSA Zbigniew Czarnik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ właściwy dłużnika wszczyna postępowanie dotyczące uznania dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych, jeśli dłużnik uniemożliwił przeprowadzenie wywiadu alimentacyjnego, mimo skutecznego doręczenia wezwania?
Ratio decidendi
W przypadku gdy dłużnik alimentacyjny uniemożliwi przeprowadzenie wywiadu alimentacyjnego, organ właściwy dłużnika ma podstawę prawną do wszczęcia postępowania w sprawie uznania go za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Nieskorzystanie przez dłużnika z możliwości zapoznania się z aktami sprawy i nieprzedstawienie przyczyn nieobecności na wezwaniu do wywiadu alimentacyjnego, mimo skutecznego doręczenia, potwierdza zasadność takiej decyzji.
Stan faktyczny
Skarżący K.K. został uznany za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych decyzją organu I instancji, utrzymaną w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Organ I instancji wezwał K.K. do przeprowadzenia wywiadu alimentacyjnego, jednak skarżący się nie stawił. K.K. odwołał się, podnosząc trudności finansowe i zdrowotne po opuszczeniu zakładu karnego. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że niestawiennictwo na wywiadzie alimentacyjnym, mimo skutecznego doręczenia wezwania, uzasadniało decyzję organu.
Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Ewa Partyka Sędziowie NSA Maria Piórkowska /spr./ WSA Zbigniew Czarnik Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 22 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2012 r. nr [...] w przedmiocie uznania za dłużnika alimentacyjnego -skargę oddala- Sygn. II SA/Rz 1084/12 Uzasadnienie Przedmiotem skargi K.K. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej jako SKO) z dnia [...] września 2012 r., nr [...] utrzymująca w mocy wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta T. decyzję z dnia [...] sierpnia 2012 r., nr [...] o uznaniu K.K. za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. W podstawie prawnej organ odwoławczy wskazał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm., określanej dalej jako k.p.a.). Z akt sprawy wynika, że Prezydent Miasta T. decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r., nr [...] przyznał małoletniej A.K. – reprezentowanej przez przedstawiciela ustawowego A.Z., prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego w kwocie 350 zł/m-c na okres od 1 listopada 2011 r. do 30 września 2012 r. Decyzją z dnia [...] marca 2012 r. ([...]) zmieniono wysokość wypłacanych świadczeń do kwoty 400 zł/m-c na okres od listopada do grudnia 2011 r. i po 450 zł/m-c na okres od stycznia do września 2012 r. W dalszej kolejności pismem z dnia [...] kwietnia 2012 r. Prezydent Miasta T. wezwał K.K. do osobistego stawiennictwa celem przeprowadzenia wywiadu alimentacyjnego ustalającego sytuację rodzinną, dochodową i zawodową oraz stan zdrowia i przyczyny niełożenia na utrzymanie osoby uprawnionej oraz złożenia oświadczenia majątkowego. Wobec niestawiennictwa się ww. Prezydent Miasta T. w dniu [...] czerwca 2012 r. wszczął postępowanie dotyczące uznania K.K. za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Po powzięciu od Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w T. informacji o niedokonaniu żadnych wpłat przez K.K. w okresie od grudnia 2011 r. do maja 2012 r., na poczet swojego zadłużenia, wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta T. decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r., nr [...] orzeczono o uznaniu K. K. za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Jako podstawę rozstrzygnięcia organ wskazał art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2009 r., Nr 1, poz. 7 ze zm. określanej dalej jako ustawa). Odwołanie od tej decyzji złożył K.K. wskazując, że nie zgadza się z jej treścią. Podał, że w dniu [...] grudnia 2011 r. opuścił zakład karny, następnie w dniu [...] lutego 2012 r. zarejestrował się w PUP jako osoba bezrobotna. Nie otrzymał żadnej oferty pracy. Podniósł, że nie uchyla się od obowiązku płacenia alimentów, ale z uwagi na brak środków nie jest w stanie ich spłacić. Od czasu opuszczenia zakładu karnego pozostaje na utrzymaniu matki. Podał, że świadectwem jego dobrej woli jest fakt, że do dnia osadzenia w zakładzie karnym płacił alimenty. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] września 2012 r., opisaną na wstępie utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Kolegium wskazało, że zgodnie z art. 5 ust. 3 ustawy w przypadku gdy dłużnik alimentacyjny uniemożliwia przeprowadzenie wywiadu alimentacyjnego lub odmówił: 1) złożenia oświadczenia majątkowego, 2) zarejestrowania się w powiatowym urzędzie pracy jako bezrobotny albo poszukujący pracy, 3) bez uzasadnionej przyczyny, w rozumieniu przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, przyjęcia propozycji odpowiedniego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, wykonywania prac społecznie użytecznych, prac interwencyjnych, robót publicznych, prac na zasadach robót publicznych albo udziału w szkoleniu, stażu lub przygotowaniu zawodowym dorosłych - organ właściwy dłużnika wszczyna postępowanie dotyczące uznania dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Wobec faktu, że K.K. nie zgłosił się na wezwanie w celu przeprowadzenia wywiadu alimentacyjnego oraz przedstawienia oświadczenia o stanie majątkowym, organ I instancji wydał zaskarżone odwołaniem rozstrzygnięcie. W ocenie Kolegium decyzja ta jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami postępowania administracyjnego i brak jest przesłanek do uwzględnienia odwołania. Skargę na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wniósł K.K. podając, że nie zgadza się z jej treścią. Wyjaśnił, że na wywiad alimentacyjny nie zgłosił się nie ze złej woli, lecz dlatego, że o tym zapomniał. Podał, że nadal jest zarejestrowany w PUP w T. i nadal ma trudności ze znalezieniem pracy. Wskazał, że o ile przed osadzeniem w zakładzie karnym podejmował dorywcze prace, to po jego opuszczeniu w grudniu 2011 r. nie może znaleźć żadnego zatrudnienia, mimo, że ukończył kurs technologa robót wykończeniowych. Trudności w znalezieniu pracy potęguje problem z ręką. Od około 18 lat ma ją złamaną w nadgarstku. W 1999 r. przeszczepiono mu szpik, mimo tego nadal ma ograniczoną ruchomość i sprawność. Podał, że otrzymał lekki stopień niepełnosprawności na okres 3 lat, ale, że w niczym mu to "nie pomogło", nie starał się o jego przedłużenie. SKO w T. odpowiadając na skargę wniosło o jej oddalenie z przyczyn zawartych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje; Stosownie do treści art.1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm./, sąd administracyjny kontroluje zaskarżone decyzje, postanowienia i akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa w zakresie ich legalności, rozumianej jako zgodność tych aktów z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, zaś na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270/, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga nie jest zasadna, a tym samym nie podlega uwzględnieniu. Na wstępie podnieść należy, że celem ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, wydanej w oparciu o konstytucyjną zasadę pomocniczości, jest wspieranie osób znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej z powodu niemożności wyegzekwowania stosownych należności od osób do tego zobowiązanych Kodeksem rodzinnym i opiekuńczym, a także zwiększenie odpowiedzialności osób zobowiązanych do alimentacji. Zasadą przyjętą uregulowaniami tej ustawy jest, że wypłacona pomoc osobom, które nie są w stanie samodzielnie zaspokoić swoich potrzeb, a nie otrzymują należnego wsparcia od osób do tego zobowiązanych - podlega zwrotowi. Zgodnie z treścią art. 3 ust 1 w/w ustawy w przypadku bezskuteczności egzekucji osoba uprawniona może złożyć do organu właściwego wierzyciela wniosek o podjecie działań wobec dłużnika alimentacyjnego. Po otrzymaniu takiego wniosku, organ właściwy wierzyciela występuje z wnioskiem do organu właściwego dłużnika o podjecie działań wobec dłużnika alimentacyjnego w przypadku przyznania osobie uprawnionej świadczenia z funduszu alimentacyjnego /art. 3 pkt 2/. Stosownie do treści art. 4 ust 1 ustawy po otrzymaniu w/w wniosku, organ właściwy dłużnika przeprowadza wywiad alimentacyjny, w celu ustalenia sytuacji rodzinnej, dochodowej i zawodowej dłużnika alimentacyjnego, a także jego stanu zdrowia oraz przyczyn niełożenia na utrzymanie osoby uprawnionej, odbiera od niego oświadczenie majątkowe oraz informuje dłużnika o przekazaniu do biura informacji gospodarczej o zobowiązaniu lub zobowiązaniach dłużnika alimentacyjnego wynikających z tytułów, o których mowa w art. 28 ust. 1 pkt 1 i 2, w razie powstania zaległości za okres dłuższy niż 6 miesięcy. Z kolei przepis art. 5 ust 3 pkt 1 powołanej wyżej ustawy, przywołany jako podstawa prawna zaskarżonej decyzji stanowi, że w przypadku gdy dłużnik alimentacyjny uniemożliwia przeprowadzenie wywiadu środowiskowego, organ właściwy dłużnika wszczyna postępowanie dotyczące uznania dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. W tym stanie prawnym, w realiach rozpoznawanej sprawy, orzekający organ, po otrzymaniu informacji o wypłaconych na rzecz A.K. świadczeniach alimentacyjnych, wezwał skarżącego, pismem z dnia [...] kwietnia 2012 r. celem przeprowadzenia wywiadu alimentacyjnego w terminie do 14 dni od dnia otrzymania wezwania. Pismo to zostało skutecznie doręczone skarżącemu w dniu [...] kwietnia 2012 r. Skarżący nie dopełnił w wyznaczonym terminie nałożonego na niego obowiązku, zaś zapoznając się z aktami postępowania na podstawie art. 10 § 1 k.p.a. nie wyjaśnił przyczyn nieobecności, jak również nie złożył uwag do tego postępowania. W ocenie Sądu zaistniały więc przesłanki do wydania zaskarżonej decyzji na podstawie cytowanych wyżej przepisów ,gdyż nie ulega wątpliwości, że skarżacy nie respektując wskazań organu uniemożliwił sporządzenie wywiadu alimentacyjnego. W tym stanie faktycznym nie można zarzucić orzekającym organom naruszenia przepisów zarówno prawa materialnego, jak i procesowego w podjętych i zaskarżonych do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego decyzjach. Nie zasługują zatem na uwzględnienie podnoszone przez skarżącego argumenty o złym stanie zdrowia oraz braku ofert pracy skoro jak sam podkreśla, że nie zgłosił się do organu celem przeprowadzenia wywiadu alimentacyjnego z uwagi na to, że o tym zapomniał. Z przyczyn wyżej naprowadzonych Sąd działając na podstawie art 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270/ skargę jako niezasadną oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło