II SA/Rz 1089/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Elżbieta Mazur - Selwa /spr./ Sędziowie WSA Krystyna Józefczyk WSA Paweł Zaborniak Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi T. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badania psychologiczne -skargę oddala- Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze ( dalej: "organ odwoławczy") utrzymało w mocy decyzję Starosty z dnia [...] kwietnia 2015 r., nr [...] w przedmiocie skierowania T.Z. dalej: "Skarżącego") na badania psychologiczne w zakresie psychologii transportu przeprowadzane w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz.U. z 2016 r., poz. 23 ; dalej: "K.p.a.") oraz art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. b oraz art. 99 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami ( Dz.U. z 2014 r., poz. 600 ze zm.; dalej: "ustawa o kierujących pojazdami" ). Z akt sprawy wynika, że Komendant Wojewódzki Policji wnioskiem z dnia 5 marca 2015 r. zwrócił się do Starosty o skierowanie Skarżącego na badania psychologiczne z uwagi na wielokrotne naruszenie przepisów ruchu drogowego: -18 czerwca 2014 r. kierowanie pojazdem bez wymaganych uprawnień, przekroczenie prędkości powyżej 50 km/h – 10 punktów, - 2 września 2014 r. zakrywanie świateł oraz urządzeń sygnalizacyjnych, tablic rejestracyjnych lub innych wymaganych tablic albo znaków, które powinny być widoczne, przekroczenie prędkości powyżej 50 km/h – 13 punktów, - 8 września 2014 r. naruszenie obowiązku używania pasów bezpieczeństwa – 2 punkty – łącznie w okresie od 18 czerwca 2014 r. do 8 września 2014 r. - 25 punktów. W dniu 5 marca 2015 r. Komendant Wojewódzki Policji wystąpił do Starosty o sprawdzenie kwalifikacji T.Z.. Starosta po wszczęciu postępowania i przeprowadzeniu postępowania dowodowego wydał decyzję, którą na podstawie art. 99 ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 82 ust. 1 pkt 4 lit. b ustawy o kierujących pojazdami, skierował Skarżącego na badania. W ustawowo przewidzianym do tego terminie Skarżący złożył odwołanie, w którym zarzucił naruszenie: - art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. b w zw. z art. 98 ust. 5 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami, przez błędne przyjęcie, że na koncie odwołującego było 25 punktów, a nie 19, - art. 130 ust. 3 ustawy prawo o ruchu drogowym przez błędne przyjęcie, że organ prowadzący ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego nie był zobowiązany do usunięcia informacji o otrzymanych punktach ( 6) wskutek ukończenia przez odwołującego szkolenia skutkującego zmniejszeniem liczby punktów. Na tej podstawie wniósł o uchylenie decyzji I instancji, orzeczenie o odmowie skierowania na badanie, ewentualnie uchylenie decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania. Powyższych zarzutów nie podzielił organ odwoławczy, który wskazaną na wstępie decyzją utrzymał decyzję organu I instancji w mocy. Jak wskazał z akt sprawy wynika, że Skarżący łącznie otrzymał 25 punktów karnych. Decyzja o skierowaniu na badania ma charakter decyzji związanej, z chwilą przekroczenia limitu 24 punktów i złożenia wniosku przez właściwego komendanta wojewódzkiej Policji, Starosta jest obowiązany skierować kierującego pojazdem na badania w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami. W skardze do Sądu Skarżący zarzucił te same naruszenia co w odwołaniu. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania, nadto zwrócił się o niestosowanie § 8 ust. 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego ( Dz.U. Nr 236, poz. 1998, dalej: "rozporządzenie"), jako sprzecznego z art. 130 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym, wnosząc o wystąpienie przez Sąd do Trybunału Konstytucyjnego o zbadanie zgodności z § 8 ust. 6 rozporządzenia z art. 130 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym. W uzasadnieniu wskazał, że w chwili wydawania decyzji przez organ I instancji jak również w dacie złożenia wniosku przez KWP stan ogólny liczby punktów wynosił 19. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie przytaczając argumenty, jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: "P.p.s.a."), sądy administracyjne badają, czy kwestionowana decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego lub procesowego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy albo dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Ponadto badają, czy organ administracji nie dopuścił się uchybień skutkujących nieważnością decyzji. Na podstawie z kolei art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w wyżej zakreślonych granicach Sąd nie znalazł podstaw do uchylenia decyzji. Zarówno zaskarżona decyzja jak i decyzja ją poprzedzająca zostały wydane zgodnie z prawem. Przedmiotem kontroli jest decyzja wydana w przedmiocie skierowania na badania psychologiczne przeprowadzone w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami z uwagi na przekroczenie 24 punktów otrzymanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Organ I instancji ustalił, a organ odwoławczy w pełni te ustalenia podzielił, że Skarżący w okresie 1 roku licząc od dnia 18 czerwca 2014 r. do 8 września 2014 r. otrzymał łącznie 25 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego, co uzasadniało skierowanie go na podstawie art. 99 ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 82 ust. 1 pkt 4 lit. b ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami Dz.U. z 2015 r., poz. 155; dalej: "ustawa o kierujących pojazdami" ). Skarżący nie zgadza się z tymi ustaleniami i wskazuje, że w dniu 9 września 2014 r. odbył szkolenie, zmniejszając liczbę punktów o 6, skutkiem czego był stan ogólny punktów wynoszący 19 w chwili wydania zaskarżonej decyzji. W sporze tym rację należy przyznać organowi. Zgodnie z art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia z 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2012 r., poz. 1137; dalej: "Prawo o ruchu drogowym") kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega: osoba posiadająca uprawnienie do kierowania pojazdem, skierowana decyzją starosty: na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji, w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1. Zgodnie z art. 82 ust. 1 pkt 4 lit. b ustawy o kierujących pojazdami: "Badaniu psychologicznemu przeprowadzanemu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem, zwanym dalej "badaniem psychologicznym w zakresie psychologii transportu", podlega: kierujący motorowerem, pojazdem silnikowym lub tramwajem, jeżeli: przekroczył liczbę 24 punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego". Starosta jest zobowiązany- na wniosek organu kontroli ruchu drogowego- skierować kierowcę na badania w sytuacji, gdy przekroczy on liczbę 24 punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego - art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. b w zw. z art. 99 ust. 2 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami. Z akt administracyjnych w sposób bezsporny wynika, że Skarżący we wskazanym wyżej okresie wielokrotnie naruszył przepisy o ruchu drogowym. W dniu 18 czerwca 2014 r. w miejscowości P. kierował motocyklem nie mając do tego wymaganych uprawnień, przekraczając dopuszczalną prędkość za co otrzymał 10 punktów. W dniu 2 września 2014 r., w Ł. zakrył światła oraz urządzenia sygnalizacyjne, tablice rejestracyjne, inne wymagane tablice, znaki, które powinny być widoczne oraz przekroczył dopuszczalną prędkość, za co otrzymał 13 punktów. W dniu 8 września 2014 r. jadąc samochodem osobowym naruszył obowiązek używania pasów bezpieczeństwa otrzymując 2 punkty. Suma wszystkich otrzymanych w tym okresie punktów to 25, czego Skarżący nie kwestionował. W związku z powyższym, jak też w związku z wystąpieniem przez ego Komendanta Wojewódzkiego Policji do Starosty o skierowanie Skarżącego na badania psychologiczne, organ był obowiązany w oparciu o powołane przepisy skierować Skarżącego na badania. Słuszne jest stanowisko organu, że decyzja wydana na podstawie art. 99 ustawy o kierujących pojazdami ma charakter decyzji związanej, tzn. jeżeli wniosek właściwego komendanta wojewódzkiego Policji został sporządzony na podstawie wpisów ostatecznych, to organ zobligowany jest skierować kierującego na badania psychologiczne. Prawidłowe jest również stanowisko organu, że bez znaczenia dla wydania decyzji o skierowaniu na badania pozostaje wydane przez Wojewódzki Ośrodek Ruchu Drogowego zaświadczenie z dnia 9 września 2014 r. o odbyciu szkolenia, o którym mowa w art. 130 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Zgodnie z tym przepisem: kierowca wpisany do ewidencji, o której mowa w ust. 1, może na własny koszt uczestniczyć w szkoleniu, którego odbycie spowoduje zmniejszenie liczby punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Nie oznacza to jednak, że odbycie przez kierującego pojazdem szkolenia w dowolnym czasie zwalnia z obowiązku poddania badaniu. Przepis ten nie może być odczytywany z pominięciem pozostałych przepisów ustawy jak również przepisów wydanych na jej podstawie. Nie można bowiem pominąć, że wspomniany już wcześniej art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b Prawa o ruchu drogowym ustanawia limit punktów, po uzyskaniu których podjęta przez kierowcę samodzielnie reedukacja, o której mowa w art. 130 ust. 3 zdanie pierwsze Prawa o ruchu drogowym nie będzie już miała wpływu na zachowania organów administracji, a kierowca, który uzyskał w ciągu roku 24 punkty karne, nie może liczyć na obniżenie ich ilości ze skutkiem cofnięcia kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji. Również z przepisu § 8 ust. 6 Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego ( Dz.U. z 2012, poz. 488) wynika, że odbycie szkolenia nie powoduje zmniejszenia liczby punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego wobec osoby, która przed jego rozpoczęciem dopuściła się naruszeń, za które suma punktów ostatecznych i wpisanych tymczasowo przekroczyła 24. W ocenie Sądu zastosowanie wykładni systemowej i funkcjonalnej i odczytanie § 8 ust. 6 omawianego rozporządzenia łącznie z przepisami Prawa o ruchu drogowym, ustawy o kierujących pojazdami prowadzi do wniosku, że przepis ten, wbrew zarzutom skargi, nie tylko odpowiada unormowaniom zawartym w art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b, art. 130 ust. 2 i 3 Prawa o ruchu drogowym, lecz także realizuje wytyczne ustawodawcy co do treści aktu oraz kierunku regulacji i mieści się w granicach upoważnienia ustawowego z art. 130 ust. 4 Prawo o ruchu drogowym (por. wyroki NSA: z dnia 16 grudnia 2010 r., sygn. akt IOSK 275/10, z dnia 22 marca 2011 r., sygn. akt IOSK 723/10, z dnia 6 marca 2013 r., sygn. akt IOSK 1991/11, z dnia 8 sierpnia 2013 r., sygn. akt IOSK 763/12, z dnia 12 lutego 2014 r., sygn. akt IOSK 1690/ 12 i z dnia 27 marca 2014 r., sygn. akt I OSK 2057/12). W związku z powyższym zarzut o niekonstytucyjności wyżej wymienionego przepisu rozporządzenia należy uznać za nieuzasadniony. Przyjęcie innej interpretacji przepisów Prawo o ruchu drogowym, zmierzającej do oczekiwanego przez Skarżącego skutku, że kierowca w drodze szkolenia mógłby zmniejszyć liczbę punktów po przekroczeniu limitu 24, niweczyłoby możliwość kontrolnego sprawdzenia jego kwalifikacji, a w konsekwencji udaremniałoby osiągnięcie celu w postaci dyscyplinowania i wdrażania kierujących pojazdami do przestrzegania przepisów ruchu drogowego. Kierowca każdorazowo po przekroczeniu limitu 24 punktów, odbywając na własny koszt szkolenie, uzyskiwałby zmniejszenie liczby punktów o 6, a zatem stosowanie przez organy środków dyscyplinujących do przestrzegania przepisów ruchu drogowego stawałoby się bezskuteczne. W istocie oznaczałoby to niemożność wykonania funkcji prewencyjnej przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym, które powinny zapobiegać wielokrotnemu naruszaniu przepisów ruchu drogowego (por. wyroki NSA z dnia 22 marca 2011 r. sygn. akt IOSK 723/10 i z dnia 1 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 225/12). Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 P.p.s.a.