II SA/Rz 1105/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Magdalena Józefczyk Sędziowie NSA Maria Piórkowska /spr./ WSA Ewa Partyka Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 29 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi J. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu należności wypłaconych z funduszu alimentacyjnego -skargę oddala- Sygn. II SA/Rz 1105/12 Uzasadnienie Przedmiotem skargi J. W. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2012 r. nr [...] utrzymująca w mocy wydaną z upoważnienia Wójta Gminy [...] decyzję z dnia [...] września 2012 r. znak: [...] zobowiązującą J. W. do zwrotu należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego otrzymanych przez osoby uprawnione: A. W., A. W., B. W.– reprezentowanych przez W. P. w kwocie 11 357, 00 zł (w tym odsetki – 1 757,00 zł) w okresie od 1 października 2010 r. do 30 września 2011 r. W podstawie prawnej organ powołał art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 27 ust. 7 pkt 1, 2 i 3 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów /Dz.U. z 2009r. Nr 1, poz. 7 ze zm. - zwana dalej ustawą/. Z uzasadnienia decyzji i akt administracyjnych sprawy wynika, że w związku z bezskuteczną egzekucją decyzją z dnia [...] września 2010 r. Wójt Gminy [...] przyznał A. W., A. W. i B. W. – reprezentowanym przez W. P. świadczenie z funduszu alimentacyjnego. Od października 2010 r. do września 2011 r. wypłacono świadczenia w łącznej kwocie 9 600,00 zł. Pismem z dnia [...] lipca 2012 r. Wójt Gminy [...] powiadomił J. W. o wszczęciu postępowania w sprawie zwrotu należności wypłaconych tytułem świadczenia alimentacyjnego. Następnie wydaną z upoważnienia Wójta Gminy [...] decyzją z dnia [...] września 2012 r. znak: [...] zobowiązano J. W. do zwrotu należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego, otrzymanych przez osoby uprawnione: A. W., A. W., B. W. – reprezentowanych przez W. P. w kwocie 11 357, 00 zł (w tym odsetki – 1 757,00 zł) w okresie od 1 października 2010 r. do 30 września 2011 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano na fakt przyznania, a następnie wypłaty powyższej kwoty osobom uprawnionym, a także na określony w art. 27 ustawy prawny obowiązek dłużnika alimentacyjnego do zwrotu należności wraz z ustawowymi odsetkami. Organ wskazał także, że wszystkie dokonane przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w N. wpłaty, zostały zaliczone na poczet wypłaconego z funduszu alimentacyjnego świadczenia w okresie zasiłkowym 2009/2010. Odwołanie od powyższej decyzji złożył J. W. Wskazał, że do dnia [...] października 2011 r. zarejestrowany był w Urzędzie Pracy w N. bez prawa do zasiłku. Pozostawał na utrzymaniu matki, rencistki, korzystał z pomocy społecznej. Jednakże pomoc finansowa z OPS była zbyt mała (66 zł) by spłacić zadłużenie z funduszu alimentacyjnego, które wynosi ponad 50 tys. złotych. Nadto Sad Rejonowy podwyższył mu alimenty na córkę – A. Podał, że na chwilę obecną nie jest w stanie spłacić tak wysokiego zadłużenia. Odwołujący wskazał, że otrzymał ofertę pracy, z wynagrodzeniem z kwotę 284,00 zł którą przyjął. Za tą kwotę nie był w stanie spłacić zadłużenia, które nadal rośnie. Zwrócił się do Sądu o obniżenie alimentów, jego wniosek pozostał bez "odzewu". W dalszej kolejności wskazał, że aktualnie jego wynagrodzenie wynosi 1100 zł, natomiast łącznie alimenty zasądzone na czworo dzieci wynoszą 1 300 zł. Z wypłaty otrzymuje 446 zł, komornikowi przekazywana jest kwota 670,12 zł. Dojazd do pracy i zakup butów gumowych oraz rękawic to kwota 200 zł. Za pozostałą kwotę nie jest w stanie spłacić zadłużenia. Opisaną na wstępie decyzją z dnia [...] października 2012 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji. Kolegium przytoczyło treść art. 27 ust. 1 i 2 ustawy wskazując, że dłużnik alimentacyjny jest zobowiązany do zwrotu organowi właściwemu wierzyciela należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej, łącznie z ustawowymi odsetkami. Kolegium podniosło, że organ po zakończeniu okresu świadczeniowego lub po uchyleniu decyzji w sprawie przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego wydaje decyzję administracyjną w sprawie zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego należności z tytułu otrzymanych przez osobę uprawnioną świadczeń z funduszu alimentacyjnego, a taka sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie. Wskazane regulacje nakładają na organ obowiązek wydania decyzji i nie przewidują możliwości odstępstwa w tym zakresie. Zdaniem Kolegium zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem. Nie może zostać uchylona ze względu na trudną sytuację odwołującego. Końcowo Kolegium zwróciło uwagę na art. 30 ust. 2 i 3 ustawy przewidujący możliwość umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń alimentacyjnych łącznie z odsetkami w całości lub części, odroczenia terminu płatności albo rozłożenia na raty. Wskazało, że z takim wnioskiem należy wystąpić do Wójta Gminy [...]. W skardze na powyższą decyzję J. W. podtrzymując stanowisko zawarte w odwołaniu wniósł o jej uchylenie i umorzenie należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Wskazał na bardzo trudną sytuację materialną i finansową. Podał, że aktualnie pozostaje bez żadnych dochodów, jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Do tej pory pracował z wynagrodzeniem 1 100 zł, lecz była to praca sezonowa. Pozostaje na utrzymaniu matki, która otrzymuje rentę w wysokości 850 zł/m-c, posiada gospodarstwo rolne o pow. 1,41 ha, które nie przynosi żadnego dochodu. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art.1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U., Nr 153, poz. 1269 ze zm./, sąd administracyjny kontroluje zaskarżone decyzje, postanowienia i akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa w zakresie ich legalności, rozumianej jako zgodność tych aktów z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, zaś na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270/, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga nie jest zasadna, a tym samym nie podlega uwzględnieniu. Na wstępie podnieść należy, że celem ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, wydanej w oparciu o konstytucyjną zasadę pomocniczości, jest wspieranie osób znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej z powodu niemożności wyegzekwowania stosownych należności od osób do tego zobowiązanych Kodeksem rodzinnym i opiekuńczym, a także zwiększenie odpowiedzialności osób zobowiązanych do alimentacji. Zasadą przyjętą uregulowaniami tej ustawy jest, że wypłacona pomoc osobom, które nie są w stanie samodzielnie zaspokoić swoich potrzeb, a nie otrzymują należnego wsparcia od osób do tego zobowiązanych - podlega zwrotowi. Mając na uwadze powyższe uwagi, wskazać należy, że wydając zaskarżoną decyzję, orzekający w sprawie organ, jako podstawę materialnoprawną powołał przepis art. 27 ust. 1 ust. 1a, ust. 2, ust. 3 i ust. 7 pkt 2 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów / Dz. U. z 2009 r. Nr 1 poz. 7 ze zm./. Z przepisów tych wynika, że dłużnik alimentacyjny jest zobowiązany do zwrotu organowi wierzyciela należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej, łącznie z ustawowymi odsetkami /art. 27 ust. 1/. Odsetki są naliczane od pierwszego dnia następującego po dniu wypłaty z funduszu alimentacyjnego, do dnia spłaty /art. 27 ust. 1a/. Organ wydaje, po zakończeniu okresu świadczeniowego decyzję administracyjną w sprawie zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego należności z tytułu otrzymanych przez osobę uprawnioną świadczeń z funduszu alimentacyjnego /art.27 ust. 3/, a należności te , podlegają ściągnięciu z trybie ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /art. 27 ust. 3/. Takie uregulowanie, wskazane wyżej przywołanymi przepisami oznacza, że decyzja wydana w tym postępowaniu jest decyzją związaną i rozstrzygającą jedynie o kwestii zwrotu określonych, wypłaconych należności. Z oczywistych względów postępowanie to jest wszczynane z urzędu i nie ma w nim miejsca na badanie sytuacji majątkowej dłużnika, czy też jego możliwości spłaty zobowiązania. Wyjaśnienie bowiem tej ostatniej kwestii będzie możliwe i zasadne, w odrębnym postępowaniu prowadzonym w trybie art. 30 ust. 2 ustawy, zainicjowanym wnioskiem dłużnika alimentacyjnego, po wydaniu decyzji o zwrocie należności. W myśl bowiem art. 30 przywołanej wyżej ustawy, zarówno umorzenie należności, jak i odroczenie terminu płatności, czy też rozłożenie na raty, może nastąpić jedynie na wniosek dłużnika, w sytuacji, gdy przemawia za tym jego sytuacja dochodowa i rodzinna. W rozpoznawanej sprawie nie jest sporne między stronami, że Wójt Gminy [...] decyzją z dnia [...] września 2010 r. przyznał z funduszu alimentacyjnego na rzecz A. W., A. W. i B. W. świadczenie alimentacyjne na okres od października 2010 r. do września 2011 r., które zostało wypłacone w kwocie 9 600 zł. Odsetki od tej kwoty wyniosły 1 757 zł. W tym stanie sprawy zasadnie orzekający w sprawie organ, w oparciu o przytoczone wyżej przepisy, wydał zaskarżoną decyzję w sprawie zwrotu przez skarżącego należności wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego wraz z odsetkami. Z przyczyn wyżej naprowadzonych nie mogą znaleźć uzasadnienia podnoszone przez skarżącego zarzuty w przedmiocie trudnej sytuacji materialnej i rodzinnej, gdyż te okoliczności, jak wyżej wskazano, mogą być przedmiotem odrębnego postępowania, wszczętego na wniosek skarżącego w przedmiocie umorzenia należności, odroczenia bądź rozłożenia na raty. Celem bowiem postępowania zakończonego zaskarżonym rozstrzygnięciem jest jedynie ustalenie kwoty świadczeń alimentacyjnych wypłaconych osobom uprawnionym, nie zaś możliwości dłużnika ich uregulowania. Z przyczyn wyżej naprowadzonych, skoro zaskarżona decyzja nie narusza prawa, Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270/ orzekł jak w sentencji.