II SA/Rz 1111/15
WyrokWSA w Rzeszowie2016-04-20
Skład orzekający: Krystyna Józefczyk, Joanna Zdrzałka, Piotr Godlewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy grzywna w celu przymuszenia może być nałożona na pracodawcę w celu wykonania obowiązku wypłaty zaległych wynagrodzeń, mimo że jest to obowiązek o charakterze pieniężnym?Ratio decidendi
Grzywna w celu przymuszenia, mimo że sama realizacja obowiązku następuje poprzez wypłatę pieniędzy, jest dopuszczalnym i adekwatnym środkiem egzekucyjnym w przypadku egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym, polegających na nakazanym działaniu (w tym przypadku wypłacie wynagrodzeń). Celem grzywny jest przymuszenie zobowiązanego do wykonania określonego zachowania, a nie sankcja karna. Jej wysokość została ustalona z uwzględnieniem zasad postępowania egzekucyjnego i nie stanowi nadużycia uznania administracyjnego.Stan faktyczny
Spółka A. S.A. nie wypłacała terminowo wynagrodzeń pracownikom. Po przeprowadzeniu kontroli i wydaniu nakazu natychmiastowej wypłaty, spółka częściowo realizowała obowiązek. W związku z tym nałożono na nią grzywnę w celu przymuszenia. Spółka zaskarżyła postanowienie o nałożeniu grzywny, argumentując, że obowiązek wypłaty jest pieniężny, a grzywna pogorszy jej sytuację finansową. Sąd oddalił skargę, uznając nałożenie grzywny za zasadne.Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Krystyna Józefczyk Sędziowie WSA Joanna Zdrzałka WSA Piotr Godlewski /spr./ Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 20 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi A. S.A. z/s w [...] na postanowienie Okręgowego Inspektora Pracy z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia -skargę oddala-
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] czerwca 2015 r. Nr [...] Okręgowy Inspektor Pracy w [...] (dalej: OIP), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., dalej: K.p.a.) oraz art. 18 i art. 122 § 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2014 r., poz. 1619, dalej: u.p.e.a.), po rozpatrzeniu zażalenia A S.A. w [...] z/s w [...] (dalej: A. S.A. w [...]), utrzymał w mocy postanowienie Nadinspektora Pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy w [...] z dnia [...] maja 2015 r. Nr [...] wydane w przedmiocie nałożenia grzywny.
Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, w dniach [...] i [...] września 2014 r. w A S.A. w [...], przeprowadzono kontrolę terminowości wypłat wynagrodzeń za pracę i innych świadczeń ze stosunku pracy. W jej wyniku ustalono, że ze względu na brak środków, pracodawca nie realizuje na bieżąco obowiązku terminowego wypłacania wynagrodzeń za pracę. Wg stanu na dzień [...] września 2014 r., zalegał z wypłatą:
- wynagrodzenia za maj 2014 r. dla 112 pracowników na łączną kwotę 240731,55 zł brutto oraz wypłatą ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy dla 1 pracownika na kwotę 3814,46 zł brutto,
- wynagrodzenia za czerwiec 2014 r. dla 110 pracowników na łączną kwotę 226053,79 zł brutto oraz wypłatą ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy dla
19 pracowników na łączną kwotę 83339,75 zł brutto. W związku z rozwiązaniem umów o pracę z powodu naruszenia przez pracodawcę podstawowych obowiązków wobec pracownika, 19 pracowników nabyło także prawo do odszkodowań na łączną kwotę 132813,12 zł brutto,
- wynagrodzenia za lipiec 2014 r. dla 99 pracowników na łączną kwotę 187290,51 zł brutto oraz wypłatą ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy dla 9 pracowników na łączną kwotę 43088,15 zł brutto. W związku z rozwiązaniem umów o pracę
z powodu naruszenia przez pracodawcę podstawowych obowiązków wobec pracownika, 9 pracowników nabyło także prawo do odszkodowań na łączną kwotę 56078,48 zł brutto,
- wynagrodzenia za sierpień 2014 r. dla 93 pracowników na łączną kwotę 167553,82 zł brutto oraz wypłatą ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy dla 10 pracowników na łączną kwotę 59073,43 zł brutto. W związku z rozwiązaniem umów o pracę
z powodu naruszenia przez pracodawcę podstawowych obowiązków wobec pracownika, 10 pracowników nabyło także prawo do odszkodowań na łączną kwotę 64823,18 zł brutto, zaś w związku z rozwiązaniem umów o pracę z przyczyn nie leżących po stronie pracownika prawo do odprawy pieniężnej w kwocie 5040 zł brutto nabył 1 pracownik.
Nakazem z dnia [...] września 2014 r. Nr [...] Inspektor Pracy OIP w [...] na podstawie art. 11 pkt 7 w zw. z art. 33 ust. 1 pkt ustawy
z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U. z 2012 r., poz. 404, dalej: u.P.I.P.), nakazał A S.A. w [...] natychmiastowe wypłacenie pracownikom należnych świadczeń pieniężnych ze stosunku pracy.
Ponieważ pracodawca nie informował PIP o sposobie realizacji decyzji nakazowych, w dniach [...], [...] i [...] grudnia 2014 r. przeprowadzono w Spółce kolejną kontrolę, w toku której ustalono, że zaległe wynagrodzenie za miesiąc maj 2014 r. wypłacono w całości 16 osobom, za czerwiec 2014 r. – 3 osobom, za lipiec 2014 r. – 8 osobom, za sierpień 2014 r. – 4 osobom; w pozostałym zakresie w większości zawarto sądowe lub pozasądowe ugody ustalające wypłacenie należnych świadczeń w ratach, postępowania sądowe są w toku, bądź wypłacono tylko część należnych świadczeń a dalsze wypłaty mają postępować w miarę pozyskiwania środków.
W konsekwencji Inspektor Pracy OIP w [...] [...] grudnia 2014 r. wystosował do A S.A. w [...] upomnienie wzywające do natychmiastowego wykonania nałożonych obowiązków, których termin minął [...] września 2014 r. Wskazał, że
w przypadku ich niewykonania w terminie 7 dni od dnia doręczenia upomnienia, wszczęte zostanie postępowanie egzekucyjne przewidziane dla egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze niepieniężnym /doręczenie upomnienia nastąpiło [...] grudnia 2014 r./.
W trakcie ponownej kontroli [...] i [...] kwietnia 2015 r. zostało stwierdzone, że nadal pozostają niewykonane w całości lub w części decyzje wykazane
w upomnieniu, dot. obowiązku wypłaty zaległych wynagrodzeń za okres maj – sierpień 2014 r. W związku z powyższym, postanowieniem z dnia [...] maja 2015 r. Nadinspektor Pracy OIP w [...] na podstawie art. 119 § 1 u.p.e.a. nałożył na A S.A. w [...] grzywnę w celu przymuszenia w kwocie 2 000 zł, co jednocześnie – stosownie do art. 2 § 1 pkt 11 w zw. z art. 6 § 1 u.p.e.a. - stanowiło podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego stosowanego w egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym (wynikających z decyzji nakazowych). W uzasadnieniu postanowienia wyjaśnił, że wysokość grzywny została ustalona z uwzględnieniem art. 121 tej ustawy; pod uwagę wzięto rodzaj i wysokość niewypłaconych świadczeń oraz liczbę pracowników, których dotyczą decyzje. Uwzględniono również fakt, że niewykonane decyzje dotyczą obowiązku wypłaty wynagrodzenia, które stanowi źródło utrzymania pracownika i jego rodziny. Wysokość grzywny została tak ustalona, by zobowiązany mógł wywiązać się z innych ciążących na nim obowiązków, a także możliwe było zrealizowanie celu postępowania egzekucyjnego, tj. wymuszenie wykonania decyzji.
W zażaleniu na powyższe postanowienie, reprezentujący A S.A. w [...] pełnomocnik (adwokat), wniósł o jego uchylenie i umorzenia postępowania
w sprawie, zarzucając:
1) obrazę art. 119 § 1 i 2 u.p.e.a. przez:
a) nałożenie na skarżącego grzywny pomimo tego, że ten środek przymusu nakłada się, gdy egzekucja dotyczy spełnienia obowiązku niepieniężnego, podczas gdy na zobowiązanego w decyzji z dnia 15 września 2014 r. nałożony został obowiązek o charakterze pieniężnym (wypłaty zaległych wynagrodzeń),
b) nałożenie na skarżącego grzywny pomimo tego, że w miarę możliwości realizuje on ciążące na nim obowiązki płatnicze; niewykonanie obowiązku wynikającego z decyzji z dnia [...] września 2014 r. nie jest wynikiem złej woli, lecz sytuacji materialnej i koniecznością bieżącego realizowania innych zobowiązań,
c) nałożenie na skarżącego grzywny nie jest celowe i logiczne, gdyż konieczność jej zapłaty tylko pogorszy jego sytuację materialną i nie przyczyni się do osiągnięcia zamierzonego celu,
2) obrazę art. 121 u.p.e.a. przez określenie wysokości grzywny na poziomie 2 000 zł, co stanowi kwotę zbyt wysoką biorąc pod uwagę cel tego środka, jak też sytuację materialną zobowiązanego oraz niezależne i niezawinione przyczyny z jakich nie wykonuje nałożonego obowiązku.
Po rozpatrzeniu zażalenia, OIP w [...] uznał, że podniesione w nim okoliczności nie zasługują na uwzględnienie i opisanym na wstępie postanowieniem z dnia [...] czerwca 2015 r. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Wskazał, że stosownie do art. 20 § 2 u.P.I.P., PIP jest organem egzekucyjnym
w zakresie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze niepieniężnym. Wszczęcie postępowania egzekucyjnego nie leży w sferze uznania administracyjnego, lecz jest obowiązkiem egzekutora wynikającym z art. 6 ust. 1
w zw. z art. 2 ust. 11 ustawy egzekucyjnej. Specyfiką tego postępowania co do obowiązku o charakterze niepieniężnym jest spowodowanie jego wykonania
w całości. Jednym ze środków egzekucyjnych jest grzywna. W art. 121 u.p.e.a. ustawodawca wprowadził tylko górne granice grzywien (w stosunku do osób prawnych i jednostek organizacyjnych nie posiadających osobowości prawnej
50 000 zł), pozostawiając swobodę ich ustalania w konkretnym przypadku organowi egzekucyjnemu. Nie jest to uznanie dowolne, gdyż organ nie może przekroczyć granic wyznaczonych przez ogólne zasady postępowania egzekucyjnego
w administracji, w szczególności zasady racjonalnego działania (art. 7 ust. 2)
i niezbędności (art. 7 ust. 3). Ponieważ czynności kontrolne przeprowadzone [...] i [...] kwietnia 2015 r. wykazały fakt tylko częściowego wykonania decyzji zawartych
w nakazie z dnia [...] września 2014 r., nałożenie grzywny w celu przymuszenia było w pełni uzasadnione. Organ egzekucyjny uwzględniając wskazane zasady postępowania egzekucyjnego, ogólną wysokość zadłużenia wobec pracowników oraz ich liczbę oraz fakt, że pracodawca częściowo zrealizował decyzje nakazowe, zastosował wobec zobowiązanego grzywnę mieszczącą się w minimalnych granicach wysokości. Ma ona byt samoistny i nie jest powiązana z wysokością świadczeń należnych pracownikom. Z samego założenia powinna być dolegliwa, skoro jej celem jest przymuszenie pracodawcy do realizacji obowiązków. Przepisy prawa nie dają możliwości jej uchylenia z powodu trudnej sytuacji finansowej pracodawcy, jak też wskutek wniosku odwołującego się. Podniesione w zażaleniu okoliczności, wskazujące na trudną sytuację skarżącego, w tym również możliwość jej pogorszenia, zostały uwzględnione przy ustalaniu wysokości grzywny i nie mogą uzasadniać uchylenia zaskarżonego postanowienia. Obowiązkiem pracodawcy jest bowiem terminowe wypłacanie wynagrodzeń. Ponosi on też ryzyko prowadzonej działalności, które tym samym nie może obciążać pracowników. Końcowo OIP wskazał, że w przypadku całkowitego wykonania obowiązku, grzywna w celu przymuszenia podlega umorzeniu przez organ egzekucyjny stosownie do art. 125 § 2 u.p.e.a.
W skardze do WSA w Rzeszowie pełnomocnik A S.A. w [...] wniósł
o uchylenie w całości postanowienia OIP z dnia [...] czerwca 2015 r., zarzucając:
1) obrazę art. 119 § 1 i 2 u.p.e.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że organ I instancji słusznie nałożył na skarżącego grzywnę w kwocie 1000 zł, podczas gdy:
a) przewidziany w art. 119 § 1 u.p.e.a. środek przymusu w postaci grzywny nakłada się, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku niepieniężnego, podczas gdy na skarżącego nałożono obowiązek o charakterze pieniężnym (wypłaty zaległych wynagrodzeń, ekwiwalentu, odszkodowań),
b) skarżący w miarę możliwości realizuje ciążące na nim obowiązki płatnicze, a brak ich wykonania w całości nie wynika ze złej woli, lecz z sytuacji materialnej i konieczności bieżącego realizowania innych zobowiązań,
c) nałożenie na skarżącego grzywny nie było celowe i logiczne, gdyż tylko pogorszy jego sytuację materialną i nie przyczyni się do osiągnięcia celu w postaci wypłaty w całości zaległych wynagrodzeń pracowniczych,
2) obrazę art. 121 u.p.e.a. poprzez zaakceptowanie nałożonej na skarżącego grzywny na poziomie 1 000 zł, pomimo tego, że stanowi ona kwotę zbyt wysoką biorąc pod uwagę cel tego środka, sytuację materialną zobowiązanego oraz niezależne od niego i niezawinione przyczyny z jakich nie wykonuje nałożonego na niego obowiązku.
W odpowiedzi na skargę OIP wniósł o jej oddalenie jako niezasadnej, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu wydanego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jej zakres wyznacza art. 134 ustawy z dnia
30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej P.p.s.a.), stosownie do którego sąd rozstrzyga
w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 3 § 2 pkt 2 P.p.s.a., kontrola sądu obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 tej ustawy, sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W przedmiotowej sprawie Sąd opisanych naruszeń prawa względem zaskarżonego postanowienia OIP, jak i poprzedzającego go postanowienia Inspektora Pracy nie stwierdził. Zgodnie z art. 2 § 1 pkt 11 u.p.e.a., egzekucji administracyjnej podlegają obowiązki z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy oraz wypłaty należnego wynagrodzenia za pracę, a także innego świadczenia przysługującego pracownikowi, nakładane w drodze decyzji organów Państwowej Inspekcji Pracy.
Jak wynika z akt sprawy, nakazem z dnia [...] września 2014 r. Inspektor Pracy PIP Okręgowego Inspektoratu Pracy nakazał A S.A. w [...] wypłacić pracownikom zaległe świadczenia pieniężne ze stosunku pracy, obejmujące wynagrodzenia za pracę, ekwiwalenty za urlopy wypoczynkowe, odszkodowania nabyte w związku z naruszeniem przez pracodawcę podstawowych obowiązków wobec pracowników oraz odprawę wynikającą z rozwiązania umowy o pracę (w tym zakresie orzekł także, że objęte nakazem decyzje z mocy art. 11 pkt 7 u.P.I.P. podlegają natychmiastowemu wykonaniu). W związku z jedynie częściowym wykonaniem tych obowiązków, wskazany organ - będący zarówno wierzycielem obowiązku jak i organem egzekucyjnym, po wystosowaniu upomnienia o którym mowa w art. 15 u.p.e.a., [...] maja 2015 r. wystawił tytuł wykonawczy obejmujący obowiązek wypłaty zaległych wynagrodzeń za pracę i wszczął na jego podstawie postępowanie egzekucyjne w toku którego nałożył grzywnę w celu przymuszenia
w kwocie 2 000 zł; zgodnie z § 1 tego artykułu, egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, chyba że przepisy szczególne inaczej stanowią. Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia (w rozpoznawanej sprawie termin ten minął [...] grudnia 2014 r.).
W rozpoznawanej sprawie prawidłowość toku postępowania nie budzi wątpliwości. Nie jest także sporne i Spółka tego nie kwestionuje, że pomimo doręczenia jej upomnienia, nie wykonała w pełni obowiązków określonych w nakazie Inspektora Pracy z dnia [...] września 2014 r. W myśl art. 6 § 1 u.p.e.a., w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku, wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych. Podstawę prawną postanowienia o nałożeniu grzywny z dnia [...] maja 2015 r. stanowił art. 119 § 1 u.p.e.a.; zgodnie z jego treścią, grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania albo obowiązku wykonania czynności, a w szczególności czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego.
Jako całkowicie bezzasadny należy ocenić powołujący się na naruszenie tego przepisu najdalej idący zarzut skargi związany z błędnym uznaniem o zaistnieniu podstaw do nałożenia na A S.A. w [...] grzywny. Zdaniem skarżącego, grzywna o którym mowa w tym przepisie, dotyczy przymuszenia wykonania obowiązku o charakterze niepieniężnym, podczas gdy na niego został nałożony obowiązek o charakterze pieniężnym (wypłaty zaległych wynagrodzeń). Pogląd ten należy uznać za błędny. Wszczęte w niniejszej sprawie postępowanie egzekucyjne bez wątpienia dotyczyło wynikających z nakazu inspektora pracy obowiązków o charakterze niepieniężnym, gdyż nałożenie grzywny miało na celu przymuszenie skarżącej Spółki do określonego zachowania się, tj. wypłaty zaległych wynagrodzeń za pracę, mimo że sama realizacja tych obowiązków następuje poprzez wypłatę określonych kwot pieniężnych. Taki charakter grzywny w celu przymuszenia wynika wprost z art. 1a pkt 12 lit. b u.p.e.a., w którym obok wykonania zastępczego, odebrania rzeczy ruchomej, odebrania nieruchomości i opróżnienia lokalu oraz przymusu bezpośredniego, została ona wskazana jako środek egzekucyjny stosowany w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym obowiązków o charakterze niepieniężnym. Pośrednio wskazuje na to też treść art. 119 § 2 u.p.e.a., wg którego grzywnę w celu przymuszenia nakłada się również, jeżeli nie jest celowe zastosowanie innego środka egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym. Grzywna w celu przymuszenia znajduje zatem zastosowanie do wszystkich obowiązków o charakterze niepieniężnym polegających na braku nakazanego działania (zaniechaniu), których nie może spełnić za zobowiązanego inna osoba
z uwagi na charakter tego działania.
Grzywna w celu przymuszenia stosowana jest zatem wówczas, gdy zobowiązany powinien powstrzymać się od określonego działania lub powinien dokonać określonego działania. Może być zatem zastosowana w przypadku egzekucji każdego obowiązku o charakterze niepieniężnym, ponieważ obowiązki te polegają bądź na działaniu, bądź na zaniechaniu (Przybysz P., Postępowanie egzekucyjne
w administracji. Komentarz, wyd. VII, WK 2015).
Mając więc na uwadze rodzaj egzekwowanych od Spółki obowiązków, grzywna w celu przymuszenia jest w tym przypadku dopuszczalnym i najbardziej adekwatnym środkiem egzekucyjnym. Także z uwagi na charakter prawny egzekwowanego obowiązku grzywna w celu przymuszenia w istocie jest jedynym realnym do zastosowania środkiem egzekucyjnym.
Ten środek egzekucyjny należy do tzw. przymuszających środków egzekucyjnych,
a nie będąc sankcją karną jest środkiem zmierzającym do wykonania obowiązku (por. R. Hauser, Z. Leoński, Egzekucja administracyjna, Komentarz, Wyd. Praw. 1995, s. 184 i nast.).
Pozostałe podniesione w skardze argumenty koncentrują się na dowodzeniu braku obiektywnych możliwości wywiązania się przez Spółkę z nałożonych na nią nakazem obowiązków, w kontekście czego konieczność zapłaty grzywny tylko pogorszy jej sytuację i oddali możliwość osiągnięcia założonego celu. Związane jest to także z wygórowaną jej wysokością. Także te zarzuty Sąd uznał za pozbawione uzasadnionych podstaw.
Podkreślenia w tym miejscu wymaga nie budząca wątpliwości okoliczność, że na skarżącą Spółkę nałożono grzywnę w kwocie 2 000 zł. W tej sytuacji oznaczenie jej wysokości w skardze na 1 000 zł należy uznać za oczywistą omyłkę pełnomocnika sporządzającego ten środek zaskarżenia, co jednak pozostaje bez wpływu na zasadność podniesionych w nim zarzutów.
W myśl art. 120 § 1 u.p.e.a., grzywna w celu przymuszenia może być nakładana zarówno na osoby fizyczne, jak i osoby prawne, a także jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej. Zgodnie z art. 121 § 1 tej ustawy, grzywna
w celu przymuszenia może być nakładana kilkakrotnie w tej samej lub wyższej kwocie, z zastrzeżeniem § 4. Z zastrzeżeniem § 5, każdorazowo nałożona grzywna w stosunku do osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej nie może przekraczać kwoty 50 000 zł (art. 121 § 2 u.p.e.a.). Treść tego przepisu świadczy o tym, że organ o wysokości nakładanej grzywny rozstrzyga w ramach uznania administracyjnego, a zatem powinien wyjaśnić
i należycie uzasadnić, dlaczego nałożył grzywnę w danej wysokości. Zdaniem Sądu, zarówno organ II jak i I instancji z obowiązku tego wywiązały się w sposób należyty, stosując się do wyrażonych w art. 7 § 1 i 2 u.p.e.a. zasad prowadzenia postępowania egzekucyjnego: praworządności (stosowania środków egzekucyjnych przewidzianych w ustawie), celowości (stosowania środków egzekucyjnych prowadzących bezpośrednio do wykonania obowiązku) i najmniejszej uciążliwości stosowanego środka egzekucyjnego (spośród dostępnych). W świetle okoliczności sprawy, organy prawidłowo dokonały wyboru tego środka i należycie umotywowały swoje stanowisko co do jego zastosowania i wysokości wymierzonej grzywny. W zaskarżonym postanowieniu wyjaśniono, że celem nałożenia grzywny jest doprowadzenie do pełnego wykonania obowiązków wynikających z wydanego nakazu. W tej sytuacji grzywna musi być w pewnym stopniu dolegliwa, aby niejako wymusić na zobowiązanym wykonanie obciążającego go obowiązku. Biorąc jednak pod uwagę stosunkowo znaczną skalę zaległych wynagrodzeń (których dokładne wyszczególnienie zawiera tytuł wykonawczy z dnia [...] maja 2015 r.), a także częściowe wykonanie decyzji nakazowych, Sąd aprobuje stanowisko, że nałożenie grzywny w kwocie 2 000 zł, zdecydowanie oscylujące w granicach minimalnego zagrożenia, nie może być uznane za niewspółmierne do okoliczności sprawy i nie wpłynie na pogorszenie sytuacji materialnej Spółki. Nie bez znaczenia pozostaje przy tym relatywnie długi okres kilku miesięcy, jaki upłynął między wydaniem nakazu obligującego Spółkę do wypłacenia zaległych świadczeń ([...] wrzesień 2014 r.)
a wydaniem postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia przez Inspektora Pracy ([...] maja 2015 r.) i utrzymującego je w mocy postanowienia OIP
([...] czerwiec 2015 r.). W międzyczasie przeprowadzono u skarżącego 2 kolejne kontrole co do wykonania obowiązków objętych nakazem i wydano upomnienie, co jednak nie zmotywowało Spółki w należyty sposób. Upomnienie zawierało przy tym nie budzącą wątpliwości informację, że w przypadku niewykonania nałożonych obowiązków w terminie 7 dni od dnia jego doręczenia, wszczęte zostanie postępowanie egzekucyjne przewidziane dla egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze niepieniężnym. Do wszczęcia postępowania skutkującego nałożeniem grzywny praktycznie doszło dopiero po 5 miesiącach licząc od terminu określonego
w upomnieniu, co stanowiło wystarczająco długi czas do podjęcia odpowiednich czynności celem wywiązania się z obowiązków.
W tym miejscu należy także zdecydowanie podkreślić, że to na skarżącej Spółce jako pracodawcy ciążył ustawowy obowiązek terminowego i prawidłowego wypłacania wynagrodzenia pracownikom (art. 94 pkt 5 Kodeksu pracy). Nie kwestionując, że brak wykonania w całości ciążących na niej obowiązków nie jest działaniem celowym, to jednak powinna ona tak zorganizować prowadzenie działalności gospodarczej, aby zapewnić środki finansowe na wypłatę należności pracowniczych. Wskazywane przez Spółkę trudności finansowe mające uzasadniać stopniowe - "w miarę możliwości" – realizowanie ciążących na niej wobec pracowników obowiązków płatniczych, czy też uzależnianie ich wypłaty od konieczności bieżącego realizowania innych zobowiązań, nie mają w tego typu sprawach żadnego znaczenia. Odmienne uznanie oznaczałoby niedopuszczalne przerzucanie ciężaru i ryzyka prowadzonej działalności na pracowników, dla których świadczenia ze stosunku pracy są przecież podstawą utrzymania. W tej sytuacji Spółka powinna tak zorganizować swoją działalność, aby wszystkie należne pracownikom świadczenia były wypłacane terminowo.
Podsumowując, okoliczności sprawy wskazują, że wysokość grzywny nie została ustalona w sposób dowolny i nie doszło do naruszenia wskazanych
w skardze przepisów. Jej wysokość została w sposób wystarczający uzasadniona
i jest adekwatna do wagi i rozmiaru stwierdzonych naruszeń, sytuacji materialnej Spółki, a także jej dotychczasowego sposobu postępowania w sprawie. Organy nie naruszyły zasad postępowania egzekucyjnego w administracji ani też granic uznania administracyjnego. Jeszcze raz należy podkreślić, że jedynym celem grzywny
o której mowa w art. 119 § 1 u.p.e.a. jest przymuszenie zobowiązanego do wykonania określonej czynności. Jeżeli skarżąca Spółka wykona zobowiązanie,
a grzywna nie zostanie ściągnięta lub uiszczona, podlega ona na wniosek zobowiązanego umorzeniu (art. 125 u.p.e.a.). W sytuacji natomiast gdy skarżąca Spółka wykona zobowiązanie po uiszczeniu lub ściągnięciu grzywny, może
w uzasadnionych przypadkach ubiegać się o jej zwrot w wysokości 75 % lub
w całości (art. 126 u.p.e.a.). Zatem to od samej Spółki zależy dalszy tok postępowania i losy grzywny.
Sąd, z uwagi na możliwość jaką stwarza art. 119 pkt 3 P.p.s.a., rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym.
Z podanych względów Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi, która jako niezasadna podlegała oddaleniu na mocy art. 151 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło