II SA/Rz 1131/17
WyrokWSA w Rzeszowie2017-12-19
Skład orzekający: Joanna Zdrzałka, Paweł Zaborniak, Maciej Kobak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ ewidencyjny jest uprawniony do weryfikacji stanu prawnego nieruchomości i czy prawidłowe jest wprowadzenie zmian w operacie ewidencji gruntów na podstawie opracowania biegłego geodety, które zostało włączone do państwowego zasobu geodezyjnego?Ratio decidendi
Organ ewidencyjny nie jest uprawniony do weryfikacji stanu prawnego nieruchomości, a jedynie do odzwierciedlenia informacji o stanie prawnym wynikającym z orzeczeń lub dokumentów właściwych sądów lub organów. Wpisy w ewidencji gruntów mają charakter informacyjny, a nie prawnokształtujący. W przypadku zmian w ewidencji, organ ewidencyjny jest zobowiązany do aktualizacji danych na podstawie materiałów zasobu, którymi są m.in. opracowania kartograficzne i dokumentacja prac geodezyjnych, takie jak operat techniczny przyjęty do zasobu.Stan faktyczny
Skarżąca G. U. kwestionowała decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymującą w mocy decyzję Starosty o wprowadzeniu zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków. Zmiany te miały na celu przywrócenie stanu sprzed scalenia gruntów, w tym działki nr 3236/2. Skarżąca zarzuciła organom naruszenie przepisów Kpa i rozporządzenia ws. ewidencji gruntów, twierdząc, że organy nie ustaliły stanu granic i prawa własności na podstawie rzeczywistego stanu prawnego oraz nie uzasadniły stwierdzenia o władaniu działką nr 5111 przez Gminę. Sąd oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo działały na podstawie operatu technicznego biegłego geodety.Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Joanna Zdrzałka Sędziowie WSA Paweł Zaborniak WSA Maciej Kobak /spr./ Protokolant specjalista Anna Mazurek -Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi G. U. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków -skargę oddala-
Przedmiotem skargi G. U. (dalej w skrócie: "skarżąca") jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego (dalej w skrócie: "[...]WINGiK") z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...]utrzymująca w mocy decyzję Starosty [...] (dalej w skrócie "Starosta" lub "organ I instancji") z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] o wprowadzeniu zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków.
Kwestionowana decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym.
Decyzją z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] Starosta [...] zatwierdził projekt scalenia gruntów wsi [...] o ogólnym obszarze 2157,6371 ha poszerzonym o część gruntów wsi [...], gm. [...] o pow. 1.6495 ha, wsi [...], gm. [...] o pow. 0,26 ha i wsi [...], gm. [...] o pow. 0,41 ha.
Po rozpoznaniu odwołań od powyższej decyzji, SKO decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r. uchyliło zaskarżoną decyzję w części dotyczącej m. in. działki po scaleniu nr ew. 3236/2 i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Starostę.
Decyzją z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] Starosta orzekł o umorzeniu postępowania w sprawie scalenia gruntów wsi [...] w części dotyczącej działki ew. nr 3236/2, orzekając jednocześnie o wpisaniu w jej miejsce nowych działek ew. nr 3236/2, 5103, 5104, 5105 oraz o wprowadzeniu powyższych zmian do części opisowej i kartograficznej operatu ewidencji gruntów.
Następnie SKO decyzją z dnia [...] października 2015 r. nr [...] uchyliło powyższą decyzję i orzekło o umorzeniu postępowania organu I instancji w sprawie scalenia gruntów wsi [...], w zakresie dotyczącym działki oznaczonej w projekcie scalenia nr 3236/2. W uzasadnieniu decyzji SKO wskazało, że w związku z umorzeniem postępowania aktualizuje się potrzeba dostosowania oznaczenia ewidencyjnego gruntów tak, aby numery działek nie powtarzały się w ramach tego samego obrębu ewidencyjnego, jednakże czynności te powinny zostać wykonane jako czynności następcze umorzenia postępowania scaleniowego na podstawie materialnoprawnych regulacji zawartych w ustawie z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne ( t. j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1629 ze zm. – dalej w skrócie "Pgk").
Pismem z dnia 4 grudnia 2015 r. Starosta zawiadomił o wszczęciu postępowania w sprawie wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów dotyczących działki ew. nr 3236/2 położonej we wsi [...].
Decyzją z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] Starosta orzekł o wprowadzeniu zmian w operacie ewidencji gruntów obrębu [...], gmina [...]. Po rozpoznaniu odwołania skarżącej, W. P., J. P., K. P., J. P., J. P. i J. P., [...]WINGiK decyzją z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Decyzją z dnia [...] września 2016 r. nr [...] Starosta ponownie orzekł o wprowadzeniu zmian w operacie ewidencji gruntów obrębu [...], gmina [...]. W wyniku odwołania skarżącej, W. P., J. P., K. P., J. P., J. P. i J. P., [...]WINGiK decyzją z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] Starosta orzekł o wprowadzeniu zmian w operacie ewidencji gruntów obrębu [...], gmina [...] w następujący sposób:
- w jednostce rejestrowej nr 515 utworzonej na rzecz Z. P. c. J. i A. w udziale 1/2 części oraz K. P. s. A. i Z. w udziale 1/2 części wykreślić działkę ew. nr 3236/2 o pow. 0,9076 ha i wpisać działki ew. nr 5108 o pow. 0,06 ha (RIVa - 0,06 ha), nr 5110 o pow. 0,42 ha (RIVb - 0,14 ha, PsIV - 0,22 ha, Br – PsIV - 0,06 ha), nr 5114 o pow. 0,13 ha (RIVa - 0,07 ha, Br – PsIV - 0,06 ha),
- w jednostce rejestrowej nr 11 utworzonej na rzecz Gminy [...] (we władaniu) wpisać działkę ew. nr 5111 o pow. 0,15 ha (dr — 0,15 ha),
- w jednostce rejestrowej nr 298 utworzonej na rzecz Z. W. c. J. i M. w udziale 1/8 części, J. W. c. J. i M. w udziale 1/8 części oraz K. F. s. P. i K. i A. F. c. J. i M. w udziale 6/8 części wpisać działkę ew. nr 5112 o pow. 0,04 ha (PsIV-0,04 ha),
- w jednostce rejestrowej nr 1194 utworzonej na rzecz A. D. c. S. i J. i A. D. s. S. i J. wpisać działkę ew. nr 5113 o pow. 0,03 ha (Br-PsIV-0,03 ha),
- utworzyć nową jednostkę rejestrową na rzecz D. K. c. H. i A. i wpisać działkę ew. nr 5109 o pow. 0,08 ha (RIVa-0,08 ha),
- wprowadzić do części kartograficznej zasobu zmiany wynikające z operatu technicznego wpisanego do ewidencji materiałów państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 17 marca 2017 r. pod nr [...].
Jako podstawę prawną decyzji Starosta podał art. 104 i 107 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 – dalej w skrócie: "Kpa"), art. 20 ust. 1 i 2, art. 22 Pgk, oraz § 47 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1034 ze zm.).
W uzasadnieniu decyzji Starosta wyjaśnił, iż powołany w sprawie biegły geodeta opracował dokumentację celem wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków w toku postępowania dotyczącego przywrócenia stanu sprzed scalenia działki ew. nr 3236/2 położonej we wsi [...]. Została ona włączona do państwowego zasobu w dniu 17 marca 2017r. pod nr [...].
Mając na uwadze treść sporządzonej przez biegłego synchronizacji, jak również decyzji SKO z dnia [...] października 2015r., oraz decyzji [...]WINGiK z dnia [...] grudnia 2016r., celem przywrócenia stanu prawnego obowiązującego przed scaleniem gruntów, wydzielone działki zostały wpisane na rzecz właścicieli, którzy posiadali je przed scaleniem.
Po rozpoznaniu odwołania skarżącej, W. P., J. P., K. P., J. P., J. P. i J. P., [...]WINGiK decyzją z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu decyzji [...]WINGiK przytoczył treść przepisów będących podstawą rozstrzygnięcia, w tym art. 24 Pgk określający podstawę dokonania aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków.
Dalej wskazał, że Starosta postanowieniem z dnia [...] marca 2017 r. powołał biegłego z zakresu geodezji i kartografii geodetę uprawnionego do sporządzenia kameralnego opracowania dokumentacji do wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków dotyczącego przywrócenia stanu sprzed scalenia działki ew. nr 3236/2 położonej w obrębie [...], gm. [...]. W dniu 17 marca 2017 r. do ewidencji materiałów państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego został wpisany operat techniczny o identyfikatorze [...]. Opracowanie to zawiera m.in. porównanie stanu obowiązującego przed scaleniem ze stanem powstałym w wyniku scalenia, z którego wynika, że w skład działki nr 3236/2 wydzielonej w wyniku scalenia wchodzą działki o nr 4863, 4871, 4885/2 i części działek o nr 4856, 4900, 4885/1, 4886 i 4887 wykazane w ewidencji gruntów przed scaleniem. W wyniku tego opracowania sporządzona została m.in. mapa uzupełniająca wraz z wykazem zmian gruntowych i wykazem synchronizacyjnym. W granicach działki ew. nr 3236/2 powstałej w wyniku scalenia graficznie przywrócone zostały granice działek przedscaleniowych, którym nadano nowe oznaczenia (nr 5108, 5109, 5110, 5111, 5112, 5113 i 5114), tak aby nie powtarzały się numery działek w obrębie ewidencyjnym.
Wskazał również, że przywrócenie działek do stanu sprzed scalenia wiąże się ze zmianą w zakresie prawa własności do tych działek. Zaskarżoną decyzją w obrębie działki ew. nr 3236/2 przywrócony został stan prawny do tych gruntów zgodnie ze stanem przedscaleniowym, w tym również drogi - działka nr 4900 (nowy nr 5111).
Odnosząc się do zarzutów przedstawionych w odwołaniu wskazał, że z synchronizacji wynika jakiemu numerowi działki przedscaleniowej bądź jego części, odpowiada nowo wydzielona działka. W aktach sprawy zalegają również wypisy z rejestru gruntów oraz akty własności ziemi przedstawiające stan przed scaleniem. Z dokumentów tych wynika, że działka nr 4900 przed scaleniem była we władaniu Gminy [...]. Nowo powstała działka nr 5111 utworzona z części działki 4900 również została wykazana we władaniu Gminy [...] - zgodnie ze stanem sprzed scalenia. W ocenie [...]WINGiK twierdzenia odwołujących się, iż teren ten od kilkudziesięciu lat znajduje się w posiadaniu samoistnym najpierw poprzedników prawnych uczestników postępowania, tj. Z. i A. P., a następnie ich spadkobierców — uczestników postępowania, jak również, że odwołujący uważali się i uważają nadal za właścicieli tych gruntów, nie są wystarczające do nadania im prawa własności do nieruchomości. Ponadto prawo posiadania do części działki ew. nr 4900, która weszła w skład działki ew. nr 3236/2 nadała skarżącym decyzja Starosty z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] zatwierdzająca projekt scalenia gruntów wsi [...], która następnie została uchylona przez SKO. Natomiast kolejną decyzją z dnia [...] października 2015 r. SKO uchyliło decyzję Starosty z dnia [...] maja 2015 r. i umorzyło postępowanie organu I instancji w sprawie scalenia gruntów wsi [...], gm. [...] — w zakresie dotyczącym działki oznaczonej w projekcie scalenia nr 3236/2.
W ustawowym terminie skarżąca wniosła skargę na powyższą decyzję, wnosząc o jej uchylenie, a także poprzedzającej ją decyzji Starosty z dnia 28 kwietnia 2017 r. nr PODGIK.4200.5.91.2015, oraz o zasądzenie na swoją rzecz od organu zwrotu kosztów postępowania.
Skarżąca podniosła zarzut naruszenia:
- art. 7 i art. 77 Kpa w zw. z § 36 i § 39 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków z dnia 29 marca 2001 r. poprzez wydanie decyzji w której określono stan granic w zakresie dotyczącym działki oznaczonej w pierwotnym projekcie scalenia gruntów nr 3236/2 (przed scaleniem nr 4971, 4887, 4900) bez wskazania na jakiej podstawie i na jakich dokumentach określających stan prawny gruntów ustalono przebieg tych granic oraz stan prawa własności lub i innych praw do powstałych w ten sposób działek,
- naruszenie art. 7 i art. 77 Kpa poprzez wydanie decyzji w której stwierdzono, iż wprowadzona do operatu ewidencji gruntów działka nr 5111 jest we władaniu Gminy [...] w sytuacji, gdy stwierdzenie to nie zostało uzasadnione.
W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że organy orzekające w sprawie były zobowiązane ustalić stan granic w obrębie granic działki oznaczonej w pierwotnym projekcie scalenia gruntów nr 3236/2 (przed scaleniem nr 4971, 4887, 4900) oraz stan prawa własności lub innych praw do powstałych w ten sposób działek zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym, na podstawie wszelkich dostępnych dokumentów.
Zarzuciła, że zarówno z treści operatu technicznego będącego podstawą rozstrzygnięć organów obu instancji, jak również z treści wydanych w sprawie decyzji nie wynika, na jakiej podstawie Starosta ustalił stan prawny nieruchomości, której dotyczy postępowanie, sprzed scalenia. Z decyzji nie wynika też, w jaki sposób Starosta ustalił przebieg granic działek, których decyzja dotyczy, ani na jakiej podstawie ustalił jakie prawo do danej działki przysługuje wskazanemu podmiotowi. Stanowiąca część operatu "mapa porównania stanu obowiązującego przed scaleniem gruntów ze stanem powstałym w wyniku scalenia" nie pokazuje przebiegu granic sprzed scalenia w całości. W operacie brakuje też wskazania, w jaki sposób zostały ustalone prawa poszczególnych osób wskazanych w decyzji Starosty do konkretnych działek. Tymczasem prawidłowe uzasadnienie decyzji w przedmiotowej sprawie powinno wskazywać konkretnie i szczegółowo dokumenty, na podstawie których ustalone zostały granice działek oraz z których wynika stan prawa własności lub innych praw do tych działek. Wprawdzie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji powołano się na zalegające w aktach sprawy wypisy z rejestru gruntów oraz akty własności ziemi przedstawiające stan przed scaleniem, niemniej nie wskazano konkretnie, o które dokumenty chodzi. Ponadto pomimo uchybienia poprzez brak odniesienia się do tych dokumentów w decyzji Starosty, [...]WINGiK zaakceptował jej treść i utrzymał ją w mocy.
Dalej wskazała, że teren oznaczony w operacie technicznym jako działka ew. nr 5111 od kilkudziesięciu lat znajduje się w posiadaniu samoistnym najpierw Z. i A. P., a następnie ich spadkobierców - uczestników postępowania. Zdaniem skarżącej, twierdzenia co do władania powyższą działką przez Gminę [...] nie znajdują potwierdzenia w stanie faktycznym, ani też nie zostało ono wykazane w uzasadnieniu decyzji Starosty. [...]WINGiK wskazał jedynie, iż z dokumentów zalegających w aktach sprawy wynika, że działka ew. nr 4900 przed scaleniem była we władaniu Gminy [...] oraz odwołał się do twierdzenia organu I instancji - nie podając przy tym żadnych konkretnych dowodów przemawiających za takim stwierdzeniem. Zaznaczyła, że nie domaga się nadania jej prawa własności do tej nieruchomości, lecz podania, na jakiej podstawie stwierdzono, że działka ta jest "we władaniu" Gminy [...].
Dalej przywołała swoją argumentację w zakresie prawidłowości ustalenia stanu prawnego granic działki oznaczonej w pierwotnym projekcie scalenia gruntów nr 3236/2 podaną w odwołaniu od decyzji organu I instancji, z uwagi na przebieg postępowania scaleniowego.
Podała również, że pierwotnie, kiedy Starosta chciał uzyskać zgodę na objęcie scaleniem gruntów oznaczonych w pierwotnym projekcie scalenia nr 3236/2, skarżąca i uczestnicy otrzymali od pracowników Starostwa prowadzących postępowanie, mapę z zaznaczeniem przebiegu granic przedscaleniowych działek wraz z naniesionym przebiegiem granic działek ujętym w projekcie scalenia. Na podstawie tej mapy uczestnicy postępowania podejmowali decyzje co do dalszego postępowania w sprawie. Jednakże przebieg granic przedscaleniowych działek nr 4885/2 i 4885/1 zaprezentowanych uczestnikom na etapie postępowania scaleniowego różnił się zdecydowanie od przebiegu granic ww. działek w decyzji zaskarżonej odwołaniem. Co więcej, granice przedscaleniowe działek nr 4885/2 i 4885/1 w przebiegu wskazanym na mapie z postępowania scaleniowego są akceptowane przez samych właścicieli tych działek, co zostało przez nich potwierdzone w toku postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją, w trakcie czynności przeprowadzonych przez organ I instancji na przedmiotowym gruncie.
Ostatecznie skarżąca wniosła o zweryfikowanie prawidłowości ustalenia przebiegu granic i stanu prawnego działek objętych postępowaniem.
W odpowiedzi na skargę [...]WINGiK podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W sprawie bezsporne są następujące okoliczności:
1) decyzją z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] Starosta [...] zatwierdził projekt scalenia gruntów wsi [...] o ogólnym obszarze 2157,6371 ha poszerzonym o część gruntów wsi [...], gm. [...] o pow. 1.6495 ha, wsi [...], gm. [...] o pow. 0,26 ha i wsi [...], gm. [...] o pow. 0,41 ha.;
2) decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r. SKO uchyliło decyzję starosty w części dotyczącej m. in. działki po scaleniu nr ew. 3236/2 i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Starostę. Powodem uchylenia decyzji był brak zgody właścicieli zabudowanych nieruchomości wchodzących w skład działki 3236/2 na objęcie ich postępowaniem scaleniowym i żądanie przywrócenia stanu przedscaleniowego;
3) decyzją z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] Starosta orzekł o umorzeniu postępowania w sprawie scalenia gruntów wsi [...] w części dotyczącej działki ew. nr 3236/2, orzekając jednocześnie o wpisaniu w jej miejsce nowych działek ew. nr 3236/2, 5103, 5104, 5105 oraz
o wprowadzeniu powyższych zmian do części opisowej i kartograficznej operatu ewidencji gruntów.
4) decyzją z dnia [...] października 2015 r. nr [...] SKO uchyliło powyższą decyzję i orzekło o umorzeniu postępowania organu I instancji w sprawie scalenia gruntów wsi [...], w zakresie dotyczącym działki oznaczonej w projekcie scalenia nr 3236/2.
W związku z takim ukształtowaniem się okoliczności faktycznych prawidłowo przyjęto, że zachodzi konieczność wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów, które będą odzwierciedlać stan przedscaleniowy działki nr 3236/2. W toku postępowania przed organami ewidencyjnymi, [...]WINGiK w [...], w swojej decyzji z dnia [...] grudnia 2016 roku, nr [...] wyraził trafny pogląd, że nie ma podstaw do ponownego ustalania granic zewnętrznych działki 3236/2, albowiem te ukonstytuowały się w następstwie wydania decyzji scaleniowej –nieruchomości sąsiadujące z działką 3236/2 zostały objęte postępowaniem scaleniowym i wobec tych nieruchomości decyzja scaleniowa nie została wzruszona. Przedmiotem postępowania uczyniono rozstrzygnięcie, które miało odzwierciedlać przedscaleniowy stan prawny i przebieg granic nieruchomości wchodzących w skład działki 3236/2. Wybierając reżim prawny, w jakim tak założony cel należałoby osiągnąć, organy wskazały na art. 20 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 22 Pgk oraz § 47 rozporządzenia z 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, a zatem tryb aktualizacji ewidencji gruntów i budynków (dalej w skrócie: "rozporządzenie").
Przechodząc do dalszych uwag, ze względu na charakter zarzutów podnoszonych tak w skardze, jak i w postępowaniu administracyjnym, w pierwszej kolejności należy odwołać się do ogólnego charakteru ewidencji gruntów i budynków (katastru nieruchomości). Z woli ustawodawcy przez ewidencję gruntów i budynków rozumieć należy system informacyjny zapewniający gromadzenie, aktualizację oraz udostępnianie, w sposób jednolity dla kraju, informacji o gruntach, budynkach
i lokalach, ich właścicielach oraz o innych podmiotach władających lub gospodarujących tymi gruntami, budynkami lub lokalami – art. 2 pkt 8 Pgk. Ewidencja gruntów i budynków nie ma więc charakteru prawnokształtującego, lecz informacyjny. Wpis w ewidencji gruntów w założeniu nie zmienia stanu prawnego, lecz odzwierciedla informacje o stanie prawnym, wynikającym z orzeczeń, bądź dokumentów właściwych sądów lub organów. Ewidencja nie rozstrzyga natomiast żadnych sporów odnośnie gruntów, zaś organy ewidencyjne nie są uprawnione do weryfikacji dokumentów, na podstawie których dokonują zmian w ewidencji. Ochronie i rejestracji praw podmiotowych służą księgi wieczyste, a spory na tle własności i sposobu korzystania z nieruchomości mogą być dochodzone przed sądami powszechnymi lub w innych odrębnych postępowaniach. Wpisu w ewidencji gruntów dokonuje się więc w oparciu o określone dokumenty, a obowiązkiem organów ewidencyjnych jest prawidłowo odzwierciedlić ich treść w operacie. Błąd w tym zakresie obliguje organ do zmiany wadliwego wpisu i dostosowanie go do treści dokumentu źródłowego. Jeżeli ewidencja gruntów i budynków odzwierciedla treść dokumentów bazowych, natomiast strona podważa ich zgodność z prawem, prawidłowość, aktualność, etc, to zobowiązana jest przedłożyć organowi ewidencyjnemu "nowe" dokumenty, w oparciu o które, zgodnie z przepisami prawa, będzie można ewidencję zaktualizować. Nie można natomiast oczekiwać, że organy ewidencyjne będą z urzędu prowadzić postępowanie, w ramach którego zweryfikują stan prawny i faktyczny nieruchomości.
Obowiązkiem organu ewidencyjnego jest utrzymywać ewidencję w stanie aktualności (§ 44 pkt 2 rozporządzenia), tak co do danych podmiotowych (właścicieli
i władających gruntów; art. 20 ust. 2 pkt 1 Pgk), jak i przedmiotowych (położenie, granice, powierzchnia, rodzaje użytków gruntowych oraz ich klas bonitacyjnych, oznaczenie ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty; art. 20 ust. 1 pkt 1 Pgk).
Stosownie do postanowień art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. c Pgk informacje zawarte
w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji na podstawie materiałów zasobu, którym – jak wynika z kolei z art. 2 pkt 10 Pgk są zbiory danych prowadzone przez organy Służby Geodezyjnej i Kartograficznej, utworzone na podstawie tych zbiorów danych opracowania kartograficzne, rejestry, wykazy i zestawienia, dokumentację zawierającą wyniki prac geodezyjnych lub prac kartograficznych lub dokumenty utworzone w wyniku tych prac, a także zobrazowania lotnicze
i satelitarne.
Z akt sprawy wynika, że postanowieniem z dnia [...] marca 2017 roku,
nr [...] Starosta powołał biegłego z zakresu geodezji i kartografii celem sporządzenia kameralnego opracowania dokumentacji do wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków w toku postępowania dotyczącego przywrócenia stanu sprzed scalenia działki 3236/2. Sporządzona przez biegłego dokumentacja (operat) została włączona do państwowego zasobu geodezyjnego
w dniu 17 marca 2017 roku, pod numerem [...]. Okoliczność ta,
w świetle powołanego wcześniej art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. c Pgk, jak też § 35 ust. 1
w zw. z § 45 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia, przesądza, iż sporządzony przez biegłego operat mógł stanowić podstawę aktualizacji ewidencji. Wbrew twierdzeniom skarżących, nie można zasadnie twierdzić, że organy nie podały, w oparciu
o jakie konkretnie dokumenty ustaliły prawa własności poszczególnych nieruchomości wchodzących w skład działki 3236/2 oraz przebieg ich granic; dokumentem tym był właśnie operat techniczny przyjęty do zasobu w dniu 17 marca 2017 roku. Opracowanie to nie budzi zastrzeżeń, co do treści zawartych w nim informacji oraz sformułowanych na ich podstawie wniosków. Jednoznacznie wyjaśniono, iż w skład działki nr 3236/2, wydzielonej w wyniku scalenia wchodziły uprzednio: działki nr 4863, 4871, 4885,2 i części działek 4856, 4900, 4885/1, 4886, 4887. W wyniku aktualizacji i konieczności przywrócenia stanu przedscaleniowego działkom tym nadano nowe numery – wykaz zmian gruntowych oraz synchronizacja załączone do operatu, uzasadnienie decyzji organów obu instancji. Oczywistym jest, że powierzchnia niektórych działek uległa zmianie, albowiem – jak zostało to już wyjaśnione wyżej – zewnętrzne granice działki 3236/2 uległy zmianie w wyniku scalenia, a co za tym idzie, zmianie uległa również powierzania niektórych działek wchodzących uprzednio w jej skład. W konsekwencji, nowowydzielone działki nie mają powierzchni tożsamej z tą, jaką miały odpowiadające im działki przed scaleniem. Wykaz zmian gruntowych, oraz wykaz współrzędnych punktów granicznych przyjętych za podstawę obliczeń (podobnie jak i same obliczenia) również znajdują się w operacie. Faktycznie, w operacie brak jest graficznej synchronizacji działek 4863, 4871, 4885,2 4856, 4900, 4885/1, 4886, 4887 (działki sprzed scalenia) z nowowydzilonymi działkami 5108, 5110, 5114, 5109, 5111, 5112, 5113. Niemniej jednak biegły osobno wydziela graficznie w ramach działki 3236/2:
1) działki 5108, 5110, 5114, 5109, 5111, 5112, 5113 i przypisuje im konkretne działki bądź części działek sprzed scalenia (wykaz zmian gruntowych); 2) działki 4863, 4871, 4885,2 4856, 4900, 4885/1, 4886, 4887 (porównanie stanu obowiązującego przed scaleniem ze stanem powstałym w wyniku scalenia, k. 518). Wskazuje jaka była i jaka jest powierzchnia tych działek oraz określa zarówno graficznie (szkic opracowania kameralnego), jak i tabelarycznie współrzędne punktów granicznych.
W ocenie Sądu taka metodologia sporządzenia operatu nie traci cech jednoznaczności, co dezawuuje zarzut jego wadliwości.
Biegły wskazał również, jakim podmiotom przysługiwało prawo własności do poszczególnych działek przed scaleniem (wykaz zmian gruntowych, k. 519) i tym też podmiotom przypisał prawo własności odpowiednich, nowowydzielonych działek. Zarówno akta sprawy, jak i sam operat zawierają dokumenty potwierdzające te prawa, zresztą nie jest to kwestionowane w skardze; w skardze kwestionuje się sam fakt niepowołania w decyzji konkretnych dokumentów w oparciu, o które przypisuje się prawa określonemu podmiotowi do danej działki. Skarżący nie podnosi natomiast zarzutu, że prawo własności zostało "przypisane" w sposób błędny. Sąd potwierdza, że w treści decyzji organy nie wyartykułowały szczegółowo, w oparciu konkretnie
o jakie dokumenty ustaliły prawo własności poszczególnych działek, niemniej jednak znajdują się one, tak w aktach organu I, jak i II instancji – wypisy z ewidencji gruntów, postanowienia spadkowe, etc. Skarżący był pouczony o możliwości zapoznania się
z materiałem zgormadzonym w sprawie i miał sposobność się z tymi dokumentami zaznajomić, a w razie zakwestionowania poczynionych na ich podstawie ustaleń podnieść konkretne zarzuty. Skarżący takich zarzutów nie podnosi. Kontrolując decyzję w tym zakresie, Sąd nie dopatrzył się naruszenia prawa procesowego, które miałoby wpływ na wynik sprawy.
Sąd nie znajduje podstaw do kwestionowania przypisania władania działką 5111, utworzoną z części dawnej działki 4900, Gminie [...]. Od 1970 roku gmina była wpisana w ewidencji, jako władający działką 4900, a zatem nie można oczekiwać, że wobec braku dokumentu wskazującego na zmianę tego stanu, organ ewidencyjny, jako władającego wpisze inny podmiot. Jeżeli skarżący twierdzi, iż posiada określone prawa do działki 5111 (dawna 4900), bądź że jest jej wyłącznym posiadaczem samoistnym, to by uzyskać odzwierciedlający ten stan wpis
w ewidencji, musi legitymować się stosownym orzeczeniem/dokumentem. Weryfikacja tych kwestii pozostaje poza kompetencją organu ewidencyjnego.
Z wyłożonych przyczyn Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło