II SA/Rz 1134/11

Referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Referendarz sądowy Paweł Zaborniak po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. B. reprezentowanego przez córkę D. B. o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego, w sprawie ze skargi wyżej wymienionego na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia [...] września 2011 r. sygn. akt [...], dotyczącą umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie żądania zwrotu zasiłku pielęgnacyjnego, w związku z wnioskiem B. B. o zmianę postanowienia referendarza Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 28 listopada 2011 r. sygn. akt II SO/Rz 14/11, o odmowie ustanowienia dla skarżącego radcy prawnego, - postanawia – odmówić zmiany postanowienia referendarza sądowego WSA w Rzeszowie z dnia 28 listopada 2011 r. sygn. akt II SO/Rz 14/11. W dniu 17 października 2011 r., (data stempla pocztowego) wpłynął do WSA w Rzeszowie złożony na urzędowym formularzu PPF wniosek B. B., w którym strona skarżącą domagała się zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie po rozpoznaniu tego wniosek postanowieniem z dnia 28 listopada 2011 r. sygn. akt II SO/Rz 14/11, odmówił ustanowienia radcy prawnego. Wnioskiem złożonym na urzędowym druku PPF, który wpłynął do Sądu w dniu 3 lutego 2012 r., strona ponownie zwróciła się do WSA w Rzeszowie o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego. W opisanym wniosku podobnie jak w poprzednim, podniesiono, że B. B. nie jest w stanie w sposób samodzielny pokryć wynagrodzenia radcowskiego. Jego zdaniem opłaty za porady prawne są zbyt drogie. W skład gospodarstwa domowego wchodzi D. B. (córka), A. B. oraz wnioskodawca. Trzyosobowa rodzina utrzymuje się z dochodów w łącznej wysokości 2800 zł. Stwierdzono, co następuje : W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, iż postanowienie referendarza WSA w Rzeszowie z dnia 28 listopada 2011 r. sygn. akt II SO/Rz 14/11, w przedmiocie częściowego przyznania prawa pomocy z mocy art. 259 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /(Dz. U. nr 153, poz. 1270) zwana dalej p.p.s.a./, wywołuje skutek prawomocnego orzeczenia sądu. Z tej przyczyny należy podkreślić, iż postanowienia dotyczące prawa pomocy nie są orzeczeniami kończącymi postępowanie przed sądem. Na podstawie art. 165 p.p.s.a. orzeczenia w tym przedmiocie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociaż byłby prawomocne. Ponieważ wniosek strony skarżącej – B. B. - o przyznanie prawa pomocy został już rozstrzygnięty prawomocnym orzeczeniem WSA z dnia 28 listopada 2011 r. sygn. akt II SO/Rz 14/11, to ponownie złożony wniosek o przyznanie prawa pomocy należy rozpatrzyć w kontekście normy art. 165 p.p.s.a. a więc ustalić czy po wydaniu przez referendarza sądowego wspomnianego postanowienia nastąpiła zmiana okoliczności umożliwiająca Sądowi rozszerzenie przyznanego stronie prawa pomocy. Złożony w dniu 3 lutego 2012 r. przez B. B. urzędowy formularz PPF stanowi w istocie wniosek strony skarżącej o zmianę prawomocnego postanowienia WSA. W tym wypadku, zmiana orzeczenia zgodnie z żądaniem B. B. powinna polegać na ustanowieniu na jego rzecz radcy prawnego. Taki sposób procedowania, w przypadku złożenia przez stronę kolejnego wniosku o prawo pomocy, nakreślił Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 18 października 2005 r. o sygn. akt II OZ 877/05 - niepublikowane, w którym zawarto zdanie: rozpoznawanie każdego kolejnego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, jeżeli wcześniej w sprawie zwolnienia orzeczono prawomocnie, należy do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Postanowienia referendarza sądowego mające walor prawomocnych orzeczeń sądu mogą być uchylane i zmieniane jedynie postanowieniami wojewódzkiego sądu administracyjnego, wydanymi na podstawie art. 165 p.s.a. Zawarta w tym postanowieniu teza nawiązuje do orzeczenia Sądu Najwyższego z dnia 2 października 1969 r. I PZ 35/69 – niepublikowane. Według treści art. 165 p.p.s.a. zmiana i uchylenie postanowienia może nastąpić wyłącznie wskutek zmiany okoliczności stanowiących podstawę oceny sądu przy podejmowaniu pierwotnego orzeczenia. Bez tej zmiany nie istnieje możliwość uchylenia czy zmodyfikowania prawomocnego orzeczenia. Zmiana okoliczności sprawy stanowi więc jedyną ale bardzo istotną barierę w modyfikowaniu prawomocnych przecież postanowień sądu administracyjnego. Bez tego warunku uznanie przez ustawodawcę postanowień niekończących postępowania w sprawie za prawomocne nie miałoby właściwie żadnego znaczenia dla prawa. Orzeczenia te mogłyby być zmieniane i uchylane w każdej sytuacji pomimo istnienia tych samym okoliczności prawnych i faktycznych, jakie istniały przy ich wydaniu. Analiza znajdujących się w aktach sprawy dwóch formularzy PPF, pozwala z przekonaniem stwierdzić, że sytuacja majątkowa i osobista skarżącego nie uległa pogorszeniu w stosunku do stanu opisanego we wniosku PPF o przyznanie prawa pomocy z dnia 17 października 2011 r. Podniesione w uzasadnieniu wniosku PPF z dnia 3 lutego 2012 r., okoliczności nie różnią się w sposób istotny od tych, które stanowiły podstawę uzasadnienia wniosku rozpoznanego postanowieniem WSA z dnia 28 listopada 2011 r. sygn. akt II SO/Rz 14/11. Wnioskodawca nadal nie posiada wartościowego majątku. Mieszka w domu swej córki. Jego rodzina osiąga dochody w nieco większej wysokości. W stosunku do wniosku poprzednio rozpoznanego dochody gospodarstwa zwiększyły się o 60 zł miesięcznie. Należy tu podkreślić, iż dla oceny zdolności majątkowych wnioskującego o prawo pomocy uwzględnia się stan prawny z dnia złożenia wniosku. Ponieważ stan majątkowy wnioskującego nie uległ pogorszeniu w stosunku do stanu opisanego w rozstrzygniętym już wniosku, to nie może nastąpić zmiana prawomocnego orzeczenia WSA poprzez przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Wobec niezmienionych okoliczności rodzinnych i majątkowych wnioskodawcy B. B., rozpoznający niniejszy wniosek jest związany prawomocnym rozstrzygnięciem WSA. Nie zaistnienie przesłanek do zmiany postanowienia WSA z dnia 28 listopada 2011 r. sygn. II SO/Rz 14/11, w sposób żądany przez stronę skarżącą, nakazuje orzec jak w sentencji niniejszego postanowienia w oparciu o art. 165 p.p.s.a.