II SA/Rz 1152/17

WyrokWSA w Rzeszowie2017-12-12

Skład orzekający: Marcin Kamiński, Paweł Zaborniak, Piotr Godlewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała zarządu powiatu o zatrudnieniu na zastępstwo kierownika centrum integracji społecznej na czas usprawiedliwionej nieobecności pracownika samorządowego wymaga przeprowadzenia otwartego i konkurencyjnego naboru?
Ratio decidendi
Zatrudnienie pracownika na zastępstwo w związku z usprawiedliwioną nieobecnością pracownika samorządowego, w tym na kierowniczym stanowisku urzędniczym, nie wymaga przeprowadzenia otwartego i konkurencyjnego naboru. Przepis art. 12 ust. 2 ustawy o pracownikach samorządowych stanowi wyjątek od zasady naboru określonej w art. 11-15 tej ustawy, a tymczasowy charakter zatrudnienia uzasadnia brak konieczności stosowania procedury naboru.
Stan faktyczny
Skarżący, będący kierownikiem Centrum Integracji Społecznej, zakwestionował uchwałę Zarządu Powiatu o zatrudnieniu innej osoby na stanowisku kierownika na zastępstwo na czas swojej usprawiedliwionej nieobecności. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów dotyczących naboru pracowników samorządowych, wymogów kwalifikacyjnych oraz statutu jednostki. Organ administracji argumentował, że zatrudnienie na zastępstwo nie wymagało procedury naboru, a Zarząd Powiatu był uprawniony do podjęcia takiej uchwały.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę jako bezzasadną.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Marcin Kamiński /spr./ Sędziowie WSA Paweł Zaborniak WSA Piotr Godlewski Protokolant specjalista Anna Mazurek -Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi M. M. na uchwałę Zarządu Powiatu [...] z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie zatrudnienia na zastępstwo na czas usprawiedliwionej nieobecności w pracy kierownika centrum integracji społecznej -skargę oddala- Przedmiotem skargi M. M. (skarżącego) jest uchwała Zarządu Powiatu [...] z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...], podjęta w sprawie zatrudnienia na zastępstwo na czas usprawiedliwionej nieobecności w pracy Kierownika Centrum Integracji Społecznej w [...]. Stan faktyczny i prawny sprawy ze skargi na powyższą uchwałę przedstawia się następująco: W dniu [...] sierpnia 2017 r. Zarząd Powiatu [...] podjął uchwałę nr [...] o zatrudnieniu M. L. na stanowisku kierownika Centrum Integracji Społecznej w [...] na zastępstwo skarżącego na czas jego usprawiedliwionej nieobecności w pracy (§ 1 uchwały). Jednocześnie organ upoważnił M. L. jako Kierownika Centrum Integracji Społecznej w [...] do składania oświadczeń woli związanych z prowadzeniem bieżącej działalności Centrum Integracji Społecznej w [...], w zakresie realizacji zadań statutowych (§ 2 uchwały). Wykonanie uchwały, w tym określenie warunków pracy i płacy powierzono Staroście [...] (§ 3 uchwały). W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, skarżący wniósł o unieważnienie uchwały Zarządu Powiatu [...] nr [...] z dnia [...] sierpnia 2017 r. Niezależnie od powyższego, skarżący wniósł o dopuszczenie dowodu z następujących dokumentów: uchwały nr [...] Zarządu Powiatu w [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r., Statutu Centrum Integracji Społecznej - załącznik nr 2 do uchwały nr [...] Rady Powiatu w [...] z dnia [...] września 2011 r., zarządzenia nr [...] Kierownika Centrum Integracji Społecznej w [...] z dnia [...] maja 2017r., upoważnienia dla B. N. z dnia [...] maja 2017r., uchwały nr [...] Zarządu Powiatu [...] z dnia 2 sierpnia 2017 r., protokółu zdawczo- odbiorczego z dnia [...] sierpnia 2017r., wezwania do przestrzegania prawa z dnia [...] sierpnia 2017 r., wystosowanego do Zarządu przez pełnomocnika skarżącego, wniosku o unieważnienie, ewentualnie o uchylenie uchwały z dnia [...] sierpnia 2017r., zrzutów ekranu z BIP celem wykazania faktu, iż uchwały zarządu powiatu nie są publikowane i podawane do wiadomości publicznej, dokumentacji modelu CIS oraz wniosku o dofinansowanie RPO WP 2014->2020 wraz z dokumentacją projektową aktualnie realizowanego zadania "CIS Nowe Perspektywy" w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na lata 2014-2020 Oś Priorytetowa VIII Integracja społeczna, działanie 8.1. Skarżący zwrócił się z prośbą, aby o ww. dokumenty Sąd zwrócił się do Centrum Integracji Społecznej, ul. [...],[...]. Powyższe dokumenty zostały złożone do akt sprawy sądowej. Zaskarżonej uchwale skarżący zarzucił naruszenie: 1. art. 6 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o pracownikach samorządowych (u.p.s.) poprzez nieokreślenie przez Zarząd Powiatu [...] jasnych kryteriów i wymogów, jakimi powinna charakteryzować się osoba przystępująca w roli kandydata do pełnienia funkcji kierowniczej oraz niewykazanie, że osoba wybrana posiada stosowne umiejętności i kompetencje do zajmowania określonej funkcji oraz, że może wykonywać zadania pracownika samorządowego, 2. art. 11 u.p.s. poprzez pominięcie rygorów związanych z koniecznością przeprowadzenia otwartego i konkurencyjnego naboru kandydatów na wolne stanowisko kierownicze i dokonanie wyboru z pominięciem standardów wymaganych w tego typu przypadkach, 3. art. 13 u.p.s. poprzez pominięcie przez urząd obowiązku ogłoszenia o wolnym stanowisku urzędniczym oraz o naborze kandydatów na takie stanowisko w Biuletynie Informacji Publicznej Starostwa Powiatowego w [...] oraz na tablicy 4. informacyjnej jednostki, czy też na stronach internetowych urzędów, jak również Centrum Integracji Społecznej, podobnie nie ogłoszono wyników wyboru ww. osoby na to stanowisko, 5. art. 13a u.p.s. poprzez nieprzedstawienie alternatywnych kandydatur celem zatrudnienia osoby spełniającej wszelkie wymagania związane z objęciem funkcji i powierzenie pełnienia funkcji osobie zupełnie przypadkowej, 6. art. 36 § 2 w związku z art. 32 ust. 2 pkt. 5 ustawy z dnia 5 czerwca1998 r. O samorządzie powiatowym (u.s.p.), poprzez przekroczenie przepisów ww. ustaw i dokonanie zatrudnienia w sposób dowolny, z przekroczeniem legitymacji ustawowych w przypadku, kiedy Zarząd Powiatu [...] był ograniczony w wyborze osoby sprawującej funkcję Kierownika CIS przez przepisy ustawowe, 7. postanowień ustawy o pracownikach samorządowych w związku z przepisami ustawy o samorządzie powiatowym, poprzez doprowadzenie do sytuacji, w której dwie osoby posiadają w jednej chwili kompetencje do zarządzania jednostką i istnieje prawdopodobieństwo nieważności podejmowanych decyzji ze skutkami finansowymi (dublowanie się kompetencji powołanego zaskarżaną uchwałą Zarządu Powiatu [...] M. L. oraz upoważnionego Zarządzeniem nr 2/05/2017 Kierownika CIS B. N.), 8. naruszenie postanowień zawartych w modelu CIS oraz wniosku o dofinansowanie projektu w ramach RPO WP 2014-2020, które to dokumenty określają wymagania jakie musi spełniać Kierownik CIS, wiedzę jaką musi się legitymować - dodatkowo wniosek wskazuje imiennie M. M. jako Kierownika, w ocenie skarżącego M. L. takich kompetencji nie posiada, 9. naruszenie Statutu Centrum Integracji Społecznej w [...] z dnia [...] września 2011 r., który jako pracodawca w § 6 wskazuje właśnie tą jednostkę, a nie Starostę [...] lub Zarząd Powiatu [...], a nadto Kierownikowi CIS daje możliwość jednoosobowego zarządzania jednostką - w tym zakresie zarząd powiatu nie może ingerować w decyzje o powierzeniu części obowiązków kierowniczych innemu pracownikowi CIS w przypadku konieczności zastępstwa. Ewentualnie tego typu decyzje mogłyby być podejmowane jedynie, gdyby do takich czynności nie doszło, 10. naruszenie Statutu Centrum Integracji Społecznej w [...] z dnia [...] września 2011 r., a to § 9 w zakresie w jakim uchwała pomija udzielone zarządzeniem nr [...] z dnia [...] maja 2007 r. pełnomocnictwo przez dotychczasowego kierownika pełnomocnictwo dla B. N. przez pozostającego na zwolnieniu lekarskim Kierownika M. M. Zdaniem skarżącego, wbrew przepisom ustawy nie doszło do procedowania mającego na celu wybór osoby, która odpowiadałaby wymogom ustawowym i byłaby najlepszym z kandydatów do objęcia funkcji. Skarżący podniósł, że Zarząd Powiatu nie zamieścił stosownej informacji o naborze na żadnej z urzędowych stron czy biuletynów. Skarżący podał, że wyboru na zastępstwo dokonano w sposób zamknięty, bezkonkursowy, co niewątpliwie narusza wskazane w zarzutach przepisy ustawy. Jest to szczególnie istotne z uwagi na fakt, iż kierownik takiej jednostki musi podejmować istotne decyzje zarówno co do bieżącego funkcjonowania jednostki, jak również zaciągania zobowiązań, podpisywania umów z kontrahentami oraz prowadzenie polityki jednostki na zewnątrz. Strona skarżąca wskazała, że do obowiązków kierownika należy m.in. kwalifikowanie uczestników poszczególnych warsztatów celem reintegracji uczestników, zdobywania przez nich kolejnych kwalifikacji, przywracanie ich do ważnych ról społecznych. Zasadnym jest w okresie usprawiedliwionej nieobecności powierzenie obowiązków kierownika innej osobie, jednakże w oparciu o konieczne procedury. Przepisy nie przewidują zatrudnienia na zasadzie powierzenia obowiązków osobie, która mogłaby mieć niższe kwalifikacje niż wymaga tego stanowisko, na które zostaje zatrudniony. Zdaniem skarżącego, z uwagi na to, że do zatrudnienia kierownika doszło z pominięciem wymagań konkursowych nie jest pewne czy osoba zatrudniona w drodze zaskarżonej uchwały posiada stosowne kwalifikacje. Pominięcie zasad konkursowych zatrudnienia pracownika w jednostce samorządowej jest szczególnie naganne z uwagi na fakt, że Centrum Integracji Społecznej w [...] realizuje szereg zadań z wykorzystaniem unijnych środków finansowych o znaczącej wartości. Skarżący wskazał, że Statut Centrum Integracji Społecznej (CIS) w [...] z dnia [...] września 2011 r., wskazuje tę jednostkę jako pracodawcę, a nie Starostę [...] lub Zarząd Powiatu [...], a nadto Kierownikowi CIS daje możliwość jednoosobowego zarządzania jednostką - w tym zakresie zarząd powiatu nie może ingerować w decyzje o powierzeniu części obowiązków kierowniczych innemu pracownikowi CIS w przypadku konieczności zastępstwa. Zdaniem skarżącego, ewentualnie tego typu decyzje mogłyby być podejmowane jedynie, gdyby do takich czynności nie doszło zgodnie z § 9 ust. 4 Statutu CIS z dnia [...] września 2011 r. Kierownik Centrum może udzielić dalszego pełnomocnictwa pracownikom Centrum w zakresie nie wykraczającym poza umocowanie udzielone kierownikowi. W ocenie skarżącego, zaskarżona uchwała zupełnie pomija wydane uprzednio upoważnienie dla B. N. do zastępowania skarżącego w zakresie wszystkich czynności spraw należących do Kierownika CIS, podczas jego nieobecności w pracy trwającej powyżej trzech dni. Skarżący podniósł, że jest to osoba w pełni kompetentna, jako pracownik CIS zna wszelkie uwarunkowania funkcjonowania jednostki, ma również umiejętności w zakresie zawierania umów i prowadzenia jednostki. Upoważnienie to było również konieczne celem zapewnienia ciągłości działania i codziennego funkcjonowania jednostki. Zdaniem skarżącego, w szczególności wskazać należy, że wskazane zarządzenie upoważniające B. N. do pełnienia funkcji zastępcy kierownika, podczas jego nieobecności trafiło do Zarządu Powiatu i nigdy nie zostało zakwestionowane, tym samym członkowie zarządu podejmując uchwałę działali poza prawem. Skarżący podał, że w obecnym stanie prawnym istnieje dualizm funkcji kierowniczych, gdyż upoważnienie do działania w imieniu jednostki mają dwie osoby. Jedna wyznaczona przez kierownika przebywającego na zwolnieniu chorobowym, a druga która nieprawidłowo została powołana przez Zarząd Powiatu [...]. Skarżący zwrócił uwagę, że osoby, które przybyły w dniu [...] sierpnia 2017 r. do Centrum Integracji Społecznej w [...] i nakazały B. N. odstąpienie od pełnienia obowiązków w zastępstwie Kierownika CIS, nie posiadały żadnych umocowań, zjawiły się bez uprzedniego zawiadomienia co nie może podlegać ochronie prawnej. Stwierdzenie zawarte w protokole, iż umocowanie B. N. wygasa z mocy prawa nie ma jakiegokolwiek umocowania w obowiązujących przepisach, gdyż tylko Kierownik CIS mógł je odwołać. W ocenie skarżącego, ingerencja Zarządu Powiatu [...] w sprawie autonomicznej jednostki nie miała umocowania prawnego. Wyznaczona osoba była umocowana do wszelkich możliwych działań i utrzymywała założenia rozwojowe jednostki. Tymczasem wybrany przez zarząd M. L. nie posiada wymaganej wiedzy w zakresie spraw socjalnych i polityki zatrudnienia, a jego działania stawiają w jednostkę w bardzo trudnej sytuacji majątkowej. Zdaniem skarżącego, dalsze utrzymywanie takiego stanu rzeczy doprowadzi do niewypłacalności jednostki i do konieczności likwidacji jednostki, W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas wyrażone stanowisko. Odnosząc się do zarzutów skargi Zarząd Powiatu [...] podniósł, że są one bezzasadne. Przede wszystkim, zdaniem organu, zaskarżona uchwała nie narusza zarówno przepisów u.p.s., jak też przepisów u.s.p. Organ wskazał, że zgodnie z art. 32 ust. 2 pkt 5 u.s.p., do zadań zarządu powiatu należy zatrudnianie i zwalnianie kierowników jednostek organizacyjnych powiatu. Taką jednostką organizacyjną powiatu jest Centrum Integracji Społecznej w [...] utworzone uchwałą Rady Powiatu [...] z dnia [...] września 2011 r. W związku z powyższym Zarząd Powiatu [...] był w pełni legitymowany do zatrudnienia na stanowisku kierownika CIS M. L. na zastępstwo na czas usprawiedliwionej nieobecności w pracy M. M. Organ podniósł, że podejmując zaskarżoną uchwałę, wbrew zarzutom podnoszonym w skardze, nie naruszył również przepisów ustawy o pracownikach samorządowych dotyczących wymogu przeprowadzenia otwartego i konkurencyjnego naboru. Zarząd Powiatu podkreślił, że na podstawie tej uchwały, M. L. został zatrudniony na zastępstwo kierownika CIS wyłącznie na okres jego usprawiedliwionej nieobecności w pracy. Stanowisko, na którym został zatrudniony M. L., wbrew twierdzeniom skarżącego, nie było wolnym kierowniczym stanowiskiem urzędniczym. W związku z powyższym Zarząd Powiatu nie był zobligowany do przeprowadzenia procedury naboru określonej w art. 11- 15 u.p.s., a ponadto wskazać należy, że działania organu w tym zakresie znajdowały pełne oparcie w art. 12 ust. 2 tej ustawy. Konieczność zatrudnienia innej osoby na zastępstwo wynikała z faktu, że skarżący jako kierownik Centrum Integracji Społecznej w [...] przebywał na zwolnieniu lekarskim nieprzerwanie od dnia [...] 2017 r. Organ podał, że ta długotrwała nieobecność kierownika jednostki w pracy negatywnie wpływała na realizację zadań wykonywanych przez Centrum. Kierując się troską o zapewnienie sprawnego i prawidłowego funkcjonowania jednostki oraz wykonywania przez nią ważnych zadań Zarząd Powiatu podjął zaskarżoną uchwałę. Odnosząc się do zarzutu powierzenia pełnienia funkcji kierownika Centrum osobie zupełnie przypadkowej i niespełniającej wymogów ustawowych Zarząd Powiatu podniósł, że zarzut ten jest zupełnie bezzasadny. Wskazał, że ustawa z dnia 13 czerwca 2003 r. o zatrudnieniu socjalnym, regulująca merytoryczne zagadnienia dotyczące funkcjonowania centrów integracji społecznej, nie zawiera żadnych przepisów, które określałyby wymogi dla osoby zatrudnianej na stanowisku kierownika centrum. Jedynie przepis art. 11 ust. 2 tej ustawy wskazuje, że kierownika centrum zatrudnia instytucja tworząca. W związku z powyższym, podnoszone w skardze zarzuty w zakresie posiadania przez osobę zatrudniona na stanowisku kierownika centrum koniecznych kwalifikacji należy uznać za zupełnie chybione. Ponadto organ podniósł, że wbrew zarzutom podnoszonym w skardze, nie zachodzi obawa przed dublowaniem podejmowanych decyzji przez kierownika zatrudnionego przez Zarząd Powiatu i pracownika CIS upoważnionego do działania przez kierownika CIS M. M. Upoważnienie udzielone pracownikowi CIS uprawnia bowiem do działania w sytuacji nieobecności w pracy kierownika, również kierownika zatrudnionego na zastępstwo. Z uzyskanych przez Sąd informacji (pismo Zarządu Powiatu z dnia [...] listopada 2017 r.) wynika, że w dniu [...] sierpnia 2017 r., Starosta, w wykonaniu zaskarżonej uchwały, zawarł z M. L. umowę o pracę na stanowisku kierownika Centrum Integracji Społecznej. Dzień rozpoczęcia pracy określono w ww. umowie na 2 sierpnia 2017 r. Ponadto Sąd uzyskał informację, że z dniem [...] 2017 r., skarżący powrócił do pracy na stanowisku kierownika ww. jednostki. Z przesłanej przez organ informacji wynika ponadto, że w związku powrotem skarżącego do pracy, nastąpiło rozwiązanie stosunku pracy z M. L., zatrudnionym na stanowisku kierownika Centrum Integracji Społecznej na czas usprawiedliwionej nieobecności w pracy skarżącego. Postanowieniem z dnia 28 listopada 2017 r. Sąd odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej uchwały. Na rozprawie w dniu 12 grudnia 2017 r. skarżący oświadczył, że w dniu [...] grudnia 2017 r. na posiedzeniu Zarządu Powiatu [...] odczytano w jego obecności uchwałę Zarządu w sprawie odwołania jego osoby ze stanowiska Kierownika Centrum Integracji Społecznej za trzymiesięcznym okresem wypowiedzenia oraz przekazano mu pismo informujące o warunkach zwolnienia ze stanowiska oraz o zwolnieniu z obowiązku świadczenia pracy w okresie wypowiedzenia. Skarżący oświadczył ponadto, że jest świadomy, iż zaskarżona uchwała została w całości wykonana, jednak podtrzymuje on żądanie oceny jej legalności. Ponadto skarżący złożył pismo z dnia 11 grudnia 2017 r., stanowiące rozwinięcie argumentacji zawartej w skardze. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozważył, co następuje: Sąd administracyjny sprawuje legalnościową kontrolę zaskarżalnych działań lub zaniechań organów administracji publicznej (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych), będąc związany jedynie granicami sprawy administracyjnej sensu largo, której dotyczy skarga. Jednocześnie sąd ten nie jest związany granicami skargi, w tym podniesionymi zarzutami i wnioskami oraz powołaną przez stronę skarżącą podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, p.p.s.a.), biorąc z urzędu pod rozwagę wszelkie stwierdzone naruszenia prawa i sankcjonując je w granicach wyznaczonych w art. 145-150 p.p.s.a. lub w przepisach szczególnych. Ponadto na podstawie art. 135 p.p.s.a. sąd jest uprawniony do przekroczenia granic skargi lub także przedmiotu zaskarżenia, obejmując rozpoznaniem i orzekaniem niezaskarżone bezpośrednio akty lub czynności wydane lub podjęte we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach danej sprawy, jeżeli jest to niezbędne do jej końcowego załatwienia. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest uchwała zarządu powiatu podjęta w sprawie zatrudnienia na zastępstwo w okresie usprawiedliwionej nieobecności w pracy kierownika centrum integracji społecznej jako powiatowej jednostki organizacyjnej. Powyższa uchwała podjęta na podstawie art. 16 ust. 1 w z w. z art. 2 pkt 2, art. 4 ust. 1 pkt 3, art. 4 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o pracownikach samorządowych (u.p.s.) w zw. z art. 32 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym oraz w zw. z art. 3 ust. 2 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o zatrudnieniu socjalnym jest uchwałą w sprawie z zakresu administracji publicznej i w związku z powyższym może być przedmiotem kontroli sądu administracyjnego (art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a.). Skarżący jako kierownik centrum integracji społecznej, na którego czas usprawiedliwionej nieobecności, zatrudniono na zastępstwo nowego pracownika jest natomiast podmiotem, którego interes prawny wynikający z trwającego stosunku pracy i powierzonego stanowiska kierownika powiatowej jednostki organizacyjnej, został naruszony przez powyższą uchwałę (art. 87 ust. 1 w zw. z art. 32 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym w zw. z art. 2 pkt 2, art. 4 ust. 1 pkt 3, art. 4 ust. 2 pkt 1 u.p.s.). Skarga w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem Sąd w toku legalnościowej kontroli zaskarżonej uchwały nie stwierdził istotnych naruszeń prawa, które uzasadniałyby ocenę, że uchwała ta jako sprzeczna z prawem podlega stwierdzeniu nieważności (art. 79 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. O samorządzie powiatowym w zw. z art. 147 § 1 p.p.s.a.). Zasadnicze znaczenie w sprawie - w kontekście podniesionych w skardze zarzutów - ma prawidłowa identyfikacja charakteru oraz treści kompetencji organu wykonawczego powiatu do podjęcia wyjątkowej uchwały o tymczasowym powierzeniu obowiązków kierownika centrum integracji społecznej jako powiatowej jednostki organizacyjnej innej osobie poprzez zatrudnienie jej na podstawie umowy na czas zastępstwa. Zgodnie z art. 2 pkt 2, art. 4 ust. 1 pkt 3, art. 4 ust. 2 pkt 1 u.p.s. w zw. z art. art. 3 ust. 2 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o zatrudnieniu socjalnym kierownik centrum integracji społecznej jest pracownikiem samorządowym zatrudnionym na stanowisku urzędniczym o charterze kierowniczym (kierownicze stanowisko urzędnicze) oraz kierownikiem powiatowej jednostki organizacyjnej utworzonej przez powiat i działającej w formie powiatowej jednostki budżetowej albo powiatowego samorządowego zakładu budżetowego. Zatrudnianie oraz zwalnianie kierowników powiatowych jednostek organizacyjnych odbywa się na podstawie odpowiednich uchwał zarządu powiatu (art. 32 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym), na podstawie których starosta powiatu podejmuje właściwe czynności w sprawach z zakresu prawa pracy (art. 7 pkt 3 u.p.s.), w szczególności zawiera umowy o pracy lub składa oświadczenia o rozwiązaniu umowy o pracę bez wypowiedzenia lub za wypowiedzeniem. Zagadnienia związane z zasadami nawiązywania oraz zmiany stosunków pracy z pracownikami samorządowymi zatrudnianymi na podstawie umowy pracę zostały uregulowane w art. 11-23 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o pracownikach samorządowych. Powyższe przepisy - lege non distinguente - odnoszą się nie tylko pracowników samorządowych zatrudnionych na stanowiskach urzędniczych oraz kierowniczych stanowiskach urzędniczych (zob. art. 4 ust. 2 pkt 1 u.p.s.), lecz także do pozostałych pracowników (art. 4 ust. 2 pkt 3 u.p.s.). Zgodnie z art. 16 ust. 1 u.p.s. stosunek pracy pracownika samorządowego zatrudnionego na podstawie umowy o pracę nawiązuje się na czas nieokreślony lub na czas określony. Jeżeli zachodzi konieczność zastępstwa pracownika w czasie jego usprawiedliwionej nieobecności w pracy, pracodawca może w tym celu zatrudnić innego pracownika na podstawie umowy o pracę na czas określony, obejmujący czas tej nieobecności. Powyższy przepis - zastosowany do kierowniczego stanowiska urzędniczego (co - jak wskazano - de lege lata jest dopuszczalne) - stał się bezpośrednią podstawą do podjęcia przez skarżony zarząd powiatu uchwały w przedmiocie zatrudnienia na zastępstwo innej osoby na czas usprawiedliwionej nieobecności w pracy kierownika centrum integracji społecznej (art. 16 ust. 1 u.p.s. w zw. z art. 32 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym). Nie ulega wątpliwości, że w momencie podejmowania powyższej uchwały (uchwała nr [...] z dnia [...] sierpnia 2017 r.) skarżący jako kierownik powiatowej jednostki organizacyjnej przebywał na zwolnieniu lekarskim (kolejne zwolnienie na okres od [...] 2017 r. do [...] 2017 r.) i był niezdolny do pracy. Należy również zauważyć, że skarżący przebywał na zwolnieniu lekarskim nieprzerwanie od [...] 2017 r. do [...] 2017 r. Poza bezpośrednią weryfikacją Sądu pozostaje natomiast ocena potrzeb kadrowych powiatowych jednostek organizacyjnych w zakresie tymczasowego zatrudniania nowych osób na czas zastępstwa nieobecnych pracowników samorządowych, w tym zatrudnionych na kierowniczych stanowiskach urzędniczych. Przesłanka "konieczności zastępstwa pracownika w czasie jego usprawiedliwionej nieobecności w pracy" (art. 16 ust. 1 zd. 2 u.p.s.) jest bowiem elementem podstaw prawnych prowadzenia polityki kadrowej przez organy administracji samorządowej. W zakresie stosowania tego rodzaju przesłanek w sferze polityki kadrowej organy administracji publicznej zachowują daleko idącą swobodę. Szersze możliwości kontrolne w tym zakresie pojawiają się dopiero na etapie kontroli zasadności rozwiązania pracowniczych stosunków zatrudnienia pracowników samorządowych. Kontrola ta jest jednak przeprowadzana przez sądy pracy. W dalszej kolejności należy stwierdzić, że skarżony zarząd powiatu nie miał obowiązku przeprowadzenia określonej w art. 11-15 u.p.s. formalnej procedury naboru na stanowisko pracownicze utworzone tymczasowo na czas zastępstwa w okresie nieobecności skarżącego jako kierownika powiatowej jednostki organizacyjnej. W świetle ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o pracownikach samorządowych zasadą jest, że nabór kandydatów na wolne stanowiska urzędnicze, w tym na kierownicze stanowiska urzędnicze, jest otwarty i konkurencyjny, odbywając się zgodnie z procedurą ustawową (art. 11 ust. 1 u.p.s.). Zgodnie z art. 12 ust. 1 u.p.s. wolnym stanowiskiem urzędniczym, w tym wolnym kierowniczym stanowiskiem urzędniczym, jest stanowisko, na które, zgodnie z przepisami ustawy albo w drodze porozumienia, nie został przeniesiony pracownik samorządowy zatrudniony na stanowisku urzędniczym, w tym kierowniczym stanowisku urzędniczym, posiadający kwalifikacje wymagane na danym stanowisku lub nie został przeprowadzony na to stanowisko nabór albo na którym mimo przeprowadzonego naboru nie został zatrudniony pracownik. Jednocześnie jednak przepis art. 12 ust. 2 u.p.s. stanowi, że nie wymaga przeprowadzenia naboru zatrudnienie osoby na zastępstwo w związku z usprawiedliwioną nieobecnością pracownika samorządowego. Przepis ten - odsyłając do art. 16 ust. 1 zd. 2 u.p.s. - ustanawia zatem wyjątek od zasady, że obsadzenie tzw. wolnych stanowisk urzędniczych (w tym kierowniczych stanowisk urzędniczych) powinno odbywać się po przeprowadzeniu procedury naboru określonej w art. 11-23 u.p.s. Oczywiście nie uszło uwadze Sądu, że przepis art. 12 ust. 2 operuje pojęciem pracownika samorządowego, natomiast w art. 12 ust. 1 jest mowa o "wolnym stanowisku urzędniczym". Nie można jednak z tego faktu wyprowadzać nieuprawnionego wniosku, że art. 12 ust. 2 nie jest skorelowany z art. 12 ust. 1. Po pierwsze bowiem procedura naboru i pojęcie wolnych stanowisk urzędniczych ma zastosowanie tylko do pracowników zatrudnionych na stanowiskach urzędniczych (zob. art. 11 ust. 1 w zw. z art. 4 ust. 2 pkt 1 u.p.s.). Nie można więc twierdzić, że wyjątek wprowadzony w art. 12 ust. 2 nie ma zastosowania do pracowników zatrudnionych na stanowiskach urzędniczych, lecz do tzw. pozostałych pracowników samorządowych (art. 4 ust. 2 pkt 3 u.p.s.). Taka wykładnia pozbawiłaby bowiem powyższego wyjątku praktycznego znaczenia, gdyż stałby się on przepisem nie mającym zbioru desygnatów, skoro pracownicy zatrudnieni na stanowiskach nieurzędniczych nie podlegają procedurze naboru. Po drugie, trzeba pamiętać, że przepis art. 16 ust. 1 u.p.s., do którego odsyła art. 12 ust. 2, stanowi o "zastępstwie pracownika" oraz o "stosunku pracy pracownika samorządowego", bez rozróżniania, czy chodzi o pracownika zatrudnionego na stanowisku urzędniczym (w tym kierowniczym) albo nieurzędniczym. Po trzecie, należy zauważyć, że ilekroć ustawa o pracownikach samorządowych wyłącza stosowanie określonych instytucji względem określonych kategorii pracowników samorządowych, tylekroć wyraźnie to zastrzega. Przykładowo w art. 5 ust. 1b u.p.s. zastrzeżono, że obsadzenie stanowiska sekretarza gminy, powiatu i województwa (kierownicze stanowisko urzędnicze) nie może nastąpić w drodze powierzenia pełnienia obowiązków, co oznacza, że przepisu art. 21 u.p.s., regulującego instytucję powierzania innej pracy danemu pracownikowi, nie stosuje się. W analizowanej ustawie brak jednak przepisów wyłączających stosowanie art. 16 ust. 1 względem określonych kategorii pracowników samorządowych zatrudnionych na stanowiskach urzędniczych. Uwzględniając treść art. 12 ust. 2 u.p.s. oraz szerokie pojęcie naboru kandydatów na wolne stanowiska urzędnicze (art. 11 ust. 1 u.p.s.), należy przyjąć, że przepisy regulujące procedurę naboru na wolne stanowiska urzędnicze nie mają zastosowania do tymczasowego zatrudnienia pracownika na czas zastępstwa w okresie usprawiedliwionej nieobecności w pracy kierownika centrum integracji społecznej. Zatrudnienie pracownika zastępującego kierownika nie wymaga zatem w szczególności dokonania stosowanych ogłoszeń, o których mowa w art. 13 u.p.s. Takie rozwiązanie jest logicznie i funkcjonalnie uzasadnione tymczasowym charakterem zatrudnienia na zastępstwo oraz koniecznością niezwłocznego powierzenia obowiązków osobie zastępującej nieobecnego pracownika. Oczywiście ocena konieczności zatrudnienia pracownika-zastępcy należy do pracodawcy samorządowego. Jeżeli natomiast chodzi o zarzut, że zatrudnienie pracownika-zastępcy wymaga zachowania wymogów, o których mowa w art. 6 u.p.s., w tym w zakresie zastępstwa na kierowniczym stanowisku urzędniczym - wymogów z art. 6 ust. 4 u.p.s., to w tym zakresie należy mieć na względzie, że pracownik-zastępca nie nabywa statusu pracownika samorządowego, w tym zatrudnionego na kierowniczym stanowisku urzędniczym. Osoba zatrudniona na czas usprawiedliwionej nieobecności pracownika samorządowego jest tylko tymczasowym zastępcą, którego stosunek pracy ulega z mocy prawa rozwiązaniu z chwilą powrotu do pracy zastępowanego pracownika samorządowego (art. 30 § 1 pkt 4 w zw. z art. 25 § 1 zd. 2 kodeksu pracy w zw. z art. 43 ust. 1 u.p.s.). Na zakończenie należy stwierdzić, że zaskarżona uchwała Zarządu Powiatu z dnia [...] sierpnia 2017 r. została w całości wykonana. W związku z powrotem skarżącego do pracy zawarta na podstawie zaskarżonej uchwały umowa o pracę z dnia [...] sierpnia 2017 r. na zastępstwo została rozwiązana na podstawie art. 30 § 1 pkt 4 w zw. z art. 25 § 1 zd. 2 kodeksu pracy w zw. z art. 43 ust. 1 u.p.s. Ponieważ zaskarżona uchwała z dnia 2 sierpnia 2017 r. stanowiła o zatrudnieniu określonej osoby (M. L.) na czas usprawiedliwionej nieobecności skarżącego w okresie od dnia [...] 2017 r. do dnia jego powrotu, a skarżący powrócił do pracy [...] 2017 r. (co spowodowało rozwiązanie umowy na czas zastępstwa), dlatego należy uznać, że powyższa uchwała została w całości wykonana i nie wywołuje już skutków prawnych. Odrębną sprawą jest natomiast nowa uchwała Zarządu Powiatu z dnia [...] grudnia 2017 r. w przedmiocie zwolnienia skarżącego ze stanowiska kierownika centrum integracji społecznej. Uchwała ta nie jest jednak przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu. Do skarżącego należy decyzja co do wyboru drogi ewentualnej sądowej kontroli legalności powyższej uchwały (droga sądowa przed sądem pracy albo droga sądowoadministracyjna). Mając na względzie wskazane wyżej argumenty, Sąd - na podstawie art. 151 p.p.s.a. - oddalił skargę jako bezzasadną.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło