II SA/Rz 116/22
WyrokWSA w Rzeszowie2022-06-08
Skład orzekający: Piotr Godlewski, Magdalena Józefczyk, Karina Gniewek - Berezowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy świadczenie pielęgnacyjne może zostać przyznane osobie, która sprawuje opiekę nad niepełnosprawnym rodzicem, jeśli rodzic ma również inne dzieci, które teoretycznie mogłyby sprawować opiekę lub wspomóc finansowo?Ratio decidendi
Świadczenie pielęgnacyjne przysługuje osobie, która faktycznie sprawuje stałą opiekę nad niepełnosprawnym rodzicem i z tego tytułu zrezygnowała z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Fakt posiadania przez osobę niepełnosprawną innych dzieci, które teoretycznie mogłyby sprawować opiekę lub wypełniać obowiązek alimentacyjny, nie stanowi przeszkody do przyznania świadczenia temu dziecku, które faktycznie ponosi ciężar opieki i spełnia ustawowe przesłanki.Stan faktyczny
Skarżący J. Ż. wystąpił o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad matką L. Ż., legitymującą się znacznym stopniem niepełnosprawności. Organy administracji odmówiły przyznania świadczenia, argumentując, że matka ma czworo innych dzieci, które również są zobowiązane do alimentacji i mogą sprawować opiekę. Skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych. Sąd administracyjny rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu. Zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu na rzecz skarżącego J. Ż. kwotę 480 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Piotr Godlewski Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk AWSA Karina Gniewek - Berezowska /spr./ po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 8 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi J. Ż. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu z dnia 25 października 2021 r. nr SKO.4115.1224.2021 w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu na rzecz skarżącego J. Ż. kwotę 480 zł /słownie: czterysta osiemdziesiąt złotych/ tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu ( dalej: "Kolegium", "organ odwoławczy" lub "organ II instancji") utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy [...] ( dalej: "organ I instancji") z dnia 14 września 2021 r. nr MGOPS.000548.09.2021.AB, w sprawie odmowy J.Ż.( dalej: "skarżący") przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad matką L.Ż.
W podstawie prawnej decyzji organ powołał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. — Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.; dalej: "k.p.a.") w zw. z art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2020 r. poz. 111 ze zm.; dalej: "u.ś.r.").
Z uzasadnienia decyzji i akt sprawy wynika, że wnioskiem z 11 marca 2021 r. (data wpływu do organu) skarżący, wystąpił do Burmistrza Miasta i Gminy [...] o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku ze sprawowaniem opieki nad matką L.Ż., legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.
W wyniku przeprowadzonego postępowania administracyjnego Burmistrz Miasta i Gminy [...] decyzją z dnia 30 marca 2021 r. odmówił przyznania prawa do wnioskowanego świadczenia. Po rozpatrzeniu odwołania strony od ww. decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Przemyślu decyzją z 28 czerwca 2021 r. nr SKO.4115.401.2021 uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia, z uwagi na stwierdzone braki postępowania dowodowego.
Decyzją z dnia 14 września 2021 r. Burmistrz Miasta i Gminy [...] ponownie odmówił przyznania prawa do wnioskowanego świadczenia. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ naprowadził, że nie zostały spełnione przesłanki określone w art. 17 ust. 1 u.ś.r. Wyjaśnił, że podopieczna oprócz wnioskodawcy posiada jeszcze czworo dzieci, które zobowiązane są do alimentacji matki na równi z wnioskodawcą. W ocenie organu nie występują żadne przeszkody, które uniemożliwiałyby sprawowanie opieki nad matką przez wszystkie dzieci.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Przemyślu zaskarżoną do Sądu decyzją utrzymało decyzję organu I instancji w mocy. Powołując się na obowiązujące w tym zakresie przepisy stwierdziło, że przesłankami warunkującymi przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego są istnienie wobec osoby niepełnosprawnej obowiązku alimentacyjnego po stronie ubiegającego się o przyznanie świadczenia, konieczność sprawowania stałej opieki nad osobą niepełnosprawną oraz niepodejmowanie lub rezygnacja przez tą osobę z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki.
Za fakt bezsporny organ I instancji przyjął, że podopieczna legitymuje się znacznym stopniem niepełnosprawności ustalonym w orzeczeniu Powiatowego Zespołu d/s Orzekania o Niepełnosprawności w [...] z [...] lutego 2017 r., wydanym na stałe. W orzeczeniu wskazano, że nie da się ustalić daty od której istnieje niepełnosprawność, natomiast ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od 31 stycznia 2017 r. Jako przyczynę niepełnosprawności wskazano upośledzenie narządu ruchu i choroby układu oddechowego i krążenia.
Przeprowadzony wywiad środowiskowy wykazał, że skarżący zamieszkuje w D. oddalonej o kilka kilometrów od miejsca zamieszania matki, przy czym nie ma problemu z przyjazdem o każdej porze. Podopieczna jest osobą w podeszłym wieku, choruje na [...], ma problemy z wykonywaniem wielu czynności dnia codziennego, przeszła operację [...] co powoduje, że ma problemy z utrzymaniem równowagi kiedy wstaje. Skarżący codziennie robi zakupy, przygotowuje posiłki, pali w piecu, realizuje recepty, podaje i przygotowuje leki na odpowiednią porę dnia, zawozi do lekarza, robi pranie, dba o porządek i czystość w domu. Z wniosków pracownika socjalnego wynika, że sytuacja rodziny jest trudna ze względu na stan zdrowia podopiecznej, która wymaga stałej opieki, przez co skarżący nie może podjąć żadnej pracy by móc sprawować opiekę nad chorą matką. Podopieczna twierdzi, że bez pomocy i opieki syna nie mogłaby samodzielnie i godnie funkcjonować w życiu codziennym. W końcowych uwagach wywiadu środowiskowego pracownik zawnioskował o przyznanie pomocy.
Jednocześnie zostało przez organ I instancji ustalone, że podopieczna posiada jeszcze czworo dzieci — W.Ż., A.Ż., B.U. i Z.G. Ustalono również, że podopieczna mieszka w tym samym budynku co jej syn W.Ż., który prowadzi odrębne od matki gospodarstwo domowe z żoną i dwójką dzieci. Źródłem utrzymania jest świadczenie rentowe W.Ż. i wynagrodzenie jego małżonki. Z kolei syn A.Ż. mieszka w D. i jest osobą bierną zawodowo. Pobiera rentę chorobową i gospodaruje z żoną pracującą w gospodarstwie rolnym. Córka osoby wymagającej opieki B.U. również jest bierna zawodowo i pozostaje na utrzymaniu męża. Mieszka w K. Natomiast córka Z.G. nie wyraziła zgody na przeprowadzenie wywiadu, oświadczyła, że nie jest w stanie sprawować stałej, bezpośredniej opieki nad matką. Mieszka w P.
W tak ustalonym stanie faktycznym organ I instancji odmawiając przyznania skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego uzasadnił, że nie ma konkretnych udokumentowanych, ważnych powodów u dzieci L.Ż., które uniemożliwiałyby pomoc choćby w częściowym sprawowaniu opieki nad matką. Organ wskazał przy tym na ustawowy obowiązek wspomagania rodziców w sposób proporcjonalny i adekwatny do możliwości, a także potrzeb osoby wymagającej opieki.
Organ odwoławczy po analizie materiału dowodowego zgromadzonego w aktach przedmiotowej sprawy doszedł do przekonania, że w niniejszej sprawie nie zachodzi związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy niepodejmowaniem przez odwołującego zatrudnienia, a wykonywaną przez niego opieką nad matką.
Zarówno z ustaleń dokonanych podczas wywiadu środowiskowego, jak i z zestawienia czynności przedłożonych przez samego odwołującego nie wynika, aby zakres obowiązków odwołującego związanych z opieką nad matką uniemożliwiał mu podjęcie zatrudnienia przynajmniej w częściowym wymiarze czasu pracy. Takie czynności jak pomoc w higienie - dwa razy w tygodniu lub raz na dwa tygodnie, sporadyczne przygotowywanie ubrań, mierzenie ciśnienia - dwa razy w tygodniu, podawanie leków (układam w pudełeczku i mama zażywa), sporadyczne przygotowywanie i podawanie posiłków, sprzątanie, pranie, prasowanie - dwa razy w tygodniu, robienie zakupów - dwa razy w tygodniu, realizacja recept — raz na miesiąc, codzienne palenie w piecu, spędzanie wspólnego czasu, czy też pomoc przy wyjściu na spacer, a także załatwianie spraw urzędowych czy umawianie wizyt lekarskich — w razie potrzeby, nie mogą być uznane za czynności wymagające całodobowej dyspozycyjności odwołującego. Z akt sprawy nie wynika natomiast, aby osoba, nad którą sprawowana jest opieka wymagała ciągłej obecności czy też nadzoru ze strony odwołującego. W związku z tym w ocenie Kolegium zachodzi brak bezpośredniego związku przyczynowego między niepodejmowaniem zatrudnienia przez odwołującego a sprawowaniem przez niego opieki. Kolegium stwierdziło, że czynności wykonywane przez odwołującego mogą być zorganizowane w sposób umożliwiający mu podjęcie zatrudnienia, przynajmniej w niepełnym czasie pracy. Ponadto analiza zebranego w sprawie materiału dowodowego nie daje podstaw do uznania iżby żadne z czwórki pozostałych dzieci niepełnosprawnej nie było w stanie realizować obowiązku alimentacyjnego wobec matki z powodu opisanych wyżej przeszkód, zwłaszcza w kontekście pozostawania biernym zawodowo, czy zamieszkiwania przez jednego z synów, w jednym budynku z matką. Obowiązek alimentacyjny w realiach badanej sprawy ciąży na co najmniej kilkorgu dzieci niepełnosprawnej, co umożliwia im wspólną lub zamienną realizację obowiązku, znacznie ograniczając obciążenia osobiste każdego z nich. Nie istnieją obiektywne przeszkody, które stanowiłyby podstawę do zwolnienia pozostałych dzieci osoby niepełnosprawnej z obowiązku alimentacyjnego, którego przedmiotem jest dostarczanie środków niezbędnych do egzystencji osoby uprawnionej. Podkreśliło, że obowiązek alimentacyjny może polegać nie tylko na osobistych staraniach, ale także na pokrywaniu niezbędnych wydatków potrzebnych na sfinansowanie pomocy przez osoby trzecie. Dopuszczalna jest bowiem każda postać świadczeń alimentacyjnych, która zabezpieczy w należyty sposób interesy uprawionego.
Przyjęcie odmiennego stanowiska spowodowałby, zdaniem organu II instancji niczym nieuzasadnione przerzucenie na Państwo (a w istocie na podatników) wydatków związanych z opieką nad niepełnosprawną osobą, w sytuacji gdy istnieją osoby z kręgu jej najbliższej rodziny, które w świetle obowiązujących regulacji prawnych mają względem tej osoby obowiązek pokrywania takich kosztów w ramach obowiązku alimentacyjnego, w oparciu o art. 128 i następne k.r.o.
W skardze skarżący zarzucił naruszenia prawa materialnego tj. nieprawidłową wykładnię art. 17 ust. 1 u.ś.r. poprzez przyjęcie, że niepodejmowanie pracy zarobkowej przez skarżącego w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, nie wypełnia przesłanki niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowani opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osobie w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji.
Na tych podstawach wniósł o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu z dnia 25 października 2021 r, nr SKO.4115.1224.2021 oraz poprzedzającej ją decyzję Burmistrza Miasta i Gminy [...] z dnia 14 września 2021 r. w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad osobą niepełnosprawną i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego ewentualnie przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30.08.2002 r. — Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2021 r. poz. 329 ze zm.) wniósł o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. z 2022 r., poz. 329; dalej: "p.p.s.a.") uwzględnienie skargi następuje w przypadku: a) naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto, jak wynika z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W związku z wnioskiem skarżącej o przeprowadzenie postępowania w trybie uproszczonym i przy braku sprzeciwu organu, sprawa została rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Kolegium wydana w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego J.Ż. z tytułu opieki nad matką.
Jak wynika z akt postępowania zaskarżona decyzja jest kolejną wydaną w sprawie.
Poprzednią decyzją z dnia 28 czerwca 2021 r., nr SKO.4115.401.2021 Kolegium uchyliło decyzję Burmistrza Miasta i Gminy [...] wskazując na nieprawidłowo przyjętą negatywną przesłankę przyznania wnioskowanego świadczenia na podstawie art.17 ust. 1b u.ś.r. tj. wieku, w którym powstała niepełnosprawność u osoby wymagającej opieki. Powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13, w którym Trybunał Konstytucyjny stwierdził niezgodność art. 17 ust. 1b u.ś.r. z art. 32 ust. 1 Konstytucji w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną od wieku, w którym powstała niepełnosprawność, Kolegium wskazało na normatywną moc tego wyroku, a co za tym idzie konieczność jego stosowania. Jednocześnie Kolegium zwróciło uwagę na to, że poza wnioskodawcą jest jeszcze czwórka rodzeństwa, na których również spoczywa obowiązek alimentacyjny względem matki, na równi z wnioskodawcą, w związku z powyższym organ I instancji, powinien był, zdaniem Kolegium, ustalić możliwości sprawowania opieki nad matką przez pozostałych członków rodziny tak osobistych jak i majątkowych.
W aktualnie prowadzonym postępowaniu organ I instancji odmawiając J.Ż. przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad matką stwierdził, że wspólnie z wymagającą opieki zamieszkuje inny syn niż skarżący i to on powinien w pierwszej kolejności zapewnić opiekę matce. Ponadto organ stwierdził, że w aktach sprawy nie ma dowodów na to, że rodzeństwo nie jest w stanie sprawować opieki nad matką.
Utrzymując w mocy decyzję organu I instancji Kolegium stwierdziło po pierwsze, że zakres sprawowanej przez skarżącego opieki nie uzasadnia niepodejmowania pracy, po drugie zgodziło się z organem I instancji, że w sytuacji gdy poza wnioskodawcą jest jeszcze czwórka rodzeństwa to są oni w stanie wspólnie zapewnić opiekę matce bez angażowania środków publicznych.
Zaprezentowana przez organy wykładania przepisów, a następnie ich zastosowanie jest całkowicie contra legem.
Materialnoprawną podstawę decyzji stanowią przepisy u.ś.r., co nie budzi wątpliwości.
Zgodnie z art. 17 ust. 1 u.ś.r.: świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:
1) matce albo ojcu,
2) opiekunowi faktycznemu dziecka,
3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,
4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności
- jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.
Na podstawie art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.
Z powyższych przepisów wynika zasada ustalania kolejności osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego. W pierwszej kolejności świadczenie przysługuje małżonkowi, w przypadku braku małżonka, rodzicom, a w braku tych jednemu z rodzeństwa, niezależnie od ilości rodzeństwa. W sytuacji gdy do ubiegania się o świadczenie dochodzi rodzeństwo, to każde z nich ma prawo do wystąpienia z wnioskiem o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Przyznanie zaś tego świadczenie uzależnione jest od spełnienia pozytywnych przesłanek.
Ustawodawca nie przewidział wśród negatywnych przesłanek przyznania świadczenia, niemożliwości sprawowania opieki przez pozostałe rodzeństwo. Świadczenie jest przyznawane temu kto wystąpi z wnioskiem i kto spełni przesłanki. Nie ma podstaw pozbawienia go tego prawa z tego powodu, że żyją inne dzieci podopiecznej.
Ustawodawca takiego wymogu nie przewidział w stosunku do osób należących do tej samej grupy alimentacyjnej. Wymóg ten dotyczy jedynie osób z różnych grup alimentacyjnych. W stosunku do pozostałych sytuacji znajdą zastosowanie ogólne zasady i przesłanki przyznawania tego świadczenia, a wśród nich przesłanka faktycznego sprawowania opieki. Zatem w sytuacji gdy jedno z rodzeństwa, które w rzeczywistości sprawuje pełną opiekę nad rodzicem i z tego tytułu zrezygnowało z pracy bądź nie podejmuje zatrudnienia, ubiega się o świadczenie pielęgnacyjne, nie ma podstaw do pozbawiania go tego prawa z tego powodu, że żyją inne dzieci, które również taki obowiązek alimentacyjny mogą wypełniać, ale nie zwróciły się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego.
W niniejszej sprawie z wnioskiem wystąpił J.Ż. Organ I instancji, stosując się do wskazówek organu II instancji zawartych w poprzedniej decyzji stwierdził, że wobec tego, że podopieczna poza wnioskodawcą ma czwórkę dzieci, które mogą wspólnie sprawować opiekę, nie ma podstaw do przyznawania świadczenia pielęgnacyjnego jednemu z nich. Stanowisko to jest całkowicie sprzeczne z przepisami. Zarówno skarżący, jak i jego rodzeństwo należą, po małżonku podopiecznego, do pierwszej grupy zobowiązanych alimentacyjnie i jednocześnie uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego. W sytuacji gdy o świadczenie pielęgnacyjne ubiega się jedna z osób uprawnionych w grupie, zadaniem organu było wyłącznie sprawdzenie istnienia przesłanek do przyznania tego świadczenia po stronie wnioskodawcy. Całkowicie nieuprawnione było uzależnianie przyznania tego świadczenia od sytuacji pozostałego rodzeństwa. Nie było także podstaw do ustalania przez organ sytuacji finansowej tych osób, a tym samym uzależnianie od niej, powodzenia wniosku skarżącego.
W sprawie bezsporne jest, że osoba wymagająca opieki ma orzeczony znaczny stopień niepełnosprawności. Z akt sprawy wynika, że skarżący od 2017 r. korzysta ze specjalnego zasiłku opiekuńczego z tytułu opieki nad matką. W wywiadzie środowiskowym stwierdzono, że podopieczna choruje na cukrzycę, serce, ma problemy z wykonywaniem zwykłych czynności dnia codziennego. Jest po przebytej operacji tętniaka głowy co sprawia, że ma problemy z utrzymywaniem równowagi przy wstawaniu. Skarżący codziennie robi zakupy, podaje i przygotowuje leki, zawozi matkę do lekarza na wizyty kontrolne, robi pranie, dba o porządek i czystość w domu. Stwierdzono również, że podopieczna wymaga opieki na stałe. Skarżący nie podejmuje żadnej pracy by sprawować opiekę nad matką. Podopieczna podała, że bez opieki syna nie mogłaby samodzielnie i godnie funkcjonować w życiu codziennym.
Na tle tych ustaleń Kolegium stwierdziło, że zakres świadczonych usług nie stoi na przeszkodzie podjęciu pracy i nie może w związku z tym być oceniany jako rezygnacja bądź niepodejmowanie pracy w związku z opieką.
Sąd nie zgadza się z dokonaną przez organ oceną. Jak wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego skarżący w związku z opieką nad matką od 2017 r. korzysta ze specjalnego zasiłku opiekuńczego. Zarówno osoba sporządzająca wywiad środowiskowy -pracownik miejscowego ośrodka pomocy społecznej, jak również sama podopieczna twierdzą, że opieka jest konieczna, jak również, że jest wykonywana stale. Nie ma również sporu co do tego, że opiekę tą, pomimo czwórki rodzeństwa wykonuje wyłącznie skarżący, nie kwestionuje tego również samo rodzeństwo.
Również zakres świadczonych usług wskazuje na to, że skarżący jest stale zaangażowany w pomoc matce, towarzysząc jej we wszystkich czynnościach życia codziennego. Zakres tej opieki wbrew temu co twierdzi organ II instancji uniemożliwia podjęcia pracy i pozostawanie w dyspozycji pracodawcy. Stan zdrowia matki a także nieprzewidywalność zmiany jej kondycji zdrowotnej w każdym czasie powoduje, że niemożliwe staje się świadczenie jakichkolwiek usług czy w ramach stosunku pracy czy zlecenia.
Przeszkodą do przyjęcia stałości świadczonej opieki nie może być sam fakt niezamieszkiwania razem z podopieczną. Z ustaleń organów wynika bowiem, że skarżący zamieszkuje w niewielkiej odległości, co nie stanowi przeszkody w wykonywaniu niezbędnej opieki.
Mając powyższe na uwadze Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. O kosztach, na które składa się wyłącznie wynagrodzenie adwokata Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 205 § 2 i 209 p.p.s.a. w zw. § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokatów ( Dz.U. z 2015 r., poz. 1800). Postępowanie na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. 1 p.p.s.a. wolne było od kosztów sądowych
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło