II SA/Rz 1172/25
WyrokWSA w Rzeszowie2025-12-10
Skład orzekający: Maria Mikolik, Elżbieta Mazur-Selwa, Karina Gniewek - Berezowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ uzgadniający może odmówić uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy, jeśli nie rozważył zastosowania przepisów dotyczących zmiany przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze, w szczególności art. 7 ust. 2a ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych w brzmieniu obowiązującym przed 24 września 2023 r.?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji, ponieważ organy uzgadniające nie rozważyły, czy planowana inwestycja spełnia przesłanki określone w art. 7 ust. 2a ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych w brzmieniu obowiązującym przed 24 września 2023 r. Brak takiej analizy stanowi istotne naruszenie przepisów postępowania.Stan faktyczny
Skarżący A. S. złożył wniosek o uzgodnienie projektu decyzji o warunkach zabudowy dla budowy dwóch budynków rekreacji indywidualnej w istniejącej zabudowie zagrodowej na działce rolnej. Starosta odmówił uzgodnienia, uznając, że inwestycja narusza przepisy o ochronie gruntów rolnych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie starosty. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie oraz postanowienie Starosty [...], a także zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Maria Mikolik /spr./ Sędziowie WSA Elżbieta Mazur-Selwa WSA Karina Gniewek - Berezowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 10 grudnia 2025 r. sprawy ze skargi A. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia 30 czerwca 2025 r. nr SKO.415/288/2025 w przedmiocie odmowy uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy I. uchyla zaskarżone postanowienie i postanowienie Starosty [...] z dnia 6 maja 2025 r. nr G.6123.1957.2025; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie na rzecz skarżącego A. S. kwotę 580 zł /słownie: pięćset osiemdziesiąt złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotem skargi A. S. (dalej: "Skarżący") jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie (dalej: "Kolegium", "SKO", "Organ II instancji" lub "Organ odwoławczy") z 30 czerwca 2025 r. nr SKO.415/288/2025 w przedmiocie odmowy uzgodnienia decyzji o warunkach zabudowy.
Jak wynika z akt sprawy, pismem z 23 kwietnia 2025 r. Wójt Gminy [...] zwrócił się do Starosty [...] o uzgodnienie projektu decyzji o warunkach zabudowy na zamierzenie inwestycyjne pod nazwą: "budowa dwóch wolnostojących budynków rekreacji indywidualnej w istniejącej zabudowie zagrodowej na działce nr ew. [...] w miejscowości Ś., gm. [...]" na rzecz A. S.
Po rozpatrzeniu złożonego wniosku, Starosta [...] (dalej: "Organ I instancji", "Starosta") postanowieniem z 6 maja 2025 r. nr G.6123.1957.2025 odmówił uzgodnienia w zakresie ochrony grantów rolnych projektu ww. decyzji o warunkach zabudowy.
Organ I instancji wyjaśnił, że Inwestor objął swoim wnioskiem działkę nr [...] położoną w miejscowości Ś., sklasyfikowaną jako grunty rolne klasy Br-ŁII.ŁII. Teren ten w całości stanowi grunt rolny w rozumieniu art. 92 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Z kolei zgodnie z § 9 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji grantów i budynków użytki Br-ŁII. ŁII występujące na ww. działce stanowią grunt rolny wykorzystywany na cele l rolne, a zatem podlega uzgodnieniu z organem właściwym w sprawach ochrony gruntów rolnych.
Organ I instancji podał, że w myśl art. 61 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym przepisów ust. 1 pkt 1 nie stosuje się do zabudowy zagrodowej, w przypadku gdy powierzchnia gospodarstwa rolnego związanego z tą zabudową przekracza średnią powierzchnię gospodarstwa rolnego w danej gminie. Z analizy do projektu decyzji o warunkach zabudowy nr RGP.Ó730.069.2025.BO wynika, że średnia powierzchnia gospodarstwa rolnego na terenie gminy Ś. wynosi 1,8229 ha.
Organ I instancji, na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego ustalił, że Skarżący jest współwłaścicielem w ⅓ części gospodarstwa rolnego w Ś., składającego się z działek nr: [...] o łącznej powierzchni użytków rolnych 1,0422 ha, właścicielem na terenie miejscowości Ś. działek nr: [...], o łącznej powierzchni użytków rolnych 2,0333 ha oraz wraz z żoną na terenie miejscowości Ś. działki nr [...] o powierzchni 0,0418 ha. Skarżący i jego żona na terenie miejscowości Ś. posiadają gospodarstwo rolne o łącznej powierzchni 2,0751 ha, w skład którego wchodzą grunty zabudowane o łącznej powierzchni 0,1557 ha (działka nr [...] położona w miejscowość Ś. (Br-ŁII) - grunty rolne zabudowane budynkiem mieszkalnym, działki nr [...] położone w miejscowości Ś. (Br-PsIIl) - grunty rolne zabudowane budynkiem gospodarczym).
Starosta wyjaśnił, że Wójt wystąpił o uzgodnienie projektu decyzji o warunkach zabudowy w ramach zabudowy zagrodowej. W związku z tym, że Inwestor posiada już siedlisko na działkach nr [...] położonych w Ś., a z PKOB nie wynika, że są to budynki gospodarstw rolnych, nie jest możliwe uzgodnienie projektu decyzji o warunkach zabudowy nr RG.6730.069.2025.BO, ponieważ stanowi to obejście ograniczeń wynikających z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Realizacja takiej zabudowy przez Inwestora będzie możliwa tylko po opracowaniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i przeznaczenia tych gruntów rolnych na cele nierolnicze.
Starosta wskazał, że pomimo tego, że Skarżący wraz z żoną jest właścicielem gospodarstwa rolnego o łącznej powierzchni 2,0751 ha, a działka objęta inwestycją położona jest na gruntach rolnych wchodzących w skład tego gospodarstwa, uzgodnienie pozytywne projektu decyzji o warunkach zabudowy dla zabudowy zagrodowej w przypadku, gdy Inwestor posiądą już siedliska, a budowa budynków rekreacji indywidualnej nie jest związana z działalnością rolniczą (art. 4 pkt 33), byłoby sprzeczne z przepisami ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Ochrona gruntów rolnych i leśnych polega m.in. na ograniczeniu przeznaczania tych gruntów na cele nierolnicze i nieleśne, zatem wybudowanie przez Skarżącego dwóch wolnostojących budynków rekreacji indywidualnej w istniejącej zabudowie zagrodowej na gruntach rolnych stanowiłoby obejście zasad dotyczących ograniczenia przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze. Wobec powyższego Starosta, odmówił uzgodnienia projektu decyzji znak: RGP.6730.069.2025.BO.
Od powyższego postanowienia, Skarżący złożył zażalenie, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i uzgodnienie projektu decyzji o warunkach zabudowy zgodnie z wnioskiem. Zdaniem Skarżącego brak jest podstaw do odmowy uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynków rekreacji indywidualnej w istniejącej zabudowie zagrodowej, na działce stanowiącej część gospodarstwa rolnego.
Po rozpoznaniu złożonego zażalenia, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Rzeszowie, opisanym na wstępie postanowieniem z 30 czerwca 2025 r. nr SKO.415/288/2025, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 572; dalej: "k.p.a.") oraz art. 53 ust. 4 pkt 6 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1130 ze zm.; dalej: "u.p.z.p.") w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 1 i art. 7 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 82; dalej: "u.o.r.l"), utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie.
Kolegium wskazało, że Organ I instancji dokonał trafnej oceny przedmiotowej sprawy, jednocześnie klarownie i wyczerpującą uzasadnił swoje stanowisko. Zgodnie z art. 61 ust. 1 pkt 4 i 5 u.p.z.p. jednymi z koniecznych warunków wydania decyzji o warunkach zabudowy jest to, iż teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne albo jest objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy, o której mowa wart. 88 ust. 1 (art. 61 ust. 1 pkt 4 u.p.z.p.) oraz zgodność decyzji z przepisami odrębnymi (art. 61 ust. 1 pkt 5 u.p.z.p.). Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy, gruntami rolnymi, w rozumieniu ustawy, są grunty określone w ewidencji gruntów jako użytki rolne. Planowana inwestycja dotyczy tymczasem działki nr [...] w miejscowości Ś., sklasyfikowanej jako grunt rolny klasy Br-ŁII, ŁII.
Wobec powyższego, SKO stwierdziło, że budynek rekreacji indywidualnej nie będąc związany z działalnością rolniczą, nie może być zaliczony do zabudowy zagrodowej. Z pewnością nie jest to też obiekt towarzyszący dla zabudowy zagrodowej, ponieważ nie jest w jakikolwiek sposób związany z produkcją rolną lub celami mieszkalnymi rolnika.
Zdaniem Kolegium, Skarżący nietrafnie wskazał, że z art. 4 pkt 33 u.p.z.p. wynika rzekomo, iż działalność rolnicza w rozumieniu tego przepisu obejmuje również infrastrukturę rekreacyjną. Treść ww. przepisu, a ściślej definicja działalności rolniczej wskazana w art. 2 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, do którego odsyła ww. art. 4 pkt 33 ustawy, w żaden sposób nie upoważnia do przyjęcia bronionej przez Skarżącego tezy, o "szerokim" znaczeniu działalności rolniczej w rozumieniu ww. przepisu, mającym w ocenie Skarżącego obejmować również agroturystykę. Z powyższego wynika, że teren planowanej inwestycji wymaga zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze, o której mowa w art. 7 ust. 2 u.o.r.l. Zatem Organ I instancji zasadnie uznał, iż uzgodnienie pozytywne decyzji o warunkach zabudowy dla planowanej inwestycji w postaci budynków rekreacji indywidualnej byłoby sprzeczne z przepisami ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Z okoliczności faktycznych niniejszej sprawy nie wynika, aby uzyskanie wnioskowanych warunków zabudowy miało rzeczywiście służyć zorganizowaniu prawidłowej gospodarki rolnej. Budowa planowanych budynków rekreacji indywidualnej w zabudowie zagrodowej, na gruntach rolnych, stanowiłaby (jak słusznie zauważa Organ I instancji), obejście zasad dotyczących ograniczenia przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, A. S. reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika – adwokata wniósł o uwzględnienie skargi i uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia Organu I instancji i uzgodnienie projektu decyzji o warunkach zabudowy zgodnie z wnioskiem oraz o zasądzenie na rzecz Skarżącego kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm prawem przepisanych.
Zaskarżonemu postanowieniu Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy oraz naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
1. art. 107 § 1 i 3 k.p.a. w zw. z art. 8 § 1 i 2 k.p.a. oraz art. 138 § 2 k.p.a. poprzez wadliwe sporządzenie uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, w tym niedoniesienie się do wszystkich zarzutów Skarżącego formułowanych w toku postępowania;
2. art. 7 i art. 77 k.p.a. poprzez nierzetelne ustalenie charakteru planowanej inwestycji, poprzez niewzięcie pod uwagę definicji zabudowy zagrodowej albowiem zgodnie z § 3 pkt 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, przez "zabudowę zagrodową" należy rozumieć w szczególności budynki mieszkalne, budynki gospodarcze lub inwentarskie w rodzinnych gospodarstwach rolnych, hodowlanych lub ogrodniczych oraz w gospodarstwach leśnych a co za tym idzie zasadnym jest stwierdzenie, budynek rekreacji indywidualnej możne być zaliczony do zabudowy zagrodowej, który to z kolei jest związany z celami mieszkalnymi rolnika;
3. art. 7 i art. 77 k.p.a. poprzez nierzetelne ustalenie, że działalność rolnicza w rozumieniu przepisu art. 4 pkt 33 u.o.r.l. nie obejmuje również infrastruktury rekreacyjnej, w sytuacji gdy agroturystyka oparta jest o gospodarstwo wiejskie, wypełniające znamiona zabudowy zagrodowej;
4. art. 61 ust. 1 u.p.z.p. w zw. z § 3 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na błędnej analizie funkcji cech zabudowy i zagospodarowania terenu występującej w obszarze przyjętym do analizy, albowiem wnioskowana inwestycja nie jest sprzeczna z rodzajem zagospodarowania występującym w sąsiedztwie omawianego terenu i stanowi kontynuację występującej w obszarze analizowanym funkcji zagrodowej i mieszkaniowej. Z analizy urbanistycznej wynika, że w terenie występuje zabudowa mieszkaniowa oraz zagrodowa, natomiast planowana inwestycja polega na zabudowie budynkami rekreacji indywidualnej;
5. art. 61 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.o.r.l., poprzez ich niezastosowanie w realiach niniejszej sprawy z uwagi na błędną analizę stanu faktycznego;
6. art. 53 ust. 4 pkt 6 w zw. z art. 64 ust. 1 u.p.z.p. poprzez przekroczenie granic uznania administracyjnego i dowolne przyjęcie, że inwestycja nie może być zrealizowana na wnioskowanym terenie.
Zdaniem Skarżącego, dokonując oceny funkcji zabudowy sąsiedniej w tak wyznaczonym obszarze w realiach niniejszej sprawy należy przyjąć, iż wnioskowana inwestycja nie jest sprzeczna z rodzajem zagospodarowania występującym w sąsiedztwie omawianego terenu i stanowi kontynuację występującej w obszarze analizowanym funkcji zagrodowej i mieszkaniowej. Z analizy urbanistycznej wynika, że w terenie występuje zabudowa mieszkaniowa oraz zagrodowa, natomiast planowana inwestycja polega na zabudowie budynkami rekreacji indywidualnej.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując w całości twierdzenia i argumentację zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Na mocy art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej: P.p.s.a.) uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa. W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 P.p.s.a. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Po rozpoznaniu sprawy w wyżej wskazanych granicach Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie. W ocenie Sądu Organy uzgadniające nie rozważyły, czy planowana inwestycja spełnia przesłanki określone przepisem art. 7 ust. 2a ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych w brzmieniu, które powinno znaleźć zastosowanie w tej sprawie.
Zgodnie z art. 61 ust. 1 pkt 4 u.p.z.p. wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe, jeżeli teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne albo jest objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy, o której mowa w art. 88 ust. 1.
Stosownie do art. 64 w zw. z art. 53 ust. 4 pkt 6 u.p.z.p. decyzję o warunkach zabudowy wydaje się po uzgodnieniu z organami właściwymi w sprawach ochrony gruntów rolnych i leśnych oraz melioracji wodnych - w odniesieniu do gruntów wykorzystywanych na cele rolne i leśne w rozumieniu przepisów o gospodarce nieruchomościami. W myśl art. 53 ust. 5 u.p.z.p. uzgodnienia tego dokonuje się w trybie art. 106 Kodeksu postępowania administracyjnego, z tym że zażalenie przysługuje wyłącznie inwestorowi.
W niniejszej sprawie Starosta a następnie Kolegium odmówili uzgodnienia projektu decyzji ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji, polegającej na budowie dwóch wolnostojących budynków rekreacji indywidualnej w istniejącej zabudowie zagrodowej na działce nr ew. [...] w Ś.
Organ uzgadniający może tylko w granicach swej właściwości i kompetencji oceniać dopuszczalność rozstrzygnięcia sprawy głównej co do jej istoty. W niniejszej sprawie rolą organów uzgadniających było rozstrzygnięcie czy objęte wnioskiem grunty rolne, wydzielone w projekcie decyzji liniami rozgraniczającymi, obejmującymi konkretny obszar, wymagają zgody na zmianę przeznaczenia na cele nierolnicze. Ocena ta powinna się sprowadzać do wykładni przepisów ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, która wyczerpująco określa kiedy zgoda jest wymagana, a kiedy nie.
Organ uzgadniający przyjął, że budowa budynków rekreacji indywidualnej nie jest związana z działalnością rolniczą (art. 4 pkt 33 u.o.g.r.l.), dlatego też uzgodnienie nie jest możliwe mimo, że działka objęta inwestycją położona jest na gruntach rolnych, wchodzących w skład gospodarstwa rolnego. W ocenie Starosty budynek rekreacji indywidualnej podlega wyłączeniu z produkcji rolniczej, dlatego też realizacja takiej zabudowy będzie możliwa tylko po opracowaniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i przeznaczeniu tych gruntów rolnych na cele nierolnicze.
Co do zasady, zgodnie z art. 7 ust. 1 u.g.r.l. przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne, wymagającego zgody, o której mowa w ust. 2 (tj. w stosunku do gruntów klasy I-III), dokonuje się w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, sporządzonym w trybie określonym w przepisach o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Jednak w niniejszej sprawie Organy w ogóle nie rozważyły, czy spełnione zostały łącznie przesłanki, od których zależy brak wymogu uzyskania przez inwestora zgody właściwego ministra na zmianę przeznaczenie na cele nierolnicze gruntów rolnych stanowiących użytki rolne klas I-III. Chodzi tu o przesłanki określone przepisem art. 7 ust. 2a ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 82). Ma to o tyle istotne znaczenie, że w ocenie Sądu do przedmiotowej sprawy należało zastosować art. 7 ust. 2a u.o.g.r.l. w brzmieniu obowiązującym przed 24 września 2023 r.
Obecnie art. 7 ust. 2a u.g.r.l. stanowi, że nie wymaga uzyskania zgody ministra właściwego do spraw rozwoju wsi przeznaczenie na cele nierolnicze i nieleśne gruntów rolnych stanowiących użytki rolne klas I-III, położonych na obszarze uzupełnienia zabudowy w rozumieniu przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Brzmienie tego przepisu zostało nadane na mocy art. 14 pkt 2 lit. a ustawy dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2023 r. poz. 1688 z późn. zm.; zwana dalej ustawą zmieniającą).
Jednak w dotychczasowym brzmieniu art. 7 ust. 2a u.o.g.r. stanowił:
"Nie wymaga uzyskania zgody ministra właściwego do spraw rozwoju wsi przeznaczenie na cele nierolnicze i nieleśne gruntów rolnych stanowiących użytki rolne klas I-III, jeżeli grunty te spełniają łącznie następujące warunki:
1) co najmniej połowa powierzchni każdej zwartej części gruntu zawiera się w obszarze zwartej zabudowy;
2) położone są w odległości nie większej niż 50 m od granicy najbliższej działki budowlanej w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2020 r. poz. 1990 oraz z 2021 r. poz. 11, 234 i 815, 2021 r. poz. 1899 oraz z 2022 r. poz. 1846);
3) położone są w odległości nie większej niż 50 metrów od drogi publicznej w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 470, z późn. zm.2022 r. poz. 1693, 1768 i 1783);
4) ich powierzchnia nie przekracza 0,5 ha, bez względu na to, czy stanowią jedną całość, czy stanowią kilka odrębnych części."
Zgodnie z art. 59 ustawy zmieniającej:
- ust. 1: do spraw dotyczących ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego lub wydania decyzji o warunkach zabudowy, wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu dotychczasowym.
- ust. 2. do spraw dotyczących wydania decyzji o warunkach zabudowy, wszczętych od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy i przed dniem utraty mocy studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy w danej gminie:
1) stosuje się przepisy art. 54 oraz art. 61 ust. 1 pkt 1, ust. 2, 3 i 5a ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu dotychczasowym;
2) nie stosuje się przepisów art. 61 ust. 1 pkt 1a i ust. 1a ustawy zmienianej w art. 1.
Należy również mieć na względzie, że zgodnie z art. 65 ust. 1 ustawy zmieniającej, studia uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin zachowują moc do dnia wejścia w życie planu ogólnego gminy w danej gminie, jednak nie dłużej niż do dnia 30 czerwca 2026 r. i stosuje się do nich przepisy dotychczasowe.
W ocenie Sądu niniejsza sprawa spełnia dyspozycje art. 59 ust. 2 ustawy zmieniającej, ponieważ postępowanie w sprawie ustalenia warunków zabudowy zostało wszczęte po dniu wejścia w życie ustawy zmieniającej, lecz przed dniem utraty mocy studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy w danej gminie. W związku z tym do tej sprawy zastosowanie ma art. 61 ust. 1 pkt 1 w brzmieniu dotychczasowym natomiast art. 61 ust. 1a u.p.z.p. nie stosuje się.
W oparciu o regulacje, zawarte w art. 59 ust. 1 i ust. 2 ustawy zmieniającej w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że sprawy dotyczące ustalenia warunków zabudowy, to również sprawy dotyczące wydawanych w ich obrębie uzgodnień. Postępowanie uzgodnieniowe (o którym mowa w art. 53 ust. 4 pkt 6 u.p.z.p.) jest bowiem postępowaniem wpadkowym wobec postępowania głównego, którym jest postępowanie o ustalenie warunków zabudowy.
Wniosek ten jest uzasadniony w przypadku ochrony gruntów rolnych, gdyż art. 7 ust. 2a u.o.g.r. w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą odnosi się do pojęć wprowadzonych i definiowanych przez tą ustawę. Przepis ten dotyczy użytków rolnych położonych na obszarze uzupełnienia zabudowy podczas gdy na mocy art. 59 ust. 2 ustawy zmieniającej, do decyzji o warunkach zabudowy nie stosuje się przepisu art. 61 ust. 1 pkt 1a u.p.z.p., który wprowadza wymóg, by działka dla której ustalane są warunki zabudowy, stanowiła teren położony na obszarze uzupełnienia zabudowy.
Zatem uzgodnienie projektu decyzji w zakresie ochrony gruntów rolnych i leśnych powinno zostać wydane w oparciu o przepisy u.o.g.r. w brzmieniu sprzed dokonanej zmiany. Jest prawdą, że z uwagi na brak przepisów przejściowych zmiany wprowadzone do ustawy wchodzą w życie w dniu wejścia w życie ustawy zmieniającej zgodnie z regułą bezpośredniego działania nowego prawa. Jednak nie można zapominać, że gdy zachodzą ważne racje systemowe i aksjologiczne, a takie pojawiają się w przypadku spraw rozstrzyganych w wyniku wystąpienia luki konstrukcyjnej spowodowanej brakiem obowiązywania planów ogólnych, za konieczne uznać należy kierowanie się przepisami starymi, które zdatne są do wypełnienia tej luki w prawie - zob. wyrok TK z dnia 8 listopada 2006 r., sygn. akt: K 30/06 (OTK-A 2006, Nr 10, poz. 149.) - por. wyrok WSA w Rzeszowie z 30.07.2024 r., II SA/Rz 374/24, LEX nr 3782537.
Zgodnie z treścią art. 7 ust. 2 pkt 1 u.o.g.r.l. (w wersji obowiązującej przed zmianą, czyli przed 24 września 2023 r.) przeznaczenie na cele nierolnicze i nieleśne gruntów rolnych stanowiących użytki rolne klas I-III wymaga uzyskania zgody ministra właściwego do spraw rozwoju wsi, z zastrzeżeniem ust. 2a. Przepis art. 7 ust. 2a wprowadził możliwość zmiany przeznaczenia gruntów rolnych klasy I -III bez uzyskania zgody ministra właściwego do spraw rozwoju wsi, ale jedynie w sytuacji łącznego spełnienia warunków określonych w tym przepisie (zob. wyżej).
W niniejszej sprawie Organy w ogóle nie rozważyły, czy projekt decyzji może być uzgodniony w trybie art. 7 ust. 2a u.o.g.r.l. w brzmieniu obowiązującym przed 24 września 2023 r.
W ocenie Sądy powyższe świadczy o istotnym naruszeniu przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.
Mając na uwadze powyższe naruszenia prawa, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 P.p.s.a., Sąd uchylił zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie organu I instancji.
Na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1964 z późn. zm.) Sąd na rzecz Skarżącego od SKO w Rzeszowie zasądził tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego kwotę 580 zł, na którą składał się uiszczony wpis od skargi (100 zł) oraz koszty zastępstwa procesowego (480 zł).
Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło