II SA/Rz 1179/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Ewa Partyka Sędziowie WSA Elżbieta Mazur - Selwa WSA Maciej Kobak /spr./ po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 6 lutego 2019 r. sprawy ze skargi H. S. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] września 2018 r. nr [...] w przedmiocie braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej -skargę oddala- Przedmiotem skargi H. S. (dalej w skrócie: "skarżąca") jest decyzja [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego (dalej w skrócie: "[...]PWIS") z dnia [...] września 2018 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Nr [...] Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] (dalej w skrócie: "PPIS" lub "organ I instancji") z dnia [...] lutego 2018 r. znak [...] w przedmiocie braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. Kwestionowana decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym. W dniu 28 stycznia 2016 r. skarżąca dokonała zgłoszenia do organu I instancji podejrzenia choroby zawodowej typu: grzybica skóry - u jej zmarłego męża L. S. Decyzją Nr [...] z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] PPIS nie stwierdził u L. S. choroby zawodowej typu choroby skóry: grzybice skóry u osób stykających się z materiałem biologicznym pochodzącym od zwierząt - wymienionej w poz. 18/5 wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (t .j. Dz. U. z 2013 r., poz. 1367). Jako podstawę prawną decyzji PPIS podał art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm., dalej w skrócie: "k.p.a."), art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (t. j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1261 ze zm.) oraz § 8, § 11 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych. W uzasadnieniu decyzji PPIS wskazał, że ze sporządzonej oceny narażenia zawodowego wynika, iż L. S. w latach 1966-1970 był zatrudniony jako pracownik sezonowy w Powiatowym Inspektoracie Wodnych Melioracji w [...]. Praca wykonywana była głownie w miesiącach letnich i polegała na utrzymaniu urządzeń melioracyjnych. Później L. S. pracował jako ładowacz - początkowo w Państwowym Przedsiębiorstwie Komunikacji Samochodowej Oddziale w [....], następnie w [...] Zakładach Gazów Technicznych w [....]. Praca polegała na załadunku i rozładunku butli z gazami technicznymi. W latach 1984-1991 L. S. pracował jako wozak w Okręgowej Spółdzielni Mleczarskiej w [...]. Praca polegała na załadunku i rozładunku konwi z mlekiem i załadunku pustych konwi. Praca wymagała wysiłku fizycznego oraz wykonywana była w zmiennych warunkach atmosferycznych. Ponadto L. S. pracował we własnym gospodarstwie rolnym do 1991 r. Od 1991 r. przebywał na rencie z tytułu niezdolności do pracy, w tym okresie nadzorował prace rolne oraz prace przy zwierzętach należących do dzieci. W 2009 r. przeszedł na emeryturę. Następnie PPIS wyjaśnił, że Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w [...] Poradnia Chorób Zawodowych wydał orzeczenie lekarskie nr [...] o braku podstaw do rozpoznania u L. S. choroby zawodowej typu choroby skóry: grzybice skóry u osób stykających się z materiałem biologicznym pochodzącym od zwierząt. Skarżąca złożyła wniosek o przeprowadzenie ponownego badania przez jednostkę orzeczniczą II stopnia, którą jest instytut badawczy w dziedzinie medycyny pracy. Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w [...] Przychodnia Chorób Zawodowych wydał orzeczenie lekarskie nr [...] o braku podstaw do rozpoznania u L. S. astmy oskrzelowej wymienionej w poz. 18/5 wykazu chorób zawodowych. PPIS wyjaśnił następnie, że zgodnie z § 8 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika. PPIS wskazał, że Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w uzasadnieniu wydanego orzeczenia stwierdził, że w przesłanej dokumentacji brak jest opinii dermatologa oraz badania mikologicznego, ponadto L. S. stosował dużo leków sterydowych, które sprzyjają występowaniu chorób skóry. PPIS stwierdził, że w sprawach o stwierdzenie choroby zawodowej przesądzające znaczenie ma dowód z opinii biegłych - lekarzy z zakresu medycyny pracy, w stosunku do których inspektor sanitarny nie ma prawa zmienić lub we własnym zakresie interpretować postawionej diagnozy lekarskiej. Dlatego też będąc zobligowanym treścią otrzymanego orzeczenia lekarskiego – organ I instancji orzekł jak w sentencji decyzji. Po rozpoznaniu odwołania skarżącej od powyższej decyzji, [...]PWIS decyzją z dnia [...] września 2018 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji [...]PWIS wyjaśnił, że pojęcie choroby zawodowej jest pojęciem prawnym, a nie medycznym. Aby orzec istnienie choroby zawodowej organ inspekcji sanitarnej stwierdzić musi wystąpienie trzech przesłanek. Po pierwsze musi ustalić, że strona była w środowisku pracy narażona na działanie czynników mogących potencjalnie wywołać chorobę zawodową. Po drugie musi stwierdzić, że powołani w sprawie biegli rozpoznają u strony rozpatrywaną chorobę w sensie medycznym. Po trzecie musi ustalić związek przyczynowy między narażeniem na działanie czynników szkodliwych w środowisku pracy, a chorobą strony. Jedynie spełnienie wszystkich powyższych przesłanek pozwala organowi na pozytywne rozstrzygnięcie sprawy, brak którejkolwiek z przesłanek obliguje organ do wydania decyzji nie stwierdzającej choroby zawodowej. W razie ustalenia przez właściwego lekarza medycyny pracy - biegłego, że rodzaj rozpoznanej u pracownika choroby mieści się w wykazie, a pracownik świadczył pracę w warunkach narażenia zawodowego, które w świetle dostępnej wiedzy medycznej mogą tę chorobę wywoływać, tak lekarz, jak i organy inspekcji sanitarnej obowiązane są uznać takie schorzenie za chorobę zawodową. Następnie [...]PWIS stwierdził, że powołani w sprawie biegli nie stwierdzili występowania u zmarłego choroby skóry: grzybice skóry u osób stykających się z materiałem biologicznym pochodzącym od zwierząt, wymienionej w poz. 18/5 w wykazie chorób zawodowych. Ponadto biegli wskazali, że pierwsze wzmianki o potencjalnym istnieniu grzybicy pojawiają się w dokumentacji z 1999 r., a więc 8 lat po zakończeniu pracy zawodowej. Późniejsza ekspozycja ma charakter pozazawodowy. Natomiast zgodnie z załącznikiem do rozporządzenia w sprawie wykazu chorób zawodowych, chorobę z pozycji 18/5 wykazu można rozpoznać jako zawodową, jeżeli od zakończenia pracy w narażeniu zawodowym do wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych upłynęło nie więcej niż jeden miesiąc. W ustawowym terminie skarżąca wniosła skargę na powyższą decyzję [...]PWIS, domagając się jej uchylenia. W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że w toku postępowania występowała z wnioskiem do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w [...], aby podmiot ten zwrócił się do Szpitala Wojewódzkiego im. [...] w T. oraz Szpitala w D. o przedłożenie dokumentacji medycznej dotyczącej jej męża, albowiem wymienione zakłady opieki zdrowotnej niezgodnie ze stanem faktycznym stwierdziły, iż nie był on ich pacjentem. Podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko PWIS wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna i jako taka podlega oddaleniu. Stosownie do postanowień art. 2351 Kodeksu Pracy za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Do stwierdzenia choroby zawodowej niezbędne jest zatem ustalenie trzech okoliczności: 1) że jednostka chorobowa, której dotyczy postępowanie została wymieniona w tzw. wykazie chorób zawodowych; 2) że w środowisku pracy występowały czynniki mogące ową chorobę wywołać; 3) że czynniki wymienione w pkt 2 faktycznie wywołały chorobę, o której mowa w pkt 1. W analizowanej sprawie postępowanie toczyło się pod kątem stwierdzenia, że zmarły mąż skarżącej cierpiał na chorobę zawodową o jakiej mowa w poz. 18/5 załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, Dz. U. 2013r. poz. 1367 - grzybice skóry u osób stykających się z materiałem biologicznym pochodzącym od zwierząt. W toku postępowania ustalono, że mąż skarżącej wykonywał prace zawodową od 1966 roku do roku 1991. Od 1991 roku przebywał na rencie, a od 2009 na emeryturze. Jak ustaliły organy w oparciu o orzeczenia lekarskie i kartę narażenia zawodowego ewentualna ekspozycja męża skarżącej na czynniki chorobotwórcze w związku z wykonywaną pracą zawodową zakończyła się w roku 1991. Później mógł on być narażony na te czynniki, jednak w środowisku pozazawodowym – w związku z pracą we własnym gospodarstwie rolnym. Pierwsze wzmianki o potencjalnym wystąpieniu u męża skarżącej choroby wymienionej w poz. 18/5 załącznika do rozporządzenia pochodzą z roku 1999. Tymczasem, jak wynika z załącznika do rozporządzenia okres, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym, w odniesieniu do pozycji 18/5, wynosi 1 miesiąc. Jeżeli więc pierwsze objawy grzybicy skóry u męża skarżącej wystąpiły w roku 1999, a pracę zawodową przestał on wykonywać 8 lat wcześniej, bo w roku 1991, to zachodzą przeszkody w przyjęciu związku przyczynowego pomiędzy narażeniem zawodowym a omawianą jednostką chorobową. Ponadto, co istotne, z akt sprawy wynika, że wystąpienie u skarżącego grzybicy skóry w związku ze stycznością z materiałem biologicznym pochodzącym od zwierząt jest niepewne. Jak ustalono w toku postępowania, przewlekła grzybica skóry brzucha nie została u męża skarżącej potwierdzona w sposób jednoznaczny – poprzez badania mykologiczne, co nie daje pewności o jej odzwierzęcym pochodzeniu. W dokumentacji medycznej wspomina się również, że chorował na wypryskowe zapalenie skóry brzucha, a jest to choroba niekwalifikująca się w ramach jednostki z poz. 18/5 załącznika do rozporządzenia. W orzeczeniu lekarskim zwracano również uwagę, że mąż skarżącej był intensywnie leczony sterydami, co sprzyjało rozwojowi chorób skóry, i prawdopodobnym czyni założenie, że to te leki stanowiły etiologiczne środowisko dla choroby skóry, na która cierpiał mąż skarżącej. Uwzględniając całość naprowadzonych okoliczności Sąd podziela konkluzje organów, że nie było podstaw do stwierdzenia męża skarżącej choroby zawodowej - grzybicy skóry w związku ze stycznością z materiałem biologicznym pochodzącym od zwierząt. W tym stanie rzeczy, Sąd skargę oddalił – art. 151 P.p.s.a.