II SA/Rz 1180/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Robert Sawuła Sędziowie WSA Ewa Partyka /spr./ NSA Małgorzata Wolska Protokolant st. sekr. sąd Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 6 marca 2012 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2011 r. nr [...] w przedmiocie anulowania czynności materialno-technicznej zameldowania I. skargę oddala; II. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wynagrodzenie na rzecz adwokata J. K. - Kancelaria Adwokacka [...] w kwocie 295 zł 20/100 /słownie: dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy/ tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w tym: tytułem wynagrodzenia kwotę 240 zł / słownie : dwieście czterdzieści złotych/ i tytułem 23 % podatku VAT kwotę 55 zł 20/100 / słownie: pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy/. II SA/Rz 1180/11 UZASADNIENIE Przedmiotem skargi M. K. jest decyzja Wojewody [...] z dnia [...] października 2011 r., nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] września 2011 r., nr [...] o anulowaniu czynności materialno-technicznej wpisu zameldowania M. K. na pobyt stały w R. przy ul. S. [...]. W podstawie prawnej organ odwoławczy powołał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., określanej dalej w skrócie jako k.p.a.) w zw. z art. 10 ust. 1, art. 6 ust. 1, art. 47 ust. 2 oraz art. 50 ust. 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm., określanej dalej jako ustawa). Z akt administracyjnych sprawy oraz decyzji wynika, że w dniu 8 czerwca 2011 r. wpłynęło do Wydziału Spraw Obywatelskich Urzędu Miasta [...] pismo N. G. domagającej się anulowania czynności materialno-technicznej zameldowania M. K. na pobyt stały w R. przy ul. S. [...]. Podniosła, że M. K. w dniu 11 maja 2011 r. została zameldowana w w/w miejscu, gdzie nigdy nie zamieszkiwała. Wyjaśniła, że w dniu 4 czerwca 2011 r. zmarł główny najemca przedmiotowego lokalu – S. B. W piśmie podano, że jako jego konkubina – N. G. stara się obecnie o nabycie praw głównego najemcy. Wskazano, że M. K. zamieszkuje stale w R. przy ul. W. [...]. Prezydent Miasta [...] decyzją z dnia [...] września 2011 r., nr [...] orzekł o anulowaniu czynności materialno-technicznej wpisu zameldowania M. K. na pobyt stały w R. przy ul. S. [...]. W uzasadnieniu wskazano, że w niniejszej sprawie zaistniała wadliwość samego zameldowania na pobyt stały M. K., którą należy zlikwidować przez uchylenie czynności materialno-technicznej wpisu o zameldowaniu na pobyt stały pod adresem: R., ul. S. [...], z uwagi na to, że M. K. nie zamieszkiwała w przedmiotowym lokalu w dniu dokonania czynności meldunkowej. Kolegium wyjaśniło, że pobyt stały w danym lokalu oznacza zamieszkiwanie pod oznaczonym adresem, z wolą koncentracji w danym miejscu swoich spraw życiowych, w tym założenia ośrodka osobistych i majątkowych interesów. Naprowadziło, że zameldowanie jest czynnością materialno-techniczną wywołującą określone skutki prawne (nie jest jednak decyzją administracyjną). Sama czynność nie ma jak decyzja przymiotu ostateczności i prawomocności. Tym samym wadliwe zameldowanie stanowi podstawę do wydania decyzji unieważniającej wpis zameldowania, gdyż organ dowiedział się o braku podstaw prawnych do zameldowania po fakcie rejestracji. Istota sprawy sprowadza się do tego czy w dacie zameldowania M. K. spełniała ona konieczne ku temu przesłanki. Ewentualne późniejsze zamieszkiwanie, co do zasady nie sanuje nieprawidłowości zameldowania. W okolicznościach niniejszej sprawy M. K. w przedmiotowym lokalu nie zamieszkiwała, także w okresie późniejszym. Sama wskazała, że mieszka w lokalu mieszkalnym przy ul. W. [...] w R., który stanowi jej centrum życiowe. Nie było zatem podstaw do przyjęcia aby w lokalu mieszkalnym przy ul. S. [...] w R. koncentrowało się wówczas jej życie. W odwołaniu od tej decyzji M. K. wskazała, że mieszkała z synem S. B. w przedmiotowym lokalu, gdyż wymagał on całodobowej opieki z uwagi na chorobę. Podniosła, że po śmierci syna N. G. mieszkająca w tym lokalu wymieniła zamki w drzwiach i nie wpuściła jej do mieszkania. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] października 2011 r., opisaną na wstępie utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że M. K. zameldowała się na pobyt stały w w/w lokalu w dniu 11 maja 2011 r., a fakt pobytu na formularzu potwierdził jej syn. Organ podniósł, że odwołująca nigdy nie zamieszkiwała w tym lokalu, natomiast przychodziła do syna żeby się nim opiekować. Jednakże lokal ten nie był jej centrum życiowym, gdyż zamieszkiwała w R. przy ul. W. [...], gdzie skoncentrowane były jej interesy osobiste i majątkowe. W rezultacie nastąpiło fikcyjne zameldowanie M. K. na pobyt stały w przedmiotowym lokalu. Skoro nie mieszkała ona nigdy w tym lokalu, zatem nie zostały spełnione przesłanki zameldowania, co stanowi podstawę prawną do anulowania przedmiotowego zameldowania. Wojewoda nie uznał twierdzeń odwołującej, że mieszkała w przedmiotowym lokalu i wskazał, że nikt tego nie potwierdził, a sama zainteresowana zeznała, że w przedmiotowym lokalu przebywała, zaś mieszkała w lokalu przy ul. W. [...] w R. W skardze M. K. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. W uzasadnieniu podobnie jak w odwołaniu wskazała, że zamieszkiwała w mieszkaniu syna, gdzie została zameldowana N. G., która również tam mieszkała. Skarżąca podniosła, że opiekowała się chorom synem, który ją świadomie zameldował w mieszkaniu i nie było to zameldowanie fikcyjne. Po śmierci syna N. G. wymieniła zamki w lokalu pozbawiając skarżącą możliwiści korzystania z rzeczy, leków, dokumentów, ubrań i rzeczy osobistych. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji. Uznał ją za bezzasadną. Na rozprawie pełnomocnik z urzędu zarzucił, że brak było podstaw do anulowania czynności meldunkowej, gdyż syn skarżącej, który był najemcą potwierdził fakt przebywania w tym lokalu swojej matki. Wskazał, że skarżąca faktycznie zamieszkiwała w lokalu przy ul. S., opiekując się w tym czasie chorym synem. Sytuacja ta nie była kwestionowana przez N. G., która dopiero po śmierci najemcy wymieniła zamki w drzwiach mieszkania, uniemożliwiając dalsze w nim zamieszkiwanie M. K. Podała też, że przed sądem powszechnym toczy się postępowanie o wstąpienie M. K. w stosunek najmu. Pełnomocnik wniósł także o przyznanie kosztów zastępstwa procesowego, które nie zostały pokryte w całości ani w części. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje; Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269, ze zm.). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej w skrócie P.p.s.a. Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. W ramach kontroli legalności Sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.). Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Podkreślić należy, że wiążący w danej sprawie jest stan prawny i faktyczny aktualny na dzień wydania decyzji. Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco; W oparciu o zgłoszenie z dnia 11 maja 2011 r. pobytu stałego potwierdzone przez najemcę S. B., M. K. została zameldowana na pobyt stały w lokalu pod adresem – ul. S. [...] w R. Pismem z dnia 8 czerwca 2011 r. N. G. zwróciła się o anulowanie czynności materialno-technicznej zameldowania M. K. na pobyt stały w R. przy ul. S. [...] ze względu na to, że nigdy nie zamieszkiwała w w/w lokalu a jej zameldowanie miało charakter fikcyjny. W toku postępowania wszczętego z urzędu ustalono, że M. K. nie zamieszkiwała w przedmiotowym lokalu w dniu dokonania czynności meldunkowej natomiast jej centrum życiowe stanowił lokal mieszkalny przy ul. W. [...] w R. Decyzją z dnia [...] września 2011 r., nr [...] Prezydent Miasta [...] anulował czynność materialno-techniczną wpisu zameldowania M. K. na pobyt stały przy ul. S. [...] w R. Podstawą takiego rozstrzygnięcia było ustalenie, że skarżąca faktycznie zamieszkiwała w lokalu pod adresem ul. W. [...] w R. Pismem z dnia 20 września 2011 r. skarżąca złożyła odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta [...]. Decyzją z dnia [...] października 2011 r., nr [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Stan faktyczny ustalony przez organy czyni zadość wymogom określonym w przepisach prawa i może być podstawą wyrokowania. W ocenie Sądu zwłaszcza w świetle zeznań samej M. K. i jej wnuczki I. N., nie budzą wątpliwości ustalenia organów co do miejsca zamieszkania skarżącej z zamiarem stałego tam przebywania. Skarżąca w swoich zeznaniach, złożonych pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań w postępowaniu przed organem I instancji jednoznacznie stwierdziła, że w dniu jej zameldowania w lokalu przy ul. S. nie zamieszkiwała lecz jedynie przebywała tam, gdy syn był na przepustce z hospicjum. Skarżąca dodała, że zamierzała zamieszkać w przedmiotowym lokalu po śmierci syna, lecz okazało się to niemożliwe z powodu wymiany zamków przez N. G. M. K. w swoich zeznaniach ponadto wskazała, że faktycznie stale zamieszkiwała w R. przy ul. W. [...], gdzie jest skoncentrowane jej życie osobiste. Zameldowanie w lokalu mieszkalnym zajmowanym przez syna było podyktowane chęcią zamieszkania tam po jego śmierci i wstąpienia w stosunek najmu. Swoje wyjaśnienia skarżąca podpisała i w postępowaniu administracyjnym nie zgłaszała żadnych zastrzeżeń ani uwag co do sposobu przeprowadzenia przez organ tego dowodu. Zbieżne z zeznaniami skarżącej są zeznania jej wnuczki – I. N., która razem ze skarżącą zamieszkuje w lokalu przy ul. W. Wnuczka skarżącej w swoich zeznaniach złożonych na rozprawie administracyjnej, również pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań potwierdziła wyjaśnienia skarżącej, "że babcia sprawowała opiekę nad swoim synem i w tym celu odwiedzała go w mieszkaniu przy ul. S. Jednak przez ten czas zamieszkiwała stale w mieszkaniu przy ul. W., gdyż tam było skoncentrowane jej życie osobiste". Sąd zważył, że treść zeznań świadka i skarżącej jednoznacznie potwierdza ustalenia organu, stanowiące podstawę rozstrzygnięcia i to zupełnie niezależnie od pozostałych dowodów, w tym zeznań świadków. Rzeczywiście bowiem mogło być tak, że sąsiedzi mogliby nie zauważyć faktu zamieszkiwania skarżącej wówczas gdyby np. późno wracała do lokalu i wcześnie rano z niego wychodziła. Tutaj jednak nie była potrzebna szczególnie wnikliwa ocena zeznań przesłuchanych w sprawie świadków, czy konfrontacja pozostałych dowodów z zeznaniami skarżącej i jej wnuczki, skoro osoby znające okoliczności sprawy najlepiej, bo z autopsji, tj. skarżąca i zamieszkująca z nią w jednym lokalu wnuczka potwierdziły, że M. K. co najwyżej okazjonalnie tylko przebywała u syna, a centrum jej spraw życiowych stanowił lokal przy ul. W. [...] w R. i że dopiero miała zamiar zamieszkać w spornym lokalu dopiero po śmierci syna, co zostało uniemożliwione działaniami N. G. Znamienne jest, że skarżąca koncentruje się na kwestionowaniu ewentualnych uprawnień N. G., zaś jej twierdzenia i wywody w pismach składanych w toku postępowania administracyjnego odbiegają od treści zeznań złożonych w tym postępowaniu pod rygorem odpowiedzialności karnej i przy tym zbieżnych z zeznaniami jej wnuczki. Odnosząc się do twierdzeń zawartych w skardze, w których podnoszona jest okoliczność, że skarżąca sprawowała opiekę nad synem i w tym czasie prowadziła jego dom należy stwierdzić, że sama ta okoliczność nie świadczy o ulokowaniu w mieszkaniu syna jej centrum spraw życiowych a jedynie o sprawowaniu opieki nad synem w określonych odcinkach czasowych i wykonywaniu związanych z opieką nad osobą chorą czynności. Sąd nie neguje przy tym stanu emocjonalnego skarżącej, spowodowanego ciężkimi przeżyciami związanymi ze śmiercią syna, jednak wobec tak jednoznacznych w swej treści zeznań skarżącej oraz dodatkowo jej wnuczki Sąd stwierdza, że przyjęcie odmiennego stanu faktycznego byłoby sprzeczne z elementarnymi zasadami logiki oraz z doświadczeniem życiowym. Sam fakt, że skarżąca w mieszkaniu syna pozostawiła swoje rzeczy takie jak pościel czy ręczniki nie oznacza, że tam zamieszkiwała z zamiarem stałego pobytu. Świadczy to jedynie o tym, że M. K. z pewnością przebywała tam okazjonalnie i dla własnej wygody pozostawiła tam potrzebne jej rzeczy. Należy wskazać, że za miejsce koncentracji życiowych interesów można uznać miejsce, w którym osoba realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe tj. mieszka, nocuje, spożywa posiłki, przechowuje rzeczy niezbędne do codziennego użytku (odzież, żywność, meble), przyjmuje wizyty członków rodziny i znajomych itp.( por. wyrok WSA w Warszawie, IV SA/Wa 279/10, Lex, nr 694499). Należy więc stwierdzić, że przy ocenie, gdzie znajduje się centrum życiowe bierze się pod uwagę całokształt okoliczności zaistniałych w danej sprawie. Sam fakt, że w określonym mieszkaniu znajdują się pewne rzeczy należące do skarżącej nie może jeszcze przesądzać określonego rozstrzygnięcia w sprawie. Podnoszone i eksponowane przez skarżącą okoliczności dotyczące pobytu N. G. w mieszkaniu najmowanym przez syna skarżącej, trybu jej życia i sposobu postępowania nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. By podjąć rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie należało ustalić gdzie w chwili zameldowania znajdowało się centrum życiowe skarżącej, natomiast pozostałe okoliczności dotyczące osoby N. G. mają charakter poboczny i pozostają bez znaczenia na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie. Zgodnie z art. 47 ust. 2 ustawy jeżeli zgłoszone dane, na podstawie których dokonano aktu zameldowania budzą wątpliwości, o dokonaniu zameldowania lub wymeldowania rozstrzyga właściwy organ gminy. Czynność materialno-techniczna polegająca na zameldowaniu nie ma cech ostateczności ani prawomocności w związku z tym, w każdym czasie możliwe jest skorygowanie błędnego wpisu ewidencyjnego. Stwierdzenie nieważności ( anulowanie) czynności materialno – technicznej ma charakter wyjątkowy i jest dokonywane w sytuacjach, gdy wątpliwości, o których mowa w art. 47 ust. 2 ustawy ujawniły się już po dokonanej czynności materialno-technicznej, związanej z zarejestrowaniem faktu zameldowania ( por. wyrok WSA we Wrocławiu, IV SA/Wr 3/10, Lex nr 759132). W niniejszej sprawie organ znalazł się w posiadaniu informacji wskazującej na to, że zameldowanie M. K. w mieszkaniu przy ul. S. nie miało podstaw już po dokonaniu czynności materialno-technicznej. Okoliczności te zostały zbadane w toku przeprowadzonego postępowania, prawidłowo też został ustalony stan faktyczny sprawy. W związku z tym należy uznać, że organ prawidłowo zastosował art. 47 ust. 2 ustawy. Wątpliwości dotyczące lokalizacji faktycznego centrum życiowego skarżącej spowodowały, że organ był zobowiązany do przeprowadzenia postępowania administracyjnego i rozstrzygnięcia w tym przedmiocie w drodze decyzji administracyjnej ( por. wyrok WSA w Poznaniu, III SA/Po 494/08, Lex nr 563929). Należy ponadto wskazać, że w niniejszej sprawie nie zachodziły podstawy do dokonania wymeldowania skarżącej. Czynność polegającą na wymeldowaniu dokonuje osoba gdy opuszcza miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące, na podstawie art. 15 ust. 1 ustawy. W niniejszej sprawie nie zachodzi powyżej opisana sytuacja. Przesłanki do dokonania wymeldowania nie zostały spełnione, gdyż skarżąca w przedmiotowym mieszkaniu nigdy nie zamieszkiwała a jedynie przebywała okazjonalnie, tym samym jej zameldowanie tam nastąpiło w okolicznościach, które w myśl art. 6 w zw. z art. 10 ustawy nie uwzględniały ukrywanego przed organami faktu, iż M. K. nie przebywała w tym czasie w spornym lokalu z zamiarem stałego pobytu. Skoro zameldowanie ma potwierdzać pobyt danej osoby w określonym lokalu, to jest oczywiste, że osoba występująca o zameldowanie winna zamieszkać w danym lokalu przed dokonaniem w nim zameldowania (tak NSA w uzasadnieniu wyroku z dnia 27.04.2010 r., sygn. akt II OSK 627/09 – LEX 597733). Dlatego skargę jako bezzasadną należało oddalić na podstawie art. 151 P.p.s.a.. W punkcie II wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 250 P.p.s.a. Kwota wynagrodzenia przyznanego adwokatowi z urzędu odpowiada § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c i § 2 ust. 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie ... (...) (Dz.U. Nr 163, poz. 1348 z późn. zm.).