II SA/Rz 1193/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Joanna Zdrzałka Sędziowie WSA Elżbieta Mazur-Selwa /spr./ WSA Paweł Zaborniak Protokolant sekretarz sądowy Sylwia Pacześniak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 lutego 2015 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] czerwca 2014 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego -skargę oddala- Przedmiotem skargi A. M. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] (dalej SKO, Kolegium) z [...] czerwca 2014 r. nr [...], o odmowie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Po rozpoznaniu wniosku A. M. - Wójt Gminy [...] decyzją z [...] maja 2014 r. nr [...], odmówił A. M. przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu sprawowania opieki nad córką J. M. W uzasadnieniu wskazał, że A. M. ma ustalone prawo do emerytury w związku z tym zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1456 ze zm.; dalej u.ś.r.), nie przysługuje jej świadczenie pielęgnacyjne. W odwołaniu od tej decyzji A. M. wniosła o przyznanie jej świadczenia pielęgnacyjnego i zwróciła uwagę na swoją trudną sytuację związaną z opieką nad niepełnosprawną córką. SKO decyzją z [...] czerwca 2014 r. - utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu Kolegium przychyliło się do stanowiska organu I instancji, że posiadanie przez A. M. prawa do emerytury, wyklucza możliwość przyznania jej świadczenia pielęgnacyjnego. Wyjaśniło, że ustawodawca nie dopuścił możliwości porównania wysokości obu świadczeń i dokonania przez osobę sprawującą opiekę wyboru świadczenia korzystniejszego. W tym przypadku ustawodawca nie pozwala także wziąć pod uwagę innych okoliczności dotyczących sytuacji materialnej czy tez osobistej osoby ubiegającej się o przyznanie świadczenia. Nadto Kolegium podniosło, że samo zawieszenie prawa do emerytury nie spowoduje, że przestanie istnieć negatywna przesłanka, gdyż zawieszenie wypłaty świadczenia emerytalnego nie sprawia, że nie istnieje ustalone do niego prawo. A. M. skierowała do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę na decyzję SKO z [...] czerwca 2014 r., wnosząc o jej zmianę i przyznanie jej świadczenia pielęgnacyjnego. Uznała za krzywdzący fakt, że ustawodawca nie dopuścił możliwości porównania wysokości obu świadczeń (emerytalnego, oraz pielęgnacyjnego) i dokonania wyboru przez osobę sprawującą opiekę wyboru świadczenia korzystniejszego. W odpowiedzi na skargę SKO wniosła o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stan faktyczny w niniejszej sprawie jest bezsporny. Przedmiotem sądowej kontroli w niniejszej sprawie stanowi decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z [...] czerwca 2014 r. utrzymująca w mocy decyzję Wójt Gminy [...] z [...] maja 2014 r. o odmowie przyznania A. M. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu sprawowania opieki nad niepełnosprawną córką J. M. Materialnoprawną podstawę wydania przedmiotowych decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych. Zgodnie z art. 17 ust. 1 u.ś.r., świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Podkreślenia wymaga, że w art. 17 ust. 5 u.ś.r., określono przesłanki wykluczające możliwość uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego. Przepis ten enumeratywnie wymienia osoby nieuprawnione do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego. Wśród nich ustawodawca wymienił m.in osobę posiadającą prawo do emerytury. Zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego. Nie budzą wątpliwości Sądu, ustalenia organów administracyjnych, że skarżąca ma ustalone prawo do emerytury. W aktach administracyjnych znajduje się potwierdzona za zgodność z oryginałem decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział [...] z 11 marca 2014 r., znak [...] o waloryzacji przysługującej A. M. emerytury. Na okoliczność pobierania emerytury strona powołała się zarówno w odwołaniu, jak i w skardze, fakt ten potwierdziła również na rozprawie w dniu 19 lutego 2015 r. Podkreślenia wymaga, że w art. 17 ust. 5 u.ś.r. ustawodawca taksatywnie wymienił przypadki w których świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje. Jest to katalog zamknięty, i niedopuszczalne jest dokonywanie wykładni rozszerzającej. Oznacza to, że organy nie mają żadnych możliwości odstępstwa od ustalonych w tym przepisie zasad. W przedmiotowej spawie wystąpiła negatywna przesłanka określona w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r., która wyklucza przyznanie skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego, gdyż jako sprawująca opiekę nad córką posiada ona prawo do emerytury. Niezależnie od powyższej okoliczności nadmienić trzeba, że nawet trudna sytuacja życiowa skarżącej związana z opieką nad niepełnosprawną córką - nie może przemawiać za przyznaniem jej świadczenia pielęgnacyjnego. W kontekście poczynionych uwag nie można uznać za zasadny zarzut skarżącej, że brak możliwości wyboru przez nią świadczenia dla niej bardziej korzystniejszego jest niesprawiedliwe. Wyjaśnienia wymaga, że ustawodawca nie przewidział możliwości wyboru przez stronę korzystniejszego dla niej świadczenia pielęgnacyjnego i zrezygnowanie z już posiadanego przez nią prawa do emerytury (jako mniej korzystnego). Nie należy tracić z pola widzenia, że celem ustawodawcy było zapewnienie świadczenia pielęgnacyjnego osobie rezygnującej z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny - pod warunkiem, że osoba sprawująca opiekę jest pozbawiona dochodu. W ocenie Sądu organy w niniejszej sprawie w sposób prawidłowy ustaliły, że skarżąca A. M. ma ustalone prawo do emerytury co oznacza, że jako osobie sprawującej opiekę nad dzieckiem, świadczenie pielęgnacyjne jej nie przysługuje. Sąd ocenił, wydanie decyzji organów obu instancji za zgodne z prawem i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) - skargę oddalił.