II SA/Rz 1203/13
PostanowienieWSA w Rzeszowie2014-01-17
Skład orzekający: Agata Kosowska-Dudzik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Wnioskodawca nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Analiza dochodów i wydatków rodziny wskazuje na możliwość pokrycia kosztów postępowania, a wydatki na utrzymanie samochodu, garażu czy telefonu nie mają pierwszeństwa przed kosztami sądowymi. Dodatkowo, wnioskodawca nie przedłożył wszystkich wymaganych dokumentów.Stan faktyczny
Skarżący S. P. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji o wymierzeniu kary nagany. Wnioskodawca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z rodzicami i babcią. Rodzina posiada majątek w postaci domów, samochodu i nieruchomości rolnej. Miesięczne dochody rodziny wynoszą 5 400 zł netto, a miesięczne wydatki 2 150 zł (bez kosztów utrzymania rodziny).Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 17 stycznia 2014 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku S. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie z jego skargi na orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] września 2013 r. nr [...] znak: [...] w przedmiocie wymierzenia kary nagany - postanawia - odmówić przyznania prawa pomocy.
W sprawie ze swej skargi na orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] września 2013 r. w przedmiocie wymierzenia kary nagany, S. P. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych.
Z wniosku tego oraz przekazanych na wezwanie dodatkowych danych wynika, że S. P. prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z rodzicami K. P. i J. P. oraz babcią A. P. K. P. jest właścicielką domu o powierzchni 140 m. kw., którego miesięczny koszt utrzymania to 500 zł natomiast A. P. posiada dom o powierzchni 90 m. kw., którego utrzymanie miesięcznie kosztuje 400 zł oraz nieruchomość rolną o powierzchni 60 arów. Na majątek rodziny składa się także samochód osobowy marki Audi A4 o wartości ok. 24 000 zł, którego koszty utrzymania w ciągu ostatnich trzech miesięcy wyniosły ok. 10 000 zł (w tym 3 000 zł - paliwo i części zamienne, 7 000 zł - naprawa). Miesięczne dochody rodziny to kwota 5 400 zł netto, na którą składają się: świadczenia emerytalno-rentowe matki, ojca i babci odpowiednio w wysokościach 900 zł, 800 zł i 1 300 zł oraz wynagrodzenie za pracę wnioskodawcy – 2 400 zł. Rodzina wydaje co miesiąc 150 zł tytułem korzystania z telefonu, 500 zł tytułem własnego utrzymania oraz 600 zł z tytułu kredytu zaciągniętego na kupno garażu, naprawę samochodu (wraz z częściami zamiennymi) oraz "potrzeby bieżące".
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono, co następuje:
Instytucja prawa pomocy, jako wyjątek od obowiązującej w postępowaniu sądowoadministracyjnym zasady ponoszenia przez strony tego postępowania jego kosztów związanych ze swoim udziałem w sprawie, może znaleźć zastosowanie tylko w przypadkach przewidzianych ustawą z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.". Zgodnie z art. 245 § 3 tej ustawy, prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje m. in. zwolnienie tylko od opłat sądowych i wydatków. S. P., żądając zwolnienia od kosztów sądowych, ubiega się o pomoc właśnie w powyższych granicach. Wprawdzie zakres ten nie wynika ze złożonego przez wyżej wymienionego uzupełnionego formularza PPF, jednak został on podany w pierwotnie złożonym wniosku. Dlatego też przyjęto, że żądanie S. P. sprowadza się do zwolnienia od kosztów sądowych. Uwzględnienie jego wniosku uzależnione jest zatem od wykazania, że nie jest on w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, o czym stanowi art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.
W ocenie rozpoznającej niniejszy wniosek, składający go nie wykazał, że przesłanka powyższa została w jego wypadku spełniona. Przeciwnie, analiza przedstawionych przez niego danych wskazuje na możliwość poniesienia kosztów sądowych w niniejszej sprawie bez jakichkolwiek trudności. Do konkluzji takiej prowadzi porównanie wysokości netto comiesięcznych dochodów (5 400 zł) i wydatków (2 150 zł) osób wchodzących w skład wspólnego ze skarżącym gospodarstwa domowego. Pozostająca do dyspozycji rodziny kwota 3 250 zł wielokrotnie przewyższa tak wysokość obciążającego wnioskodawcę na obecnym etapie postępowania wpisu od jego skargi (200 zł), jak też łączną wysokość kosztów, które mogą wystąpić w niniejszej sprawie (400 zł – razem ze wskazanym wyżej wpisem). Wprawdzie podana przez skarżącego kwota 500 zł ponoszona co miesiąc tytułem utrzymania wszystkich członków rodziny jest zbyt niska, by była w stanie zaspokoić nawet najbardziej podstawowe potrzeby jednostki w zakresie wyżywienia, jednak nawet przy założeniu, że jest to wartość dotycząca miesięcznego utrzymania jednego tylko z domowników, to i tak pozostała do dyspozycji rodziny kwota 1 250 zł nadal znacznie przekracza wysokość kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie.
Nadto, należy wskazać, że kwota wydatkowana z tytułu spłaty raty kredytowej w sytuacji, gdy celem tego kredytu była budowa garażu oraz naprawa samochodu nie może korzystać z pierwszeństwa w spłacie przed zobowiązaniami o publicznoprawnym charakterze, a do tych ostatnich należą koszty sądowe. Takiego pierwszeństwa nie można także przyznać w odniesieniu do opłaty za utrzymanie jednego z domów stanowiących majątek rodziny, jak też wydatkom na utrzymanie samochodu czy telefon. Nie są to bowiem tzw. wydatki konieczne, a zatem takie bez poniesienia których rodzina mogłaby doznać uszczerbku w zaspokojeniu podstawowych potrzeb (jak mieszkania, wyżywienia, leczenia).
Należy także podkreślić, że składający wniosek nie wypełnił w całości skierowanego do niego wezwania. Nie przedłożył bowiem wyciągów z posiadanych przez siebie i pozostałych domowników rachunków bankowych. Powyższe może powodować wątpliwość co do faktycznej sytuacji materialnej strony. Już sam ten fakt mógłby stanowić podstawę odmowy uwzględnienia jej żądania. W niniejszej sprawie nie ma on jednak znaczenia, jako że wynikająca z podanych przez wnioskodawcę dochodów i wydatków rodziny różnica w kwocie 3 250 zł pozwala na pokrycie kosztów niniejszego postępowania bez żadnych problemów.
Z powyższych względów odmówiono uwzględniania wniosku S.
P., działając na podstawie art. 258 § 1, § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło