II SA/Rz 1204/10
WyrokWSA w Rzeszowie2011-11-04
Skład orzekający: Stanisław Śliwa, Krystyna Józefczyk, Małgorzata Wolska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoby, które nie są właścicielami ani użytkownikami wieczystymi nieruchomości, na których zlokalizowano inwestycję celu publicznego, oraz których nieruchomości nie graniczą bezpośrednio z tymi działkami, mają status strony w postępowaniu o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego?Ratio decidendi
Status strony w postępowaniu o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego przysługuje wyłącznie inwestorowi oraz właścicielom i użytkownikom wieczystym nieruchomości, na których inwestycja jest lokalizowana, lub innym podmiotom, które wykażą, że inwestycja oddziałuje na ich nieruchomości. Osoby nieposiadające tytułu prawnego do nieruchomości objętych inwestycją ani nieruchomości sąsiadujących, a także nie wykazujące negatywnego oddziaływania inwestycji na ich nieruchomości, nie mają przymiotu strony w tym postępowaniu.Stan faktyczny
Burmistrz wydał decyzję o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego dotyczącej budowy oczyszczalni ścieków. Decyzja stała się ostateczna. Następnie odmówiono wznowienia postępowania, które zostało wznowione z urzędu przez SKO. Wójt odmówił uchylenia decyzji ostatecznej, wskazując, że osoby składające odwołanie nie mają statusu stron, gdyż nie są właścicielami ani użytkownikami wieczystymi nieruchomości objętych inwestycją ani nieruchomości sąsiadujących. SKO umorzyło postępowanie odwoławcze, a skarżący zaskarżyli tę decyzję.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Stanisław Śliwa /spr./ Sędziowie WSA Krystyna Józefczyk NSA Małgorzata Wolska Protokolant Sylwia Pacześniak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 25 października 2011 r. sprawy ze skargi L. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2010 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego -skargę oddala-
Przedmiotem skargi L. Z. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2010 r., nr [...] umarzająca postępowanie odwoławcze od decyzji Wójta Gminy C. z dnia [...] maja 2010 r., nr [...] w sprawie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej Burmistrza S. z dnia [...] czerwca 2008 r., nr [...] o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.
Stan faktyczny w przedmiotowej sprawie przedstawiał się następująco.
Burmistrz S. decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r., znak [...] ustalił lokalizację inwestycji celu publicznego dla inwestycji pn.: budowa oczyszczalni ścieków komunalnych wraz z infrastrukturą towarzyszącą na działkach nr ewid. 5475, 5476, 5477 położonych w miejscowości W. S. oraz na działce nr ew. 1576 położonej w miejscowości D., budowa zjazdu z drogi powiatowej stanowiącej działkę nr ewid. 5470 na działkę nr ewid. 5476 i 5477 w W. S. wydanej na rzecz Gminy S. Decyzja ta stała się ostateczna.
Decyzją z dnia [...] listopada 2009 r., nr [...] Burmistrz S. odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Burmistrza S. z dnia [...] czerwca 2008 r.
Następnie decyzją z dnia [...] lutego 2010 r., sygn. [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 145 § 1 pkt 3, art. 148 § 2, art. 148 § 1 oraz 150 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), zwaną dalej k.p.a. uchyliło w całości zaskarżoną odwołaniem: W. B., J. B., M. C., N. C., M. I., L. Z., W. D., F. D., A. D., J. D., H. D., G. D., B. D., K. Ł., E. Ł., E. Ł., M. Z. decyzję Burmistrza S. z dnia [...] listopada 2009 r. i wznowiło z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie zakończonej powołaną wyżej ostateczną decyzją Burmistrza S. z dnia [...] czerwca 2008 r., nr [...] (pkt 1), wyznaczyło do przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy - Wójta Gminy C. (pkt 2).
W uzasadnieniu wymienionej wyżej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało motywy wydanego w sprawie rozstrzygnięcia, podając m.in., że rozpoznanie przez Burmistrza S. sprawy i wydanie zaskarżonej decyzji na wniosek, pozostawało w sprzeczności z treścią podania z dnia [...] września 2009 r., gdyż de facto wniosek o wznowienie postępowania nie został w tej sprawie złożony, ponieważ podanie z dnia [...] września 2009 r. nie zawiera bezpośredniego żądania (wniosku) o podjęcie czynności wznowienia postępowania, a wskazuje jedynie na powinność wznowienia z urzędu postępowania w tej sprawie.
Jednocześnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze podało, iż na zasadzie art. 150 § 2 K.p.a. wyznaczyło do przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy Wójta Gminy C., z uwagi na podaną (we wskazanym powyżej podaniu z dnia [...] września 2009 r.) przyczynę wznowienia postępowania wynikającą z art. 145 § 1 pkt 3 K.p.a., celem eliminacji ewentualnych zarzutów z zakresie bezstronności Burmistrza S.
Decyzją z dnia [...] maja 2010 r., nr [...] Wójt Gminy C. - działając na podstawie art 151 § 1 pkt 1 k.p..a. - orzekł o odmowie uchylenia ostatecznej decyzji Burmistrza S. z dnia [...] czerwca 2008 r. Z treści uzasadnienia ww. decyzji organu pierwszej instancji wynika w szczególności, iż w ocenie organu pierwszej instancji zebrany w sprawie materiał dowodowy wskazuje na to, że osobom podpisanym na piśmie z dnia [...] września 2009 r. nie przysługuje status stron postępowania administracyjnego we wznowionym postępowaniu, ponieważ ww. osoby nie posiadają interesu prawnego, by w tymże postępowaniu mogły brać udział. Z ustaleń poczynionych przez Wójta Gminy C. wynika bowiem, że działki ww. osób nie są położone w granicach oddziaływania przedmiotowej inwestycji, której wpływ na środowisko zamyka się w granicach działek inwestora.
Odwołanie od powyższej decyzji złożyli L. Z., L. C., M. C., M. I., N. C., W. B. J. B., J. D., E. D., M. Z., E. Ł., E. Ł., K. Ł., F. D., W. D., A. D., J. D., H. D., B. D. Odwołujący się podali, że Wójt Gminy C. w zaskarżonej decyzji stwierdził jedynie, że przyczyną decyzji odmownej jest fakt, iż po stronie wnioskodawców brak jest przymiotu strony, zaś w ogóle nie odniósł się do przyczyny wznowienia, przewidzianej w art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a. do czego zobowiązany był zgodnie z treścią art. 149 § 2 k.p.a. oraz wytycznymi Samorządowego Kolegium Odwoławczego zawartymi w decyzji z [...] lutego 2010 r. Zdaniem odwołujących się organ I instancji w pierwszej kolejności powinien przeprowadzić postępowanie co do przyczyny wznowienia postępowania, przewidzianej w art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a. Takie postępowanie nie zostało przeprowadzone, gdyż nie ma o tym żadnej wzmianki w uzasadnieniu decyzji odmownej. W ocenie odwołujących się, przyjmując, iż organ I instancji przyjął istnienie podstawy wznowienia, to zgodnie z art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. powinien wydać decyzję uchylającą decyzję dotychczasową i wydać nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. Według odwołujących się ustalenia kto może być stroną postępowania należało przeprowadzić dopiero po przeprowadzeniu postępowania co do przyczyny wznowienia, tym bardziej, iż postępowanie zostało wznowione z urzędu. Dlatego też , wobec braku postępowania - przedmiotowa decyzja powinna ulec uchyleniu.
Ponadto odwołujący się zarzucili organowi pierwszej instancji, iż nieprawidłowo ustalił odległości położonych w D. działek nr 1764/2 położonej w D., której współwłaścicielem jest L. Z., nr 1772/2 położonej w D., której współwłaścicielami są E. Ł. i K. Ł., odległość działki nr 1764/1 położonej w D., której współwłaścicielami są L. C. i M. C. od działki, na której organ pierwszej instancji ustalił lokalizację inwestycji celu publicznego.
Z uwagi na powyższe wnieśli o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji.
Zaskarżoną niniejszą skargą decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r., nr [...], po rozpoznaniu powyższych odwołań Samorządowe Kolegium Odwoławcze działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. umorzyło postępowanie odwoławcze.
Jak wskazał organ na wstępie, podstawowym obowiązkiem organów administracji w każdym stadium postępowania jest prawidłowe ustalenie jego stron oraz ocena legitymacji procesowej uczestniczących w nim podmiotów. Dotyczy to również postępowania odwoławczego, toczącego się na skutek wniesienia odwołania.
Zgodnie z art. 127 § 1 k.p.a. od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji, natomiast stosownie do treści art. 28 K.p.a. stroną postępowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Ustawodawca, definiując pojęcie strony postępowania administracyjnego, wskazał zatem wyraźnie na powiązanie określonego podmiotu z interesem prawnym. Chodzi tu więc nie o interes faktyczny, dający się nawet racjonalnie uzasadnić, ale o interes prawny, to jest taki, który wynika z określonego przepisu prawnego, odnoszącego się wprost do sytuacji danego podmiotu, przesądzający o możliwości prowadzenia administracyjnego postępowania jurysdykcyjnego z jego udziałem. Szczególnymi cechami interesu prawnego w postępowaniu administracyjnym i w prawie administracyjnym jest po pierwsze, bezpośredniość związku między sytuacją danego podmiotu, a wspomnianą normą prawa materialnego, na której budowany jest interes prawny. Oznacza to, że interes prawny ma tylko ten podmiot, którego sytuacja prawna wynika wprost z normy prawa materialnego. Drugą szczególną cechą interesu prawnego jest natomiast jego realność, co oznacza, że interes ten musi rzeczywiście istnieć w dacie stosowania danych norm prawa administracyjnego. Nie może to być interes tylko przewidywany w przyszłości ani interes hipotetyczny.
Od sytuacji, w której rozstrzygnięcie administracyjne wpływa na prawa i obowiązki danego podmiotu, chronione lub wynikające z prawa materialnego (interes prawny) należy odróżnić sytuację, w której dany podmiot jest bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, ale nie może tego interesu poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego, mogącego stanowić podstawę skierowanego żądania określonych czynności organu administracyjnego, gdyż posiada jedynie interes faktyczny. W takiej sytuacji podmiotowi temu nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu administracyjnym.
Przenosząc powyższe uwagi na grunt sprawy niniejszej, organ II instancji wskazał, że należy przyjąć, że istotne zagadnienie, niezbędne do rozstrzygnięcia w rozpoznawanej sprawie, sprowadza się do kwestii, czy w świetle art. 28 K.p.a. osoby, które podpisały odwołanie, legitymują się przymiotem strony w postępowaniu dotyczącym wydanej we wznowionym z urzędu postępowaniu decyzji Wójta Gminy C. z dnia [...] maja 2010 r. Organ podkreślił, że wydając decyzję z dnia [...] lutego 2010 r. nie przesądził czy osobom podpisanym na piśmie z dnia [...] września 2009 r. przysługuje status stron postępowania administracyjnego we wznowionym postępowaniu, lecz wskazał, iż zadaniem Wójta Gminy C. wyznaczonego do rozpatrzenia przedmiotowej sprawy będzie ustalenie podmiotów, którym przysługuje przymiot strony postępowania.
Wskazać trzeba, iż stroną we wznowionym postępowaniu może być osoba, która brała udział w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną lub która wprawdzie w postępowaniu zwykłym nie uczestniczyła, lecz legitymuje się interesem prawnym lub obowiązkiem w rozumieniu art. 28 k.p.a., tj. interesem prawnym lub obowiązkiem, którego dotyczy postępowanie. Nie ulega przy tym wątpliwości to, że stronę w postępowaniu w sprawie lokalizacji inwestycji celu publicznego określa przepis art. 28 k.p.a. w związku z art. 53 ust. 1 i art. 6 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy z 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. 2003.80.717), zwanej dalej ustawą. W myśl art. 53 ust. 1 tej ustawy o wszczęciu postępowania w sprawie wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz postanowieniach i decyzji kończącej postępowanie strony zawiadamia się w drodze obwieszczenia, a także w sposób zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości. Inwestora oraz właścicieli i użytkowników wieczystych nieruchomości, na których będą lokalizowane inwestycje celu publicznego, zawiadamia się na piśmie. Z kolei przepis art. 6 ust. 2 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym stanowi, że każdy ma prawo, w granicach określonych ustawą, do zagospodarowania terenu, do którego ma tytuł prawny, zgodnie z warunkami ustalonymi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli nie narusza to chronionego prawem interesu publicznego oraz osób trzecich. Prawu zaś temu odpowiada wynikająca z art. 6 ust. 2 pkt 2 tej ustawy zasada ochrony własnego interesu prawnego przy zagospodarowaniu terenów należących do innych osób lub jednostek organizacyjnych.
W postępowaniu o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego właściciel oraz użytkownik wieczysty nieruchomości ma zatem przymiot strony w takim zakresie, w jakim inwestycja ta narusza jego uzasadnione, chronione prawem interesy.
Rozważenia przez organ odwoławczy orzekający w sprawie niniejszej wymagało zatem to, czy odwołujący się są właścicielami lub użytkownikami wieczystymi nieruchomości, na której znajduje się sporna inwestycja bądź nieruchomości sąsiadujących z tą inwestycją lub czy inwestycja ta może na ich nieruchomości ujemnie oddziaływać, w szczególności ograniczając sposób wykonywania przysługujących im praw, w tym prawa do zagospodarowania terenu, do którego przysługuje im tytuł prawny, o jakim stanowi art. 6 ust. 2 pkt 1 ustawy.
Odwołujący się natomiast powinni byli wykazać, iż planowana inwestycja będzie oddziaływać negatywnie na posiadane przez nich nieruchomości oraz że jest ona niezgodna z obowiązującymi przepisami prawa, jak również i to, że został naruszony ich bezpośredni interes prawny w rozumieniu art. 28 k.p.a, gdyż jak już wyżej wskazano tylko w takim przypadku przysługiwałby im przymiot strony w tymże postępowaniu.
Z zebranego w sprawie materiału dowodowego, zalegającego w aktach sprawy organu pierwszej instancji wynika, że odwołujący się nie są właścicielami ani użytkownikami wieczystym nieruchomości, na których organ pierwszej instancji ustalił lokalizację spornej inwestycji. Nieruchomości odwołujących się, nie graniczą bezpośrednio z działkami, na których organ pierwszej instancji ustalił lokalizację spornej inwestycji Odwołujący się nie są również właścicielami ani użytkownikami wieczystymi żadnej z nieruchomości, na które może oddziaływać sporna inwestycja, ze względu na jej charakter .
Zebrany w sprawie materiał dowodowy wskazuje niewątpliwie na to, że niżej wymienieni odwołujący się: M. I., N. C., J. B., E. D., M. Z., E. Ł., A. D., J. D. nie są stronami postępowania, ponieważ nie posiadają żadnego tytułu do nieruchomości położonych na terenie Gminy S., natomiast następującym odwołującym się: L. Z., L. C., M. C., W. B., J. D., E. Ł., K. Ł., F. D., W. D., H. D., B. D. nie przysługuje status stron mniejszego postępowania, ponieważ nieruchomości, do których mają tytuł prawny, nie graniczą bezpośrednio z działkami, na których organ pierwszej instancji ustalił lokalizację spornej inwestycji, a znajdują się w znacznej odległości od miejsca lokalizacji ww. inwestycji, co powoduje, że sporna inwestycja nie będzie oddziaływać na działki odwołujących się.
Powyższe ustalenie wynika po pierwsze z zalegających w aktach sprawy niniejszej wypisów i wyrysów z ewidencji gruntów (obejmujących zarówno działki, co do których poszczególnym odwołującym się przysługuje określony tytuł prawny, jak również działki, na których organ pierwszej instancji ustalił lokalizację inwestycji celu publicznego dla inwestycji pn.: budowa oczyszczalni ścieków komunalnych wraz z infrastrukturą towarzyszącą w miejscowości W. S.), jak również z ostatecznej decyzji Burmistrza S. z dnia [...] listopada 2008r., znak [...] ustalającej środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie oczyszczalni ścieków komunalnych wraz z infrastrukturą towarzyszącą dla aglomeracji W. S.
Organ II instancji przyznał rację odwołującym się, iż organ pierwszej instancji pomylił się ustalając odległość: działki nr 1764/2, 1772/2 i 1764/1 od działki, na której organ pierwszej instancji ustalił lokalizację inwestycji celu publicznego dla inwestycji pn.: budowa oczyszczalni ścieków komunalnych wraz z infrastrukturą towarzyszącą w miejscowości W. S., jednakże uchybienia te, nie mają wpływu na treść wydanego w sprawie rozstrzygnięcia, bowiem wskazane powyżej działki rzeczywiście znajdują się w pewnej odległości i sporna inwestycja nie będzie na nie oddziaływać. Nie ulega również wątpliwości to, że odwołującym się nie przysługiwał przymiot strony także w postępowaniu prowadzonym na wniosek Gminy S. przez Burmistrza S. o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego, zatem umorzenie postępowania odwoławczego uznać należy za prawidłowe.
Skargę na powyższą decyzję wnieśli J. B., W. B., M. I., M. C., M. Z., E. Ł., K. Ł., E. Ł., H. D., J. D., G. D., B. D., W. D., F. D., A. D. i L. Z.
Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie przepisów postępowania:
- art. 28 k.p.a. - poprzez błędną jego wykładnię,
- art. 107 § 1, 3 k.p.a. - poprzez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie,
- art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a. - przez jego niezastosowanie,
Jak wskazali w uzasadnieniu Samorządowe Kolegium Odwoławcze w sposób niedopuszczalny kumulatywnie powołuje dowody. Ponadto ustalenia zostały dokonane na podstawie wypisów i wyrysów z ewidencji gruntów bez podania, przez kogo zostały wydane, w jakim dniu i jakich działek dotyczą. Wskazali, że własność działek może być ustalona jedynie na podstawie aktualnych wypisów z ksiąg wieczystych. Wynika to z art. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U, nr 119 poz. 147 ze zm ),który stanowi, iż księgi wieczyste prowadzi się w celu ustalenia stanu prawnego nieruchomości.
Naruszenie przez SKO artykułu 28 k.p.a. polegało na przyjęciu, iż skarżącym, a w szczególności niektórym z nich nie przysługuje przymiot strony w niniejszym postępowaniu. Nie stanowi uzasadnienia takiego stanowiska fakt, że ich działki nie graniczą bezpośrednio z działkami, na których będzie realizowana inwestycja. Ani organ pierwszej instancji, ani Kolegium nie ustaliły, czy działki stron są działkami zabudowanymi, a inaczej należy oceniać przymiot strony właściciela działki zabudowanej budynkiem mieszkalnym, a inaczej właściciela działki rolnej. Prawidłowym wyznacznikiem tego, czy skarżącym przysługuje przymiot strony są odległości, w jakich ich nieruchomości oddalone są od przedmiotowej inwestycji. W tym zakresie Kolegium stwierdza jedynie, iż działki skarżących znajdują się w znacznej odległości od miejsca lokalizacji inwestycji, nie precyzując, co takie pojęcie znaczy. Bez posiadania wiadomości specjalistycznych można stwierdzić, że oddziaływanie przedmiotowej inwestycji może dotknąć nieruchomości skarżących, bo, jak wskazują skarżący "odory" z wiatrem mogą przemieszczać się i na dużo dalsze odległości niż działki skarżących.
Jak podkreślili, w uzasadnieniu decyzji o ustaleniu lokalizacji przedmiotowej inwestycji z dnia [...] czerwca 2008 roku Burmistrz S. ustalił, że inwestycja jest zaliczana do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, dla których obowiązek sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko może być wymagany. SKO nie odniosło się do kwestii oddziaływania inwestycji na nieruchomości skarżących.
Podnieśli, że decyzja organu pierwszej instancji w ogóle nie zawiera oznaczenia stron postępowania, zaś decyzja Kolegium zawiera w tym względzie błędy, gdyż z racji sąsiedztwa z planowaną inwestycją rzeki W. jako strona winien występować Skarb Państwa - zarządca trwały Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w K. z siedzibą w K. ul. [...], gdyż taki zapis odnośnie własności znajduje się w księgach wieczystych co do działki nr 1576 - wody płynące - nie zaś jak podano w decyzji Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w Krakowie, Zarząd Zlewni Wisłoki i Wisłoka w R., ul. [...]. Dodatkowo wskazali na niewłaściwe oznaczenie stron postępowania w decyzji lokalizacyjnej: B. H. - a powinno być B. H., jak również M. H. - a powinno być M. H. oraz Powiat S. - a powinno być Powiat S..
SKO w ogóle nie odniosło się do tego, dlaczego organ pierwszej instancji nie zbadał przyczyny wznowienia postępowania wymienionej w art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a. tym bardziej, że postępowanie zostało wznowione z urzędu.
Z uwagi na powyższe wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.
W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych w uzasadnień zaskarżonej decyzji.
Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2011r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odrzucił skargi J. B., W. B., M. I., M. C., M. Z., E. Ł., K. Ł., E. Ł., H. D., J. D., G. D., B. D., W. D., F. D. i A. D. z uwagi na nieuiszczenie przez nich wpisu sądowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Wojewódzki sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) zwana dalej w skrócie p.u.s.a. Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. - zwana dalej w skrócie p.p.s.a.). Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W myśl art. 145 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji (bądź postanowienia) lub stwierdzenia nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięta jest naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach.
Jeżeli w wyniku przeprowadzonej kontroli Sąd nie stwierdzi wskazanych wyżej naruszeń skarga podlega oddaleniu stosownie do treści art. 151 p.p.s.a.
Poddawszy takiej kontroli zaskarżoną decyzję Sąd doszedł do przekonania, że skarga jest nieuzasadniona.
Podstawową kwestią, którą należy rozważyć w ramach kontrolowanego postępowania jest ustalenie statusu prawnego skarżącego. L.Z. twierdzi, że jest stroną toczącego się postępowania w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego obejmującej budowę oczyszczalni ścieków komunalnych wraz z infrastrukturą towarzyszącą dla aglomeracji W. S. Organy przyjęły, że takiego przymiotu nie posiada, bo nie wskazuje tytułu prawnego do nieruchomości objętej skarżoną decyzją, nie jest bowiem właścicielem ani użytkownikiem wieczystym nieruchomości, na których organ ustalił lokalizację inwestycji celu publicznego, a ponadto jego nieruchomości nie graniczą ze wskazanymi wyżej działkami, a także nie znajdują się w strefie oddziaływania spornej inwestycji.
Sąd podziela pogląd leżący u podstaw skarżonej decyzji. Stanowisko to znajduje oparcie w treści art. 53 ust. 1 ustawy. Ustawa nie określa wprost kogo należy uznać za stronę w postępowaniu o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego. Art. 53 ust. 1 tej ustawy wskazuje jedynie sposób doręczania postanowień i decyzji kończącej to postępowanie. Z analizy tego przepisu wynika, że status strony posiadają niewątpliwie inwestor oraz właściciele i użytkownicy wieczyści nieruchomości, na których będzie lokalizowana inwestycja - dla tej kategorii podmiotów doręczeń dokonuje się na piśmie. Art. 53 ust. 1 przewiduje też możliwość udziału w postępowaniu o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego innych stron, które o rozstrzygnięciach zawiadamia się przez obwieszczenie.
Dla określenia stron postępowania konieczne jest zatem zastosowanie art. 28 k.p.a. Przepis ten stanowi, że stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Źródłem interesu prawnego może być jedynie konkretny przepis prawa materialnego. W sprawach o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego nie ma zastosowania art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy statuujący tzw. zasadę dobrego sąsiedztwa, której celem jest zagwarantowanie ładu przestrzennego, określonego w art. 2 pkt 1 ustawy, jako takie ukształtowanie przestrzeni, które tworzy harmonijną całość oraz uwzględnia w przyporządkowanych relacjach wszelkie uwarunkowania i wymagania funkcjonalne, gospodarczo-społeczne, środowiskowe, kulturowe, oraz kompozycyjno-estetyczne. W komentowanym przepisie ład przestrzenny konkretyzuje się przede wszystkim jako zapobieganie rozproszeniu zabudowy. Zastosowanie zasady dobrego sąsiedztwa oznaczałoby, że stronami tego postępowania byliby nie tylko właściciele (użytkownicy wieczyści) działki bezpośrednio graniczącej z działką, na której ma być zlokalizowana inwestycja, ale również właściciele (użytkownicy wieczyści) innych działek położonych w granicach obszaru analizowanego w rozumieniu wskazanego powyżej przepisu. Brak zastosowania zasady dobrego sąsiedztwa w przedmiotowej sprawie oznacza jednak, że stronami tego postępowania są wyłącznie właściciele (użytkownicy wieczyści) nieruchomości, na których zlokalizowana jest inwestycja celu publicznego.
Zatem uznanie innych podmiotów za strony postępowania jest możliwe tylko wtedy, gdy w postępowaniu zostanie wykazane, że inwestycja oddziałuje na ich działki, do których mają tytuł prawny. Stronami w takim postępowaniu mogą być nie tylko podmioty sąsiadujące bezpośrednio z nieruchomościami objętymi lokalizacją, ale także położone w dalszej odległości, o ile inwestycja należy do tej kategorii obiektów, że może niekorzystnie oddziaływać na ich nieruchomość. Konsekwencją tak rozumianego pojęcia strony jest przyjęcie, że dla osób na których nieruchomościach nie jest realizowana inwestycja, przyznanie statusu strony jest możliwe tylko przy przyjęciu, że lokalizowana inwestycja oddziałuje bądź może oddziaływać na ich nieruchomości. Zakres oddziaływania inwestycji wynikać musi z zasad określonych w szeroko rozumianych przepisach o ochronie środowiska. Jeżeli normy prawne tam wskazane określałyby zakres oddziaływania inwestycji, to trzeba by przyjąć, że stroną postępowania jest podmiot mający tytuł prawny do nieruchomości położonej w strefie tego oddziaływania.
Z akt sprawy nie wynika, by skarżący był objęty projektowaną inwestycją. Skarżący jest właścicielem działek, które nie graniczą bezpośrednio z nieruchomościami na których ma być zlokalizowana sporna inwestycja. Mógłby być zatem uznany za stronę, gdyby projektowana inwestycja oddziaływała niekorzystnie na środowisko. Jednak ta inwestycja do takich nie należy, co wynika z decyzji Burmistrza S. z dnia [...] listopada 2008r., nr [...] określającej środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie oczyszczalni ścieków wraz z infrastrukturą towarzyszącą dla aglomeracji W. S. Z uzasadnienia tej decyzji wynika, że wykluczone jest, aby przedsięwzięcie mogło oddziaływać na nieruchomości sąsiednie.
Z uwagi na powyższe przyjąć trzeba, że interes wskazywany przez niego w skardze ma charakter faktyczny, a nie prawny, bowiem skarżący nie powołał się na żaden przepis prawa materialnego, który pozwoliłby na przyjęcie istnienia takiego interesu po stronie skarżącego. Zarzut skarżącego o naruszeniu art. 28 k.p.a nie zasługuje więc na uwzględnienie. Konsekwencją tej konkluzji musi być przyjęcie, że SKO umarzając postępowanie odwoławcze nie naruszyło prawa, a to stwierdzenie nie daje Sądowi podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji, skarga podlega więc oddaleniu.
Chybiony jest również zarzut naruszenia art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. Organ prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy, wyjaśniając położenie działek skarżącego oraz pozostałych osób podpisanych na skardze z [...] października 2010r., w stosunku do działek, na których zlokalizowana ma zostać sporna inwestycja. Stan faktyczny został ustalony w oparciu o informacje przesłane przez Wydział Geodezji i Gospodarki Nieruchomościami Starostwa Powiatowego w S., mapy ewidencyjne i wypisy z rejestru gruntów, a ustalenie te zostały zawarte w uzasadnieniu decyzji organów. Sąd zauważa, że kwestionując ustalenie stanu faktycznego przez organy co do zasady, skarżący nie wskazuje, jakie inne ustalenia organu w zakresie określenia położenia jego działki względem powyższych działek mogłyby wpłynąć na treść rozstrzygnięcia w świetlne treści art. 28 k.p.a. w zw. w art. 53 ust. 1 ustawy. Nie podanie w uzasadnieniu decyzji numerów działek będących własnością osób podpisanych na piśmie z dnia [...] września 2009r. nie wpływa na treść zaskarżonego rozstrzygnięcia, skoro nie jest kwestionowany fakt, że nie są to działki, na których ma być zlokalizowana inwestycja ani też fakt, że z tymi działkami nie graniczą. Wbrew twierdzeniu skarżącego decyzja zawiera także uzasadnienie prawne – wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa.
Za chybiony należy uznać zarzut skarżącego polegający na kwestionowaniu prawidłowości ustalenia przez organy własności działek na podstawie wypisów i wyrysów z ewidencji gruntów i budynków, co, zdaniem skarżącego, organ powinien dokonać w oparciu o aktualne wypisy z ksiąg wieczystych.
Podnieść w tym miejscu należy, że skarżący nie zakwestionował w żaden sposób prawdziwości danych zawartych we wskazanych wyżej dokumentach, które stały się podstawą ustalenia stanu faktycznego w niniejszej sprawie. Ponadto prowadzona przez starostów, stosownie do treści art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jednolity: Dz. U. 2010 r. Nr 193 poz. 1287) ewidencja gruntów i budynków jest na bieżąco aktualizowana, a wypisy i wyrysy z ewidencji gruntów maja charakter dokumentów urzędowych i jako takie mogą stanowić dowód w postępowania administracyjnym. Charakteryzują one działkę kompleksowo i obejmują aktualne dane takie jak: numer księgi wieczystej, jej obszar, granicę, numer ewidencyjny, położenie, rodzaj użytków, klasę gruntów i właściciela.
Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut doręczenia decyzji lokalizacyjnej niewłaściwym stronom, błędy "literowe" w oznaczeniu stron nie mają wpływu na treści zaskarżonego rozstrzygnięcia, bowiem korespondencja została zaadresowana prawidłowo i odebrały ją osoby, do których miała być skierowana. Wskazać należy, także, że skierowanie korespondencji do Zarządu Zlewni Wisłoki i Wisłoka z siedzibą w R., który wchodzi w skład Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. stosownie do treści § 4 ust. 1 pkt 12 załącznika Nr 88 Ministra Środowiska z dnia 22 grudnia 2006r. (Dz. Urz. M ŚiGIOŚ Nr 2, poz. 23) należy uznać za prawidłowe.
Mając na uwadze powyższe oraz treść art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł jak na wstępie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło