II SA/Rz 1208/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Elżbieta Mazur-Selwa Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk /spr./ WSA Joanna Zdrzałka Protokolant sekretarz sądowy Sylwia Pacześniak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 11 lutego 2015 r. sprawy ze skargi Z. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] czerwca 2014 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego -skargę oddala- W podaniu z dnia 8 listopada 2013 r. Z.S. zwróciła się do Ośrodka Pomocy Społecznej w [.] o przyznanie zasiłku celowego na zakup odzieży, obuwia i bieżące potrzeby. Rozpatrując sprawę po raz pierwszy decyzją z dnia [.] grudnia 2013 r. Wójt Gminy [.] odmówił wnioskodawczyni przyznania żądanej pomocy. Wskutek uwzględnienia odwołania strony Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [.] uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W aktualnie prowadzonym postępowaniu Wójt Gminy [.] ponownie odmówił stronie przyznania żądanej pomocy. Organ I instancji ustalił, że Z.S. prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Jest zarejestrowana jako osoba bezrobotna w powiatowym urzędzie pracy bez prawa do zasiłku. Posiada gospodarstwo rolne o pow. 1,92 ha, jednak nie opłaca na bieżąco składek w KRUS. Legitymuje się orzeczeniem o lekkim stopniu niepełnosprawności wydanym do dnia 15 kwietnia 2015 r. Strona systematycznie uzyskuje pomoc społeczną, w tym w listopadzie przyznano jej zasiłek celowy w kwocie 200 zł. Jednak zasiłek celowy nie stanowi pomocy o charakterze stałym, lecz doraźnym. Tymczasem wnioskodawczyni jako cel tego rodzaju pomocy traktuje uzyskanie środków finansowych na bieżące funkcjonowanie. Pomoc społeczna nie może jednak stanowić źródła dochodu, jak też zaspokoić wszystkich zgłoszonych potrzeb. W odwołaniu od powyższej decyzji strona zwróciła uwagę na trudną sytuację materialną, w jakiej się znajduje, oraz zły stan zdrowia.Podała, że nie stać jej nawet na opłacenie składek na ubezpieczenie rolnicze w KRUS. Decyzją z dnia [.] czerwca2014 r. nr [.], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [.] utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Organ odwoławczy podał, że zasiłek celowy, uregulowany w przepisach art. 39 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2013 r. poz. 182 z późn. zm.) dalej: u.p.s., może zostać przyznany na zaspokojenie niezbędnej potrzeby bytowej, w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Jego przyznanie nie ma jednak charakteru obowiązkowego, lecz fakultatywny, zależny od szeregu okoliczności sprawy. Decyzja w tym przedmiocie oparta jest na uznaniu administracyjnym. Organ nie ma obowiązku uwzględnienia zgłoszonego żądania w całości, stosownie do oczekiwań strony. Powinien bowiem przy przyznawaniu świadczeń kierować się ogólnymi przesłankami udzielana pomocy społecznej określonymi w art. 2, art. 3 i 4 u.p.s. Tymczasem cała pula środków przeznaczonych na zasiłki w 2013 r. została już przez organ pomocy społecznej wykorzystana. Z tych wszystkich powodów odmowa przyznania zasiłku celowego nie przekroczyła granic uznania administracyjnego. Z rozstrzygnięciem powyższym nie zgodziła się ZS, wnosząc do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę, w której wyraziła niezadowolenie z treści zaskarżonej decyzji. Zwróciła uwagę na trudne warunki, w jakich mieszka, oraz że zasadniczo utrzymuje się z pracy na roli. Stwierdziła, że czuje się przez pracowników pomocy społecznej dyskryminowana. W odpowiedzi na skargę SKO w [.] wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas wyrażone stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje; Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, Dz. U. Nr 153, poz. 1269). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.) zwana dalej "Ppsa", stanowiący że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 Ppsa, Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji lub stwierdzenia jej nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięta jest naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Jeżeli w wyniku przeprowadzonej kontroli Sąd nie stwierdzi wskazanych wyżej naruszeń skarga podlega oddaleniu (art. 151 Ppsa). Przedmiotem skargi jest decyzja w sprawie zasiłku celowego, a materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowiły przepisy u.p.s. Stosownie do art. 39 ust. 1 i 2 tej ustawy, zasiłek celowy może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej, w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu. Zasiłek celowy jest świadczeniem pieniężnym z pomocy społecznej zależnym od spełnienia kryterium dochodowego (art. 8 ust. 1 u.p.s.). Ma charakter pomocy doraźnej i ukierunkowany jest na zaspokojenie określonej potrzeby bytowej. Jest również świadczeniem przyznawanym w ramach instytucji uznania administracyjnego, która uprawnia organ pomocy społecznej do wyboru jednego z kilku możliwych rozstrzygnięć danej sprawy, choć wymaga należytego i przekonywającego umotywowania, uwzględniającego wskazówki określające zasady udzielania pomocy społecznej osobom potrzebującym, w szczególności wynikające z art. 2 i 3 u.p.s. Pomoc społeczna ma bowiem na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Ma za zadanie wspierać osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb. Ustalenie, że wnioskodawczyni spełnia przesłanki do otrzymania omawianego zasiłku nie oznacza zatem, że po stronie organu powstaje obowiązek uwzględnienia zgłoszonego żądania w całości lub chociażby w części. Sądowa kontrola nie obejmuje natomiast celowości wydatkowania środków, jakimi dysponuje pomoc społeczna, lecz odnosi się wyłącznie do zgodności z prawem podjętego rozstrzygnięcia (por. wyrok NSA z dnia 2 czerwca 2011 r. sygn. I OSK 107/11). Mając na względzie powyższe Sąd uznał, że orzekające w sprawie organy prawidłowo ustaliły treść żądania strony oraz jej sytuację materialno-bytową, a także zastosowały właściwe przepisy prawa. W sposób należyty uzasadniły podjęte rozstrzygnięcie, spełniając wymagania określone w art. 107 § 3 K.p.a., któremu nie można zarzucić dowolności. Wyjaśniły bowiem, że choć strona spełnia ogólne przesłanki do przyznania zasiłku, to jednak z uwagi na wyczerpanie puli środków przeznaczonych na zasiłki w 2013 r., jak również to, że strona korzysta z różnorodnych form pomocy społecznej (np. pomocy rzeczowej w postaci opału i żywności), w tym w miesiącu złożenia wniosku inicjującego niniejsze postępowanie (listopad 2014 r.) przyznano jej zasiłek celowy w kwocie 200 zł, odmówiono przyznania kolejnej pomocy. Oznacza to więc, że strona korzysta z pomocy społecznej i nie jest jej pozbawiona, choć nie wszystkie zgłoszone potrzeby zostają zaspokojone zgodnie z oczekiwaniem wnioskującej. Nie można jednak domagać się od organów pomocy społecznej zaspokojenia wszystkich potrzeb bytowych, ponieważ w takiej sytuacji pomoc doraźna stałaby się pomocą stałą, co byłoby sprzeczne z ogólnymi zasadami udzielania świadczenia z pomocy społecznej, które z natury rzeczy powinny cechować się doraźnością. Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 151 Ppsa, skargę jako niezasadną oddalono.