II SA/Rz 1211/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Mazur - Selwa po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 2017 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu K. W. od postanowienia referendarza sądowego z dnia 23 listopada 2016 r., sygn. akt II SA/Rz 1211/16 w przedmiocie prawa pomocy w sprawie z jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy postanawia utrzymać zaskarżone postanowienie w mocy. Zaskarżonym postanowieniem referendarz sądowy odmówił Skarżącemu przyznania wnioskowanej pomocy w zakresie zwolnienia go od kosztów sądowych ponad kwotę 250 zł oraz ustanowienia radcy prawnego. W uzasadnieniu wskazano, że pomimo tego, że Skarżący nie dysponuje żadnym dochodem to wszystkie jego potrzeby są finansowane przez żonę, której źródeł i wysokości dochodu Skarżący nie wykazał powołując się na fakt prowadzenia odrębnych gospodarstw domowych. W sprzeciwie Skarżący zarzucił brak obiektywizmu, nie uwzględnienie zasad współżycia społecznego i doświadczenia życiowego, pozbawienie prawa do obrony w zawiłej sprawie. W dalszej części uzasadnienia wskazał na nieprawidłowości postępowania administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: "P.p.s.a."), w zw. z art. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. poz. 658): w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Przedmiotem rozpoznania jest wniosek Skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych ponad kwotę 250 zł oraz ustanowienie radcy prawnego tj. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. osobie fizycznej przysługuje prawo pomocy w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W ocenie Sądu K. W. nie przedstawił okoliczności uzasadniających wniosek. Skarżący mieszka sam w domu, który otrzymał po rodzicach, kwestia własności gruntu, na którym jest posadowiony nie została uregulowana, jedyny majątek jaki zadeklarował to 20 letni samochód. Swoje wydatki określił na: 300 zł - koszty wyżywienie, 16 zł - gaz, 120 zł -energia elektryczna, 15 zł - wywóz śmieci, 100 zł - opał, 75 zł - telefon i Internet, 70 zł - utrzymanie samochodu, w całości pokrywane przez małżonkę, która zamieszkuje pod innym adresem i nie prowadzi z nim wspólnego gospodarstwa. Z powyższego zatem wynika, że Skarżący ma zaspokojone zarówno potrzeby mieszkaniowe jak i bieżące potrzeby i brak jest podstaw do twierdzenia, że opłacenie przez niego skargi stanowić będzie uszczerbek w koniecznym jego utrzymaniu. Pomimo braku dochodów Skarżący funkcjonuje na przeciętnym poziomie, który nie kwalifikuje go do grona osób, dla których ustawodawca przewidział wyjątkową instytucję w postaci możliwości prowadzenia wszczętego z ich inicjatywy postępowania sądowego na koszt państwa. Jak sam wskazał jego wydatki stosownie do potrzeb realizuje jego żona. Brak jest zatem podstaw do przyjęcia by wydatki związane z prowadzeniem postępowania sądowego nie były realizowane tak jak pozostałe. Zasadą jest, że wszczęcie postępowania sądowego wiąże się z koniecznością jego opłacenia przed sądem, tak jak korzystanie z mediów wiąże się z koniecznością opłaty za nie. Jedynie w drodze wyjątku Sąd może zwolnić daną osobę z konieczności odpłacenia jej sprawy przed sądem co automatycznie wiąże się z przerzuceniem ciężaru finansowego jej prowadzenia na pozostałych obywateli. Rozpoznając taki wniosek Sąd musi mieć na uwadze z jednej strony sytuację wnioskodawcy, z drugiej strony pewnego rodzaju wzorzec przeciętnego obywatela i standard życia, gdyż to jego pośrednio obciążać będą koszty postępowania. Skarb Państwa pokrywa te wydatki między innym ze środków pochodzących z podatków. Zatem musi istnieć uzasadniona ekonomiczna potrzeba finansowania jednego obywatela przez pozostałych. Sytuacja Skarżącego nie różni się od sytuacji przeciętnego obywatela. Przyznanie prawa pomocy w takiej sytuacji oznaczałoby przyjęcie zasady, a nie jak wymaga ustawodawca wyjątku. Niesłuszne są również obawy Skarżącego, że nie ustanowienie radcy prawnego oznaczać będzie pozbawienie go prawa do Sądu w wyjątkowo, jak wskazuje, trudnej sprawie. Sąd informuje, że dokonując kontroli legalność zaskarżonej decyzji nie jest związany wyłącznie zarzutami i wnioskami zawartymi w skardze, ale z urzędu kontroluje prawidłowość zastosowanych przepisów praw materialnego jak i procesowego ( art. 134 w zw. z art. 145 P.p.s.a.). Udział zatem zawodowego pełnomocnika nie jest na obecnym etapie postępowania ani wymogiem koniecznym ( brak przymusu adwokackiego) ani jedyną gwarancją prawidłowości dochodzonych roszczeń. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł na podstawie art. 260 § 1 w zw. z art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a.