II SA/Rz 123/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Zbigniew Czarnik /spr./ Sędziowie WSA Jolanta Ewa Wojtyna NSA Małgorzata Wolska Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 22 lipca 2009 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu prawa jazdy uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...]. Decyzją z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpoznaniu odwołania J. S. utrzymało w mocy decyzję Starosty J. z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] w sprawie odmowy zwrotu zatrzymanego prawa jazdy kat. AT do czasu uzyskania pozytywnego wyniku z egzaminu państwowego sprawdzającego kwalifikacje w zakresie prawa jazdy kat. AT. W podstawie prawnej decyzji powołano art. 17 pkt 1 i art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 114 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005r. Nr 108, poz. 908 ze zm.). W uzasadnieniu Kolegium stwierdziło, że decyzją z dnia [...] listopada 2008 r. Starosta J. odmówił J. S. zwrotu zatrzymanego prawa jazdy do czasu uzyskania pozytywnego wyniku z egzaminu państwowego sprawdzającego kwalifikacje w zakresie prawa jazdy kat. AT. Starosta wskazał, że prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Jaśle z dnia 4 października 2007 r. sygn. akt II K [...] został orzeczony w stosunku do J. S. środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres jednego roku. Zakaz ten obowiązywał od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, czyli od dnia 12 października 2007 r. zaś okres wykonywania środka karnego rozpoczął się w dniu 5 listopada 2007 r. Starosta uznał, że skoro J. S. był pozbawiony prawa jazdy przez okres przekraczający jeden rok to spełnione zostały przesłanki do skierowania w/w na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w oparciu o art. 114 ust. 1 pkt 2 lit. 6 Prawa o ruchu drogowym. W odwołaniu od powyższej decyzji J. S. wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji i zobowiązanie Starosty J. do wydania prawa jazdy. Wskazał, że Sąd Rejonowy w J. wyrokiem z dnia 4 października 2007 r. orzekł wobec niego zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres jednego roku i w oparciu o art. 43 § 3 kk zobowiązał go do zwrotu dokumentu uprawniającego do prowadzenia pojazdów mechanicznych. Według odwołującego zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów zakaz ten trwał tylko jeden rok. Użyty w art. 114 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym zwrot "pozbawienie na okres przekraczający 1 rok" powinien być interpretowany w ten sposób, że powinien decydować termin określony w orzeczeniu o zakazie prowadzenia pojazdów lub w postanowieniu o zatrzymaniu prawa jazdy, a nie jak długo w rzeczywistości osoba była pozbawiona prawa jazdy. Po rozpoznaniu sprawy w trybie odwoławczym Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Wyjaśnił, że zakaz obowiązuje od dnia uprawomocnienia się wyroku. W związku w powyższym J. S. był pozbawiony uprawnień do prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych od dnia uprawomocnienia się wyroku, a więc od dnia 12 października 2007 r. pomimo tego, że dokument "prawa jazdy" faktycznie pozostawał w jego dyspozycji. Pozbawienie uprawnień trwa do momentu zakończenia się okresu, na który zakaz orzeczono, ale okres ten rozpoczyna się dopiero w chwili zwrotu prawa jazdy. Odnosząc się do zarzutów odwołania Kolegium wskazało, że nie jest słuszne twierdzenie jakoby o pozbawieniu uprawnień na okres przekraczający 1 rok może być mowa jedynie wtedy gdy na taki czas (tj. powyżej 1 roku) opiewał wyrok. Twierdzenie takie zdaniem Kolegium jest sprzeczne z treścią przepisów art. 43 k.k. Organ wskazał, że art. 114 prawa o ruchu drogowym konsekwentnie mówi o "pozbawieniu uprawnień" a nie o orzeczonym "zakazie prowadzenia". Skargę na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wniósł J. S. Wniósł w niej o zmianę w całości decyzji poprzez zobowiązanie Starosty J. do wydania prawa jazdy. W motywach skargi podniósł, że zgodnie w wyrokiem Sądu Rejonowego z dnia 4 października 2007 r. sygn. akt VI K [...] został w stosunku do niego orzeczony środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 1 roku. Zgodnie z orzeczeniem został zobowiązany do zwrotu dokumentu uprawniającego do prowadzenia pojazdów mechanicznych na podstawie art. 43 § 3 kk. Wskazał, że art. 114 ust. 1 pkt 2 b) ustawy z dnia 20.06.1997r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005r. Nr 108, poz. 908 ze zm.) określa, iż kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega, m. in. osoba ubiegająca się o zwrot zatrzymanego prawa jazdy którego była pozbawiona na okres przekraczający 1 rok. Zdaniem skarżącego kwestią sporną w sprawie jest ustalenie okresu pozbawienia prawa jazdy. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ dalej: p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działań administracji i stosują prawem przewidziane środki. Zakres kontroli wynika z treści art. 134 § 1 p.p.s.a., a sądy rozpoznając skargi orzekają w granicach danej sprawy. Sąd nie podziela argumentacji przedstawionej w uzasadnieniu decyzji organów administracji. Istota sporu tkwi w interpretacji art. 114 § 1 pkt 2 litera b – ustawy z dnia 20.06.1997 r. – Prawo o ruchu drogowym /tekst jednolity Dz. U. z 2005 r., Nr 108, poz. 908, z późn. zm./, który stanowi, że kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba ubiegająca się o zwrot zatrzymanego prawa jazdy lub pozwolenia do kierowania tramwajem, którego była pozbawiona na okres przekraczający 1 rok. Wskazana ustawa nie definiuje pojęcia "pozbawienie prawa jazdy". Sąd dokonując wykładni tego terminu sięgnął pomocniczo do § 1 ust. 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 21.01.2004 r. w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami /Dz. U. Nr 24, poz. 215, ze zm./. Powołane rozporządzenie zostało wydane na podstawie delegacji ustawowej, zawartej w art. 100 ust. 1 pkt 2 – Prawa o ruchu drogowym. W powyższym przepisie określono pojęcie "zakazu", przez który należy rozumieć decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy lub pozwolenia, cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami lub orzeczoną prawomocnym wyrokiem sądu karę zakazu prowadzenia pojazdów. Z tego przepisu można wyprowadzić konkluzję, że pojęcie ustawowe "pozbawienia prawa jazdy" ma charakter prawny, czyli może nastąpić tylko na okres określony w decyzji lub w wyroku sądowym. Taka wykładnia jest adekwatna do językowego znaczenia wyrazu "pozbawienie", przez który rozumie się m. in. karę sądową polegającą na odebraniu określonej osobie wolności, praw publicznych, honorowych, czyli także prawa jazdy /por. Inny słownik języka polskiego, pod redakcją Mirosława Bańko, Wyd. Naukowe PWN – W-wa. Skarżący wyrokiem sądu karnego został pozbawiony prawa jazdy tylko na okres jednego roku. Pozbawienie prawa jazdy na taki okres, nie daje podstawy do uzależnienia jego zwrotu od wyniku egzaminu sprawdzającego kwalifikacje do kierowania pojazdami mechanicznymi. Skoro pojęcie "pozbawienia prawa jazdy" ma znaczenie jurydyczne, zatem nie ma podstaw do przedłużania okresu zakazu orzeczonego wyrokiem sądowym o okres od uprawomocnienia się wyroku do dnia zwrotu prawa jazdy właściwemu organowi. Przemawia za tym art. 42 § 3 k.k., który stanowi, że do chwili zwrotu prawa jazdy okres, na który orzeczono zakaz nie biegnie. Świadome /umyślne/ zaniechanie zwrotu prawa jazdy jest występkiem z art. 244 k.k. Z adnotacji na wyroku Sądu Rejonowego w Jaśle, przesłanego organowi I instancji wynika, że Sąd ten stwierdził prawomocność wyroku w dniu 12 października 2007 r. Zatem należy przyjąć, że skarżący nie był pozbawiony prawa jazdy przez okres dłuższy niż 1 rok, a to oznacza, że pogląd organów nie może być ........................... Pogląd prezentowany przez organy, nie daje się pogodzić z art. 2 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP i nie znajduje oparcia w orzecznictwie /zob. wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 23 maja 2007 r., II SA/Rz 1052/06 nie publ./. Z przedstawionych względów i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), art. 135 p.p.s.a. Na podstawie art. 152 w/w ustawy Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. O kosztach postępowania sądowego Sąd orzekł po myśli art. 200 i 205 § 2 wymienionej ustawy. Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organy uwzględnią ocenę prawną Sądu przedstawioną w niniejszym uzasadnieniu.