II SA/Rz 1238/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Zbigniew Czarnik Sędziowie NSA Stanisław Śliwa /spr./ WSA Joanna Zdrzałka Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 9 marca 2011 r. sprawy ze skargi K. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania wypłaty dodatku mieszkaniowego I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] maja 2010 r. nr [...]; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Decyzją z dnia [...] maja 2010 roku, nr [...] Prezydent Miasta wstrzymał z dniem [...] maja 2010 roku wypłatę dodatku mieszkaniowego przyznanego K. F. decyzją z dnia [...] marca 2010 roku, nr [...]. W podstawie prawnej decyzji powołano art. 2 ust. 1 oraz art. 7 ust. 1 i 11 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 roku o dodatkach mieszkaniowych) Dz. U. nr 71, poz. 734 ze zm.; dalej u.d.m.). Uzasadniając przyjęty kierunek rozstrzygnięcia organ podał, że na dzień 19 maja 2010 roku K. F. zalega z opłatami za zajmowany lokal za okres co najmniej dwóch miesięcy, co stosownie do art. 7 ust. 11 u.d.m. obligowało do wstrzymania wypłaty dodatku mieszkaniowego do czasu uregulowania powstałych zaległości. Nie znajdując podstaw do uwzględnienia wniesionego przez K. F. odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 roku, nr [...] utrzymało w mocy rozstrzygnięcie Prezydenta Miasta . SKO wskazało, że decyzją Prezydenta Miasta z dnia [...] marca 2010 roku przyznano K. F. dodatek mieszkaniowy na okres sześciu miesięcy (od 1 marca 2010 roku do 31 sierpnia 2010 roku) w wysokości 479,78 zł miesięcznie. Z pisma Spółdzielni Mieszkaniowej z dnia [...] maja 2010 roku wynika, że K. F. nie dopłaca różnicy pomiędzy wydatkami na mieszkanie a przyznanym dodatkiem mieszkaniowym. Wzmiankowana okoliczność, stosownie do art. 7 ust. 11 u.d.m., zobowiązuje organ administracji publicznej do wydania decyzji o wstrzymaniu wypłaty dodatku mieszkaniowego. Jeżeli powstała zaległość nie zostanie uregulowana w ciągu 3 miesięcy od wstrzymania wypłaty dodatku, decyzja o jego przyznaniu wygasa. Końcowo SKO wyeksponowało, że przyczyny, z powodu których odwołująca się nie jest w stanie zgromadzić środków finansowych na pokrycie należności za zajmowany lokal nie mają w sprawie znaczenia. Z decyzją SKO nie zgodziła się K. F. i zaskarżyła ją do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie. W ocenie skarżącej wstrzymanie wypłaty dodatku mieszkaniowego przed upływem sześciomiesięcznego okresu, na który go przyznano jest niezgodne z prawem. Za chybione skarżąca uznała również stanowisko, w myśl którego organ zwolniony jest z badania okoliczności, z powodu których powstała zaległość w opłatach za zajmowany lokal. Jej zdaniem organom nie wolno było pominąć faktu, że jest ona bezrobotna bez prawa do zasiłku, posiada orzeczenie o niepełnosprawności, a wstrzymanie dodatku mieszkaniowego pozbawi ją "perspektyw i możliwości godnej egzystencji". Powołując się argumentację analogiczną jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji SKO w Przemyśli wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sad Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002r., nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji, obejmującą badanie zaskarżonych aktów pod względem ich zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do treści art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm.; dalej: P.p.s.a.) sąd administracyjny rozpoznając skargę nie jest związany zarzutami skargi, jej podstawą prawną ani formułowanymi przez stronę wnioskami. Sąd rozpoznając skargę w granicach sprawy bada zgodność zaskarżonego aktu z obowiązującym porządkiem prawnym. Dokonując takiej kontroli w niniejszej sprawie Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Organy obu instancji nie ustaliły bowiem w sposób należyty wszystkich okoliczności faktycznych relewantnych z uwagi na hipotezę normy stanowiącej podstawę prawną wydanych decyzji. Uchybienia o takim charakterze kwalifikują się jako naruszenie wyrażonej w art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2000 r. Nr 98 poz. 1071 ze zm.; dalej K.p.a.) zasady prawdy obiektywnej i obligują Sąd do wyeliminowania z obrotu prawnego wadliwych decyzji. Dodatek mieszkaniowy stanowi formę pomocy państwa dla osób, które z powodu niskich dochodów nie są w stanie pokryć pełnej wysokości należności za zajmowany lokal. Zasadą jest, że dodatek mieszkaniowy przyznaje się w wysokości, wyrażającej tę część należności za zajmowany lokal, której podmiot zobowiązany do jej pokrycia nie jest w stanie uiścić. Tym samym, państwo uczestniczy w utrzymaniu lokalu danego podmiotu wyłącznie w takim zakresie, w jakim nie może on uczynić tego samodzielnie. W pozostałej części, obowiązek pokrycia należności za lokal spoczywa na osobie korzystającej z dodatku. Niewywiązywanie się z tego obowiązku, stosownie do treści art. 7 ust. 11 u.d.m., sankcjonowane jest wstrzymaniem wypłaty dodatku do czasu uregulowania zaległości. W razie jej nieuregulowania w terminie 3 miesięcy od dnia wydania decyzji o wstrzymaniu wypłaty dodatku, decyzja o przyznaniu dodatku wygasa. Z powołanej regulacji wynika ogólny wniosek, że państwo rezygnuje z pomocy w opłacaniu należności za zajmowany lokal, jeżeli podmiot z niej korzystający nie partycypuje w pokrywaniu tej części tych należności, którą jest zdolny i tym samym ma obowiązek regulować samodzielnie. Ustalenie to ma kluczowe znaczenie dla właściwego zinterpretowania normy zakodowanej w art. 7 ust. 11 u.d.m. Wynikającą z treści tego przepisu sankcję w postaci wstrzymania wypłaty dodatku mieszkaniowego można bowiem zastosować wyłącznie wtedy, gdy zostanie ustalone, że podmiot z niego korzystający "nie opłaca na bieżąco należności za zajmowany lokal". Nieopłacanie należności o charakterze bieżącym odnosi się wyłącznie do tych zaległości w opłatach za zajmowany lokal, które powstały po przyznaniu dodatku mieszkaniowego. Nie do przyjęcia byłoby rozwiązanie, które pozwalałoby wstrzymać wypłatę dodatku mieszkaniowego z uwagi na zaległości powstałe w okresie poprzedzającym jego przyznanie. Decyzja o przyznaniu dodatku mieszkaniowego zawsze łączy się z konkluzją, że dany podmiot nie posiada środków na pokrycie pełnej wysokości należności za zajmowany lokal. Jeżeli zatem zła sytuacja dochodowo-majątkowa stanowi podstawę do skorzystania z pomocy państwa, to zaległości powstałe w okresie, gdy ta sytuacja nie była niwelowana dodatkiem mieszkaniowym, nie mogą stanowić podstawy do odebrania tej pomocy - analogicznie w tej kwestii wypowiedział się Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w wyroku z dnia 12 stycznia 2010 roku, sygn. II SA/Ol 1039/09, publ. Lex nr 554154. Poczynione wnioski pozwalają stwierdzić, że legalność wstrzymania wypłaty przyznanego K. F. dodatku mieszkaniowego uzależniona była od pozytywnej weryfikacji jedynej przesłanki faktycznej takiego rozstrzygnięcia; od ustalenia, że zalega ona z opłacaniem należności za zajmowany lokal powstałymi w okresie po dniu 3 marca 2010 roku, tj. po dniu wydania decyzji o przyznaniu dodatku mieszkaniowego. Organy obu instancji kwestii tej nie wyjaśniły, opierając swe rozstrzygnięcia wyłącznie na ogólnej konkluzji, że skarżąca zalega z opłatami za lokal. SKO powołało się nadto na rozliczenie zużycia wody z [...] stycznia 2010 roku, z którego wynika, że K. F. posiada zaległość w wysokości ponad 20 000 zł. Przedmiotowy dokument dotyczy okresu do 31 grudnia 2009 roku, a zatem nie było podstaw, by uwzględniać go przy wydaniu zaskarżonej decyzji. Dotychczasowe uwagi potwierdzają przyjętą na wstępie ocenę, że decyzje organów obu instancji nie czynią zadość wymogom prawa procesowego określonym w art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. Naruszenie tych przepisów, z przyczyn wyżej podanych, mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a zatem daje podstawę do uchylenia zarówno decyzji zaskarżonej, jak i decyzji ją poprzedzającej, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. W ponownym postępowaniu organy ustalą, czy K. F. zalega z należnościami za zajmowany lokal, a jeżeli tak, to za jaki okres, w jakiej wysokości i za jakie wydatki - czynsz, opłaty związane z eksploatacją, itd. Dopiero tak poczynione ustalenia pozwolą rozstrzygnąć o podstawach do wydania decyzji administracyjnej na podstawie art. 7 ust. 11 u.d.m.