II SA/Rz 1238/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Jerzy Solarski Sędziowie WSA Elżbieta Mazur – Selwa WSA Joanna Zdrzałka /spr./ po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 24 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi I. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącej I. K. kwotę 100 zł /słownie: sto złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. II SA/Rz 1238/17 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...], Wójt Gminy [...] odmówił umorzenia I.K. należności z tytułu nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych. Jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru znajdującego się w nadesłanych aktach administracyjnych, decyzja ta została doręczona pełnoletniemu domownikowi – K.K. W dniu 2 sierpnia 2017 r. I.K. nadała w placówce operatora pocztowego wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 1481 z późn. zm.), skierowane do Samorządowego Kolegium Odwoławczego za pośrednictwem Wójta Gminy [...], odwołanie od opisanej wyżej decyzji. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 1257) – dalej: "k.p.a.", Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że odwołanie I.K. zostało wniesione z uchybieniem terminu. Organ odwoławczy wskazał, że decyzja organu I instancji została doręczona odwołującej w dniu 18 lipca 2017 r., a zatem w opisywanej sprawie wynikający z art. 129 § 2 k.p.a. 14-dniowy termin przewidziany na wniesienie odwołania upłynął z dniem 1 sierpnia 2017 r. I.K. wniosła zaś odwołanie w dniu 2 sierpnia 2017 r., czyli z uchybieniem terminu. Organ zaznaczył również, że odwołująca w treści odwołania nie zawarła wniosku o przywrócenie terminu do jego wniesienia. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie I.K. wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Zdaniem skarżącej, zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem art. 43 w zw. z art. 129 § 2 k.p.a. poprzez brak ustaleń na okoliczność tego, czy syn skarżącej – K.K. złożył oświadczenie o podjęciu się doręczenia przesyłki skarżącej jako adresatowi. Ponadto wskazała, że K.K. przekazał jej przesyłkę dopiero następnego dnia, tj. 19 lipca 2017 r., a zatem – według jej oceny – dopiero z tą datą rozpoczął bieg 14-dniowy termin przewidziany do wniesienia odwołania, liczony od dnia, w którym skarżącej rzeczywiście doręczono decyzje organu I instancji. Niezależnie od powyższego skarżąca podniosła, że Kolegium naruszyło również art. 58 § 1 i 2 k.p.a. poprzez stwierdzenie, że skarżąca nie wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, podczas gdy nie miała ona świadomości uchybienia terminu. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas zajęte stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 2188). Sąd sprawuje kontrolę działalności administracji, obejmującą badanie zaskarżonych aktów pod względem ich zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, ze zm.) – zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., stanowiący, że Sąd orzeka w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Uwzględnienie skargi następuje jedynie wówczas, gdy zaskarżony akt narusza prawo w sposób określony w ostatnio cytowanej ustawie. W przypadku zaskarżenia decyzji lub postanowienia Sąd zobowiązany jest zgodnie z art. 145 P.p.s.a. do ich uchylenia - jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy – lub do stwierdzenia nieważności takiej decyzji lub postanowienia, jeśli zachodzą przesłanki przewidziane w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Dokonując takiej kontroli w niniejszej sprawie Sąd uznał, iż skarga zasługuje na uwzględnienie. Została ona rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art.120 P.p.s.a. w zw. z art. 119 pkt 3 P.p.s.a., który przewiduje taki tryb, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Podstawą wydania zaskarżonego postanowienia było stwierdzenie organu, że odwołanie I.K. od decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] lipca 2017 r. zostało złożone z naruszeniem terminu. Tryb i termin wniesienia odwołania reguluje art. 129 § 1 i § 2 k.p.a., stanowiąc, iż odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję, w terminie 14 dni od daty jej doręczenia. Kwestia doręczenia jest zatem kluczowa dla oceny zachowania terminu. Regulują ją art. 42-44 k.p.a., przewidujące doręczenie pisma osobiście adresatowi, doręczenie innej osobie oraz doręczenie zastępcze. W rozpoznawanej sprawie zastosowanie znajduje art. 43 k.p.a., bowiem doręczenie zostało dokonane do rąk syna skarżącej – K.K. -dorosłego domownika. Przepis ten przewiduje przypadek nieobecności adresata pod wskazanym adresem – wówczas pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. O doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania. W niniejszej sprawie przesyłka zawierająca decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] lipca 2017 r. została skierowana prawidłowo na podany przez skarżącą adres– [...]. Niesporne jest, że przesyłkę tę doręczono pełnoletniemu synowi skarżącej – K.K., będącemu dorosłym domownikiem. Wątpliwości budzi natomiast data doręczenia. Według organu jest to 18 lipca 2017 r., natomiast znajdujące się w aktach sprawy dokumenty nie wskazują takiej daty jednoznacznie. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki wynika, że nadano ją w placówce nadawczej – [...] k. M. (datownik placówki nadawczej) w dniu 18.07.2017 r., natomiast wpisana odręcznie data odebrania przesyłki może budzić wątpliwości. Według Sądu można przyjąć, że jest to "19.07.2017 r.", taka również data widnieje na datowniku placówki oddawczej – [...] k. M. Z wydruku "internetowego śledzenia przesyłek" wynika natomiast, że pismo zostało nadane 18.07.2017 r. w FUP [...] k. M. o godzinie 11:34, przekazane do doręczenia 19.07.2017 r. o godzinie 9:33 i doręczone 19.07.2017 r. o godzinie 14:20. Kwestia ta winna zostać wyjaśniona przez organ w sposób nie budzący wątpliwości. Ustalenie bowiem, że przesyłka została doręczona 19.07.2017 r. skutkuje przyjęciem, że odwołanie skarżącej zostało nadane w ustawowym terminie. Jednocześnie należy stwierdzić, że nie jest zasadna argumentacja skargi wskazująca na przekazanie pisma adresatowi czyli skarżącej po terminie. Datą doręczenia pisma adresatowi jest bowiem dzień odebrania pisma przez dorosłego domownika, sąsiada lub dozorcę domu, nie zaś dzień faktycznego odebrania przez adresata pisma przekazanego przez te osoby. Okoliczność, że dorosły domownik nie doręczył w stosownym czasie przyjętego pisma do rąk adresata, nie ma wpływu na bieg terminu wniesienia odwołania (por. wyrok NSA z dnia 22 marca 2000 r., I SA/Lu 1731/98, LEX nr 40679, wyrok NSA z 12 lutego 1997 r., I SA/Łd 163/96, LEX nr 29034; wyrok NSA z 13 sierpnia 1997 r., III SA 633/96, LEX nr 31594). Podobnie nie jest słuszna argumentacja co do braku wykazania, że dorosły domownik podjął się oddania pisma adresatowi. W wyroku z dnia 7 listopada 2017 r., II GSK 436/16 NSA wskazał na treść art. 43 k.p.a., z którego wynika, że domniemanie doręczenia pisma odebranego zastępczo przez domownika zasadza się na założeniu, że skoro domownik odebrał pismo, to również przekazał je adresatowi. Z wszystkich tych przyczyn Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem przepisów postępowania – art. 129 § 2 k.p.a. w zw. z art. 43 k.p.a., co uzasadnia jego uchylenie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. . O kosztach Sąd orzekł w oparciu o art. 200 w zw. z art. 205 § 1 P.p.s.a. W postępowaniu ponownym rzeczą organu będzie jednoznaczne ustalenie daty doręczenia skarżącej decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] lipca 2017 r. i w przypadku ustalenia, że odwołanie od tej decyzji zostało złożone w ustawowym terminie – rozpatrzenie tego odwołania.