II SA/Rz 124/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: SNSA Maria Piórkowska po rozpoznaniu w dniu 12 marca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. W. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2012 r., Nr [...] w przedmiocie uznania świadczenia rodzinnego za nienależnie pobrane - postanawia - odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Decyzją z dnia [...] listopada 2012 r., Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] października 2012 r., Nr [...] ustalającą, że A. W. pobrała nienależnie świadczenia rodzinne za okres od 1 czerwca 2008 r. do 31 marca 2011 r. w łącznej kwocie 7 670,00 zł. Powyższa decyzja została doręczona A. W. w dniu 26 listopada 2012 r. (dowód doręczenia – k. 9 akt administracyjnych II instancji). Decyzja zawierała pouczenie o możliwości jej zaskarżenia, poprzez wniesienie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, za pośrednictwem Samorządowego Kolegium Odwoławczego, w terminie 30 dni od dnia jej doręczenia. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na wyżej wymienioną decyzję złożyła A. W. w dniu 4 stycznia 2013 r. (data nadania w urzędzie pocztowym – k. 8 akt sądowych sprawy). W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, jako złożonej po upływie terminu do jej wniesienia. W dniu 6 lutego 2013 r. został przesłany stronie skarżącej odpis odpowiedzi na skargę. Przesyłka ta została odebrana przez W. J. ("dorosłego domownika) w dniu 11 lutego 2013 r. (k. 12). Następnie w dniu 15 lutego 2013 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) A. W. złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Wskazała, że zaskarżona decyzja została doręczona do miejsca jej zamieszkania i odebrana przez siostrę W. J., która na stałe od kilkunastu lat przebywa w USA, do kraju przyjechała w odwiedziny. Skarżąca podała, że W. J. nie jest domownikiem, a korespondencję przekazała jej dopiero w dniu 7 grudnia 2012 r. Nie poinformowała jej, że korespondencja ta została doręczona kilka dni wcześniej. Zdaniem A. W., z uwagi na powagę sprawy niemożliwym jest by mogła dopuścić się jakiegokolwiek zaniedbania. Cały czas pozostawała w usprawiedliwionym przekonaniu, że przesyłka, zawierająca decyzję, została jej doręczona w dniu 7 grudnia 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Kwestię przywrócenia terminu reguluje art. 86 i 87 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – zwanej dalej P.p.s.a.). Zgodnie z treścią powyższych przepisów do uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu konieczne jest łączne spełnienie następujących przesłanek: uchybienie terminowi, brak winy w niniejszym uchybieniu, ujemne skutki spowodowane uchybieniem, złożenie wniosku o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, prawidłowe dokonanie samej czynności. Przesłanki te muszą zostać spełnione łącznie, a brak którejkolwiek z nich czyni wniosek bezzasadnym. W niniejszej sprawie strona wnioskująca zachowała siedmiodniowy termin do złożenia wniosku (liczony od dnia 11 lutego 2013 r., kiedy z odpowiedzi na skargę dowiedziała się o uchybieniu terminu, wniosek złożony został 15 lutego 2013 r.) i dokonała czynności, której terminowi wcześniej uchybiła (tj. przedłożyła skargę), nie uprawdopodobniła natomiast braku winy w niedochowaniu terminu. W nauce prawa jak i orzecznictwie przyjmuje się, że usprawiedliwione przyczyny uchybienia terminu do dokonania czynności są ograniczone do okoliczności, które nie tyle utrudniają, ale faktycznie uniemożliwiają dokonanie czynności nawet przy zachowaniu największej możliwej staranności takich jak: przerwę w komunikacji, powódź, pożar, inną katastrofę, nagłą chorobę strony przy równoczesnej niemożliwości wyręczenia się inną osobą, mylne poinformowanie strony o sposobie i terminie wniesienia środka zaskarżenia – ("Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz", pod red. T. Wosia, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis 2005 str. 333). Konieczną a zarazem podstawową przesłanką przywrócenia terminu jest brak winy po stronie podmiotu dokonującego danej czynności. Tut. Sąd zauważa, że prowadzenie spraw w sformalizowanym postępowaniu sądowym wymaga od stron szczególnej staranności. Przesłanka braku winy powinna być oceniana na tle wszystkich okoliczności danej sprawy, z uwzględnieniem obiektywnego miernika staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy i przy rozważeniu uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem (zob. postanowienie NSA z dnia 24 marca 2004 r., sygn. akt FZ 13/04). Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (publ. system informatyczny LEX nr 344095). Dopiero nagłe, nie dające się wcześniej przewidzieć zdarzenie, może stanowić uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na to, że zaistniałe w sprawie uchybienie terminu było niezawinione, przemawiające za uwzględnieniem wniosku o przywrócenie terminu – (por. postanowienie NSA z dnia 26.11.2008 r., sygn. akt II OZ 1231/08). Reasumując, przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wtedy, gdy strona w sposób przekonywujący uprawdopodobni brak swojej winy i wskaże, że niezależna od niej przyczyna istniała cały czas. O braku winy można mówić wyłącznie wtedy, gdy zachodzi przeszkoda, której strona przy użyciu największego wysiłku nie mogła usunąć. Analiza wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych prowadzi do konkluzji, że wniosek ten nie zasługuje na uwzględnienie. Strona wnioskująca nie uprawdopodobniła przesłanki braku winy w uchybieniu terminu. Kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Oceniając wystąpienie tej przesłanki, Sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy (J.P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004, s. 149). Z uzasadnienia wniosku strony skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, nie wynika, aby taka sytuacja zaistniała w przedmiotowej sprawie. W ocenie Sądu, nie stanowi przesłanki uzasadniającej przywrócenie terminu, sugerowane przez wnioskującą nieprawidłowe doręczenie przesyłki tj. do rąk W. J., która nie jest dorosłym domownikiem. Na stałe zamieszkuje bowiem w USA. Nie kwestionując powyższego oświadczenia skarżącej o odwiedzinach siostry W. J., która od kilkunastu lat zamieszkuje w USA i nie jest domownikiem, z akt sprawy tj. z potwierdzenia odbioru przesyłki zawierającej decyzję SKO z dnia [...] listopada 2012 r. wyraźnie wynika, że przesyłkę doręczono "pełnoletniemu domownikowi – W. B.". Obok powyższej informacji znajdują się stosowne pieczątki oraz podpis osoby doręczającej. W świetle powyższych okoliczności Sąd uznał, że podniesione przez stronę wnioskującą okoliczności dotyczące nieprawidłowości w doręczeniu przesyłki nie mogły stanowić podstawy do skutecznego zakwestionowania ustaleń w zakresie doręczenia stronie spornej przesyłki. Argumentacja strony zawarta we wniosku o przywrócenie terminu, nie została poparta żadnymi dowodami. Powyższe uniemożliwiło Sądowi zajęcie stanowiska w tym zakresie. Sąd zauważa, że zgodnie z art. 45 ustawy z dnia 12 czerwca 2003 r. Prawo pocztowe (Dz. U. z 2008r. Nr 189, poz. 1159 ze zm.) potwierdzenie nadania przesyłki rejestrowanej lub przekazu pocztowego wydane przez placówkę operatora publicznego ma moc dokumentu urzędowego, a zatem stanowi dowód tego co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Jeżeli strona kwestionuje sposób doręczenia przesyłki winna w pierwszej kolejności zwrócić się do Poczty w celu wszczęcia postępowania reklamacyjnego (czego nie uczyniła). W ocenie Sądu podnoszone przez stronę skarżącą okoliczności dowodzą jednoznacznie o braku należytej dbałości o swoje interesy. Przywrócenie terminu jest instytucją służącą ochronie zainteresowanego przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu. Taka ochrona przysługuje jednak wyłącznie w przypadku, kiedy skarżący nie może dokonać czynności procesowej w terminie z przyczyn od siebie niezależnych. Z przytoczonych przez stronę skarżącą okoliczności nie wynika, aby taka sytuacja zaistniała w przedmiotowej sprawie. Sąd kierując się zasadami doświadczenia życiowego, uznał, że skarżąca nie uprawdopodobniła okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu oraz że uchybienie terminu było od niej niezależne i nie wynikało z zaniedbania. Mając na uwadze powyższe Sąd, działając w oparciu o art. 86 § 1 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.