II SA/Rz 1240/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Małgorzata Wolska Sędziowie WSA Robert Sawuła WSA Joanna Zdrzałka /spr./ Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 15 lutego 2011 r. sprawy ze skargi P. R. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie przekazania pisma według właściwości I. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...]; II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. II SA/Rz 1240/10 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2010 r. Nr [...] Prezydent Miasta [...] przekazał pismo z Posterunku Policji [...] do Wójta Gminy [...] jako organu właściwego do załatwienia sprawy, w oparciu o art. 123 § 1 i § 2 k.p.a. i art. 65 § 1 k.p.a. w zw. z art. 2 pkt 9 i art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 7 września o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (t. j. Dz. U. z 2009 r., Nr 1 poz. 7, ze zm.). W uzasadnieniu tego postanowienia stwierdzono, że pismo Posterunku Policji dotyczy P. R., zameldowanego w B., zaś zgodnie z art. 2 pkt 9 cyt. ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów organem właściwym dłużnika jest wójt, burmistrz lub prezydent miasta właściwy ze względu na miejsce zamieszkania dłużnika alimentacyjnego. W tej sytuacji organem właściwym jest Wójt Gminy [...]. P. R. złożył zażalenie na to postanowienie, podnosząc, iż przebywa w Zakładzie Karnym w P., a koniec kary przypada na 2.10.2018 r., nie ma więc możliwości zatrudnienia i spłaty kwoty zadłużenia. Podał również, że jego była żona pobiera alimenty z Urzędu Gminy [...]. P. R. zwrócił się również o umorzenie kwoty zadłużenia. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2010 r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. oraz art. 65 § 1 k.p.a., utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] czerwca 2010 r. Kolegium uznało za prawidłowe rozstrzygnięcie organu I instancji w sytuacji, kiedy P. R. na stałe zamieszkuje w B. gmina [...], choć obecnie czasowo przebywa na terenie miasta [...]. Organ wskazał ponadto, że pismo Policji skierowane zostało do GOPS, zamiast MOPS w tym mieście, co sugeruje, że doszło do pomyłki w adresie Ośrodków Pomocy Społecznej. Pismem nazwanym "zażalenie" P. R. zaskarżył to postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, nie wskazując kierunku jego weryfikacji. Podobnie jak w zażaleniu na postanowienie Prezydenta Miasta [...] podniósł, że przebywa w Zakładzie Karnym w P. i nie ma możliwości zatrudnienia. Z tego powodu składa "zażalenie" na SKO, bowiem jest zadłużony, a była żona pobiera alimenty z Urzędu Gminy [...]. Skarżący zwrócił się o umorzenie kwoty zadłużenia z tytułu alimentów. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, przytaczając argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Dodatkowo podano, że 9.06.2010 r. Wójt Gminy [...] (GOPS [...]) wystąpił do Policji o udzielenie informacji na temat dłużnika alimentacyjnego – P. R. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji, obejmującą badanie zaskarżonych aktów pod względem ich zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) – zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., stanowiący, że Sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W przypadku decyzji lub postanowień, Sąd może je uchylić lub stwierdzić ich nieważność wyłącznie w przypadkach określonych w art. 145 § 1 P.p.s.a. – tj. gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono wpływ na wynik sprawy lub gdy wystąpią przyczyny nieważności wskazane w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach. Dokonując kontroli w niniejszej sprawie Sąd uznał, iż skarga zasługuje na uwzględnienie, jednakże z przyczyn, które wziął pod uwagę z urzędu. Podstawę prawną zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego je postanowienia Prezydenta Miasta [...] stanowił art. 65 § 1 k.p.a. W przepisie tym wskazano, że jeżeli organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono jest niewłaściwy w sprawie, niezwłocznie przekazuje je do organu właściwego. Przekazanie sprawy do organu właściwego następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. Kwestie wniesienia podania reguluje art. 63 k.p.a., stosownie do którego podanie (żądanie, wyjaśnienie, odwołanie, zażalenie) może być wnoszone pisemnie, telegraficznie, za pomocą dalekopisu, telefaksu, poczty elektronicznej, formularza na stronie internetowej, a także ustnie do protokołu. W art. 63 § 2 k.p.a. wskazano, że podanie powinno zawierać co najmniej wskazanie osoby, od której pochodzi, jej adres i żądanie oraz czynić zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach szczególnych. Stanowiący podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia art. 65 § 1 k.p.a. dotyczy przekazania podania i jednocześnie przekazania sprawy. Przyjąć zatem należy, na co zwrócił uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 7.11.2008 r., VII SA/Wa 1031/08, Zbiór Orzecznictwa LEX Nr 528068), że forma postanowienia dla czynności przekazania znajduje zastosowanie nie do każdego podania, ale jedynie do podań inicjujących postępowanie w sprawach administracyjnych. W rozpatrywanej sprawie przedmiotem przekazania przez Prezydenta Miasta [...] było pismo Posterunku Policji [...]. Z nadesłanych prze organ akt administracyjnych, a także wyjaśnienia zawartego w odpowiedzi na skargę wynika, że pismo to stanowiło odpowiedź Kierownika Posterunku Policji [...] na wystąpienie Wójta Gminy [...] z dnia 9.06.2010 r. o udzielenie informacji na temat dłużnika alimentacyjnego – P. R. Z powyższego wynika, że stosowne postępowanie administracyjne w trybie ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów jest już prowadzone przez Wójta Gminy [...] w Gminnym Ośrodku Pomocy Społecznej. Nastąpiło wobec tego nie przekazanie podania strony, o jakim mowa w art. 65 § 1 k..p.a., ale przekazanie złożonego pisma jego adresatowi (będącemu organem właściwym w sprawie) przez organ, do którego mylnie to pismo zostało przesłane. Takie przekazanie pisma, jak trafnie zauważył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z dnia 21.04.2009 r., IISAB/Po 5/09, LEX Nr 550493, należy uznać za czynność materialno-techniczną, która nie wymaga wydania postanowienia w trybie art. 65 § 1 k.p.a. ani zawiadomienia strony o przekazaniu pisma. "Przekazanie podania adresatowi nie skutkuje bowiem żadnymi zmianami ani po stronie faktycznego inicjatora sprawy, dochodzącego przyznania określonego uprawnienia na swoją rzecz, ani nie rozstrzyga o właściwości (kompetencji do załatwienia sprawy) organu wskazanego jako adresat pisma". Art. 65 k.p.a. ma zastosowanie wyłącznie wtedy, gdy organ administracji, do którego wniesiono podanie (żądanie załatwienia sprawy) stwierdza swoją niewłaściwość do załatwienia sprawy. W rozpatrywanej sprawie tego rodzaju okoliczność nie zaistniała, a wobec tego brak było przesłanek do zastosowania wymienionego przepisu i wydania na jego podstawie postanowienia. Prowadzi to do stwierdzenia, że zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu I instancji wydane zostały bez podstawy prawnej, co wyczerpuje przesłankę do stwierdzenia ich nieważności w oparciu o art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. W Kodeksie postępowania administracyjnego. Komentarz (M. Jaśkowska, A. Wróbel, Zakamycze 2000), wskazano, że brak podstawy prawnej to również wydanie decyzji (postanowienia) wówczas, gdy, tak jak w rozpatrywanej sprawie, przewidziana jest inna forma działania, np. czynności materialnotechniczne. Zaistnienie przyczyn określonych w art. 156 k.p.a. obliguje Sąd do stwierdzenia nieważności zaskarżonego postanowienia, zgodnie z dyspozycją art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.. W ramach kontroli legalności Sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.). Ujawniwszy zatem, że takie same podstawy z art. 156 k.p.a. zachodzą w stosunku do postanowienia Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] czerwca 2010 r., Sąd stwierdził również nieważność tego postanowienia w oparciu o art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. w zw. z art. 135 P.p.s.a. Charakter stwierdzonych naruszeń prawa, które Są zobligowany był uwzględnić z urzędu, uniemożliwia ustosunkowanie się do wskazywanych w skardze okoliczności dotyczących braku możliwości spłaty zadłużenia alimentacyjnego oraz wniosku o umorzenie tego zadłużenia. Skarżący może je podnosić w toku postępowania administracyjnego prowadzonego przez Wójta Gminy [...]. Na podstawie art. 152 P.p.s.a. Sąd określił, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.