II SA/Rz 1240/17

WyrokWSA w Rzeszowie2018-03-08

Skład orzekający: Stanisław Śliwa, Krystyna Józefczyk, Piotr Godlewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która została podjęta bez zawiadomienia właścicieli nieruchomości o terminie wyłożenia projektu planu do publicznego wglądu, jest nieważna w części dotyczącej tych nieruchomości?
Ratio decidendi
Uchwała rady gminy w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która została podjęta z naruszeniem art. 18 ust. 2 pkt 5 lit. a) ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, poprzez niezawiadomienie na piśmie właścicieli nieruchomości o terminie wyłożenia projektu planu do publicznego wglądu, jest nieważna w części dotyczącej tych nieruchomości. Brak takiego zawiadomienia uniemożliwia właścicielom czynne uczestnictwo w procedurze planistycznej i zgłaszanie zarzutów, co stanowi istotne naruszenie trybu postępowania skutkujące nieważnością uchwały.
Stan faktyczny
Skarżący A. L. zaskarżył uchwałę Rady Gminy Frysztak z dnia 26 czerwca 2002 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zarzucając, że jego działka została przeznaczona pod zalesienie bez jego wiedzy i zgody, a co najważniejsze, nie został zawiadomiony o terminie wyłożenia projektu planu do publicznego wglądu, co uniemożliwiło mu obronę swoich praw. Rada Gminy Frysztak wniosła o oddalenie skargi, podnosząc, że od podjęcia uchwały minęło 10 lat, a mimo braku zwrotnego potwierdzenia odbioru zawiadomienia, podjęto inne działania informacyjne.
Rozstrzygnięcie
Stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały w części dotyczącej położonej w L. działki oznaczonej w dacie podjęcia uchwały numerem [...]. Zasądzono od Rady Gminy Frysztak na rzecz skarżącego A. L. kwotę 300 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Stanisław Śliwa Sędziowie WSA Krystyna Józefczyk WSA Piotr Godlewski /spr./ Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 marca 2018 r. sprawy ze skargi A. L. na uchwałę Rady Gminy Frysztak z dnia 26 czerwca 2002 r. nr XXXV-251/2002 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego I. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w części dotyczącej położonej w L. działki oznaczonej w dacie podjęcia uchwały numerem [...]; II. zasądza od Rady Gminy Frysztak na rzecz skarżącego A. L. kwotę 300 zł /słownie: trzysta złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. II SA/Rz 1240/17 U z a s a d n i e n i e Przedmiotem skargi A. L. jest podjęta na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r., Nr 142 poz. 1591 ze zm., dalej: u.s.g.) oraz art. 26 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1999 r., Nr 15 poz. 139 ze zm., dalej: u.z.p.) uchwała Rady Gminy Frysztak z dnia 26 czerwca 2002 r. nr XXXV-251/2002 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Nr 1/2001 w Gminie Frysztak. W uchwale tej m.in.: - w § 1 pkt 1 wskazano, że uchwalony plan stanowi zmianę miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego Gminy Frysztak, uchwalonego uchwałą Nr VI/30/85 Gminnej Rady Narodowej we Frysztaku z dnia 24 października 1985 r., ogłoszoną w Dzienniku Urzędowym Województwa Rzeszowskiego Nr 8, poz. 173 z dnia 20 grudnia 1985 r. ze zm.; - w § 2 wyjaśniono, że plan obejmuje teren o powierzchni około 656,80 ha, wydzielony z obszaru gminy w kompleksy leśne, oznaczone na stanowiącym załącznik do uchwały rysunku planu odpowiednimi symbolami, odnoszonymi do objętych nim wsi Frysztak, Cieszyna, Glinik Dolny, Glinik Górny, Glinik Średni, Gogołów, Huta Gogołowska, Kobyle, Lubla, Pułanki, Stępina, Twierdza i Widacz; - w § 5 zapisano, że tereny dla których plan ustala nowe przeznaczenie, mogą być użytkowane w sposób dotychczasowy, do czasu ich zagospodarowania zgodnie z planem; - w § 7 uchylono uchwałę z dnia 24 października 1985 r. nr VI/30/85 w części odnoszącej się do terenów objętych planem. Pismem z dnia 19 czerwca 2017 r. (złożonym w tym samym dniu w Urzędzie Gminy Frysztak) A. L. wezwał Radę Gminy Frysztak do usunięcia skutków naruszenia uchwałą z dnia 26 czerwca 2002 r. jego interesu prawnego jako właściciela nieruchomości, tj. do uchylenia tej uchwały w części dotyczącej położonej w L. działki nr [...] jako podjętej z naruszeniem art. 18 ust. 2 pkt 5 lit. a) obowiązującej w dacie podjęcia uchwały u.z.p.; stosownie do tego przepisu, Zarząd Gminy Frysztak był zobowiązany zawiadomić na piśmie o terminie wyłożenia projektu planu właścicieli nieruchomości, których interes prawny mógłby zostać naruszony ustaleniami planu. Podał, że wskazaną uchwałą przedmiotowa działka została przeznaczona pod zalesienie. Jest to działka siedliskowa, na której części znajdują się zabudowania mieszkalne, w pozostałej części jest użytkowana rolniczo. Wyjaśnił, że wraz z żoną nigdy nie występował o jej zalesienie, a takie przeznaczenie działki – sprzeczne z interesem prawnym jej właścicieli – określono w tej uchwale. O terminie wyłożenia planu nie zostali zawiadomieni, co pozbawiło ich czynnego uczestnictwa w procedurze planistycznej oraz zgłaszania zarzutów czy protestów. Z tego powodu zachodzi konieczność wyeliminowania uchwały we wskazanej części z obrotu prawnego. Wobec braku odpowiedzi na wezwanie, A. L. działając na podstawie art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2016 r., poz. 446 ze zm.) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę na opisaną na wstępie uchwałę z dnia 26 czerwca 2002 r., jako podjętą z naruszeniem art. 18 ust. 2 pkt 5 lit. a) u.z.p. Zawnioskował o stwierdzenie nieważności tej uchwały w części dotyczącej działki nr [...] położonej w miejscowości L., obecnie w wyniku podziału noszącej nr [...] i [...] oraz o zasądzenie od organu kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu wskazał, że uchwalonym planem objęta została działka nr [...] w L., stanowiąca wówczas własność jego i żony, która to nieruchomość została przeznaczona do zalesienia. Zarówno w okresie sporządzania planu zagospodarowania przestrzennego jak i obecnie nieruchomość jest użytkowana rolniczo, a w części stanowi siedlisko. Przeznaczenie działki do zalesienia uniemożliwia swobodne dysponowanie nieruchomością i prowadzenie na gruncie gospodarki rolnej, godząc tym samym w interes prawny skarżącego. Stosownie do postanowień art. 18 ust. 2 pkt 5 lit. a) u.z.p. w brzmieniu obowiązującym w czasie sporządzania planu, zarząd gminy był zobowiązany zawiadomić na piśmie o terminie wyłożenia projektu planu właścicieli nieruchomości, których interes prawny mógłby być naruszony ustaleniami planu. Zawiadomienia takiego skarżący ani jego była żona nie otrzymali, na skutek czego został on pozbawiony możliwości wniesienia zarzutów do projektu planu i ochrony swojego interesu prawnego. O przeznaczeniu nieruchomości [...] w L. do zalesienia dowiedział się w czerwcu 2017 r., w wyniku czego złożył wezwanie do usunięcia skutków dokonanego tą uchwałą naruszenia jego interesu prawnego. W dalszej części skarżący wywiódł, że skoro jego interes prawny został naruszony, posiada legitymację do wniesienia skargi. Naruszenie to ma charakter bezpośredni, zindywidualizowany, obiektywny i realny. W jego ocenie skarżoną uchwałę podjęto niezgodnie z prawem, bez zachowania określonej ustawą procedury planistycznej. Zgodnie z art. 27 u.z.p., naruszenie trybu postępowania powoduje sankcję nieważności części lub całości uchwały. Reasumując podkreślił, że brak zawiadomienia na piśmie o terminie wyłożenia projektu planu właścicieli lub władających nieruchomościami, których interes prawny może być naruszony ustaleniami planu – o czym stanowi art. 18 ust. 2 pkt 5 u.p.z. – pozbawiło go czynnego uczestnictwa w procedurze planistycznej i zgłaszania zarzutów czy też protestów. W konsekwencji stanowi to o konieczności wyeliminowania zaskarżonej uchwały z obrotu prawnego w części dotyczącej działki nr [...] w L. (obecnie po podziałach 889/5 i 889/6). W odpowiedzi na skargę Rada Gminy Frysztak – reprezentowana przez Wójta Gminy Frysztak - wniosła o jej oddalenie, względnie odrzucenie oraz zasądzenie od skarżącego kosztów postępowania wg norm przepisanych. Na poparcie stanowiska o bezzasadności skargi organ wskazał, że od podjęcia uchwały do dnia wezwania Rady Gminy jak i wniesienia skargi upłynęło 10 lat. Wyjaśnił, że wprawdzie w dokumentacji archiwalnej dotyczącej zaskarżonej uchwały brak jest zwrotnego potwierdzenia odbioru przez A. L. zawiadomienia o wyłożeniu projektu planu, niemniej jednak organ wykonawczy gminy podejmował inne działania w kierunku zawiadomienia wszystkich właścicieli nieruchomości o sporządzeniu miejscowego planu, tj. dokonał ogłoszenia w gazecie codziennej Super Nowości z dnia [...] kwietnia 2002 r. o terminie wyłożenia do publicznego wglądu projektu miejscowego planu oraz skierował 17 kwietnia 2002 r. zawiadomienie do sołtysa wsi i na tablice ogłoszeń w sołectwie L. z informacją o terminie wyłożenia do publicznego wglądu projektu miejscowego planu z informacją o możliwości składania protestów i zarzutów. W tym stanie faktycznym i prawnym brak jest przesłanek do uchylenia (także w części) zaskarżonej uchwały. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm., dalej: P.u.s.a.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jej zakres wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej P.p.s.a.), wg którego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 5 P.p.s.a., kontrola sądu obejmuje orzekanie m.in. w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego; za taki akt miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego był uznawany na gruncie obowiązującej w dacie podjęcia zaskarżonej uchwały u.z.p. (jej art. 7 stanowił, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego jest przepisem gminnym), tak też jest kwalifikowany na podstawie obowiązującej w dacie orzekania przez Sąd ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, Dz. U. z 2017 r., poz. 1073 ze zm., dalej: u.p.z.p. (stosownie do jej art. 14 ust. 8, plan miejscowy jest aktem prawa miejscowego). Będąca przedmiotem sądowej kontroli w rozpoznawanej sprawie uchwała Rady Gminy Frysztak z dnia 26 czerwca 2002 r. nr XXXV-251/2002 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Nr 1/2001 w Gminie Frysztak spełnia zatem w/w kryterium. Z przepisem art. 3 § 2 pkt 5 P.p.s.a. koresponduje regulacja zawarta w art. 101 § 1 u.s.g., stosownie do którego każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. W tym zakresie nie budzi wątpliwości, że A. L. jako właściciel z żoną J. L. w dacie podjęcia zaskarżonej uchwały objętej jej postanowieniami działki nr [...] w L. oraz jako aktualny właściciel powstałej w wyniku jej podziału działki nr [...] posiadał legitymację skargową do zaskarżenia uchwały w sprawie uchwalenia MPZP Nr 1/2001 w Gminie Frysztak. W myśl art. 6 ust. 1 u.p.z.p., ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego kształtują, wraz z innymi przepisami, sposób wykonywania prawa własności nieruchomości. Objęta skargą uchwała określając przeznaczenie działki nr [...] do zalesienia i wykluczając jej zagospodarowanie w inny sposób niewątpliwie ingerowała w sposób wykonywania prawa własności, co tym samym uzasadnia uznanie naruszenia jego interesu prawnego. Jest to tym bardziej przekonujące w sytuacji, gdy właściciel nieruchomości objętej procedurą planistyczną nie posiada wiedzy o toczącym się postępowaniu, mimo prawnego obowiązku zawiadomienia go przez organ na określonym jego etapie. Ubocznie Sąd zwraca uwagę, że w stanie prawnym obowiązującym od 1 czerwca 2017 r. przesłanki skutecznego wniesienia skargi na uchwałę w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. nie stanowi wymóg uprzedniego (bezskutecznego) wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa. Warunek taki obowiązywał do 31 maja 2017 r. i wynikał z wcześniejszego brzemienia tego przepisu, co stosownie do mającego zastosowanie w takiej sytuacji art. 53 § 2 P.p.s.a. (również w brzmieniu obowiązującym do tej daty), wiązało się z wymogiem wniesienia skargi w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeśli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia. W związku ze zmianą tych regulacji, także od 1 czerwca 2017 r. w art. 53 P.p.s.a. dodany został mający zastosowanie w rozpoznawanej sprawie § 2a, wg którego w przypadku innych aktów niż oznaczone w § 1 i 2 tego artykułu (tj. innych niż doręczane stronie rozstrzygnięcia w sprawie albo akty o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a), jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi i nie stanowi inaczej, skargę można wnieść w każdym czasie; do takich aktów kwalifikują się objęte zakresem art. 3 § 2 pkt 5 P.p.s.a. akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego, do których zalicza się zaskarżona uchwała. Formalnie zatem kierowanie przez skarżącego do RG F. wezwania do usunięcia skutków naruszenia prawa spowodowanego podjęciem w dniu 26 czerwca 2002 r. uchwały nr XXXV-251/2002 było zbędne, gdyż skarga od 1 czerwca 2017 r. mogła być wniesiona bez tego wezwania i w każdym czasie. W myśl art. 147 § 1 P.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Ponieważ zaskarżona uchwała jest aktem prawa miejscowego, jej nieważność może być stwierdzona niezależnie od upływu czasu od daty jej podjęcia (art. 94 ust. 1 u.s.g.). Z uwagi na złożony charakter m.p.z.p. należy podkreślić, że w przypadku wniesienia dotyczącej go skargi, w pierwszej kolejności należy ustalić zakres przedmiotu zaskarżenia. Jak podkreśla się w orzecznictwie sądowym, ma to o tyle istotne znaczenie, że wprawdzie w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada niezwiązania sądu granicami skargi, jednakże nie oznacza ona, że sąd nie jest związany granicami przedmiotu zaskarżenia, którym jest konkretny akt lub czynność, kwestionowana przez uprawniony podmiot. Przedmiotem zaskarżenia niekoniecznie musi być cały plan miejscowy, mogą być nim również wyodrębnione części planu stanowiące zbiór indywidualnych regulacji określających przeznaczenie niektórych tylko nieruchomości objętych jego ustaleniami. W konsekwencji ewentualne stwierdzenie nieważności takiego aktu może nastąpić w części dotyczącej interesów prawnych skarżącego (takie stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny m.in. w wyrokach z dnia 19 kwietnia 2012 r. sygn. akt II OSK 302/12 – LEX nr 1219131, II OSK 510/12 - LEX nr 1219159 i II OSK 618/12 – LEX nr 1219166). Naruszenie prawa o jakim mowa w art. 101 ust. 1 u.s.g. musi jednak łączyć naruszenie subiektywnie pojmowanego interesu skarżącego z obiektywnym nieprzestrzeganiem norm prawnych powszechnie obowiązujących przez organ gminy podejmujący uchwałę (wyrok NSA z dnia 9 czerwca 1995 r. IV SA 346/93, ONSA 1996/3/125). Podyktowane jest to również wynikającym z treści sygnalizowanego wyżej art. 1 P.u.s.a. sprawowaniem przez sąd kontroli działalności administracji pod względem zgodności z prawem oraz brakiem związania Sądu zarzutami skargi (art. 134 § 1 P.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie nie można w związku z tym pominąć, że uchwalonym w 2002 r. m.p.z.p. objęta była położona w L. działka nr [...] o pow. 1,09 ha stanowiąca na zasadzie wspólności małżeńskiej własność A. L. i J. L., zaś zawarty w skardze wniosek o stwierdzenie nieważności dotyczy powstałych z działki nr [...] działek nr [...] i [...]. Wyjaśnienia w tym względzie wymaga – co ustalono na podstawie udzielonych przez skarżącego na wezwanie Sądu informacji i przedłożonych dokumentów – że w roku 2003, w ramach przebudowy i poszerzenia drogi wojewódzkiej, działka nr [...] została podzielona na działkę nr [...] o pow. 1,0841 ha (z prawem własności A. L. i J. L.) oraz działkę nr [...] o pow. 59 m² (przekazaną na rzecz [...] Zarządu Dróg Wojewódzkich). W dalszej kolejności, na mocy decyzji Starosty [...] z dnia [...] stycznia 2015 r. orzekającej o wprowadzeniu zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków, zmieniła się konfiguracja i powierzchnia działki nr [...] z 1,0841 ha na 1,1329 ha. W tym samym roku działka ta uległa podziałowi na działki nr [...] o pow. 0,6649 ha i [...] o pow. 0,4680 ha; w związku z dokonanym [...] kwietnia 2015 r. podziałem majątku wspólnego A. i J. L., działka nr [...] stała się własnością skarżącego, zaś działka nr [...] – zabudowana powstałym w 2003 r. budynkiem mieszkalnym oraz drewutnią przypadła J. L.). Przechodząc do merytorycznej oceny legalności uchwały RG Frysztak z dnia 26 czerwca 2002 r. nr XXXV-251/2002 Sąd stwierdził wynikającą z podniesionych zarzutów zasadność skargi. W rozpoznawanej sprawie postępowanie planistyczne zakończone podjęciem zaskarżonej uchwały było prowadzone w trybie i na zasadach określonych w obowiązującej wówczas u.z.p. Normy tej ustawy stanowią zatem punkt odniesienia do kontroli jej legalności. Procedura sporządzania projektu m.p.z.p. i jego uchwalania została szczegółowo określona w art. 18 tej ustawy, wyłączając w tym względzie jakąkolwiek dowolność ze strony organów gminy. Zgodnie z treścią ust. 2 pkt 5 tego artykułu, o terminie wyłożenia projektu planu należało zawiadomić na piśmie: a) właścicieli lub władających nieruchomościami, których interes prawny mógł być naruszony ustaleniami planu, b) właścicieli nieruchomości, od których mogła być pobrana opłata, o której mowa w art. 36 ust. 3, c) osoby, których wnioski nie zostały uwzględnione w projekcie planu, uzasadniając odmowę ich uwzględnienia. Użyty przez ustawodawcę zwrot "zawiadamia na piśmie" należy rozumieć jako dostarczenie imiennie każdemu ze wskazanych wyżej podmiotów pisemnej informacji na temat terminu wyłożenia projektu planu do publicznego wglądu. Wyłożenie to otwierało im możliwość czynnego uczestnictwa w procedurze planistycznej, m.in. poprzez możliwość złożenia zarzutu w terminie 14 dni po upływie terminu jego wyłożenia (art. 24 u.z.p.), przez co stanowiło istotny instrument ochrony praw właścicieli tych nieruchomości, których przeznaczenie w miejscowym planie miało ulec zmianie. Z racji częstej rozbieżności oczekiwań co do zapisów planu podmiotów zainteresowanych jego uchwaleniem bądź temu przeciwnych, procedura jego uchwalania zwłaszcza w przypadku właścicieli nieruchomości (władających) musi zapewniać im rzeczywistą możliwość aktywnego uczestniczenia w postępowaniu i wyrażenia stanowiska na kluczowym dla nich etapie wyłożenia projektu planu. Stosownie do powyższego, obowiązkiem organu planistycznego było zatem dokonanie w trybie art. 18 ust. 2 pkt 5 lit. a) u.z.p. zawiadomienia A. L. i J. L. jako właścicieli położonej w L. działki nr [....] o terminie wyłożenia projektu planu. Jak wynika z analizy akt postępowania poprzedzającego podjęcie zaskarżonej uchwały, w przeciwieństwie do większości właścicieli nieruchomości które zostały objęte procedurą uchwalania planu, A. i J. L. nie wnioskowali o zmianę przeznaczenia działki nr [...] na grunt do zalesienia, a jak wynika z udzielonych przez skarżącego informacji, była na niej w tym czasie prowadzona budowa domu. W świetle powyższego uprawnione wręcz wydaje się twierdzenie, że działka nr [...] procedurą planistyczną objęta została niejako "przypadkowo". Z prośbą "o wyrażenie zgody na zalesienie" do Urzędu Gminy we Frysztaku zwrócili się bowiem [...] maja 2001 r. Z. i R. Z., właściciele m.in. sąsiednich działek nr [...] i [...], którzy zostali ujęci w wykazie osób wnioskujących o zmianę przeznaczenia należących do nich gruntów (w sporządzonym zestawieniu osób wnioskujących przypisano im działki nr [...] i [...], podczas gdy działka oznaczona pierwszym z tych numerów w ogóle w tym czasie nie istniała; wg znajdujących się w aktach postępowania wypisów z rejestru gruntów, istniała natomiast działka nr [...] – stanowiąca własność Z. i R.. Z. oraz działka nr [...] – będąca własnością A. i J. L., która jak wynika z przedstawionego przez skarżącego aktu notarialnego, została przez nich wg takiego oznaczenia nabyta [...] kwietnia 1992 r.). Co istotniejsze, w kolejno sporządzonym wykazie wszystkich działek i ich powierzchni przeznaczonych do zalesienia, dołączonym do projektu planu wyłożonego do publicznego wglądu (o czym zgodnie z art. 18 ust. 2 pkt 5 a u.z.p. zawiadamiano pisemnie wszystkich właścicieli i władających nieruchomościami objętymi projektem planu, których interes prawny mógłby być naruszony jego ustaleniami i którzy w terminie do 14 dni po upływie okresu wyłożenia mogli wnosić zarzuty), działkę nr [...] wraz z działkami nr [...] i [...] wykazano na rzecz wnioskujących Z. i R. Z. Jak wynika ze zwrotnych potwierdzeń odbioru, także tylko oni jako błędnie wykazani właściciele działki nr [...]– z pominięciem A. i J. L. – otrzymali powyższe zawiadomienie (oznaczone datą [...] kwietnia 2002 r.). Dodatkowo, jak wynika z wykazu wniesionych zarzutów, wśród wnoszących nie było żadnej z w/w osób. Bezsporne w sprawie pozostaje zatem, że mimo ciążącego na Zarządzie Gminy [...] obowiązku zawiadomienia A. L. i J. L. o terminie wyłożenia projektu planu do publicznego wglądu, nie doszło jednak do tego. Tym samym nie umożliwiono im zapoznania się z projektem planu i wzięcia udziału w procedurze zgłaszania ewentualnych zarzutów do zmienionego przeznaczenia działki. W wyniku uchwalenia MPZP Nr 1/2001 Gminy Frysztak zostały zatem istotnie naruszone ich prawa właścicielskie, gdyż w zasadniczy sposób zmieniło się przeznaczenie nieruchomości stanowiącej wg informacji z rejestru gruntów "grunty orne". Brak zachowania względem A. i J. L. przewidzianego procedurą planistyczną obligatoryjnego wymogu pisemnego zawiadomienia wynikającego z art. 18 ust. 2 pkt 5 lit. a) u.z.p. stanowi istotne naruszenie procedury uchwalania planu miejscowego. Wg art. 27 ust. 1 tej ustawy, naruszenie trybu postępowania oraz właściwości organów określonych w art. 18 powoduje nieważność uchwały rady gminy w całości lub części. Wykładnia tego przepisu prowadzi do wniosku, że każde naruszenie trybu postępowania (np. zmiana kolejności, skrócenie terminu, pominięcie którejś z czynności) oraz właściwości organów w procesie sporządzania i ustanawiania planu zagospodarowania przestrzennego powoduje sankcję w postaci nieważności uchwały. Potwierdził to Sąd Najwyższy, stwierdzając w uchwale z dnia 7 maja 1997 r. III RN 21/97 (OSNP 1997/22/492), że "ustawodawca zdawał sobie w pełni sprawę z tego, iż właściwe organy lokalne mogą w praktyce dążyć do omijania owych rygorystycznych wymogów, dlatego też zamieścił w ustawie klauzulę, że każde naruszenie przepisów art. 18 powoduje nieważność uchwały rady w całości lub części. Jest to zatem rozwiązanie, w którym nie pozostawiono organom nadzorczym, a także sądom sfery uznania, nawet co do dokonywania oceny skali występującego naruszenia; wystarczające jest tylko stwierdzenie jego istnienia, by uchwała (lub odpowiednia jej część) ex lege stawała się w odpowiednim zakresie nieważna". Podobne stanowisko przyjęte zostało przez NSA, który w wyrokach z dnia 16 listopada 2005 r. II OSK 229/05 i II OSK 230/05 wskazał, że wobec kategorycznego brzmienia art. 27, należy uznać, że żadne względy celowościowe nie mogą naruszać wykładni gramatycznej oraz systemowej przywołanych wyżej przepisów. Bez znaczenia pozostaje zatem, czy do naruszenia procedury planistycznej doszło w sposób zamierzony, czy nieumyślny. Wbrew zawartemu w odpowiedzi na skargę stanowisku Wójta Gminy [...]– reprezentującego Radę Gminy Frysztak, brak jest jakichkolwiek podstaw prawnych, by wobec jednoznacznego brzmienia art. 18 ust. 2 pkt 5 a u.z.p., skutek wywiązania się z obowiązku dokonania "imiennego" zawiadomienia o którym mowa w tym przepisie wywodzić z podejmowanych przez organ wykonawczy Gminy "innych działań" w kierunku zawiadomienia wszystkich właścicieli nieruchomości o sporządzeniu projektu planu miejscowego, tj. z ogłoszenia o terminie jego wyłożenia do publicznego wglądu w lokalnej prasie oraz z zawiadomień przekazanych w tym zakresie sołtysom poszczególnych wsi i na tablice ogłoszeń sołectw wraz z informacją o możliwości składania protestów i zarzutów. Działania te wpisywały się bowiem w realizację kolejnych obowiązków, przewidzianych w ust. 2 pkt 6 tego artykułu, zgodnie z którym zarząd gminy wykładał projekt planu i prognozę o której mowa w przepisach o ochronie środowiska, do publicznego wglądu, na okres co najmniej 21 dni, a o wyłożeniu ogłaszał, w sposób określony w pkt 1 (w miejscowej prasie, przez obwieszczenie, a także w sposób zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości) co najmniej na 7 dni przed wyłożeniem, a także zapewniał informację o wyłożonym projekcie i umożliwiał uzyskanie, za zwrotem kosztów, kopii, wypisów i wyrysów. Powyższe w pełni uzasadniało uwzględnienie skargi, co w kontekście art. 147 § 1 w zw. z art. 134 § 1 P.p.s.a. oraz art. 1 P.u.s.a. znalazło odzwierciedlenie w stwierdzeniu przez Sąd nieważności zaskarżonej uchwały w części dotyczącej położonej w L. działki oznaczonej w dacie podjęcia uchwały nr [...]. Mimo że zawarte w skardze żądanie stwierdzenia nieważności uchwały odnosiło się do obecnych działek nr [...] i [...], Sąd w celu uniknięcia wątpliwości interpretacyjnych oraz usunięcia wszystkich skutków dokonanego naruszenia, za zasadne uznał stwierdzenie nieważności wg stanu istniejącego w dacie podjęcia uchwały, co w praktyce oprócz tych ostatnich działek, wg aktualnej numeracji, będzie się również odnosiło do obecnej działki nr [...], wydzielonej z działki nr [...] na poszerzenie drogi. Podsumowując, powyższe naruszenie trybu postępowania związanego z uchwaleniem m.p.z.p. w zakresie obejmującym położoną w L. działkę nr [...] (wg oznaczenia z daty podjęcia uchwały) skutkuje stwierdzeniem w tej części nieważności zaskarżonej uchwały. Z podanych względów, na podstawie art. 147 § 1 P.p.s.a. Sąd orzekł jak w pkt I sentencji wyroku. O zwrocie na rzecz skarżącego kosztów postępowania obejmujących opłacony wpis od skargi orzeczono stosownie do art. 200 w zw. z art. 205 § 1 P.p.s.a. (pkt II wyroku).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło