II SA/Rz 1244/16
WyrokWSA w Rzeszowie2017-03-14
Skład orzekający: Joanna Zdrzałka, Piotr Godlewski, Marcin Kamiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może nałożyć obowiązek sporządzenia projektu budowlanego zamiennego w przypadku, gdy roboty budowlane zostały już zakończone, a budynek jest użytkowany, ale z istotnym odstępstwem od zatwierdzonego projektu budowlanego?Ratio decidendi
Tak, organ nadzoru budowlanego może nałożyć obowiązek sporządzenia projektu budowlanego zamiennego na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, nawet jeśli roboty budowlane zostały zakończone, a budynek jest użytkowany. Przepis ten ma zastosowanie do robót wykonanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków pozwolenia na budowę, a wcześniejsze zawiadomienie o zakończeniu budowy nie legalizuje istotnych odstępstw od projektu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB) obowiązku sporządzenia projektu budowlanego zamiennego dla budynku mieszkalnego z powodu istotnego odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego w zakresie usytuowania budynku względem granicy działki sąsiedniej. Skarżący K. T. kwestionował zasadność zastosowania art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, argumentując, że roboty budowlane zostały zakończone, a budynek jest użytkowany, co wyklucza zastosowanie tego przepisu. Sąd administracyjny rozpatrywał skargę na decyzję WINB, która uchyliła decyzję PINB i nałożyła wspomniany obowiązek.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Joanna Zdrzałka Sędziowie WSA Piotr Godlewski /spr./ WSA Marcin Kamiński Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 marca 2017 r. sprawy ze skargi K. T. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku sporządzenia i przedłożenia projektu budowlanego zamiennego -skargę oddala-
II SA/Rz 1244/16
U z a s a d n i e n i e
Przedmiotem skargi K. T. jest wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. oraz art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r., poz. 290, dalej u.P.b.) decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: WINB) z dnia [...] lipca 2016 r. Nr [...] dotycząca nałożenia obowiązku sporządzenia i przedstawienia w zakreślonym terminie projektu budowlanego zamiennego budynku mieszkalnego.
Z akt administracyjnych sprawy i uzasadnienia decyzji objętej skargą wynika, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta [...] (dalej: PINB)
w związku z zawiadomieniem K. T. z dnia [...] października 2014 r. o wykonaniu przez M. i T. B. otworów okiennych w budynku mieszkalnym przy ul. [...] w odległości mniejszej niż określają to przepisy, przeprowadził w dniu [...] października oraz [...] listopada 2014 r. kontrolę budowy tego obiektu. W ich wyniku ustalono, że budowa budynku mieszkalnego realizowana była w oparciu o pozwolenie na budowę z dnia [...] marca 2011 r. (znak: [...]). Budowa była na etapie prowadzenia robót wykończeniowych. Budynek został wytyczony przez uprawnionego geodetę, a roboty były prowadzone pod nadzorem kierownika budowy. Organ ustalił, że otwory okienne znajdujące się w wykuszu budynku w odległości mniejszej niż 4 m do granicy działki powinny być wypełnione pustakiem szklanym. W trakcie kontroli inwestor zobowiązał się do zabudowy okna pustakami szklanymi.
W wyniku powyższego PINB uznał, że brak jest podstaw prawnych do prowadzenia postępowania administracyjnego w zakresie samowoli budowlanej. [...] listopada
2014 r. inwestor zawiadomił o zakończeniu budowy budynku mieszkalnego
i przystąpieniu do użytkowania, co zostało przyjęte bez sprzeciwu. Dokonane pomiary potwierdziły zgodność wykonania budynku z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Nadto zgodność zrealizowanej inwestycji potwierdziła opracowana inwentaryzacja geodezyjna powykonawcza,
z której nie wynikło, że przedmiotowy budynek został przybliżony do granicy działki sąsiedniej.
W tych okolicznościach PINB decyzją z dnia [...] lipca 2015 r. ([...]) umorzył postępowanie w sprawie okna wykonanego od strony działki nr 217,
w budynku mieszkalnym zlokalizowanym na działce nr 214.
Decyzja ta w administracyjnym toku instancji została uchylona w całości mocą decyzji WINB z dnia [...] sierpnia 2015 r. Nr [...], a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
W ponownie przeprowadzonym postępowaniu, uwzględniając wytyczne zawarte w w/w decyzji organu II instancji, PINB przeprowadził czynności kontrolne,
w toku których strony wskazały zgodnie przebieg granicy działek. Dokonane pomiary wykazały natomiast istotne odstępstwo w stosunku do projektu zagospodarowania działki, tj. zmianę lokalizacji realizowanego budynku mieszkalnego (przybliżenie do granicy działki nr 217). Zgodnie z zatwierdzonym projektem, odległość do granicy działki od ścian wykuszu budynku powinna wynosić 3 m, natomiast w trakcie kontroli stwierdzono, że najmniejsza odległość wynosi 2,5 m. Powyższe świadczy
o zrealizowaniu budowy z istotnym odstępstwem od zatwierdzonego projektu budowlanego i warunków pozwolenia na budowę.
W tej sytuacji PINB decyzją z dnia [...] marca 2016 r. Nr [...], na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 u.P.b., zobowiązał M. i T. B. do sporządzenia i przedłożenia w terminie do 30 września 2016 r. projektu budowlanego zamiennego – projektu zagospodarowania oraz rysunków zamiennych - budowy budynku mieszkalnego, zrealizowanego na działce nr ewid. 214, obręb nr [...] w T., opracowanego przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz w razie potrzeby wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem.
Odwołanie od tej decyzji złożył K. T. wnosząc o jej uchylenie
i nałożenie na PINB - w trybie art. 35 § 1 w zw. z art. 7 i 8, art. 138 § 1 i 2 K.p.a. oraz przepisów P.b., w tym § 12 ust. 1 i 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia
12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych (...) - obowiązku wykonania prawomocnej decyzji WINB z dnia [...] sierpnia 2015 r. Wskazał na brak podstaw prawnych do wdrożenia postępowania naprawczego w trybie art. 50 i 51 u.P.b. ze względu na fakt, że na etapie budowy budynku mieszkalnego podczas prowadzonego postępowania administracyjnego stwierdzono brak działań organu powiatowego skutkującego wydaniem w trybie art. 50 ust. 1 pkt 4 u.P.b. postanowienia wstrzymującego prowadzenie robót budowlanych wykonywanych
w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę i projekcie budowlanym oraz ze względu na fakt, że organ powiatowy na wniosek inwestorów wydał pozwolenie dopuszczające budynek mieszkalny do użytkowania. W jego ocenie zasadnym jest wdrożenie postępowania w trybie określonym art. 48 ust. 1 lub art. 49b ust. 1 u.P.b.
WINB opisaną na wstępie decyzją z dnia [...] lipca 2016 r. uchylił w całości decyzję organu I instancji i równocześnie nałożył na M. i T. B. obowiązek sporządzenia i przedstawienia, w terminie do 31 grudnia 2016 r., projektu budowlanego zamiennego budynku mieszkalnego, zrealizowanego na działce
nr ewid. 214, obręb nr [...] w T., uwzględniającego zmiany wynikające
z dotychczas wykonanych robót budowlanych, opracowanego przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane.
W uzasadnieniu wskazano, że stanowisko organu I instancji zawarte w sentencji zaskarżonej decyzji odnośnie nałożenia obowiązku sporządzenia projektu budowlanego zamiennego budynku mieszkalnego zrealizowanego na działce
nr ewid. 214, obręb nr [...] w T. jest słuszne. Sentencja decyzji została jednakże sformułowana niezgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 3 P.b., co uzasadnia uchylenie decyzji PINB w całości i nałożenie obowiązku określonego w sentencji organu odwoławczego.
WINB wyjaśnił, że na wskazanej działce nr 214 M. i T. B. wybudowali budynek mieszkalny na podstawie decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] marca 2011 r. ([...]) zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z przyłączem wody i kanalizacji sanitarnej. Projekt zagospodarowania działki nr 214, będący częścią projektu budowlanego zatwierdzonego w/w decyzją o pozwoleniu na budowę, obejmował budowę na niej budynku mieszkalnego o wymiarach 8,86 x 13,36 m. Zgodnie z projektem zagospodarowania działki, budynek mieszkalny a dokładnie jego wykusz od strony działki nr ewid. 217 powinien być usytuowany w odległości 3 m, natomiast odległość budynku od strony działki nr ewid. 210 powinna wynosić 4 m.
W trakcie czynności kontrolnych dokonano pomiaru usytuowania wykuszu budynku mieszkalnego od granicy z działką nr 217. Wykazały one, że wykusz budynku a tym samym cały budynek usytuowany jest w odległości 2,5 m do 2,87 m od granicy
z działką nr 217. Nadto analiza porównania mapy inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej przedmiotowego budynku mieszkalnego z projektem zagospodarowania działki nr 214 wykazała, że budynek mieszkalny położony na działce nr 214 został wybudowany o wymiarach zgodnych z zatwierdzonym projektem budowlanym, jednak usytuowany został niezgodnie z projektem zagospodarowania działki. Przedmiotowy budynek został wybudowany w zbliżeniu do działki nr 217 i najmniejsza odległość budynku od granicy tej działki wynosi 2,5 m. Ściana wykuszu budynku od strony działki nr 217 posiada okna wypełnione luksferami.
W tych okolicznościach organ uznał, że budowa budynku mieszkalnego została zrealizowana z istotnym odstępstwem od zatwierdzonego projektu budowlanego
i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, w zakresie określonym przez
art. 36a ust. 5 pkt 1 u.P.b., tj. dotyczącym projektu zagospodarowania działki lub terenu.
Powyższe stanowi okoliczność, o której mowa w art. 50 ust. 1 pkt 4 u.P.b., tj. wykonanie robót budowlanych w sposób istotnie odbiegający od warunków określonych w pozwoleniu na budowę.
W związku z tym, że postępowanie dotyczy robót budowlanych wykonanych
i zakończonych, organ wskazał, że nie zachodzi potrzeba wydawania postanowienia
o wstrzymaniu robót budowlanych. Jako zasadne natomiast WINB uznał zastosowanie art. 51 ust. 1 pkt 3 u.P.b., który to przepis odnosi się zarówno do robót wykonywanych (w trakcie realizacji), jak i zakończonych.
Jednocześnie organ odwoławczy zaznaczył, że koniecznym jest objęcie projektem zmian wynikających z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz w zależności od powstania takiej konieczności, robót doprowadzających inwestycję do stanu zgodnego z prawem. Wyjaśnił, że obowiązkiem projektanta jest opracowanie projektu zamiennego w sposób zgodny z przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej, a także w sposób zapewniający doprowadzenie wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. Nałożenie przez organ nadzoru budowlanego, na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 u.P.b. obowiązku przedłożenia projektu budowlanego zamiennego w związku z istotnym odstąpieniem od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę oznacza, że niezależnie od zakresu odstąpienia, inwestor musi przedłożyć kompletny projekt zamienny spełniający wymogi art. 34 u.P.b. i rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 27 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu
i formy projektu budowlanego (Dz. U. 2012 r., poz. 462 ze zm.).
Skargę na decyzję WINB złożył K. T. wnosząc o jej uchylenie
i zasądzenie kosztów postępowania.
Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie art. 7, art. 77 § 1, art. 10 § 1 i art. 107 § 3 K.p.a. poprzez brak wyczerpującego zebrania materiału dowodowego i wyjaśnienia stanu faktycznego (co doprowadziło do błędnych ustaleń), brak zapewnienia stronie możliwości czynnego udziału
w postępowaniu (uniemożliwienie skarżącemu przed wydaniem decyzji wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań) oraz lakoniczne odniesienie się do zarzutów odwołania.
Zarzucił także naruszenie art. 50 ust. 1 u.P.b. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i brak wydania decyzji w zakresie wstrzymania robót budowlanych wykonywanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu i przepisach; naruszenie art. 51 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 51 ust. 7 u.P.b. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w sytuacji zakończenia wszelkich prac budowlanych i oddania budynku do użytkowania; naruszenie art. 51 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 36a ust. 2 u.P.b. poprzez jego niewłaściwe niezastosowanie w sytuacji, gdy zostały spełnione warunki określone w dyspozycjach wymienionych przepisów.
Skarżący wskazał także na błąd w ustalenia faktycznych, skutkujący naruszeniem
§ 12 ust. 1 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych (...), poprzez niezasadne przyjęcie przez organ I instancji, że przedmiotowy budynek mieszkalny posadowiony został zgodnie z ww. przepisem, mimo, że z akt sprawy, w tym opinii geodety wynika, że punkty załamania wykuszu nie spełniają norm prawa budowlanego w zakresie zbliżenia do granicy działki nr 217 (stanowiącej jego własność).
W odpowiedzi na skargę WINB wniósł o jej oddalenie z przyczyn wskazanych w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje m.in. kontrolę działalności administracji publicznej; sprawowana jest ona pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2). Jej zakres wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej P.p.s.a.), wg którego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Zgodnie z art. 145 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności lub niezgodności z prawem, gdy dotknięte są naruszeniem prawa materialnego które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione
w art. 156 K.p.a. lub innych przepisach.
Poddawszy zaskarżoną decyzję kontroli w tak zakreślonych granicach Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
Decyzją tą WINB podzielił co do zasady słuszność stanowiska organu I instancji co do nałożenia na M. i T. B. obowiązku sporządzenia projektu budowlanego zamiennego. Z uwagi jednak na sformułowanie tego obowiązku w sposób niezgodny z art. 51 ust. 1 pkt 3 u.P.b., uchylając decyzję PINB dokonał jego konkretyzacji i nałożył na inwestorów obowiązek sporządzenia i przedłożenia w oznaczonym terminie projektu budowlanego zamiennego budynku mieszkalnego zrealizowanego na działce nr 214 obr. [...] w T., uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych i opracowanego przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane.
W ocenie Sądu, organy dokonały prawidłowych ustaleń co do stanu faktycznego znajdującego się u podstaw wydanych przez nie decyzji. W jej okolicznościach nie budzi wątpliwości, że M. i T. B. na podstawie decyzji Prezydenta M. [...] z dnia [...] marca 2011 r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę, wybudowali na działce nr 214 przy ul. [...] w T. związany z przedmiotem postępowania budynek mieszkalny jednorodzinny, co do którego [...] listopada 2014 r. złożyli – przyjęte przez PINB bez zastrzeżeń - zawiadomienie o zakończeniu budowy i przystąpieniu do użytkowania. Jak ustalono w toku postępowania i co w świetle zgromadzonego materiału dowodowego nie budzi wątpliwości, budynek ten został usytuowany niezgodnie z zawartym w projekcie budowlanym projekcie zagospodarowania działki, wg którego wykusz ten, stanowiąc najbardziej wysuniętą część tego budynku po stronie zachodniej, miał znajdować się w odległości 3 m od granicy ze stanowiącą własność skarżącego działką nr 217, podczas gdy jak wynika z przedłożonego przez niego protokołu z czynności wyznaczenia punktów granicznych z dnia [...] stycznia 2015 r. oraz protokołu czynności kontrolnych PINB z dnia [...] marca 2016 r. i mapy inwentaryzacji obiektu budowlanego, odległość ta nie została zachowana, kształtując się odpowiednio wg pomiarów geodety i organu w granicach 2,5 – 2,75 m oraz 2,5 – 2,87 m (rozbieżności te przy nie budzącym wątpliwości fakcie niezachowania wymaganej odległości nie mają znaczenia dla oceny prawidłowości zaskarżonego rozstrzygnięcia). W tej sytuacji podniesiony w skardze zarzut błędnych ustaleń faktycznych organu I instancji skutkujący naruszeniem § 12 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych (...) poprzez przyjęcie, że budynek jest posadowiony zgodnie z tymi przepisami nie jest uzasadniony. Odpowiadające twierdzeniom skarżącego stanowisko organu I instancji zostało zweryfikowane na skutek wcześniejszej decyzji WINB z dnia [...] sierpnia 2015 r., uchylającej decyzję PINB z dnia [...] lipca 2015 r. o umorzeniu postępowania.
Wskazany § 12 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych (...) stanowi, że jeżeli z przepisów § 13, 60 i 271-273 lub przepisów odrębnych określających dopuszczalne odległości niektórych budowli od budynków nie wynikają inne wymagania, budynek na działce budowlanej należy sytuować w odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie mniejszej niż:
1) 4 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy;
2) 3 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy.
Usytuowanie budynku z naruszeniem obowiązujących przepisów technicznych a tym samym niezgodnie z udzielonym pozwoleniem na budowę nie skutkuje jednak uznaniem, że do powstania budynku doszło w ramach samowoli budowlanej, a jedynie obliguje organy nadzoru budowlanego do podjęcia postępowania naprawczego. Ponieważ naruszenie warunków pozwolenia na budowę w zakresie lokalizacji budynku – zwłaszcza względem nieruchomości sąsiednich - należy oceniać w kategoriach istotnego, wobec jednoczesnej możliwości użytkowania tego budynku zgodnie z przeznaczeniem, zasadnie w niniejszej sprawie organy nadzoru budowlanego uznały, że zachodzą przesłanki do zastosowania art. 51 ust. 1 pkt 3 u.P.b., zgodnie z którym przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia o którym mowa w art. 50 ust. 1 /o wstrzymaniu prowadzenia robót budowlanych/, organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji - w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę - nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian (wg art. 50 ust. 1 pkt 4 w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1 organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, projekcie budowlanym lub w przepisach).
"Jednym z odstępstw, o jakim mowa w art. 50 ust. 1 pkt 4 p.b., jest odstępstwo polegające na pobudowaniu obiektu budowlanego w innym miejscu niż miejsce przewidziane w zatwierdzonym projekcie budowlanym. Chodzi więc o sytuację, gdy budynek zrealizowany na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę został posadowiony w innym miejscu, niż wynikało to z przedłożonego przez inwestora projektu budowlanego. Jedynie takie naruszenie skutkuje przeprowadzeniem postępowania legalizacyjnego" (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 12 kwietnia 2013 r. II SA/Po 132/13).
Z istoty wskazanych uregulowań wynika, że jeżeli inwestor posiadał pozwolenie na budowę, a jedynie odstąpił od warunków pozwolenia, wdraża się postępowanie naprawcze, którego celem – o ile jest to tylko możliwe – pozostaje doprowadzenie inwestycji do stanu zgodnego z prawem, z uwzględnieniem interesu inwestora oraz osób, których prawa zostały naruszone.
Ponieważ w rozpatrywanej przez organy sprawie do wydania zaskarżonej decyzji w trybie art. 51 ust. 1 u.P.b. doszło w sytuacji gdy roboty budowlane zostały już zakończone, nie było podstaw do wydawania postanowienia o ich wstrzymaniu na mocy jej art. 50 ust. 1. W sprawie nie jest kwestią sporną, że wykusz budynku – jako jego część – został już wybudowany. Jak wynika z informacji znajdujących się w aktach sprawy - potwierdzonych przez samego skarżącego - budynek ten jest przez inwestorów użytkowany. Bezprzedmiotowe jest zatem wstrzymywanie robót, które już zostały wykonane, gdyż do facto oznaczałoby to fikcję prawną.
Sąd podziela stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, że w stosunku do robót które zostały już zakończone, organ nadzoru budowlanego może podejmować czynności, o jakich mowa w art. 51 ust. 7 u.P.b.; zgodnie z jego treścią, "przepisy ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48 albo w art. 49b, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1". Zdaniem Sądu, nie wyklucza to jednak możliwości zastosowania przepisu art. 51 ust. 1 pkt 3 tej ustawy, a zawarte w nim określenie "uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych" może być odnoszone zarówno do robót wykonywanych jak i zakończonych. Brak jest bowiem podstaw do uznania, że w zakres pojęcia robót budowlanych wykonanych nie wchodzą roboty wykonane już w całości (tak jak w niniejszej sprawie), a tylko w części (tj. będące w trakcie realizacji, stanowiące fragment niedokończonej jeszcze całości).
Koresponduje z tym regulacja zawarta w art. 51 ust. 4 u.P.b., wg której "Po upływie terminu lub na wniosek inwestora, organ nadzoru budowlanego sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3 i wydaje decyzję w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na wznowienie robót budowlanych albo - jeżeli budowa została zakończona - o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego.
W decyzji tej nakłada się obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie".
Oznacza to, że wcześniejsze przyjęcie przez właściwy organ zawiadomienia
o zakończeniu budowy i przystąpieniu do użytkowania nie legalizuje dokonanych w jej trakcie istotnych odstępstw od projektu budowlanego, a za prawnie skuteczne można uznać tylko takie zawiadomienie, które odnosi się do obiektów wybudowanych w pełni legalnie, zgodnie z warunkami pozwolenia na budowę.
Przepis art. 50 ust. 1 u.P.b. stanowi przy tym o wstrzymaniu prowadzenia robót budowlanych "wykonywanych" i ma zastosowanie tylko wtedy, gdy roboty budowlane są aktualnie wykonywane (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 lipca 2016 r. II OSK 1278/15, wyrok WSA w Krakowie z dnia 14 czerwca 2016 r. II SA/Kr 530/16). Zdaniem Sądu orzekającego w niniejszej sprawie, brak jest podstaw do dokonywania wykładni rozszerzającej tego przepisu i jego rozciągania na ewentualnie prowadzone przy tym budynku drobne prace wykończeniowe, skoro jest on już użytkowany zgodnie ze swoim przeznaczeniem.
W kwestii dopuszczalności zastosowania art. 51 ust. 1 pkt 3 u.P.b. wypowiedział się także NSA w wyroku z dnia 2 grudnia 2011 r. II OSK 1715/10: "Przepis art. 51 ust. 1
pkt 3 p.b. znajduje zastosowanie do robót budowlanych prowadzonych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę także w przypadku, gdy roboty te zostały zakończone".
Wyklucza to tym samym skuteczność zarzutów naruszenia wskazanych przepisów
(art. 50 ust. 1, art. 51 ust. 1 pkt 3 i ust. 7 u.P.b.), a z uwagi na fakt zakończenia inwestycji, także art. 36a ust. 2 u.P.b.
Nie są również trafne zarzuty skargi, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji dopuszczono się naruszenia przepisów postępowania, w szczególności art. 7, art. 77
§ 1 i art. 107 § 3 K.p.a. Wbrew twierdzeniom skarżącego, organy w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy oraz podjęły wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia sprawy, czemu w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji dał wyraz WINB. Dokonaną przez ten organ ocenę zebranego materiału dowodowego należy ocenić jako trafną, a w kontekście wydanej pierwotnie decyzji PINB o umorzeniu postępowania jako zmierzającą do właściwego załatwienia sprawy, z poszanowaniem interesów skarżącego.
Mimo braku formalnego zawiadomienia przez WINB stron postępowania przed wydaniem zaskarżonej decyzji o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, brak jest również podstaw do uznania skuteczności zarzutu naruszenia przez ten organ wynikającej z art. 10 § 1 K.p.a. zasady czynnego udziału skarżącego w postępowaniu. Analiza akt sprawy potwierdza jego aktywny udział na każdym etapie postępowania i dobre zorientowanie w jego tematyce i przebiegu, o czym świadczy chociażby uczestnictwo w czynnościach kontrolnych organu, przeglądanie akt sprawy i redagowanie – niezależnie od wnoszonych środków odwoławczych - licznych pism procesowych.
Podsumowując należy stwierdzić, że w realiach sprawy brak było przesłanek do wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego, a nałożony w niej na inwestorów budynku mieszkalnego obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego – uwzględniającego zmiany z dotychczas wykonanych robot – odpowiada stanowiącemu materialnoprawną podstawę jej wydania art. 51 ust. 1 pkt 3 u.P.b.
Nie stwierdzono przy tym również naruszenia przepisów postępowania mających wpływ na wydane rozstrzygnięcie.
Z podanych wyżej względów skarga podlegała oddaleniu, o czym Sąd orzekł na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło