II SA/Rz 1248/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Paweł Zaborniak Sędziowie WSA Karina Gniewek - Berezowska /spr./ AWSA Jolanta Kłoda-Szeliga Protokolant starszy specjalista Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 marca 2026 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia 6 sierpnia 2025 r. nr SKO.4171/54/2025 w przedmiocie odmowy uwzględnienia wniosku dotyczącego stanu wody na gruncie – skargę oddala – Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie (dalej: "SKO", "Kolegium") z 6 sierpnia 2025 r. nr SKO.4171/54/2025 wydana w przedmiocie odmowy uwzględnienia wniosku dotyczącego zmiany stanu wody na gruncie. W podstawie prawnej decyzji organ powołał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2025 r., poz. 1691 ze zm. - dalej: "k.p.a.") oraz art. 234 ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2025 r., poz. 960 ze zm. - dalej: "P.w."). Jak wynika z uzasadnienia i akt administracyjnych sprawy MK (dalej: "skarżąca", "odwołująca się") pismem z 5 lipca 2024 r. (data wpływu do organu) poinformowała Burmistrza [...] (dalej: "Burmistrz", "organ I instancji") o naruszeniu stanu wody na gruncie działki nr ew. [...], ze szkodą dla gruntów sąsiednich, tj. działek nr ew. [...]. Postanowieniem z [...] lipca 2024 r. nr [...] Burmistrz odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w części dotyczącej działki nr [...], ze względu na brak interesu prawnego po stronie wnioskodawczyni. Postanowienie stało się ostateczne. W dalszej kolejności po przeprowadzeniu postępowania, w tym oględzin, rozprawy administracyjnej i przesłuchania świadków Burmistrz decyzją z [...] kwietnia 2025 r. nr [...] (sprostowaną postanowieniem z [...] maja 2025 r.) odmówił uwzględnienia wniosku skarżącej dotyczącego zmiany stanu wody na gruncie działki nr [...] należącej do MK i AK, ze szkodą dla gruntów sąsiednich, działek nr [...] należących do MK z uwagi na to, że nie doszło do naruszenia stosunków wodnych na przedmiotowych działkach. Organ powołując się na dokonane w toku postępowania ustalenia i zebrany materiał dowodowy, w tym sporządzoną przez biegłego opinię stwierdził, że wykonane prace ziemne nie doprowadziły do podniesienia terenu powodującego zmianę kierunku odpływu wód opadowych lub pogorszenia stanu wód na działkach sąsiednich. Biegły potwierdził, że wykonany przez właściciela działki nr [...] rów odwadniający umożliwia bezpieczne odprowadzenie nadmiaru wód opadowych do istniejącego rowu przydrożnego. Obliczenia hydrologiczne wykazały, że przekrój rowu jest wystarczający do przejęcia spływu wód z powierzchni całej działki, bez ryzyka przelania się wód na działki nr [...]. Organ uznał wyjaśnienia właściciela działki nr [...] za rzetelne i spójne z materiałem dowodowym, w szczególności z opinią biegłego, który nie wykazał negatywnego wpływu przeprowadzonych robót na nieruchomości sąsiednie. Organ I instancji zauważył także, że właściciel działki nr [...] podjął działania mające na celu zabezpieczenie działek sąsiednich, w tym wykonał: odwodnienie wzdłuż wschodniej granicy działki, ukształtowano spadki zgodnie z naturalnym ukształtowaniem terenu (z południa na północ), ogrodzenie z podsypką przeciwdziałającą ewentualnemu przepływowi wód. W ocenie Burmistrza powyższe działania świadczą o zachowaniu należytej staranności ze strony właściciela działki nr [...] a także o braku zamiaru pogorszenia sytuacji właścicieli nieruchomości sąsiednich. Dodatkowo, organ uwzględnił informacje dotyczące uwarunkowań terenowych powyżej działek nr [...]. Zgodnie z ustaleniami, na północ od tych działek znajdują się rozległe tereny niezabudowane (działki nr ew. [...]), o łącznej powierzchni 17,47 ha, z których - na skutek naturalnego spadku - spływają wody opadowe w kierunku działek będących przedmiotem wniosku. Zeznania samej skarżącej potwierdziły, że od czasu nabycia działki nr [...] przez obecnych właścicieli, nie odnotowano przypadków zalewania jej nieruchomości, co dodatkowo potwierdziło brak negatywnego wpływu tych działań na stosunki wodne. Organ wyjaśnił ponadto, że przedmiotowe postępowanie nie dotyczy kwestii gospodarki odpadami, lecz oceny wpływu wykonanych robót ziemnych na stosunki wodne. Uwagi odnoszące się do rodzaju nawiezionej ziemi wykraczają poza zakres sprawy i nie mogą stanowić podstawy do oceny legalności wykonanych prac w kontekście prawa wodnego. W odniesieniu do działki nr [...] ustalono, że skarżąca nie jest jej właścicielem, lecz posiada jedynie prawo dożywotniego użytkowania lokalu mieszkalnego. Tym samym nie posiada legitymacji procesowej do reprezentowania interesów właściciela tej działki w przedmiotowym postępowaniu. Reasumując organ stwierdził, że analiza zgromadzonego materiału dowodowego jednoznacznie wskazuje na brak zmiany kierunku spływu wód na terenie objętym postępowaniem, jak również na brak naruszenia stosunków wodnych na tym obszarze. W odwołaniu od tej decyzji MK zwróciła się o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Decyzji zarzuciła naruszenie: 1. art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, jak również wydanie rozstrzygnięcia w oderwaniu od oceny całokształtu materiału dowodowego oraz poprzez prowadzenie postępowania w sprawie z pogwałceniem zasady proporcjonalności, bezstronności oraz równego traktowania; 2. art. 107 § 1 pkt 6 w zw. z art. 107 § 3 w zw. z art. 11 k.p.a. polegające na zaniechaniu sporządzenia w treści zaskarżonego rozstrzygnięcia uzasadnienia faktycznego wydanej decyzji, w szczególności pominięcie dokładnego wskazania faktów które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Odwołująca wskazała także na naruszenie przepisów prawa materialnego a mianowicie art. 234 ust. 3 P.w. poprzez jego niezastosowanie, polegające na uznaniu, że w przedmiotowej sprawie nie zachodziły przesłanki do wydania decyzji nakładającej przywrócenie stanu poprzedniego bądź wykonania urządzeń zapobiegających szkodom. SKO w Rzeszowie uznało odwołanie za nieuzasadnione i decyzją z 6 sierpnia 2025 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Kolegium stwierdziło, że stan faktyczny w sprawie został ustalony w oparciu o prawidłowo zebrany materiał dowodowy. W kontrolowanej sprawie organ I instancji zasięgnął opinii biegłego (inż. [...]) z zakresu gospodarki wodno-melioracyjnej, który złożył do sprawy opinię pt. "Analiza zasadności wniosku w sprawie zmiany stanu wód na działkach nr [...] ", której przedmiotem była ocena zasadności wniosku dotyczącego naruszenia stanu wód na gruncie. Kolegium zauważyło, że z dokumentów zgromadzonych w sprawie wynika, że właścicielka działek nr [...] wniosła skargę z powodu przeprowadzonych prac ziemnych oraz utwardzenia terenu płytami drogowymi na części działki nr [...]. Działki te są położone na pochyłym terenie, graniczącym od północy z drogą krajową nr [...], a pochylenie terenu występuje głównie w kierunku południe-północ, z mniej wyraźnym spadkiem w kierunku wschód-zachód. Biegły przeprowadził obliczenia dotyczące wód opadowych spływających z terenu o pow. 1,8 ha na działkę nr [...]. Obliczenia wykazały, że podczas miarodajnego deszczu spływ wód opadowych wynosi około 55 l/s (0,05 m3/s), co nie stanowi zagrożenia dla okolicznych działek. SKO podało także, że w opinii biegły zaznaczył, że przeprowadzone prace ziemne, takie jak dowiezienie ziemi, nie zmieniły dotychczasowego kierunku spływu wód opadowych, który nadal jest skierowany w stronę rowu przydrożnego drogi nr [....]. Dodatkowo wykonany rowek opaskowy wzdłuż granicy działki nr [...] stanowi zabezpieczenie dla odprowadzania wód opadowych. Biegły stwierdził, że zgłoszone prace ziemne na działce nr [...] nie spowodowały naruszenia stanu wód na działkach nr [...] a zmiany ukształtowania terenu nie wpływają na występujące wcześniej problemy z wodami opadowymi. Kolegium wskazało także, że 10 lutego 2025 r. biegły uzupełnił swoją opinię i przedstawił szczegółową analizę hydrologiczno-hydrauliczną dotyczącą wpływu utwardzenia terenu na działce nr [...] na stosunki wodne w tym obszarze. Na podstawie obliczeń biegły stwierdził, że przeprowadzone zmiany wysokościowe na działce nr [...] nie spowodowały naruszenia zakazów określonych w prawie wodnym. W ocenie Kolegium decyzja organu I instancji jest prawidłowa a przeprowadzone postępowanie wykazało, że nie doszło do naruszenia stosunków wodnych na przedmiotowych działkach. MK zaskarżyła tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, wnosząc o jej uchylenie wraz z poprzedzającą ją decyzją Burmistrza oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, tj.: 1. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez zaniechanie merytorycznego rozpoznania sprawy, poprzez niepodjęcie czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, jak również poprzez niezebranie oraz zaniechanie rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sprawie, także poprzez pominięcie przez organ dowodów podnoszonych w toku prowadzonego postępowania, a w konsekwencji wydanie decyzji opartej w znacznej mierze na materiałach dowodowych, które są sprzeczne, niespójne oraz niekorespondujące z przedmiotowym stanem faktycznym; - art. 8 § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, polegające na prowadzeniu postępowania w sposób niebudzący i niepogłębiający zaufania obywateli do władzy publicznej oraz na zaniechaniu przestrzegania zasad prowadzenia postępowania z poszanowaniem reguł bezstronności, proporcjonalności i równego traktowania; - art 15 k.p.a. poprzez naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania i zaniechanie ponownego rozpatrzenia sprawy w pełnym zakresie; - art. 107 § 1 pkt 6 w zw. z art. 107 § 3 w zw. z art. 11 k.p.a. poprzez zaniechanie wyjaśnienia w treści uzasadnienia decyzji wszystkich okoliczności sprawy, w tym rzetelnego uzasadnienia podstaw wydania zaskarżonej decyzji a przede wszystkim na jakiej podstawie organ odmówił wiarygodności istotnym dowodom w sprawie; - art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie polegające na uznaniu, że organ I instancji wydał decyzję w sposób prawidłowy, co w konsekwencji spowodowało, że należało wydać rozstrzygnięcie utrzymujące w mocy zaskarżoną decyzję, podczas gdy w rzeczywistości, nie zaistniały przesłanki uzasadniające wydanie przedmiotowej decyzji. Skarżąca zarzuciła ponadto naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 234 ust. 3 P.w. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na uznaniu, że w przedmiotowej sprawie nie zachodziły przesłanki do wydania decyzji nakładającej obowiązek przywrócenia stanu poprzedniego, bądź wykonania urządzeń zapobiegających szkodzie, pomimo wystąpienia w sprawie wszelkich okoliczności obligujących organ do nałożenia rzeczonych obowiązków. Skarżąca wyjaśniła, że we wniosku wskazała, że w następstwie podniesienia terenu działki nr [...] ponad działki sąsiednie, ograniczenia spływu wód z terenu wyżej położonego oraz utwardzenia terenu działki płytami betonowymi doszło do naruszenia stosunków wodnych na gruncie, w konsekwencji powodując zagrożenie zalewania gruntów sąsiednich. Niemniej jednak Burmistrz błędnie uznał, że nie doszło do naruszenia stosunków wodnych ze szkodą dla jej nieruchomości, odmawiając tym samym uwzględnienia wniosku. W ocenie skarżącej stanowisko rozstrzygających organów jest błędne, zaś decyzja Kolegium niekompletna, nierzetelna i nieuwzględniająca rzeczywistych okoliczności sprawy. Skarżąca nie zgodziła się z twierdzeniem że przeprowadzone prace ziemne, takie jak dowiezienie ziemi, nie zmieniły dotychczasowego kierunku spływu wód opadowych. W rażącej niezgodności z rzeczywistym stanem faktycznym jest pozostaje twierdzenie, jakoby po stronie zachodniej działki nr [...] na całej jej długości istniał rów odwadniający, który zapewnia bezpieczne odprowadzanie wód opadowych. W rzeczywistości rów ten nie istnieje. Organ odwoławczy nie przeprowadził postępowania dowodowego. Oparł się na materiale zgromadzonym przez organ I instancji i dokonał wybiórczej analizy dowodów. Brak jest też weryfikacji dokonanych ustaleń i pomiarów. Skarżąca wskazała ponadto na naruszenie jej uprawnień procesowych i brak odniesienia się przez organ odwoławczy do podniesionych przez nią w odwołaniu zarzutów i wskazywanych nieścisłości. Wydana decyzja legitymizuje szkodliwe działania właścicieli działki nr [...]. W odpowiedzi na skargę Kolegium zwróciło się o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r., poz. 143; dalej: "p.p.s.a."). Stosownie do tego przepisu sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 p.p.s.a., sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, albo zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja odmawiająca uwzględnienia wniosku MK dotyczącego zmiany stanu wody na gruncie działki nr [...] ze szkodą dla działek nr [...]. Podstawę materialnoprawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowi art. 234 Prawa wodnego. Zgodnie z tym przepisem: 1. Właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może: 1) zmieniać kierunku i natężenia odpływu znajdujących się na jego gruncie wód opadowych lub roztopowych ani kierunku odpływu wód ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich; 2) odprowadzać wód oraz wprowadzać ścieków na grunty sąsiednie. 2. Na właścicielu gruntu ciąży obowiązek usunięcia przeszkód oraz zmian w odpływie wody, powstałych na jego gruncie na skutek przypadku lub działania osób trzecich, ze szkodą dla gruntów sąsiednich. 3. Jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, z urzędu lub na wniosek, w drodze decyzji, nakazuje właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom, ustalając termin wykonania tych czynności. 4. Nakaz, o którym mowa w ust. 3, nie zwalnia z obowiązku uzyskania pozwolenia wodnoprawnego albo dokonania zgłoszenia wodnoprawnego, jeżeli są wymagane. 5. Postępowania w sprawie decyzji, o której mowa w ust. 3, nie wszczyna się, jeżeli upłynęło 5 lat od dnia, w którym właściciel gruntu sąsiedniego dowiedział się o szkodliwym oddziaływaniu na jego grunt. Powyższy przepis zawiera opis czynu zabronionego zagrożonego sankcją administracyjnoprawną. Znamiona tego czynu to zmiana kierunku i natężenia odpływu wód opadowych lub roztopowych ze szkodą dla gruntów sąsiednich. Ziszczenie się przesłanek następuje w sytuacji wykazania, że dokonano zmiany kierunku i natężenia wód opadowych lub roztopowych i zmiana ta spowodowała szkodę na grunty sąsiednie, przy czym pojęcie nieruchomości sąsiedniej należy rozumieć wąsko i przyjąć, że chodzi tu jedynie o nieruchomości bezpośrednio sąsiadujące z tą nieruchomością, której właściciel spowodował zmiany. Ostatni z elementów to tzw. adekwatny związek przyczynowy, czyli ustalenie, że nie doszłoby do szkody gdyby nie działania polegające na zmianie kierunku i natężenia spływu wód wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, którego celem jest ustalenie, czy właściciel nieruchomości w istocie dokonał zmiany stosunków wodnych na swoim gruncie i czy zmiany te spowodowały szkodę dla sąsiadujących gruntów. Pojęcie szkody należy w tym przepisie rozumieć tak, jak definiuje się je w prawie cywilnym, a więc jako uszczerbek na dobrach prawem chronionych, który wystąpił wbrew woli poszkodowanego (zob. m.in. Z. Radwański, A. Olejniczak, Zobowiązania – część ogólna, Warszawa 2010, s. 90). Przy czym szkodę należy rozumieć w szerszym kontekście, jako ogólny stan stosunków wodnych, który sprzyja występowaniu niekorzystnych wodnoprawnie zjawisk na cudzym terenie. Choć przyjmuje się, że nie jest konieczne, stwierdzenie szkody, która już wystąpiła, a wystarczające jest stwierdzenie potencjalnej możliwości powstania szkody, to jednak możliwość ta musi zostać w danych okolicznościach oceniona jako realna. W tym zakresie konieczne jest bowiem ustalenie realnych i skonkretyzowanych szkód na gruncie (por.m.in. wyrok NSA z 20 marca 2019 r., II OSK 1167/17 to i wszystkie powołane w sprawie orzeczenia dostępne w centralnej Bazie Orzeczeń Sądów administracyjnych orzeczenia.nsa.gov.pl), przy czym z punktu widzenia odpowiedzialności właściciela nieruchomości gruntowej, nie ma znaczenia rozmiar szkody, bowiem ustawodawca nie uzależnia skutku od rozmiaru szkody, lecz w ogóle od jej zaistnienia (por.m.in. wyrok WSA w Bydgoszczy z 21 czerwca 2011 r., II SA/Bd 438/11). Przeprowadzone postępowanie nie dowiodło wystąpienia szkody. Ani we wniosku, ani w trwającymi ponad rok postępowaniu, nie wykazano wystąpienia szkody, ani też prawdopodobieństwa jej wystąpienia. Do wniosku Skarżąca dołączyła zdjęcia przedstawiające stan po zalaniu działki. Niemniej jednak, jak ustalono w postępowaniu, stan ten był wynikiem nawalnych deszczy, które spowodowały straty we wszystkich sąsiadujących nieruchomościach. Do zalania doszło w sierpniu 2023 r. W tym czasie właściciele działki [...] nie dokonywali żadnych prac na swojej działce. Według wyjaśnień złożonych na rozprawie działkę nabyli w maju 2023 r., a prace rozpoczęli w października 2023 r. Biegły ustalił, że wykonane na działce [...] prace nie spowodowały zmiany kierunku ani natężenia spływu wód. Wnioski te w ocenie Sądu są logiczne. Wynikają z ustaleń poczynionych na gruncie popartych fachową wiedzą biegłego. W sposób bezsporny ustalono, że na spornym gruncie wody spływają w kierunku z południa na północ. Działka [...] położona jest w kierunku na zachód od działek [...] na których spływ odbywa się w tym samym kierunku. Jak ustalono dokonywane na działce [...] prace mają na celu niwelację terenu i przygotowanie działki do procesu inwestycyjnego. Biegły w sposób jednoznaczny stwierdził, że ani nawiezienie terenu działki [...] ziemią, ani jej utwardzenie płytami drogowymi na powierzchni 220 m² nie wpłynęły na zmianę kierunku i natężenia spływu wód. Dokonano bowiem niwelacji terenu około 20 cm, w ten sposób, że zniwelowano działkę w kierunku północnym, teren działki [...] na odcinku 1,20 m od ogrodzenia graniczącego z działkami [...], pozostawiając nienaruszony. W ten sposób wzdłuż ogrodzenia po stronie wschodniej działki [...] powstał rów odwadniający, biegnący wzdłuż działek z południa na północ, w stronę drogi DK [...]. Średnia głębokość rowu to 40 cm, maksymalna 50 cm, szerokość 30 cm, nachylenie skarp 1:1. Sytuacja ta nie uległa także zmianie na skutek kolejnej zwózki ziemi, po uwzględnieniu której biegły dokonał kolejnych wyliczeń i ustalił, że nie uległo zmianie dotychczasowe nachylenie terenu wynoszące 1,2 %. Wskazał, że przeprowadzone prace spowodowały zagęszczenie poprzedniej zwózki, w związku z czym łączna warstwa dowiezionego materiału nie spowodowała przekroczenia poprzedniego podwyższenia na tyle by zdezaktualizować wcześniejsze wnioski. Jednocześnie, co podkreślił biegły, łącznie z tym nawiezieniem dokonano dodatkowego wyczyszczenia rowu, poprawiając jeszcze jego przepustowość. Biegły stwierdził, że te dodatkowe prace nie zmieniły ilości ani kierunku spływu wód opadowych Uwzględniając zarówno utwardzoną część działki, jak i pozostałą powierzchnię gruntową o wielkości 1571 m², ustalono całkowitą ilość odpływających wód 4,53 l/s, zaś całkowity spływ z analizowanej powierzchni - 60 l/s. Ustalono jednocześnie, że parametry rowu zapewniają skuteczne i bezpieczne odprowadzanie wody. Przy napełnieniu rowu do wysokości 0,15 m, przepustowość wyniesie 0,066 m³ ( 66l/s) co przewyższa wymagany przepływ miarodajny 0,060 m³. Bezzasadne są tym okazały się zarzuty skargi, że przedmiotowy rów nie istnieje. Dokumentacja zdjęciowa dołączona do opinii, jak również protokół z oględzin potwierdzają istnienie rowu. Podkreślić również należy, że według wyjaśnień uczestników postępowania wykonane z płyt betonowych utwardzenie nie ma charakteru stałego, a jedynie czasowy przez okres budowy. Pod płytami również dokonano niwelacji terenu, a ich ułożenie nie jest szczelne i również pozwala na swobodny przepływ wódy. W związku z powyższym ustalenia biegłego wykazały, że zmiana ukształtowania terenu poprzez jego zniwelowanie oraz utwardzenie nie mogła szkodliwie wpłynąć na panujące na gruncie stosunki wodne. Wnioski te poparte ustaleniami dokonanymi na gruncie oraz stosownymi wyliczeniami są logiczne konkretne i co należy podkreślić fachowe. Nie mogą ich podważać przypuszczania Skarżącej o prawdopodobieństwie wystąpienia szkody. Ta kilkakrotnie pytana na tą okoliczność podczas oględzin wyjaśniła, że nie odnotowała szkód na działce. Przyznała, że od momentu nabycia przez obecnych właścicieli działki nr [...] nie doszło do zalania jej działki, jednak w jej ocenie istnieje taka możliwość, ponieważ teren jest zalewowy i logicznym jest, że wykonanie na nim jakichkolwiek prac pogorszy ten stan. Stwierdzić należy że podczas trwającego przez rok postępowania nie odnotowano szkody. W świetle powyższego zgodzić należy się z Organami, że w sprawie nie wykazano by na skutek prac wykonanych na działce [...] doszło do szkody, bądź by wystąpienie tej szkody było na tyle realne by zobowiązywać właścicieli działki do przywrócenia stanu poprzedniego działki bądź też do wykonania urządzeń, które miałyby zapobiec hipotetycznym szkodom. Należy w tym miejscu podkreślić, że uczestnikom postępowania przysługuje prawo zabudowy własnej działki z poszanowaniem praw osób trzecich. Jeśli zostanie dowiedzione, a tak było w sprawie, że dokonana ingerencja w grunt zostanie wykonana z poszanowaniem prawa osób trzecich i nie dojdzie do szkodliwej zmiany stosunków wodnych to zmiana ta jako prawnie dopuszczalna nie wymaga ingerencji ze strony organów. Odnosząc się do zarzutu pozbawienia Skarżącej prawa do czynnego udziału w postępowaniu wskazać należy, że przebieg postępowania w sposób oczywisty przeczy tym zarzutom. Skarżąca składała zarówno do opinii, jak też kolejnych jej uzupełnień pisma, do których każdorazowo odniósł się biegły. Wobec powyższego za bezzasadny należy ocenić również zarzut braku możliwości zadawania pytań biegłemu podczas oględzin przeprowadzonych w dniu 19 grudnia 2024 r. Skarżąca brała udział w tych oględzinach. W protokole nie odnotowano okoliczności, na które Skarżąca się powoduje, a brak jest dowodów pozwalających na weryfikację tych twierdzeń. Nie mniej jednak, jak zaznaczono, biegły odniósł się do każdego z kierowanych przez Skarżącą pism. Końcowo Sad stwierdza, że załączony w postępowaniu sądowym akt notarialny potwierdza, że Skarżąca posiada dożywotnie prawo użytkowania działki [...], co do której Organ odmówił wszczęcia postępowania. Zgodnie z art. 910 § 1 zd. 2 k.c. do obciążenia nieruchomości prawem dożywocia należy stosować odpowiednio przepisy o prawach rzeczowych ograniczonych. Jest to więc stosunek zbliżony do stosunku prawnorzeczowego, którego treścią jest dożywotnie utrzymanie zbywcy (art. 908 § 1 k.c.), korzystające ze wzmożonej ochrony przysługującej ograniczonym prawom rzeczowym. W świetle powyższego, wbrew twierdzeniom Organów Skarżąca posiada interes prawny także w stosunku do działki [...] co jednak nie miało wpływu na wynik sprawy. Po pierwsze działka [...] położona jest wyżej od działek Skarżącej. Ponadto w swojej opinii biegły odniósł się również do ewentualnej szkody na tej działce. Stwierdził, że działka nie jest zagrożona napływem wód z działki [...]. Wyjaśnił bowiem, że obecne ukształtowanie terenu wraz z rowkiem przy betonowym ogrodzeniu skutecznie zapobiega spływowi wód opadowych w kierunku wschodnim od działki [...]. Jednocześnie stwierdził, że ewentualne utrudnienia w spływie wody na działce [...] wynikają z wcześniejszej zabudowy działki nr [...]. Przyjęty zaś sposób odprowadzania wód z działki [...] nie zagraża działkom [...]. Przeprowadzone postępowanie dowiodło, że inwestor nie zmienił kierunku ani natężenia spływu wód i nie doszło co bardzo istotne do szkody na działce Skarżącej. Mając to wszystko na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 p.p.s.a.