II SA/Rz 1256/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie: Przewodniczący – Sędzia WSA Joanna Zdrzałka po rozpoznaniu w dniu 2 marca 2015 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Stowarzyszenia "[...]" na uchwałę Rady Powiatu [...] z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie nabycia nieruchomości w drodze bezprzetargowej - p o s t a n a w i a - I. odrzucić skargę; II. zwrócić Stowarzyszeniu "[...]" kwotę 300 zł /słownie: trzysta złotych/ tytułem wpisu od odrzuconej skargi. Uchwałą z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] Rada Powiatu [...] postanowiła nabyć w drodze bezprzetargowej na rzecz Powiatu [...] działkę nr 984/3 położoną w Ł., z przeznaczeniem na prowadzenie działalności medycznej przez "A." sp. z o.o. Jako podstawę prawną uchwały wskazano "§ 13 ust. 1" ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r. poz. 518 z późn. zm., dalej: "ugn") w zw. z § 7 uchwały Rady Powiatu [...] z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] w sprawie zasad nabycia, zbycia i obciążania nieruchomości oraz ich wydzierżawiania, wynajmowania i oddawania w użyczenie na czas dłuższy niż 3 lata. W dniu 30 czerwca 2014 r. Stowarzyszenie "[...]" (dalej: "Stowarzyszenie") skierowało do Rady Powiatu wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a wobec braku odpowiedzi ze strony organu, w dniu 27 sierpnia 2014 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na opisaną na wstępie uchwałę Rady Powiatu [...] z dnia [...] maja 2014 r. W skardze Stowarzyszenie wniosło o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały jako podjętej z rażącym naruszeniem obowiązującego porządku prawnego. Zdaniem strony skarżącej podjęta uchwala nie stanowi aktu prawa miejscowego i nie została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym Województwa [...], co przesądza o nieważności wszelkich czynności prawnych związanych z nabyciem nieruchomości pod działalność spółki "A.". Nieodpłatne nabycie nieruchomości stanowiącej własność jednostki samorządu terytorialnego przez podmiot komercyjny jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego i stanowi naruszenie przepisów art. 56 i 58 § 1 i 2 ustawy Kodeks cywilny poprzez "świadome obejście obowiązującego prawa". Przed podjęciem decyzji o zbyciu nieruchomości nie przeprowadzono na tę okoliczność konsultacji z mieszkańcami oraz wyceny nieruchomości, zaś wybór bezprzetargowego nabycia niewątpliwie atrakcyjnej nieruchomości przez Powiat stanowi działanie na szkodę lokalnej społeczności oraz interesu publicznego. W odpowiedzi na skargę Rada Powiatu [...] wniosła o jej oddalenie z uwagi na brak naruszenia interesu prawnego skarżącego Stowarzyszenia. Skarga wniesiona została na podstawie art. 87 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 595 z późn. zm., dalej: "usp"), a zatem w myśl ww. przepisu warunkiem skutecznego wniesienia skargi jest wykazanie naruszenia interesu prawnego po stronie skarżącego, zaistniałe na skutek podjęcia przez organ powiatu zaskarżonego aktu. We wniesionej skardze Stowarzyszenie nie wskazało jaki konkretnie interes prawny naruszono zaskarżoną uchwała, a zarzuty skargi oparło na szeroko pojętym interesie wspólnoty samorządowej, co jednakże nie może stanowić wykazania naruszenia interesu prawnego w rozumieniu art. 87 usp. Pozostałe zarzuty skargi organ uznał za niezasadne – zaskarżona uchwała nie narusza w żaden sposób dóbr lokalnej wspólnoty samorządowej, nie stanowi aktu prawa miejscowego i nie podlegała publikacji w Dzienniku Urzędowym województwa, a przepisy prawa nie obligowały organu do przeprowadzenia konsultacji społecznych lub referendum przed jej podjęciem. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje; Stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm., dalej: "Ppsa"), Sąd odrzuca skargę, jeżeli jedna ze stron nie ma zdolności sądowej albo jeżeli skarżący nie ma zdolności procesowej, a nie działa za niego przedstawiciel ustawowy albo jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną skarżącą zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie. Z powodu braku zdolności procesowej skarżącego, sąd odrzuca skargę dopiero wówczas, gdy brak nie zostanie uzupełniony (art. 58 § 2 Ppsa). W rozpoznawanej sprawie skargę na uchwałę Rady Powiatu [...], po uprzednim wezwaniu organu do usunięcia naruszenia prawa, wniosło Stowarzyszenie "[...]". Stowarzyszenie to jest stowarzyszeniem zwykłym w rozumieniu ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach (tekst jedn. Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 855 z późn. zm., dalej: "Pos"). Stowarzyszenie zwykłe jest uproszczoną formą stowarzyszenia, nieposiadającą osobowości prawnej (art. 40 ust. 2 Pos). Do stowarzyszeń zwykłych nie stosuje się m.in. art. 10 i art. 11 Pos, co oznacza, że stowarzyszenie takie nie może mieć organów, niemniej posiada ono wewnętrzną strukturę organizacyjną (art. 2 ust. 2 Pos) i musi określać w regulaminie przedstawiciela reprezentującego stowarzyszenie. Zgodnie z art. 25 § 2 Ppsa, zdolność sądową mają m.in. organizacje społeczne nieposiadające osobowości prawnej, a zatem również i stowarzyszenia zwykłe. Niemniej stosownie do treści art. 28 § 1 Ppsa, jednostki organizacyjne posiadające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu. Ponieważ stowarzyszenie zwykłe nie ma osobowości prawnej, to w postępowaniu sądowoadministracyjnym legitymację procesową posiadają wszyscy członkowie tego stowarzyszenia, jako podmioty praw i obowiązków. Właściwym zaś dokumentem, z którego wynikałoby upoważnienie członka stowarzyszenia zwykłego do działania w imieniu stowarzyszenia, jest tylko dokument podpisany przez wszystkich członków tego stowarzyszenia. Oznacza to, że źródłem takiego upoważnienia nie można uznać regulaminu, jako dokumentu statuującego powstanie stowarzyszenia zwykłego (zob. wyroki NSA z dnia 13 marca 2014 r. II OSK 2525/12 i z dnia 5 czerwca 2014 r. II OSK 714/14, dostępne na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl). Odnosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że skarga Stowarzyszenia wniesiona została przez osobę, która pomimo wezwania Sądu, nie wykazała, aby legitymowała się skutecznie udzielonym jej prawem do reprezentowania stowarzyszenia zwykłego – Stowarzyszenia "[...]". Skarga wniesiona została w dniu 27 sierpnia 2014 r. przez D. S., działającą jako "reprezentant stowarzyszenia". W toku postępowania sądowego skarżąca przedłożyła kopię uchwały nr [...] z dnia 14 listopada 2013 r. o powołaniu stowarzyszenia zwykłego podpisaną przez cztery osoby: D. S. oraz J. M., J. M. i M. T. Odrębną uchwałą nr [...], również z dnia 14 listopada 2014 r. ww. członków stowarzyszenia funkcję przedstawiciela reprezentującego stowarzyszenie powierzono D. S. Ponadto jak wynika z dokumentów przesłanych przez D. S., w dniu 25 lipca 2014 r. Stowarzyszenie podjęło uchwałę nr [...] o przyjęciu w poczet "członków wspierających" trzech kolejnych osób, oznaczonych imionami i pierwszą literą ich nazwiska. Oznacza to, że na dzień wniesienia skargi (25 sierpnia 2014 r.), D. S. winna legitymować się upoważnieniem udzielonym przez wszystkich członków Stowarzyszenia. Takiego dokumentu brak w aktach sprawy i pomimo wezwania D. S. jako reprezentanta Stowarzyszenia do wykazania stosowanego umocowania udzielonego jej do działania w imieniu Stowarzyszenia, zobowiązana dokumentu takiego nie przedłożyła, co z kolei obliguje Sąd do odrzucenia skargi. Stanowiska Sądu nie może zmienić pogląd strony skarżącej, że członkowie przyjęci do Stowarzyszenia w dniu 25 lipca 2014 r. są "członkami wspierającymi", zaś D. S. działała z upoważnienia udzielonego jej przez członków założycieli Stowarzyszenia. Po pierwsze, jak wskazano powyżej, konieczność legitymowania się osoby działającej w imieniu stowarzyszenia zwykłego upoważnieniem udzielonym przez wszystkich członków wynika z mocy samej ustawy Pos. Po drugie, członkami wspierającymi mogą być stosownie do uregulowań Pos wyłącznie osoby prawne i to w odniesieniu do stowarzyszenia (art. 10 ust. 3 Pos w zw. z art. 42 ust. 1 pkt 3 Pos), a nie stowarzyszenia zwykłego. Co istotne również uchwała założycielska Stowarzyszenia "[...]" nie przewiduje kategoryzacji swoich członków. Bez wpływu na odrzucenie skargi pozostaje nadesłana uchwała Stowarzyszenia z dnia 2 czerwca 2014 r. nr [...], udzielająca D. S. pełnomocnictwa do reprezentowania Stowarzyszenia w sprawie skargi na opisaną w sentencji postanowienia uchwałę Rady Powiatu [...]. Upoważnienia tego udzieliło bowiem jedynie czterech członków Stowarzyszenia, podczas gdy jak wspomniano powyżej, na dzień wniesienia skargi Stowarzyszenie liczyło co najmniej siedmiu członków. Również uchwała Stowarzyszenia z dnia 31 grudnia 2014 r. nr [...] o skreśleniu z listy "członków wspierających" dwóch członków nie mogła zostać uznana za wykazanie należytego prawa do reprezentowania Stowarzyszenia przez D. S. Po pierwsze, uchwała ta podjęta została z datą 31 grudnia 2014 r., a więc już po wniesieniu skargi, a ponadto nie wiadomo jakich konkretnie osób dotyczy (imiona i nazwiska członków zostały zamazane). Legitymacji do działania w imieniu Stowarzyszenia nie można również wywieść z wydanego w dniu 3 grudnia 2013 r. zaświadczenia Starosty [...] nr [...], w trybie art. 40 ust. 3 Pos. Zaświadczenie to informuje wyłącznie o przyjęciu do wiadomości przez organ nadzorujący faktu rejestracji stowarzyszenia zwykłego "[...]". W dniu jego wydania D. S. legitymowała się upoważnieniem udzielonym przez wszystkich członków stowarzyszenia, jednakże po przyjęciu w poczet Stowarzyszenia nowych członków, upoważnienie do działania w imieniu Stowarzyszenia winno zostać udzielone przez wszystkich aktualnych członków. Wobec powyższego, Sąd działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 Ppsa, skargę odrzucił. O kosztach postępowania orzeczono zgodnie z art. 232 § 1 pkt 1 Ppsa.